1890 isvent Gõy‌kar bhavo Lucaznho Riberio (Bardezantolea Assagaonco) Bomboi pautana 27 vorsancho tornatto. Ittaliyon opera kompnent noukori korunk mhonn to Bomboi pavo‌l'lo.

1892 isvechea epril 17 tariker Joao Agostinho Fernandis ani her tegam isttamsovem, nyu alfredd thiettorant riberion poilepauttim rong-manchier prodorxit kelo. Ani lokan itloi posond keloki 1894 isvechea zoner 1 tariker gõychea rong‌manchier khelloilo. Ittaliyon operak ’italiyon bhurogo’ mholl'llo tiatr zaun porivoton kel'loch tiatr konkonnintlo poilo tiatr.

Modd‌gamvchea Joao Agostinho Fernandis tye uprant sobhar tiatr boroile toxech khelloun dakoile toxench tiatrache buk soit chhaple. Oxem haka ’Tiatrancho Bapui’ mhonnun konkonni lok vhollkota.

Kornattok mullacho konkonni lok Bombomyt jietalo tor‌yi, konkonni nattokanchi survat zal'levixim choddtik vachunk mellana. Punn konkonni nattokank novo jivo dil'lo nattokist kovi bab Cha. Fra. De’Costa. To bombomyt kam' korun aslevellar, moratthi, oni her nattok polleun, somikxa korun, boroyil'le konkonni nattok khorech zaun konkonni bhasechi sobhai, toxench novemsamvak lagun az pasun zaito lok mandta.

Bomboi nattok xetant Cha. Fra. De’Costa uprant zaiteamni khub riticho vaur kela. Austine DSouza Prabhuchea mukhel‌ponnakhal 1972 isvent Mongllurant suru zal'lem Kala-Sampath somstho. Hea Kala-Sampath somsthean vorsan voros konkonni nattokancho spordho manddun haddun 1978 thaun 1994 poreant diesije mott'ttar vorsalle konkonni nattok sporde manddun haddle ani konkonniche bhovo ut'tim' nattok hech vellar prodorxit zal'le.

Nattok mhollear ek kola, zoxem sahity ek kolo. Hangasor fokot hoveas ek matr pavana, kotthinn minot, vachop, odhyoin toxench dixttavo gorjecho. Eka tempadim bombomyt horyeka hofteant veugllea salamni nattok khelloitale ani te nattok polleunko yemvcho lok‌yi khub mapan yetolo. Tedna ttivi/mobailam natlim mhonnun solisayen sangyet punn tye vellar konkonni potram, konkonni buk vachtolo lok toxench nattok soit somajik spondon korche nattok as‌l'le mholl'llem sot negarunk zaina.

Punn kall mukar gel'leporinch zosem kon'noddant ek sangnni asa; ’baru barut'ta rayaro kudure kot'teyayitu’ (mukar oyil'leporinch rayacho ghoddo gaddomv zalo) hoveasi vorgan hea kolecher dhadd ghali. Nattok zamv, sahity zamv, tall-mull nennasle soit duddvachea va tanchetosolea mot-got natleleank ekttamvn hea kolechoch okman korunk lagle. Vedicher choddun tallo pinzun bobattchench songit mhonnale, pojddea/kill utramni ulomvchench hasy mhonnale. Ani taka vhoi mhonnun sangchey mukar aile mhonntana zo lok kola, sahity somzol'le disan‌dis pois gele. Ani kolechi obhiruch oscheamni her bhasent ti kola sodhunk dhorli. Oxem holltar oskot zal'lea konkonni nattok-sahiteak lachar korun soddlem. Ani az bomboi konkonnichem penkodd moddlam tor osoleach hoveasi vorgachea bingri chintpan mholl'llem-i oputt sot.

Eka tempar Bombomyt Konkonnichim follam udetalim, tea rukachim pallam-mullam khoim thaun‌yi yemv; zamv Gõy, zamv Karvar, zamv Mongllur, zamv her pranty. Konkonni potrikudhyomachi survat zal'li punnent, konkonni chollvollechi bunead soit zal'li bombomyt, konkonni nattok, tiatr, songit oxem choddtavo xetamni konkonni fulon ayil'lea bombomyt aichi porigot bori na. Namvatekid konkonni songhottonam asat punn hantlea choddtavo hud'dedarank konkonni ulounko/vachunk yena. Tanchim bhurgim inglix madheamni xiktat. Ghorant konkonnicho pormoll‌ch na. Hankam vorsak ek pauttim monti festavellar lokak ras korchem ani jeunn vaddchench konkonni seva zalea. Ani thoddo pottari lok‌yi hich konkonni seva mhonnun lekta. Konkonni lokak khoroch svabhiman asto tor konkonni potram bondh poddtimnant, konkonni songit koulleo, buk kaddtele rinnant buddtenant. Bhovo vhodd duront mhollear Cha. Fra. D'costatosolea nattokistache nattok amkam somzonant mholl'lle hoddbe aichea kallar‌yi asat mhonntana goddeasomor gaddi aschi kuru her khonchi divyeta?

Mongllurant Cha. Fra. De’Costa, Wilfy Rebimbus, Eddie Sequeir, Michmax ani thoddea heramni konkonni nattok xetak khub mohotvachi denngi dilea. Karnattokant, protyek zaun hon'naurant, mongllurant ailevar hea dixen noveo ankreo fulun yetat tem konkonnichea mott'ttar bhorvoseachench. Hon'naurant Samson Lopez ani sangateamni konkonni tiatrank mukar haddchem misamv korun asat. Kaim xemboramlagim prodorxonam hannim dileant. Mongllurant patlea thoddea vorsamni konkonni nattokamni bore proyog zaleat, zaun‌ch asat. Ma| Alwyn Serrao ani Neenasmacho Christopher D'souza hanchea mukhel‌ponnakhal veveglle proyog zaun asat. Ani he proyog fokot mongllurant matr nhoi, Mongllurabhair soit zaunko lagleat. Porgamvamni, Mumbomyt soit osole proyog lokak polleunko melltat mholl'llem Konkonni kolamogink khorench dadhoskayechem.

John Permannur, Nellu Permannur, Jo. Cy. Siddakatte, Arunraj, John Permannur ani her thoddeamni konkonni rong-manchier nove proyog keleat. Jaison Sequeira ani talent‌vont yuvo pongodd konkonni songitak mukar haddchedixen vaur korun aschem dadhoskayechem.

Nattokamni nove proyog zaun asat mhonntoch te soglle proyog konkonni somajek novi dixa daitat mholl'llem hamv sangina. Tem vell sangtolo. Punn hea proyogank konkonni somajen pattimbo dimvcho sohoz, ani bhovo gorjecho. Osolea eka proyogak; ’nagddim’ mholl'llea nattokacher Sevak ani Ujvadd potracho adhlo sompadok, voicharik somikxok Ma|Cheton Lobo kitem mhonnta mholl'llem amim hangasor dilam.

- Valley Quadros [Mar, 2020]