Andrew-chea Ujvaddachye Vengentlea Prem' Potranchi Adheatmikota

Dev boro dis dimv tumkam somestank,

Hanga az cholon aschea ’konkonnentleo adheatmik kovita’ voir raxttri-i porisomvadant hamv klerens fernanddis, kovi anddryu el ddi’kunha hachea kovitent protifolit zamvchea adheatmik vixoyam voir thoddo ujvadd fankounko hangasar tumche somor ubo asam.

A photograph of Anddrew L. Di’cunha, from the Poinnari archive. Matched to this person by the contributor photograph filename, and not confirmed.

Andrew L Dcunha

Adeatmik kovitem voir ulomvchea poilem adheatmikotant kitem attapun asa tem zannam zamvchem gorjechem. Tea dekun havem mojea chintpa prokar axe bhag keleat. 
1.  Sahiteant Adheatmikota
2. Dhorm' ani Adheatmikota Modlo Vyoteas
3. Kovitenchi Sokot

Atam poilem sahiteant adheatmikota hache voir ujvadd ghalchem proitn kortam. 

Sahity monxeanchea antorik jiunachem protibimb toxem zaunasa. Tantum vyokt zamvchi adheatmikota monxachem adheatmik poinn, jivitacho arth ani sotachea sodnek amchea mukar dourta. Adheatmikote mholl'llear keul dhorm' ani dharmik kareank simit nhoi. Bogar monxachea bhitorlea monant zamvchem atm' porixilon, manoviy mouleanchi zannvai ani jivitant ut'tungak pamvchea xevottachem poinn zaunasa.

Kovita, kadombori, kannio ani nattokam marifat lekhokamni monis ani deva modlea sombondak bhovo borea ritin prostut kelam. Du:kh, teag, bhogsannem, poxchat'tap, suttka he vixoi adheatmik sahiteache promukh ang zaunasat. Hache mukhantr monis aplea askotkayenk somzon apnna bhitorlem boll vhollkon gheunko sokta.

Sahiteant prokriti, ujvadd, kallok, poinn, moun ani her gurtam mukhantr adheatmik arth vyokt kortat. He gurt vachpeak antorik niall korunk laitat. Sangatach adheatmikota samajik anyai, himsa ani osomanotechea virud'dh avaz zaun soit sahiteant zhollkota. Sahiteant aschi adheatmikota vachpeachea monak xanti dimvchea sangata doyallai, sohanubhuti (Empathy), zovabhdharichea jiunak sfurti dita. Hea mukhantr adheatmikoten bhorlolem sahity monxak susomskrit, doyallayecho ani amolik vyokti zaun rupit korchi zovabhdari gheta.

Adheatmik sahiteant sarvotrik ani kalatit mholl'lle don xobhd tea sahiteantle vixoi ani sondexachem xasvot toxench sompurnn svobhavak dakoun ditat. Asolem sahity somskriti, dhorm', bhas, ek kallacheo goddi mikvon somest monxakullachea anbhogank xida sporx korta. Mog, doyallai, sot, bhogsanne, dukh ani jivitachea arthochim sodnam he vixoi horyek pillgek sombond zal'le zaunasat. He adheatmik vichar monxa jivitache mullave anx zal'lea vorvim tea vixoyank ujvaddak haddchem sahity kednanch aplea prasongikotak (Relevance) hogddaun ghena. Xotomanachea xotomanam thaun adheatmik borpam monxa kullak margodorxon, suxeg ani preronn divn‌ aileant matr nhoi astam tantlo sondex xasvot ani sorvank anvoi zamvchea bori porinnam' ghala.

Hea adheatmik kovita xetant antoraxttri-i mott'ttar porxiyon kovi rumi, londdon‍cho viliyom' blek, amerikachi emili ddikinson, amerikachi meri olivor, lebonan‍cho kholil gibran hannim namv velam tor amchea bharotant robindronath ttagor, kobir, mirabai, sonto tukaram', arobindo hannim namv velam.

Adheatmik kovita dhorm' ani adheatmikotachea bhomvarich bhomvtat tor tanche modlo vyoteas kosolo?

