ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳ್?

ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳ್?

ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂ’ಧಿಂ ಮ್ಹಜೆಲಾಗಿಂ ಎಕಾ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾನ್ "ವಲ್ಲಿ ಬಾಬ್, ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕೊಂಕಣಿ ಲೊಕಾಕ್, ಆವಯ್‌ಭಾಸೆಚೆರ್ ಅಭಿಮಾನ್ ಉಭ್ಜಾಶೆಂ ಕರ್ಚೆಂ, ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಚೆರ್ ಏಕ್ ಲೇಖನ್ ಧಾಡ್ಶಿಗಿ?" ಮ್ಹಣ್ ವಿಚಾರ್ಲೆಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಹಾಂವೆಂ ತಾಂಕಾಂ ದಿಲ್ಲಿ ಜಾಪ್; "ಅಪ್ಲ್ಯೆ ಜಲ್ಮ್ ದಿಲೆಲ್ಯಾ ಆವಯ್ಕ್ ಪ್ರಾಯ್ವಂತಾಂಚ್ಯಾ ಆಶ್ರಮಾಕ್ ಲೊಟುನ್ ಮರ್ಜೆನ್ ಜಿಯೆತೆಲ್ಯಾ ಬಾಳಾಂಕ್, ಆವಯ್‌ಭಾಸೆಚೆರ್ ಅಭಿಮಾನ್ ಕಸೊ ಯೆತಲೊ?".

ಪುಣ್ ’ಚಳ್ವಳ್’ (Activism) ಕಿತ್ಲೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಗು ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಅನ್ಯೇಕ್ ಸವಾಲ್. ಗೊಂಯಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಏಕ್ ಅಸ್ಮಿತಾಯೆಚಿ ಗಜಾಲ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲಿ. ಜೆದ್ನಾಂ ಸಮಾಜೆಂತ್ ಅಪ್ಲೆಂ ಅಸ್ಥಿತ್ವ್ ರಿಸ್ಕೆರ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಥಂಯ್ಚರ್ ಚಳ್ವಳೆಶಿವಾಯ್ ವಿಕಲ್ಪ್ ನಾ. ದೆಕುನ್ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಸುಟ್ಕೆಚೆಂ ಝುಜ್ ಚಲ್ಚೆಖಾತಿರ್ ಜಾಯ್ತ್ಯಾಂನಿ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಜಿವಾಚೆಂ ಬಲಿದಾನ್ ದಿಲ್ಲೆಂ ಕಾಂಯ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ್ ಕಥಾ ನ್ಹಯ್. ಹ್ಯಾ ಚಳ್ವಳೆಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಸರ್ವ್ ಧರ್ಮಾಚೊ ಕೊಂಕಣಿ ಲೋಕ್ ಎಕ್ವಟಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಚಳ್ವಳೆಂತ್ ವಾಂಟೆಲಿಕಾರ್ ಜಾಲೆ. ಹ್ಯಾ ಚಳ್ವಳೆಂತ್ ಫುಡಕಾರ್‌ಪಣ್ ಘೆತ್ಲಲ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ತರ್‌ಯೀ ಹಾಂವ್ ವಯಕ್ತಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಮೆಳ್ಳಾಂ, ಆಯ್ಕಲಾಂ; ಜಾಂವ್ ಬಾಬ್ ನಾಗೆಶ್ ಕಾರ್ಮಲಿ, ಬಾಬ್ ಉದಯ್ ಭೆಂಬ್ರೆ, ಬಾಬ್ ಪುಂಡಲೀಕ್ ನಾಯ್ಕ್, ಬಾಬ್ ತೊಮಾಜಿನೊ ಕಾರ್ಡೊಜೊ, ಬಾಬ್ ವೆರೊನಿಕಾ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಆನಿ ತವಳ್ಚೆ ಜಾಯ್ತೆ ತರ್ನಾಟೆ ಅಜೂನ್ ಚಳ್ವಳೆಕಾರ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಸಕ್ರಿಯ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಚೆ; ಬಾಬ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ದ. ನಾಯ್ಕ್, ಬಾಬ್ ಶೈಲೆಂದ್ರ ಮೆಹ್ತಾ ಆನಿ ಹೆರ್ ಸಭಾರ್.

ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್‌ಭುಂಯ್‌ಚೆರ್ ಪಳೆತಾನಾ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ಅಸಲ್ಯಾ ಚಳ್ವಳೆಚಿ ಗರ್ಜ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ನಾತ್ಲಿ. ಕರ್ನಾಟಕಾಂತಲ್ಯಾ (ಗೊಂಯಾ ಭಾಯ್ರ್ ಜಿಯೆತೆಲ್ಯಾ) ಕೊಂಕಣಿ ಲೊಕಾಕ್ ಹೆರ್ ರಿತಿಚೆಂ ಸಂಘರ್ಷ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ.

ಚಳ್ವಳ್ ಸಬ್ಧಾಕ್ ’ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಸುಟ್ಕೆಚ್ಯಾ’ ಪಾಠ್‌ಭುಂಯ್‌ಚೆರ್ ಘೆತಾಸ್ತಾಂ ಸಾಮಾಜಿಕ್, ರಜಕೀಯ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ್, ಪರಿಯಾವರಣ್ ವಾ ಹೆರ್ ಪರಿವರ್ತನಾಕ್ ಲಗ್ತಿ ಜಾಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾ ವಾ ವಾವ್ರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಅರ್ಥ್ ಜಾತಾ. ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ಹೊ ಸಬ್ಧ್ ಘೆತ್ಲೊ ತರ್; ಕೊಂಖಣಿ ಭಾಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಮಾಜ್, ಆಚಾರ್-ವಿಚಾರ್, ಸಂಗೀತ್, ಕಲಾ... ಅಶೆಂ ವಿಸ್ತೃತ್ ಅರ್ಥ್ ಕರುಯೆತಾ. ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೆ ತಶೆಂಚ್ ಕರುನ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಕಾಂಯ್ ಥೊಡೆ ವೆಕ್ತಿ ಆನಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಸ್ಲೆ/ಆಸಾತ್. ತಾಂಚೆರ್ ಎಕೊಡೊ ನಿಯಾಳ್ ಕರ್ಚೊಚ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಚೊ ಇರಾದೊ.

ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಿಕ್ ಲೋಕ್ ಕಾರಣಾಂತರ್ ಜಾವ್ನ್ ಥಳಾಂತರ್ ಜಾಯಿತ್ ಆಯಿಲ್ಲೊ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಗೊಂಯಾ ಥಾವ್ನ್ ಮಂಗ್ಳುರಾರ್ ಜಾಂವ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಥಾವ್ನ್ ಘಾಟಾಕ್, ಮಂಗ್ಳುರ್ ಥಾವ್ನ್ ಬೊಂಬೊಯ್ ವಾ ಹೆರ್ ಥಳಾಂನಿ ತೊ ಪಾವ್ಲೊ ದಿಸ್ಪೊಡ್ತೊ ಗ್ರಾಸ್ ಜೊಡ್ಚಾ ಮೂಳ್ ಶೆವೊಟಾಕ್ ತರ್‌ಯೀ, ಅಪ್ಣಾಸವೆಂ ಅಪ್ಲೊ ಧರ್ಮ್ ಆನಿ ಅಪ್ಲಿ ಭಾಸ್ ಸಂಗಿಂ ಘೆವ್ನ್ ಗೆಲ್ಲೊ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ’ಮಂಗ್ಳುರ್’ ಫಕತ್ ಗಾಂವ್ಚಾ ಅರ್ಥಾನ್ ಹಾಂವ್ ಘೆನಾಸ್ತಾಂ, ಕನ್ನಡ ಭಾಸೆಚ್ಯಾ ಸಮಾಜೆಂತ್ ಜಿಯೆತಲೊ ಸರ್ವ್ ಕೊಂಕಣಿ ಲೋಕ್. ಜಾಂವ್ ತೊ ಕಾರ್ವಾರ್ ಥಾವ್ನ್ ಕಾಸರಗೋಡ್, ತಶೆಂಚ್ ಮಯ್ಸೂರ್-ಬೆಳಗಾಂವ್ ಅಶೆಂ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ವಠಾರಾಂತ್ ವಚೊನ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲಲೊ. ಹ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಥಳಾಂ ಪಯ್ಕಿಂತ್ ’ಬೊಂಬೊಯ್’ ಏಕ್ ಮಹತ್ವಾಚೆ ಥಳ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪಾವ್ಲೆಂ. ಹೆರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಚೊ ಜಾಯ್ತೊ ಲೋಕ್, ಜಾಂವ್ ಗೊಂಯ್ಕಾರ್, ಮಂಗ್ಳುರ್‌ಕಾರ್, ಕೊಚಿನ್‌ಕಾರ್, ಸಿಂಧುದುರ್ಗ್-ಮಾಲ್ವಾಣ್‌ಕಾರ್ ಅಶೆಂ ಸರ್ವ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಂಚೊ ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಿಕ್ ಲೊಖ್ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸ್ಲೆವೆಳಾರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಚೊ ಬುನ್ಯಾದಿ ವಾವ್ರ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲೊ. ತ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಚೆಂ ಮೂಳ್ ಥಳ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಂತ್ ಸುರ್ವಾತ್ಲೊ. ಜಶೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಪುಣೆಂತ್ (೧೮೮೯ ಇಸ್ವೆಂತ್) ಸುರು ಜಾಲೊ, ಉಪ್ರಾಂತ್ ತೊ ವಾವ್ರ್ ಬೊಂಬೊಯ್, ಮಂಗ್ಳುರ್, ಗೊಂಯ್ ಆನಿ ಹೆರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಂತ್ ವಿಸ್ತಾರ್ಲೊ. ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಚೊ ವಾವ್ರ್ ೧೯೩೯ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಕಾರ್ವಾರಾಂತ್ ಸುರು ಜಾಲೊ. ೧೯೪೨ ಇಸ್ವೆಚ್ಯಾ ಎಪ್ರಿಲ್ ೫ ತಾರಿಕೆರ್ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ’ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಮಂಡಳ್’ ಸ್ಥಾಪಿತ್ ಜಾಲೆಂ. ೧೯೬೨ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಗೊಂಯಾಂತ್ ’ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಮಂಡಳ್’ ಸ್ಥಾಪಿತ್ ಜಾಲೆಂ. ೧೯೫೦ ಇಸ್ವೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಎಪ್ರಿಲಾಚ್ಯಾ ೨೪ ತಾರಿಕೆರ್ ’ಮೊಗಾಚೊ ಆಂವ್ಡೊ’ ಕೊಂಕಣಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಮೊಕ್ಳಿಕ್ ಜಾಲೆಂ. ಪೂಣ್ ೧೯೪೯ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಮೊಕ್ಳಿಕ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಆಸ್ಲೆಂ ’ಸುಖಿ ಕೊಣ್’ ಫಿಲ್ಮ್ (ಜಿ.ಎಮ್.ಬಿ. ರೊಡ್ರಿಗಸ್) ಥಿಯೆಟರಾಂನಿ ಮೊಕ್ಳಿಕ್ ಜಾಲೆಂಚ್ ನಾ.     

ಹೊ ಸರ್ವ್ ಬುನ್ಯಾದಿ ವಾವ್ರ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ ಸುರು ಕೆಲ್ಲೊ. ಪುಣ್ ಸಂಸ್ಥೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಎಕಾಪ್ರಾಸ್ ಚಡಿತ್ ವೆಕ್ತಿಂನಿ ಘಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮಿನತೆಚೊ ಫಳ್.

