ಕೊಂಕಣಿ ನಿರಂತರಿ..... ಪಯ್ಣಾರಿ
ದೋನ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಹಾಂವ್ ಸಂಪಾದಕೀಯ್ ಬರಂವ್ಚ್ಯಾಕ್ ಬಸ್ಲಾಂ, ಏಕ್: 2004 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಜೆದ್ನಾಂ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಅಂತರ್ಜಾಳಿಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ತಾಸ್ತಾನಾ, ಆನಿ ದೋನ್: ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್ ಅಂತರ್ಜಾಳಿಖಾತಿರ್. ಹ್ಯಾ ದೋನ್ ಕಾಳಾಂತ್ ಜಾಯ್ತೆಂ ಬದಲ್ಲಾಂ, ಹರ್ಯೆಕಾ ಘಡ್ಯೆ ಬದ್ಲೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾಚ್ಚ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸ್ತಾನಾ, ಬದ್ಲಾವಣ್ ಮಾತ್ ಏಕ್ ಖಾಯಮ್ ಉರ್ಚೆತಸ್ಲೆಂ (The only constant in this world is the change). ಚಿಂತಾಪ್ ಜಶೆಂ ಜಿಣ್ಯೆಅನ್ಭೋಗಾಚಿಂ ಪಾವ್ಲಾಂ, ಜಿಣ್ಯೆಲಿಸಾಂವಾಚಿಂ ವೊಜಿಂ ಖಾಂದಾರ್ ದವರ್ನ್ ಫುಡೆಂ ಚಲ್ತಾಸ್ತಾನಾ ಕೊಣ್ ಬದ್ಲನಾ? ಪುಣ್ ಏಕ್ ಸಂಗತ್ ಬದ್ಲೊಂಕ್ ನಾತ್ಲ್ಲಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ; ತೆದ್ನಾಂಯ್ ಹಾಂವ್ ಪಯ್ಣಾರಿಚ್ಚ್ ಆನಿ ಆಜ್ಯೀ ಹಾಂವ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಪಯ್ಣಾರಿ. ಹೆಂ ಹಾಂವ್ ತಾತ್ವಿಕ್ ಅರ್ಥಾನ್ ಉಚಾರಿನಾ, ಜಶೆಂ ತಾತ್ವಿಕ್ ಅರ್ಥಾನ್, ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಪಯ್ಣಾಂತ್ಲೊ ಹರ್ಯೆಕ್ಲೊ ಪಯ್ಣಾರಿಚ್. ಹಾಂವ್ ಖರೆ ಅರ್ಥಾನ್ ಉಚಾರ್ತಾಂ, ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಕುವೇಯ್ಟಾಂತ್ ಕಾಮ್ ಕರುನ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಸುರ್ವಾತ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಮಿಸಾಂವ್, ತಶೆಂಚ್ ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್ ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಸುರ್ವಾತ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಅನ್ಯೇಕ್ ಮಿಸಾಂವ್ - ಫಕತ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾ ಪಾಸತ್.
ತಾತ್ವಿಕ್ ನಿಯಾಳಾಂತ್ ಮನ್ಶಾ ಜಿಣ್ಯೆ ಆವ್ದೆಚಿ ಉಚಾರ್ಣಿ ಕರ್ಚಿ ತರ್, ಸರ್ವ್ ನಶ್ವರ್, ಕಿತೆಂಚ್ ಸಾಸ್ಣಾಚೆಂ ಹಾಂಗಾಸರ್ ನಾ, ಆಯ್ಚೊ ಮನಿಸ್ ಫಾಲ್ಯಾಂ ಆಸಾ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾ. ಚಾರಾಂತ್ ತೀನ್ ವಾಂಟೊ ಆಸ್ಚೆಂ ಉದಾಕ್ ಜರ್ ಬಾಕಿಚ್ಯಾ ಎಕಾ ವಾಂಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ವ್ಹಾಳತ್ ತರ್, ಘಡ್ಯೆನ್ ಹಿ ಭುಂಯ್ ಸಪಾಯ್ ಜಾಯ್ತ್, ಹಾಂತುಂ ಆಸ್ಚಿಂ ಮೊಳ್ಬಾಚೆರ್ ಖಾಂದ್ ಥೆಂಕ್ಚಿಂ ಭಾಂದ್ಪಾಂ, ಜಯ್ತಾಚೆ ಬಂಗ್ಲೆ ಸರ್ವ್ ವ್ಹಾಳೊನ್ ವಚುಂಕ್ ಆಸಾತ್. ಕಾಂಯ್ ಭುಂಯ್ ಕಾಂಪ್ಣಿ ಜಾಲಿ ತರ್, ಘಡ್ಯೆನ್ ಹಿ ಭುಂಯ್, ಏಕ್ ಕಾಂಯ್ ಎಕಾ ಮಯ್ದಾನಾತಶೆಂ ಧುಳಿಕ್ ಮೆಳ್ಚಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ ದುಭಾವ್ ನಾ. ತರ್ಯೀ ಮನಿಸ್, ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ನಿಬಾಂನಿ ಗಿಟಾಂ ವೊಡುನ್, ಗಾಂವ್, ಪ್ರಾಂತ್ಯ್, ರಾಶ್ಟ್ರ್ ಮ್ಹಣುನ್ ವೊಲಾಯ್ತಾ, ಆನಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಸುಪ್ತ್ ಅಬ್ಲೇಸಾನ್ ಕಿತೆಂ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಕೊಲಾಯ್ತಾ. ಇತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ಹೆ ಗೀಟ್ ದೀಸ್-ರಾತ್ ಪಾರೊತ್ ಕರುಂಕ್ ಹಜಾರಾಂನಿ ಸೊಜೆರ್, ಆನಿ ಹ್ಯೇ ಗಿಟಾಂಪಾಸೊತ್ ರಗ್ತಾ-ವ್ಹಾಳ್. ಹರೆಕಾಕ್ ಜಾಯ್ ನಾಂವ್ ಆನಿ ಆನಿ ಇತ್ಲೆ ಖೆಳ್ ಖೆಳೊನ್ ಕಮಾಯಿಲ್ಲೆಂ ನಾಂವ್, ಜಮಯಿಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್-ಬದಿಕ್, ಪುಂಜಾಯಿಲ್ಲೆಂ ಧನ್-ದಿರ್ವೆಂ ಕೊಣ್ಯೀ ವ್ಹರುನ್ ಗೆಲ್ಲಿಂ ಆಸಾತ್?
ಆಸುಂ. ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಮತಿಕ್ ತಿತ್ಲೊ ಬೆಸೊರ್ ಘಾಲುಂಕ್ ಆಮ್ಕಾಂ ನಾಕಾ, ಸಂಸಾರಿ ರಾಟಾವಳೆಮಧೆಂ ಆಮ್ಚಿ ಚಿಂತ್ಪಾಸಕತ್ ಸದಾಂಯ್ ಚಿರ್ಡತಾ, ಆಮಿ, ಆಮ್ಚೆಂ ಕಾಮ್, ಆಮ್ಚೆಂ ಕುಟಾಮ್, ಆಮ್ಚಿಂ ಸಯ್ರಿಂ, ಆಮ್ಚೆ ಆಚಾರ್-ವಿಚಾರ್ ಎಕಾ ವಾಂಟ್ಯಾನ್ ತರ್, ದಿಸಾನ್ದೀಸ್ ವ್ಹಾಡೊನ್ ಯೆಂವ್ಚಿಂ ಮೊಲಾಂ, ಸಂಕೀರ್ಣ್ ಜಾತೇಚ್ಚ್ ಯೆಂವ್ಚಿಂ ಮನ್ಶಾಮೌಲ್ಯಾಂ, ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಸಂಕೀರ್ಣ್ ಜಾವ್ನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಧರ್ಭಾರ್, ಕೊಣಾಕ್ ವೇಳ್ ಆಸಾ ಹೆರ್ ಸಂಗ್ತೆವಿಶಿಂ ಚಿಂತುಂಕ್ ವಾ ನಿಯಾಳುಂಕ್?. ಪುಣ್ ಹರ್ಯೆಕ್ಲೆ ಹೆಚ್ಚ್ಪರಿಂ ಚಿಂತಾ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾ, ಚಿಂತಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾ, ದೆಕುನ್ ಸಭಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಾವ್ರಾಡಿ ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಶ್ಯಾಥಿಯೆಚೊ, ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಚೊ, ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಶೆವೊಟಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್. ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಸಭಾರ್ ಜಣಾಂಚ್ಯಾ ಮಿಸಾಂವಾಮಧೆಂ ಆಮ್ಚೆಂಯೀ ಏಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಮಿಸಾಂವ್; ಪ್ರಗತಿಪರ್ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ ರಚುಂಕ್ ತಶೆಂಚ್ ವಾವ್ರ್ ಕರುಂಕ್.