Dhorm' ek nirdixtt patyenni, achoronn, kaide ani somprodayanchem milon zaunasa. Hantum choddtik zaun ek songhottit pod'dot asta. Diullam, igorjeo, mosjideo ani her dharmik somstheo, magnnim, rozaram, festam, amche gronth, amche dharmik mukheli dhormache ang zaunastat. Dhorm' eka vyoktik samajik vhollok ani jiunant xist diunko sokta tor adheatmikota eka vyokti bhitorlem atm' gonean, atm' xanti ani porom' sotachim sodnam zaunasa. Hem khonchai nirdixtt dhormak simit zaije mhonnon na. Deva sangata hea jiunachea xevotta sangata eka vyoktik ascho voiyuktik sombond‍ch adeatm' axem hamv bhorvastam. Dhean, atm' porixilon, mog, moipas ani sevecho monobhavo adheatmikoteche promukh anx axem mhoji patyenni. Mottvean sangom tor dhorm' ani adheatmikata doni manou jiunak ut'tim' korunk asche roste. Dhorm' vatt dakoita tor adheatmikota tea vatten cholchea anbhogacho rosto aniki gunddai korta. Punn amchem duradrixtt mholl'llear somsarantlea bhailea dakounnek pottvon poddlo xivai adheatmik soktek somzonk gel'loch na va gel'le bhovo unne.

Kovitenchi Sokot:
Sahity ek vistar kxetr vhoi tori, tantlea kovita xetant zal'lea vaura voir dixtt marlear hea xetant zaunko zai as‍l'lim kamam zaitim asat. Kovite mhollear keul borpachem ek vidhan nhoi. Kovita ek kallzak apttonchi auyokt sokot. Thoddeach tori zagrutkayen vinch‍l'lea utram marifat kovita ekleachea bhognnank bollixtt ritin vivorsunk sokta ji sadea bhaxen vornnunk asadhy toxem zalam. Kovita ghayank gunn korchi, bhorvaxeak zagomvchi ani mounant avaz dimvchi vixex sokot gheun asa. Kovita jivitak tachea noiz rupant dhorn bosta. Mog ani noxtt, sontos ani dukh, patyenni oni dubhavo haka sorv bollixtt ritin ugtem korta. Kovita aneayak sovalam vicharunk sokta, bodlaunnek preronn dita toxench pillgeanchea pillgeam thaun somskriti ani ugddasachem somrokxonn korta. Kovita mottvem asonk puro punn tacho probhavo jiun poreant urche tosolo zaunasa.

Kovita auyousthechea ghoddiamni spoxttotek haddta. Dukhanchea ghoddiamni suxeg dita. Sadea doinik jivonant soit kovita, sobhai, abhiprai ani monxoponnacho ugddas haddta. Hench kovitechem noiz boll. Utrank bhognnanti bodlun bhognnank xasvot sot zaun bodlita.

Hem havem itlem sangonk mukhy karonn atam mukar havem vinchun kadd‍l'lea kovitencho ghoddnnar ani posnnar kovi anddryu el. Ddi kunha . Kaim 20 vorsam poilem tachi bam-i, babacheo vholli kovita vachtana mhaka Physical bam-i ani vholli disleo xivai tantli adheatmika mhaka disonk na. Havem kednam-i sangchem anddryu ek khalto altar bhurgea pori mhonnon kiteak mholl'llear taka rag ani mosor kitem mhonnon‍ch kollit na. Ragan sangonk asleari thoim mog ani moipas‍ch zhollkota. Ho havem pollel'lo anddryu. Mhaka kedallai dukh bhoglear yea somoseank porihar mellanat‌l'lea vellar ek‍ch igorjent eksuro boson magnnem kortam yea anddryuk fon korn thoddo vell ulaitam. Choddtik zaun mhojea somoseank porihar mellta. Atam hem sorv degek dourn axavadi prokaxon hannim porgott kel'lea tachea “Ujvaddachye Vengent” pustokantlim thoddim kovitam vinchun, tantli adheatmikota sodhtana mhaka mell‍l'lem poilem kovita ’Somsar’.

Kovita oxem asa;

Somsar

Sobhit somsarachea bhouy kolponant
kallzantlea rongamni udel'lem
sobhit chitr polleun 
sontosan pul'lo kolakar

Ontroll, bhum-i, ujvoll sureo
vhallchem udok, ruk zhaddam 
masthi, suknnim, sauzam zanvaram 
monis ani tachem xantichem biddar...