ಕೊಂಕಣಿ ಸಮಾಜೆಕ್ ಜೆರಾಲ್ ರಿತಿನ್ ಮುಕಾರ್ ಯೆಂವ್ಚಾಕ್ ’ಬೊಂಬೊಯ್’ ಶ್ಹೆರಾಕ್ ಥಳಾಂತರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಚೊ ಮಹತ್ವ್ ಭೋವ್ ವ್ಹಡ್ ಆಸಾ. ಕುಡಾಂನಿ ಜಿಯೆಂವ್ಚೆಂ ಜಿವಿತ್, ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ನೆಮಾಳಿಂ, ಪುಸ್ತಕಾಂ, ಸಂಗೀತ್, ನಾಟಕ್-ತಿಯಾತ್ರ್, ಫಿಲ್ಮಾಂ. ೧೯೫೦ ಇಸ್ವೆಥಾವ್ನ್ ೨೦೦೦ ಪರ್ಯಾಂತ್ಲೊ ಕಾಳ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಭಾಂಗ್ರಾಳೊ ಕಾಳ್ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಪಾತ್ಯೆತಾಂ. ಕೊಂಕಣಿ ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಪಳೆಲೊ ತರ್ ಗವಾಯ್ ಮೆಳ್ತಾ, ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ಯ್, ಆನಿ ತೆಂ ಸಾಹಿತ್ ಅಪ್ಣಾಂವ್ಚೊ ಲೋಕ್ ಆಸ್ಲೊ.

ವೆಳಾಕಾಳಾನುಸಾರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಸಯ್ತ್ ನಿತಂತರ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಕ್ರಿಯ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ತಾ. ಆತಾಂಚೊ (೨೦೨೫ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲೊ) ಕಾಳ್ ಆನಿ ೧೯೫೦ ಚೊ ಕಾಳ್ ಆಮಿ ಘೆತ್ಲೊ ತರ್, ಚಡುಣೆಂ ಸರ್ವ್ ಬದಲ್ಲಾಂ. ಬೊಂಬೊಯ್ ಆತಾಂ ಫಕತ್ ಏಕ್ ಶ್ಹೆರ್ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್ಲಾಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶಿಕ್ ಲೋಕ್ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸಾ ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಜಾಂವ್, ಸಂಗೀತ್ ಜಾಂವ್ ಹೆರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಂತ್ ಜಾಂವ್ಚಾ ವಾವ್ರಾಸವೆಂ ತುಲನ್ ಕರ್ತಾನಾ ಕಾಂಯ್ ಮಯ್ಲಾಂ ಪಾಟಿಂ ಉರ್ಲಾ. ಆನಿ ಮುಕಾರ್ ಯೆಂವ್ಚಿ ವಾಟ್ ಮಯ್ಲಾಂ ಪಯ್ಸ್ ದಿಶ್ಟಿಕ್ ಪಡಾನಾ. ಹಿಂ ಉತ್ರಾಂ ನಿರಾಶಾವಾದೆಚಿಂ ಮ್ಹಣ್ ದಿಸ್ತಿತ್ ಪುಣ್ ಹಕೀಗತ್ ಅಶಿ ಆಸಾ.

