कवितापाठ - कोंकणीं काव्याक रायपाट!

कवितापाठ - कोंकणीं काव्याक रायपाट!

एच्चेम या हेनरी एम पेर्नाल, कोंकणी साहित्यांत चिंत्पाचा कवितांक नांव वेल्लो कवी, विमर्शक, काण्येगार, अंकण‌कार तशेंच एक प्रभुद्द चिंत्पी. कुवेयटांत ’दायज’ पंगडान चलवन वर्चा कवितापाठ कामासाळाविशीं अपले विचार अशे वेक्त कर्ता. [हें कवितापाठ हाचो पयलो बूक हाचें एक प्रसतावन]

एच्चेम, मुंबय

आधुनीक कोंकणीं काव्याचें पयलें स्व-अध्ययन पुसतक छापोन येंवचे सांगाता कोंकणीं काव्याचा रस‌ग्रायकांचें बरे दीस आयल्यात म्हण्येत. कोंकणीं काव्यें आनी ताचा अध्ययनाचेर हें कांय पयलें पुसतक न्हय तरी, निराळें वय. कारण हाचे आधीं कांय बरवप्यांनीं कोंकणीं काव्याचेर तांचा रुची सवडेचे बूक बरवन फायस केल्ले आसात. तसें कांय बरवप्यांनीं समकाळीन कविंच्यो कविता संपादून आपल्या खोड विचारां सांगाता फायस केल्लेयी आसात.

पूण आशावादिचा मुकेल्पणार चल्चो "कवितापाठ" कोंकणीं काव्या चरित्रेंत नवो प्रयोग. हांगां एक कविता चार चोवग पूर‍सतेर सांगाता बसोन पयल्यान पयलें आपूर‍बायेन वाचून काडटात. उपरांत एक दीस नमियार‍न ताचेर आपले विचार बरवन हाडटात. चार चोवगां मधें वाचतात. भासाभास चल्ता. हांगा सगळ्याकी एक शिसत आसा. अशें कवी - काव्यें - रस‌ग्रायक - हो एक अधबूत सांखोव तयार जाता.

काव्याचा अद्ययना सांगाता ह्या मांताखाल - बूक समीक्षा, कविगोश्टियी चल्तात. कोंकणी काव्यांत ही एक महत्वाची वाडावळ. कारण कवीन बरयिल्लें बुकार छापोन ऊर‍ल्यार, इंटर‌नेटार आयल्यार मात पावाना. काव्याचो "संवहन" जायजे. संतोसाची गजाल म्हळ्यार, कोंकणीं काव्या चरित्रेंत एदोळ बोव‌च्च अपरूब‌शें चलोन आसचें काव्या संवहनाचें काम कर‍चें मिसांव "कवितापाठ" सात दर‍या भायर चल्ता!

ह्या पयल्या बूकांत निवडलेल्या तर‍न्या तशें मालघड्या कविंच्यो कविता, अबिपरायो आनी कविचीं भगणां आसात. थंय हांगा थोड्यो वाचपाचो चूकी आनी प्रसतुतेंतली घुस्पड सोडल्यार, हे कविता वर‍ग आपलेसतकीं परिपूर‍ण आसताना, पर‍त्यान ताचेर खोड काव्याचा रस‌ग्रायकाचा रुचिपानाक अडकळ जायत. देकून हे "पाठ" आसचे आसा तसे रस‌ग्रायकांचा ताब्यांत दिंवचे बरे. हे "पाठ" सद्द्याक चल्चो खाडियेचो गांव आनी संसार‌भर शिंपडल्येल्या कोंकणीं काव्याचा रस‌ग्रायकांक सांगाता येवंक आसचे अडकळी मनीं घेतल्यार, हांतल्यो कांय चूकी सुलबायेन कुशीक दवर‍येत तसले. कविता वाचुंक आनी ताचे अलवकीक सूख भोगुंक विद्वान‌च्च जायजे म्हण ना. कवितायी जेन्ना चार चोवगां मधें पावता आनी रस‌ग्रायक तिका भोग्ता - ती कवीक सर्गिंचें दार दाकयता.

ह्या बूकांत वर‍गांत घेत‌ल्ले, बाब मेलविनाची "वाट" बाब आंडऱ्यूची "बांय" अनी बाब वल्ली क्वाड्रासाची "आज" - म्हाका खासगेन काळजा लागशिले कविता. एका कविता पाठाक वा वर‍गाक आटापचे वा सीमीत ऊर‍चे तसले कविता बिल्कूल न्हय. वर‍स स मयन्यांनीं पर‍त्यान वाचपाक घेतल्यार नव्याच्च इमाजिंनीं मुकार रावोन आणकुंची तांक ह्या कवितेंनीं आसा.

असल्या आधुनीक कवितांचें वाचाप आनी अनुसंदान - मांडून हाडन "कवितापाठ" शिल्पी, "आशावादी" वल्ली क्वाड्रस, आजेकार हाणें म्हजे तसल्या कविता मोगिंक उपकार केला. अनी आतां कोंकणी कवी, कविता विश्यांत अपरूब माहेत आटापचो हो बूक (ग्रंथ) छापून, उज्वाडावन कोंकणीं काव्याध्ययनाक लागचा मुकल्या पिळगेचें काम सलीस केलां. कोंकणी काव्याचा मोगार पडोन तिका "रायपाट" भांद‌ल्ल्या, ताचेर अनी ताचा कुटमाचेर कोंकणीं मायेचीं बेसांवां मागानातल्यार हांव तरी आनुपकारी जायन.

- एच्चेम, मुंबय.

कल्याण, महाराषट्र

१५ जून २००५