Vha! oplem rochon bhovo sobhit dislem rochnarak! 
donparanchea vixevak to gelo...

Zag zatana somsarant desvatt! 
rukachea mullak kuradd poddlea
sureo uzo vonkun asa 
udok kallem mhellem zalam 
dhornnir rogot ximplam... 
Monis sogllo vidrup zala

Soraram to bhitorlea kuddak dhamvlo. . . 
Nennto put tacho rongamni biz‌l'lim chiknnim bottam 
khuxen haloun khellcho dislo!

Desvattelea chitrak polleun 
auychea kall'llant uzo pettlo
kitem kelem-i puta tuvem?

Dhenknneak thorthoron roddlo bhurgo
"hamvem somsar kelo.." 
‍chitr kar mono zalo...

Gunddayethaun ek usvas fevun 
bhurgealagim yeun, bagvon, 
moga moipasan taka pottlun dhorun 
bhurgeachea kallzak ume dambilaglo
doyall mogall bapui!

Hi kovita havem vachtana mojem ek Favourite  vachap.... Choddtik zaun paskhanchea ratik vachtat “ devan somsar rochlo “ hacho ugddas yeta. Hi kovita soltana kovi anddryuchi hi kovita prokriti, rochnar ani monxeam modhlea antorik sombondak adheatmik drixtten bhovo sundor ritin ani gunddayen anauronn korta. Kovitechea survater kovin devak ek mohan chitr‌kar mhonnon pintrailam. Tachea kolponant zolm' ghet‍l'lo ho bhouy ani sundor somsar vividh rongant, ujvaddan ani sodanch jivontponnan boron ghela. Mollab, bhum-i, sureo, udak, ruk zhoddam, zanvaram, suknnim ani monis hem sorv devachea sundor porikolponant udel'leo sompurnn kolakriti zaunasat. Xanti, souhordota toxench sobhit‍ponn ek‍ch ritin vanttun dil'leabori dischea hea prokritichea somotolonak bhogtana devachea kallza bhitorlo protibimb toxem dista. Punn az zalam kitem? devan rochlelea hea sundor prokritent kitem ghoddon asa? monis aplea svarth, angolap ani honkarak lagon hem dhoivik somotolan nas kortana hi sundor prokriti ghayeta, ti rudhan korta, ruk zhoddam katortat, udak produxit zata. Zamvchea motiy dhongeam lagon, raxttram modem zamvchea loddaye lagon hea bhumyk‌ch roktosravo zala toxem bhogta. Hem vinax keul boutik zaun uranastana monxakullachea adheatmik adopotonacho gurt zaunko pauta.

Asolea eka andh‍karam modem amim astana bhurgeachem niropradi ani nixkollonk mon devachea dhoivik podvek protiniditv korta. To bhurgo chitr soddoita ani apnne somsar rochlo mhonnta. Tachim utram aikotana devachea rochonatmok xoktechem boll frotifolit zata. Punn auychim sovalam, poristhitechi gombhirota tea bhurgeachea monant duk ani bhyem ubzounko karonn zata. Hem monxakullan kel'lea chukinche vozon muklea zonanga voir kosolo porinnam' ghalunk sokot mholl'llo sonket zaunasa. Itlem zaleari devo tea bhurgeak va amam sorvank ek nyaidix zaun nhoim bogar moga moipasan bhorlolo bapai zaun pottlun dorta. Tea vengent soza na bogar doyallai asa, tiroskar na bogar porihar asa. Bhurgeachea kallzak ub dimvchea tea ghoddie marifat devo monxeakullak novikrit bhorvoso, zovabhdarechi zannvoi ani mogachi vatt dakoita. Axem kovi anddryun likh‍l'lem hem sundor koun vachtana “ho somsar ek devachi srixtti punn tachem rokxonn korchem monxakullachi adeatmik zovabhdari mholl'llo bhovo unchlo sondex dita.     

Havem vinch‍l'li anddryuchi dusri kovita; ’Khodd'ddi suvater podd‌l'lem bim’.... Kovita axi asa....