ಕೊಂಕಣಿ ಸಮಾಜೆಂತ್ ಪಾಟಿಂ ಉರ್ಲಲೊ ಪ್ರಕಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ’ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳ್/ವಾವ್ರ್’. ಸಂಸ್ಥೆ ಕಶೆಂ ಆಸಾತ್ ತಶೆಂಚ್ ವೆಕ್ತಿಂನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಕ್ ಅಪ್ಲೆಂ ಮಿಸಾಂವ್ ಕರ್ನ್ ಕಾಂಯ್ ಮೊಟೊ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಆಮಿಂ ಪಳೆವ್ಯೆತ್. ಗೊಂಯಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಜಿಣ್ಯೆಚೊ ಅನಿವಾರ್ಯ್ ಝುಜ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೊ. ಕೊಂಕಣಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವಾಚೆಂ ಝುಜ್ ತೆಂ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೆಂ. ದೆಕುನ್ ಕಾಂಯ್ ಥೊಡೆಶೆ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ಝುಜಾಂತ್ ವಾಂಟೆಲಿಕಾರ್ ಜಾಲೆ. ಪುಣ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಂತ್ ವೆಗ್ಳೆಂ ಝುಜ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಕ್ ನೆಗಾರ್ ಕರ್ತೆಲ್ಯಾಂ ಸವೆಂ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೆಂ ಹೆಂ ಝುಜ್. ನಿರಂತರ್ ಜಾವ್ನ್ ಜೆಮೆವ್ನ್ ಆಸ್ತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಪರತ್ ಪರತ್ ಜಾಗಂವ್ಚೆಂ ಹೆಂ ಮಿಸಾಂವ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೆಂ. ಜಾಂವ್ ಮೊಗಾನ್ ಪೊಶೆವ್ನ್, ಹಾಲವ್ನ್, ಕುಟ್ಟುನ್, ಧಾಡಾವ್ನ್, ಬಡವ್ನ್ ಉಟವ್ನ್. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಮಿಸಾಂವಾಂತ್ ’ಅಪುಣ್/ಅಪ್ಲೆಂ’ ಚಿಂತಪ್ ಉತ್ರೊನ್ ಮುಕಾರ್ ವೆಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆನಿ ಧಯ್ರ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಎಕಾ ಥರಾಚೆಂ ಹಠ್ ಆನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪಾಶಾಂವಿ ಚಿಂತಪ್ ಮತಿಂತ್ ಧರ್ನ್ ಹೆಂ ಮಿಸಾಂವ್ ಕಾಂಯ್ ಥೊಡ್ಯಾಂನಿ ಘೆತ್ಲೆಂ. ಸಮಾಜೆನ್ ಹ್ಯಾ ಕೊಣಾಯ್ಕೀ ತಾಂಕಾಂ ಜೊಕ್ತೊ ಮಾನ್-ಸ್ಥಾನ್ ದಿಲ್ಲೆಂ ನಾ.

ಜಿ.ಎಮ್.ಬಿ. ಲುದ್ರಿಕ್ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನಾಚೊ ತಶೆಂಚ್ ಭಾಷಿಕ್ ವಾವ್ರ್ ಘಟ್ ಕರುಂಕ್ ಪೆಚಾಡ್ಲಲೆವಿಶಿಂ ಆಯ್ಕೊಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ ಪುಣ್ ತಾಚೆವಿಶಿಂ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾನ್ ವಾ ವೆಕ್ತಿನ್ ಸವಿಸ್ತಾರ್ ರಿತಿನ್ ಚಿತ್ರಣ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ನಾ. ಜೆ. ಬಿ. ಮೊರಾಯಸಾನ್ ಜಿ.ಎಮ್.ಬಿ. ರೊಡ್ರಿಗಸಾಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾವಿಶಿಂ ಥೊಡೆಂ ಬರಯ್ಲಾಂ. ಪುಣ್ ಅಧ್ಯಯನಾಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ತೆಂ ಚಡ್ತಿಕ್ ವಿವರ್ ದಿಂವ್ಕ್ ಸಕಾನಾ.

