सिंधूक आनी तिच्या धुवांक‌ (- ग्ल्यानीश मार्टीस अलंगार)

[कविता] सिंधूक आनी तिच्या धुवांक‌ (- ग्ल्यानीश मार्टीस अलंगार)

ही एक कविता एक मधूर गीत गायता, आनी गीत गांवचेसंगीं सामाजीक, राजकीय वयचारीक डोंग आनी ह्या डोंगांत एकाच आवयचीं भुर्गीं जावन एकामेकाचीं मासां खिमचून खांवची कथाय सांगून वेता. कवितेंत व्हापार‌ल्ली भास सोंपी आसा देकून इमाजिंक सुटावें विवरांवची गर्ज ना, कवितारसिकां ही कविता वाचून गेलेपरिंच ह्या कवितेच्या व्हाळ्यांत आनंद भगून समजतेलीं. ही कविता फकत सिंधू न्हंय‌चेर मात्र आसा म्हणून चिंतचेतसली न्हय. ह्या न्हंयची सावळी आमच्या समाजेंत सयत आमी पळेव्येत. एकाच आवयचीं भुर्गीं त्या आवयक‍च खेंडून अपली जिणी सार्चें अपरूप कांय न्हय. अशेंय चिंतुंक जाता जशें एकाच भासेचीं भुर्गीं (लिपी) कशें स्वार्थ आनी अबलेस्पणान एकामेका च्युरान च्युरे करून त्या आवयक अक्मान, निंदा कर्ताना त्ये आवयक समजून तिचे तळमळे, तिले व्हळवळे/कळवळे उत्रांनी सांगून वेता.

[कविता] सिंधूक आनी तिच्या धुवांक‌ (- ग्ल्यानीश मार्टीस अलंगार)

सिंधूक आनी तिच्या धुवांक‌

पांच‌ न्हंयो व्हाळोन‌ आसताना

असोय‌ रिगलो खडपा फातर‌

आनी त्ये पाजेक‌ आपटल्ल्या उदकान‌

बदल्ली दिशा व्हाळ्याची आनी थंय‌ जाले –

वांटे देशांमदें.

*

हे सिंधू, तुजे थावन‌ जल्मल्ल्या

पांचां पयकिंतल्ये माल्गडे

सटलेजीक‌ विचार‌जय‌ आस‌ल्लें -

ʼजाय‌ आसलोवे तिका वा तिच्या भयण्यांक‌,

तुज्ये आसतिंतलो वांटो?ʼ

आतां पळे मेळ्ळोना तांकांय‌

आनी ना हक्क‌ तुकाय‌, विचारुंक

तुजेच‌ आसतीक!

तुजीं भुर्गिंच‌ जालीं

पंजाबाची जेवचा दालीं.

वाटली तांची भरोंक‌ व्हाळतात‌ तीं

बेसायेक‌ पावता पऱ्यान‌,

पुसतात‌ सर्दाराचीं दुकां

आनी ते उडोन‌ नाचताना

भर्तात‌ तुज्या भुर्ग्यांचे दोळे, पळेवन‌

दादल्यांचो भांगडा, बायलांचो गिद्दा.

नाच‌ पळेलो तुमी पिलांनो जायतो

पूण‌ भोंवडायली जर‌ एक‌

दीश्ट‌ तुमच्ये आवयचेर‌ -

कळते तुमकांय‌ तिणें भोग‌ल्ले कषट‌

टिबेटी थावन‌ कराची पऱ्यान.

जिका पयलें फाप्सून देशां मदें

गळ्याक वोडलो टिबेट्यांनी

मधल्या भागाक‌ उरयलो आमी

निमाण्याक आमकां जायनातलेल्यांनी!

आतां वापर्तात‌ तिका तेग‌ राश्ट्र‌

आनी पियेतात‌ तेंच‌ तिचें उदक‌

तरी झगडतात‌ गडीर‌, तिचे तडीर‌.

आनी तुमीं ʼपंच‌ʼ न्हंयांनो -

सिंधुचोच‌ पानो चिंवून‌

रावल्यात‌ आड‌ तुमचेच‌ आवयचेर!

मातेचेर‌ दाड‌ घालून‌

उबजल्ले अशांतेन‌ आज‌

शिंपल्यात‌ तुमी दोन‌ नाडांनी.

त्रिवर्णा संगिंय‌ मिसळयलो पाचव्याक‌

आतां तें निळशें रोद‌ घुंवचेंच‌ रावलां

पळेवन‌ तुमची गत.

*

सिंधुचो खरो मोग‌ वळकल्ल्या पयकीं

ʼइकबाल‌ʼ तो एकलो

जाणें बरयिल्लें गीत‌ गातानां

ल्होंव‌ उबी जाता सिंधुचीय‌,

त्या व्हाळच्या पांच‌ न्हंयांचीय‌ -

“सारे जहान‌ से अच्छा, हिंदुस्थान‌ हमारा”!

-  ग्ल्यानीश मार्टीस अलंगार. [नवेंबर, २०२०]