Khodd'ddi suvater podd‌l'lem bim

Fatrakhanchintlo xello voddun
pimpri pallam fatra futtantlean
movo movall matyechea gorbhant
holluhollu sokoil golloun
pillgeapillgeanchem trann araun 
vellakallachem ginean vattaun 
khoddpacheo xiroch chirun 
tokli ukols ubem raulem
khoddpi suvate‌r podd‌l'lem bim

Vijitkayechea nenntea dolleamni
vichitram dekhchear poddlem!

Kirnnam dhamvun ailim 
yeukarache jhele ghalunk 
prithvecheo sorv vhorteo sokteo
porzollcho sureo, jivitachem udok, puspuschem varem
ektarant vengunk rakon rauleant 
mayamogacho sotkar korunk!

Ittall matyentlea zhaddank soit
varo‍ean ghumvddailam heuxin
man bagaunko !

Aplea unddant jivo gheun
sureachim kirnnam chimvchea ball zhaddachea 
umallchea mogan koddon mudo zalam 
kalliz fatrachem.

Hea kovitent kovi adheatmik anbhogank prokritechea sukxm' sonketam mukhantr atyont marmik ritin prostut korta. Hanga kovi fator, mati, kirnnam, varem , udak iteadi noisorgik songtink upeog korun amchea atmeachea antor poinna voir ujvadd fankoita. Hanga adheatmikota mholl'llear keul dharmik achoronn nhoi bogar tem jivo, prokriti ani vellachea modem aschea antorik sombondanchi zannvoi zaunasa. “ fatrakhanchintlo xello voddun, matyechea gorbhant holluhollu sokoil golloun..." heo volli nixtturaye thaun movallponnak bodlunchea adheatmik bodlaunnek dakoun ditat. Fatrobori ghott zal'lem kalliz vellakallachem gonean ani anbhogam mukhantr holltar movall zamvchem hanga rupok zaun prostut kelam. Hem monxean honkaro thaun nomrotek, ogeana thaun ginean apnnomvchea adheatmik rosteak protibimb asa korta.

Pillgeapillgeanchem trann araun, vellakallachem ginean vattaun hea vollimni jiunantleo zovabhdareo ani amchea jivitant xik‍l'lim lisamvam amchea atmeak rup dimvchem hater zaun distat. Dukh, koxtt kaddche ani jivitant ascheo zoddayo amchea atmeak nirboll korunk sokanant bogar amchea atmeak gunddai ani dhriddota haddun divonko sokta mholl'llo sondex kovi amkam dita.

Kirnnam, sureo, udak, varem hem sorv ek‍ch zagear bhettchem pintur as‍l'lea bori prokritint adheatmik ekvott koso asa tem dakoun dita. Monis, prokriti ani sroxttecheo sorv sokteo ek‍ch adheatmik totvan cholchim vividh avixkar mhonnon hanga spoxtt zata . "mayamogacho sotkar" mholl'llea xobhdacho upeog hea sroxttechi sobai‍ch devachea mogak ek gourou arponn mholl'llem bhouy chintap haddun dita.

"ittall matyentlea zhaddank soit varean ghumvddailam heuxin" hea vollint prokritichea horyeka anxank sontosachea nachant bhagi kelam mholl'lleabori kovin vornnilam. Hem amkam mahet ditaki adheatmik zannvoi / choitony horyeka jivi modem raz korun asa mhonnon. Akhrek “kalliz fatrachem mudo zalam” mholl'llem bhaun adheatmik porivortonechea ut'tungak vorun paita. Mogachea gorment ani goneanachea kirnnamni kotthinn fatrochem kalliz korgata. Hem antor xud'dikoronn ani adheatmik vimochonechem sonket zaunasa.

Eka utran sangom tor hi kovita prokriti songim misllonchea mukhantr amcho atmo aplem mull‍bhut sot sodhun kaddchea adheatmik poinnak mogan punn gombhiraten chitronn korta. Vachpeak dixttavo dourunk, moun niall korunk ani sroxttechi adheatmik uposthiti bhogunk hem kovita preronn dita.