ಬದ್ಲೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್, ಬದ್ಲೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಸತಾಕ್, ಮೌಲ್ಯಾಂಕ್ ಪರತ್ ಪರತ್ ಜಾಗಂವ್ಚಿ ವ್ಹಡ್ ಜವಾಭ್ದಾರಿಚ್ಚ್ ಎಕಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ಸಾಹಿತಿಚಿ. ಆನಿ ಹೆಂ ’ಹವ್ಯಾಸಿ’ ಭಿಲ್ಕುಲ್ ನ್ಹಯ್, ಹಿ ಏಕ್ ಜವಾಭ್ದಾರಿ, ಏಕ್ ಮಿಸಾಂವ್, ಏಕ್ ಪಯ್ಣ್, ಏಕ್ ಉದ್ದೇಶ್, ಏಕ್ ದಿಶ್ಟಾವೊ. ಆನಿ ಅಶೆಂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ರಿತಿನ್, ಬದಲ್ಚ್ಯಾ ಸತಾಂಕ್, ಮೌಲ್ಯಾಂಕ್ ಜಾಗಂವ್ಕ್ ವೆತಾಸ್ತಾಂ, ಕಾಂಯ್ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ಶೆಂ ದುಃಖ್ಚೆಂ ಸಹಜ್, ಪುಣ್ ದುಃಖಂವ್ಚೆಂಚ್ ಜಾಗ್ವಣ್ ನ್ಹಯ್. ಮುಂಬಯಾಂತ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತೆಲೆ ವಾ ತಾಂಚೆ ಪುರ್ವಜ್ ಚಡ್ತಾವ್ ಜಾವ್ನ್ ಪಯ್ಣಾರಿಚ್ಚ್. ದೀಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಗ್ರಾಸಾಖಾತಿರ್ ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಯೇವ್ನ್ ವಸ್ತಿ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್, ಪುಣ್ ಆಮ್ಚಿಂ ಮುಳಾಂ-ಪಾಳಾಂ ಕೊಂಕ್ಣೆಚಿಂ, ಆನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾರ್ ಆಮಿ ಕಸಲಿಂ ಮುಖೆಟಿಂ ನ್ಹೆಸ್ಲ್ಯಾರೀ ಆಮ್ಚ್ಯಾಂ ಶಿರಾಂ ಶಿರಾಂನಿ ವ್ಹಾಳ್ಚೆಂ ರಗತ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಚೆಂ, ಆನಿ ಆಮ್ಚೆ ಕಾಳ್ಜಾಂತ್ ಆಸ್ಚೊ ಸ್ಪಿರಿತ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಚೊ. ಅಶೆಂ ಆಸ್ತಾನಾ, ಆಮಿ ಸರ್ವ್ ಏಕ್, ಎಕಾ ಶೆವೊಟಾಕ್ ಆಮಿ ಪಾವೊಂಕ್ ಆಸಾ, ಆನಿ ತೊ ಶೆವೊಟ್; ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚಿ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸೆಚಿ ಉಗರ್ಗತಿ. ಆನಿ ಹಿ ಉದರ್ಗತಿ ಫಕತ್ತ್ ಸಾಹಿತಿಂನಿ ಮಾತ್ರ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ ತಸ್ಲಿ ನ್ಹಯ್, ಹರ್ಯೆಕಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮೋಗಿಂನಿ ಹ್ಯಾ ಉದರ್ಗತೆಂತ್ ಮೆತೆರ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ.
ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಧ್ಯಮ್ ಕಶ್ಟೊನ್ ಆಸಾ, ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಚೆ ಸಮಸ್ಸೆ, ವೆಳಾಚೊ ಆಭಾವ್ ಹ್ಯಾ ಸಮಸ್ಸ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಚಾರ್ ಕರ್ತಾಸ್ತಾಂ, ಪ್ರಗತೆಚ್ಯಾ ಪಾವ್ಲಾಂನಿ ಉಡ್ಕಾಣಾ ಮಾರ್ಚ್ಯಾ ’ತಾಂತ್ರಿಕ್’ ಸಕ್ತೆಚೊ ಪ್ರಯೋಗ್ ಕರುನ್, ಅಂತರ್ಜಾಳಿಮುಖಾಂತ್ರ್ ಸಂಸಾರಾಚ್ಯಾ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಕೊನ್ಶ್ಯಾರ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮೋಗಿಕ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತಾಚಿ ಉಪಲಬ್ಧಿ ಕರುನ್ ದಿಂವ್ಚೊಚ್ಚ್ ಆಮ್ಚೊ ಇರಾದೊ. ’ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಲಯ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉರಯ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಮ್ಚಿ ಆವಯ್’ - ಹಿಂಚ್ ತತ್ವಾಂ ಆಮ್ಚಿಂ. ದೆಕುನ್ ಆಮಿ ಕೋಣ್? ಆಮ್ಚಿಂ ಪಾಳಾಂ-ಮುಳಾಂ ಖಂಯ್ಚಿಂ? ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪ್ರಮುಕ್ ನ್ಹಯ್ ಬಗಾರ್ ’ಆಮ್ಚೊ ಶೆವೊಟ್ ಕಸಲೊ? ಆನಿ ಕಿತ್ಲೊ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪ್ರಮುಕ್. ಕೊಂಕ್ಣೆಚೆಂ ಬರೆಂಪಣ್ ಜಾತಾತರ್, ಜಾಯ್ತಿಂ ಸಂಘಟನಾಂ ಜಾಂವ್ದಿತ್, ಜಾಯ್ತಿಂ ಪತ್ರಾಂ-ಅಂತರ್ಜಾಳಿ ಉದೆಂವ್ದಿತ್, ಹರ್ಯೆಕ್ ಮಿಸಾಂವಾಂ ಎಕೇಕ್ ವಾತಿ ಜಾವ್ನ್ ಪೆಟ್ತಿತ್ ತರ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜೆಚೊ ಉಜ್ವಾಡ್ ಚಡ್ತಲೊ, ಆನಿ ತೆಂಚ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಜಾಯ್ - ಜಶೆಂಚ್ ಪೆಟಂವ್ಚ್ಯಾ ದಿವ್ಯಾಂತ್ ಘರಾಕ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಹಾಡ್ಯೆತಾ ತೆಚ್ಚ್ ಪರಿಂ ಘರ್ ಹುಲ್ಪಾವ್ಯೆತಾ. ಆಮ್ಚೊ ಶೆವೊಟ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಫಾಂಕಂವ್ಚೊ ತೆಂ ಖಂಡಿತ್, ಫುಡ್ಲೆಂ ವೇಳ್-ಕಾಳ್ ಸಾಕ್ಸ್ ದಿತಲೊ.
ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾಕೀ ಪಯ್ಲೆಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಸ್ಲಿ, ಆಮ್ಚ್ಯಾಕೀ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಸ್ತೆಲಿ. ಆಮಿ ಹ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಆವ್ದೆಂತ್, ಫಾಲ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ಥೆಂಕೊ ದಿಂವ್ಚೆತಸ್ಲೊ ಖಂಚೊ ವಾವ್ರ್ ಆನಿ ಕಸೊ ತೊ ಕರ್ಯೆತಾ? ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಭಂವ್ತೊಣಿ ಆಮ್ಚೊ ಆಟೊವ್ ಆಸ್ತಲೊ. ಶಿಂಪಡ್ಲೆಲ್ಯಾ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಾವ್ರಾಡ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ಏಕ್ ವೇದಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಬಗಾರ್ ಜೊಕ್ತೊ ಪಾಟಿಂಬೊಯ್ ದಿಂವ್ಚೊ ಆಮ್ಚೊ ಇರಾದೊ. ಆಮಿ ಎಕೇಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸುರೆ ಜಾವ್ನ್ ಕಶ್ಟಾಂತ್ ಪಡ್ಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್, ಸಂಘಟಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಆಧಾರ್ ದಿವ್ಯಾಂ, ಸಮಾಜೆಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದಿವೊ ಕಾಂಯ್ ಥೊಡ್ಯೊ ಚಡ್ತಿಕ್ ಘಡ್ಯೊ ಪೆಟೊಂದಿ. ಇತ್ಲೆಂಚ್ ಆಮ್ಚೆಂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ಮಿಸಾಂವ್. ಸಾಹಿತಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಮ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಫಕತ್ತ್ ಹಾತ್ ಭಾಂದುನ್ ಸಮಾಜೆಕ್ ಬುದಿ ಸಾಂಗ್ಚ್ಯೊ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಆಣ್ವೆಂ ಸಂಕೀರ್ಣ್ ಚಿಂತಾಪ್ ಚಿಂತ್ಚೆಪ್ರಾಸ್, ಆಮಿ ಸಾಹಿತಿ ತಶೆಂಚ್ ಸಮಾಜೆಚೆ ವಾಂಟೆ ಸಯ್ತ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಸಮ್ಜುನ್, ವಾವ್ರ್ ಕರ್ಯಾಂ. ಆನಿ ಪ್ರಗತಿಪರ್ ಚಿಂತ್ಪಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಪಯ್ಲಿ ಆಪ್ಣಾಥಾವ್ನ್, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ನಾಂನಿ, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂನಿ ವ್ಹಾಳೊನ್ ಆಯ್ಲಿಂ ತರ್, ಸಮಾಜಿಕ್ ಪ್ರಗತಿ ಅಪ್ಶಿಚ್ಚ್ ಜಾತೆಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಪಾತ್ಯೆಣಿ ಮ್ಹಜಿ.
ಕಿತೇಂಯ್ ಜಾಂವ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಚೆಂ ಫಕತ್ತ್ ಬರೆಂ ಜಾಂವ್,
ತುಮ್ಚೆಥಂಯ್ ವಿಶ್ವಾಸಿ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸೆವಕ್/ಚಾಕೊರ್
- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ (ದಸೆಂಬ್ರ್, 2015)