ವಿ.ಜೆ.ಪಿ.ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ (ಖಡಾಪ್): ಪಯ್ಲೆಂ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನ್ ಆನಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್ ಹಾಣೆಂ ದಿಲ್ಲಿ ದೇಣ್ಗಿ ಅಪಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾಂತ್ ದುಭಾವ್ ನಾ. ೧೯೫೦ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಪಯ್ಣಾರಿಚೊ ಸ್ಥಾಪಕ್ ಸಂಪಾದಕ್ ಜಾವ್ನ್ ತಾಣೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಭಾಂಗ್ರಾಳೊ ಕಾಳ್ ಉದೆಶೆಂ ಕೆಲ್ಲೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್‌ಯೀ ಚೂಕ್ ಜಾಂವ್ಚಿನಾ. ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ ಸವೆಂ ಚಾ.ಫ್ರಾ.ದೆ’ಕೊಸ್ತಾನ್ ಪಯ್ಣಾರಿಚೆಂ ಸಂಪಾದಕ್‌ಪಣ್ (೧೯೫೭ ಉಪ್ರಾಂತ್) ಸಾಂಬಾಳುನ್, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ವಾವ್ರಾಕ್ ನವೆಂ ಆಯಾಮ್ ದಿಲೆಂ. ಅಜೀಕ್ ಪನ್ನಾಸ್-ಸಾಠ್ ವರ್ಸಾಂ’ಧ್ಲೊ ಕಾಳ್ ತೊ. ದೊತ್-ದೆಣೆಂ, ಸೊರೊ-ಬೆಕಾರ್ಪಣ್ ಸಮಾಜೆಕ್ ಭೊಕುರ್ನ್ ಖಾಂವ್ಚಿ ಪಿಡಾ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲಿ. ಆನಿ ತೆದ್ನಾಂ ಬೊಂಬೊಯ್ ಪಾರ್ಶ್ಯಾಂಗೆರ್ ವಾ ಕೊಣಾಕೊಣಾಗೆರ್ ಘರ್ಚಿ ಆಯಾ-ಬೊಟ್ಲೆರ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ನ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂಚೆರ್ (ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಬಾಯ್ಲಾಂಚೆರ್) ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಶೊಷಣಾಚೆರ್ ಸಮಾಜಿಕ್ ಜಾಗೃತಿ ಹಾಡಂವ್ಚೆಂ ತಶೆಂಚ್ ಅಸಲ್ಯಾಂಕ್ ಕುಮೊಕ್ ಕರ್ಚೆಂ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಸಂಘಟನ್ ’ಸ.ಸು.ಸಂಘ್’ (ಸಮಾಜ್ ಸುಧಾರಣ್ ಸಂಘ್), ಜೆಂ ವಿ. ಜೆ. ಮಿನೇಜಸ್ (ಬಾಪ್ ಮೆಲ್ಕಿ ಹೊಸ್ಪೆಟ್) ಹಾಣಿಂ ಸುರ್ವಾತ್ಲಲೆಂ ತರ್‌ಯೀ, ಚಾ.ಫ್ರಾ.ದೆಕೊಸ್ತಾನ್ ಹ್ಯಾ ಸಂಘಟನಾಂತ್ ಸಯ್ತ್ ಜಾಯ್ತೆಂ ಯೋಗ್‌ದಾನ್ ದಿಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ.

ಪಯ್ಲೆಂ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯ್ನೀ ಜಾಯ್ತೊ ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲಾ.

ಜೆ.ಬಿ.ಮೊರಾಯಸ್ ಅನ್ಯೇಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರಾಡಿ, ಜೊ ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಸಾಹಿತಿ. ಸಂಘಟನಾಸವೆಂ ಭರ್ಪೂರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ವಾವ್ರ್ ಸಯ್ತ್ ತಾಣೆಂ ಕೆಲಾ.