Havem vinch‍l'lem tachem tisrem kovita zaunasa ’Ujea Tonddalagim’. Ti kovita axi asa;

Ujea Tonddalagim

Ballkam dogam 
kalliz pinzun roddtalim 
gillunk lagim yemvchea ujeachea tonddalagim

Hat modd‌l'la ballan 
pam-i chench‌l'lea ballak polleun 
aplim pamyam bottam hollu haloilim 
ani roddnnem rauylem

Pam-i modd‌l'la ballan 
hat modd‌l'la ballak polleun 
aplim hata bottam soukas haloilim 
ani roddnnem rauylem

Eka khinnachea ujvadda vengent 
ekamekak haso diunko 
zhuzachea rogtan makh‌l'le 
vontt tamnni hollu usoile

Ballanchea nenntea protirodhak 
gillunk ayil'lo zhuza uzo 
ekek mett pattim soro‍lo
ani lojen thondd poddlo!

Hea kovitent kovin monxaponnachi doyallai, nisvarthi teag ani moun seva rupar adheatmikotecho ujvadd fankoila. Du:khin roddon aschea bhurgeam mukar ravon, aplem dukh visron ekamekachea hat-pamyank sporx diun bhuzomvchea vellar bhovo‍ch komol toxench dhoivik‍ponnan bhorul'li sokot thoim ubi asa toxem bhogta. Hanga uzo keul bhailo prokas nhoi bogar kallza bhitorli korunnai, heranchea bhognnank somzun ghemvchi sokot va sohanubhuticho ujvadd zaunasa. Zhuza thollar unchlea adhikarinchea agonea pallun monxaponn visron bhum-i rogtan buddon tambddi zaun mosk‌ponn bhorul'lea vatauronnant ekameka dimvcheo lhan haso soit atmea bhitor xanti haddunk karonn zata. Bhurgeanchea nenntea protiroda mukar kruroten bhorul'lo uzo soit lojeun thondd poddta hem mog‍ch antim' sokot mholl'llo adheatmik sondex uttoun dita. Axem hem kovita amkam, devak sodhun amim divllank, igorzank, mosjidank va her magnnea suvateank‍ch vochaje mhonnon na bogar devak monxeanchea mogall sporxant, monxaponnachea doyallayent ani teagant anbhog koryet mholl'llem bhovo gunddayen bhorul'lem sot ugddapem korta.

Havem vinch‍l'li tachi chouti kovita zaunasa ’Pakotte pafuddcho raza’. Ti kovita axi asa;

Pakotte Pafuddcho Raza!

Padreab datt'ttu ovchit ghora yetana 
angnnant khuxen uddkannam ghaln as‌lea 
mhojea dhovea kombeak 
mhojea baban dhorn ukoln vhelo!

Gompi katorn sollsollea udkant faln 
pakam voddunk lagim apoilem mhaka 
mhojem kusunkusum aikon vicharlem
’roddtai kiteak re?’

’Mhozo raza!’ hamv vhoddlean roddlom
kombeachem ugtem ang apoddn! 
’angnnant khell‍l'lo tuzo raza 
mas khaun jirlea uprant 
tujea jivant sudd'dduddit uddtolo. 
Alle! to kunddleantleo maslleoi 
upyetoleo tujea rogtant 
onty mholl'llem na devachea rochnank’ 
mhaka kitench somzalemna, uttlom hamv!

Narl bhet‌l'lea ovazak dhamvlo babalagim 
kantllek hamvem dant toptana
’polle, narlak dukhlem’ baban‌ tuklailem. 
Godd udok xiramni vhalltana 
il'lexem kitengi somzal'lea porim zalem!

Atam mhaka sarkem somzalam! 
sodam sureo ujzaddtana 
hordeant pakotte fapuddn
sadh ghalta mhozo raza?;

Hi kovita vachtana him amchea chaltea jiunant ghoddchim ghodditam, hantum vixex kitem asa mholl'llem soval zorur udeta amkam. Punn portek portek hi kovita vachun tachea gunddayek pautana hea kovitent adheatmikota monxaponnachea anbhogam mukhantr bhovo sukxm' zaun ugddapi zata. Pakotte pafuddcho raza mholl'llea rupoka mukhantr jivachi povitrota, sroxtte sangata monxacho antorik sombond, devachea rochnent aschi doya toxem nirontorota spoxtt zata. Bhurgeachim du:kham, bapaichim utram, prokriticho avaz hem sorv mellon mornnanti jiuchem asthitv nas zaina mholl'llem atm' sot bodon korta. Kombo, maslli, narl toxench udak hem sorv somsarachea jivita chokroche avibhajy ang mholl'lli somzonni yeunko karonn zata. Hordeant pakotte fapuddn sadh ghalta mhozo raza mholl'lli akhrechi voll devo bhair na bogar monxachea kallzant‍ch raz korun asa mholl'llo gunddayen bhorul'lo adheatmik sondex vyokt korta.

Havem vinch‍l'li tachi panchvi kovita zaunasa ’Ujvaddachye Nolle’. Ti kovita axi asa;

Ujvaddachye Nolle

zublevachea templant polle 
fulon rauleat nove nove dive 
rongall ujvadd polleun 
bhavaddteanchye porzoll'lleat dolle

gitam thamblim, magnnem somplem
sombhromachea vatink funklem
dive palvon xant zale 
’mogall putra sovem’

eksurea oltari mukhar polle! 
sorpoddleant sureachim kirnnam 
bhoktikamni sanddlelea santabhoktank 
ujvaddan‌ mogan arailam 
umeamni ubel'lea imajink 
chandnean sukhan nhannoilam

akasacho kuddkoch voddla polle! 
zubleva templachea arsea nolleamni 
zanntea pakeantlean hollu golloila-
svadhik sakramenta aradhanak. 
Dhull‌y porzollta povitr ujvaddak

zhombarancho prokas utron polle! 
unch pakeak dixtt ubarun 
tukach polleun rauleat kurpen 
onontak arso dhorche povitr nolle 
ujvaddache sobhit dolle!

konkrittichoi dharunn saulle thaun 
zotnen samball‌ dho‌r tankam 
moddunk poddunk soddinaka
te tujeach sorgache vantte

Hea kovitent kovin ujvadd, bhokt ani moun aradhonechea rupar adheatmikotechem podd‍bimb bhovo sundor ritin dakoilam. Zublevo, igorjeche dive, rongall ujvadd ani bhavaddteanchea dolleamni dischim umalleanchim bhognnam devachem hazorponn spoxttotayen anbhog korunk dita tor gitanchi thambnni, somp‍l'lem magnnem, sombhromachea vatauronnant vhallchem tem xantechem vharem monxachea kallza bhitor pavonk vatt korun dita. Altari mukar vhallon aschim tim sureachim kirnnam, bhoktichim du:kham, santabhoktanchem moun‍ponn hem sorv deva thoim aschea atmik sombondank ugtem korta. Mollab, chandneacho ujvadd, povitr sakrament ani diveancho ujvadd hem sorv sangata mellon doivik ekvottak dakoun ditat. Hi kovita loukik kotthinnota asleari patyenni, sosnnikai ani bhoktek samballun vorchea marifat monxachea atmeak devachea ujvadda teuxin koxem voryet mholl'llo adheatmik sondex dita.  

Itlem sangon kovi anddryuchinch utram gheun akhersitam. Amchi kanun vyoustha aprad korchea hatank dhorunk aschi tor, koviten hea opradhanchi manddaull korchea sutr‌daranchea dhogleachem sut voddchi gorz asa. Ho masttor moindd keul ek vyokti nhoi, bogor ek gupit kudda thaun samajik vichar provahant kattkayeporim vistarchi khotti vichar‌dhar zaunko sokta. Kovitechea tikxnn kirnnank tea chintpachea mullak pamvchi sokot asa, kiteak kovita ek odheatmik xostr zaun sot pauyta ani sot, kaideak nhoi, bogar ujvaddak bandun asa. 
Aikal'lea tumkam sorvank devo borem korum......

(Ashawadi Prakashan ani Carmel College-chea zodd palovakhal, 22 Febrer 2026 ver, Nuvem Gõyant ’Carmel Collejichea Sobhangnnant’ ayojit kel'lea ’Konkonnintleo Adheatmik Kovita’ Raxttriy Seminarant ’Kannada Lipichea Konkonnintleo Adheatmok Kovita Prokarant Andrew L Dcunha-chea Kovitencher Sador Kel'lem Propotr)