ಸೆವಾ/ವಾವ್ರ್: ಹೆ ದೋನ್ ಸಬ್ಧ್ ಎಕಾಚ್ ಅರ್ಥಾಚೆ ತರ್, ದೋನ್ ಸಬ್ಧಾಂಚಿ ಗರಜ್ ಆಸ್ತಿನಾ. ಸೆವಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪಾಟಿಂ ಕಿತೆಂಚ್ ಅಪೆಕ್ಷಾ ಕರಿನಾಸ್ತಾಂ ದಿಂವ್ಚಿ. ಆತಾಂ ಚಿಂತ್ಯಾಂ, ಎಕ್ಲೊ ಏಕ್ ಗುಡಾ ಆಂಗಡ್ ಘಾಲ್ತಾ ಆನಿ ತಾಂತುಂ ತಾಂತಿಂ, ಬಿಸ್ಕಿಟೊ, ಬ್ರೆಡ್ ವಿಕ್ತಾ ಆನಿ ಅಪ್ಲೊ ದಿಸ್ಪಡ್ತೊ ಗ್ರಾಸ್ ಜೊಡ್ತಾ. ಹಿ ಕಶಿ ಸೆವಾ ಜಾಂವ್ಚಿ ಚಿಂತಾ. ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಸಯ್ತ್ ಅಶೆಂ ಫಕತ್ ’ಕೊಂಬಿಯೆನ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಪಾಂಯಾಂಪಂದಾ ಉಸ್ತುಂಚೆಪರಿಂ’, ಅಪ್ಲ್ಯಾ ನೆಮಾಳ್ಯಾಕ್ ಲಾಗೊನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ನ್ ವರ್ಗಣಿ, ಜಾಹಿರಾತಾಂ ಜೊಡುನ್ ಕರ್ಚೆಂ ಕಾಮ್ ಖಂಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ಸೆವಾ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮತಿತ್ ಗಮಾನಾ.

ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರ್ ಜೊ ಹೆರಾಂ ಪಾಸತ್ ಕೆಲಾ, ತ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ಮತಿಂತ್ ಘೆತ್ಲೊ ತರ್, ಭೋವ್ ಥೊಡಿಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ನದ್ರೆಕ್ ಪಡ್ಚಿಂ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್;

ಆಸ್ಟಿನ್ ಡಿಸೊಜ್ ಪ್ರಭು: ಮುಳೆಲ್ಪಣಾಂತ್ ಹಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಥೊಕ್ಣಾಯೆಕ್ ಫಾವೊ ಜಾಲ್ಲೊ, ಜಾಂವ್ ತೆಂ ಮುಳೆಲ್ಪಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ ಆಸುಂ, ಕೊಂಕಣಿ ನೆಮಾಳ್ಯಾಂನಿ ಸಂಪಾದಕ್‌ಪಣ್ ಕರುನ್, ಸಮಾಜಿಕ್ ವಾವ್ರಾಂತ್, ಮಂಗ್ಳುರ್ ಥಾವ್ನ್ ಸರ್ವಾಂ ಪ್ರಾಸ್ ಪಯ್ಸ್ ಆಸೊನ್‌ಯೀ ಸರ್ವಾಂಚ್ಯಾಕೀ ಲಾಗ್ಶಿಲೊ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸ್ಚಾ ಹಾಚೊ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಚೊ ವಾವ್ರ್ ಖರೊಚ್ ಜಾವ್ನ್ ಥೊಕ್ಣಾಯೆಕ್ ಫಾವೊ ಜಾಲ್ಲೊ.

ಎರಿಕ್ ಒಝೆರಿಯೊ, ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್, ಚಾ.ಪ್ರ್‍ಆ. ದೆ’ಕೊಸ್ತಾ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಮುಖೆಲ್ಪಣಾರ್ ಉದೆಲ್ಲೆಂ ’ಮಾಂಡ್-ಸೊಭಾಣ್’ ಆಜ್ ಜಾಗತಿಕ್ ಸ್ಥರಾರ್ ಏಕ್ ಉಂಚ್ಲೆಂ ನಾಂವ್. ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಗೀತ್ ಹಾಂತುಂ ಪರ್ಜಳೊನ್ ಆಸ್ಚೆಂ ವ್ಹಡ್ ನಕ್ತಿರ್ ಮ್ಹಣ್ಚಾಂತ್ ದುಭಾವ್ ನಾ.

ಬಸ್ತಿ ವಾಮನ್ ಶೆಣಯ್: ವಿಶ್ವ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕೇಂದ್ರ್: ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್, ಕಲಾ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆನಿ ಜಾನಪದ್ ಹ್ಯಾ ಸಮಗ್ರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಶೆತಾಂನಿ ಭರ್ಪೂರ್ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಯ್ಲಾಂ ಆನಿ ಆಜ್ ಹೆರ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂಕ್ ಏಕ್ ದೆಖಿಭರಿತ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ರೆಲಿಜಿಯೊಸಾಂಚೊ ಚಳ್ವಳೆಚೊ ವಾವ್ರ್: ಬಾಪ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾಯ್ಕ್, ಬಾಪ್ ವಿಲ್ಲಿ ಡಿಸಿಲ್ವಾ ಹಾಣಿಂ ಕರುನ್ ಆಸ್ಚೊ ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರ್ ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.

ಆಜ್ ಸಮಾಜಿಕ್ ಸ್ಥರಾರ್ ಮನಿಸ್ ಉಗ್ತ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸುರೊ ಜಾವ್ನ್ ಜಿಯೆತಾ. ಎಕಾ ತೆಂಪಾದ್ ಜೊಡ್-ಕುಟಮ್ (Joint Family) ಆಸ್ಲೆಂ, ಆತಾಂ ಜೊಡ್ ಸೊಡ್ಯಾಂ, ಕುಟಮ್ ಸಯ್ತ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಸಕಾನಾ. ದೆಕುನ್ ಭುರ್ಗಿಂ ಎಕಡೆ, ಆವಯ್-ಬಾಪುಯ್ ಎಕಡೆ. ಶೆರಾಂನಿ/ಫ್ಲೆಟಾಂನಿ ಜಿಯೆತಲಿಂ ಸಯ್ತ್ ಬಾಯ್ಲ್ ಎಕಾ ಕುಡಾಂತ್ ಘೊವ್ ಅನ್ಯೆಕಾ ಕುಡಾಂತ್. ಬಾಯ್ಲೆಕ್ ಅಪ್ಲಿ ಗಾಡಿ, ಘೊವಾಕ್ ಅಪ್ಲೊ ಗಾಡಿ. ದಾಕಂವ್ಕ್ ಕಾಜಾರಿ ಪುಣ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಎಕ್ಸುರಿಂ. ಹೆಂ ಕಾಂಯ್ ಅತಿಶಯೊಕ್ತ್ ನ್ಹಯ್, ಹಕೀಗತ್.

ಹ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತೆಂತ್ ಮಾಯ್‌ಭಾಸ್ ವಾ ಸಂಘಟನಾಚೊ/ಚಳ್ವಳೆಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕಿತ್ಲೊ ಮಹತ್ವಾಚೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸವಾಲ್ ಅಧುರೆಂಚ್ ಉರ್ತಾ.

೨೦೦೦ ವರ್ಸಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲೊ ಕಾಳ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳ್, ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳಾರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಚೊ ವಾವ್ರ್ ನವ್ಯಾ ಹುಮೆದಿನ್ ಸುರ್ವಾತ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಗೀತ್, ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಕಲಾ ಆಜ್ ಮುಕಾರ್ ವೆಚ್ಯಾ ವಾಟೆರ್ ಆಸಾ ಆಸ್ತಾಂ, ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳ್ ಸಯ್ತ್ ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಪಾಟಿಂ ಪಡಾನಾಯೆ, ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಳ್ವಳೆಕಾರ್ ಆಮ್ಚೆಮಧೆಂ ಉದೆವ್ನ್ ಯೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಪುಣ್ ಅಖೇರಿಕ್ ಮೆಳ್ಚಿ ಜಾಪ್‍ಚ್ ಸವಾಲ್ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್ತಾ ’ಮಾಜ್ರಾಕ್ ಘಾಂಟ್ ಭಾಂದ್ಚಿ ತರ್‌ಯೀ ಕೊಣೆಂ?’