ರಮೇಶ್ ಬಾಬ್ ವೆಳುಸ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ್ ಮಯ್ನ್ಯಾಚಿ ಕವಿತಾ

ಕವಿ ಆನಿ ಹಕ್ಕ್-ಮಾನ್ - 3.

ರಮೇಶ್ ಬಾಬ್ ವೆಳುಸ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ್ ಮಯ್ನ್ಯಾಚಿ ಕವಿತಾ

ಪಾವ್ಸ್ ಘೊಗ್ಯಾಂನಿ ಪಡ್ಟಾ. ಜಳಾಮಳಾಕ್ ಉದಕ್ ತುಂಬೂನ್ ಉರಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಹುಂವಾರಾಚಿ ಪರ್ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ. ಅಶಾ ಹ್ಯಾ ವಾತಾವ್ರಣಾಂತ್ 'ಹುಂವಾರ್' ಹಿ ಹ್ಯಾ ಮ್ಹಯ್ನ್ಯಾಚ್ಯಾ ಕವಿ ಹಕ್ಕ್ ಮಾನ್ ಸರ್ತೀಚಿ ಜೈತಿವಂತ್ ಕವಿತಾ ಎಕಾ ವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಹುಂವಾರಾಚೆಂ ದರ್ಶನ್ ಘಡಯ್ತಾ.

ಮನ್ಶಾಚೊ ಲೊಭ್ ಆನಿ ಪರ್ಯಾವರಣ್ ನಾಶ್ ಹೆ ಪರ್ಸ್ಪರ್ ಸಂಬಂದೀತ್ ಪ್ರಸ್ನ್ ಜಾಂಚೊ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗ್ರಹಾಚೆರ್ ಹಾನಿಕಾರಕ್ ಪರಿಣಾಮ್ ಜಾಲಾ. ಗಿರೆಸ್ತಕಾಯ್, ಸತ್ತಾ ವಾ ಸಂಪ್ತ್ತೀಚಿ ತೀವ್ರ್ ಇತ್ಸಾ ಆನಿ ಲೊಭಾಕ್ ಲಾಗೂನ್ ದೀರ್ಘಕಾಳಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪರಿಣಾಮಾಂಚೊ ವಿಚಾರ್ ಕರಿನಾಸತನಾ, ಸೈಮೀಕ್ ಆಸ್ತಿಚೆಂ ಶೊಶಣ್ ಥಾಂಬ್ನಾಸತನಾ ಚಾಲು ಆಸಾ. ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ಲೊಭಾಚೆಂ ಎಕ್ ಮುಖೆಲ್ ಪ್ರಕ್ಟೀಕರಣ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಾಧ್ನಸಂಪ್ತ್ತೀಚೊ ಚಡ್ ವಾಪರ್. ಸಮಾಜ್ ಆನಿ ಅರ್ಥವೆವ್ಸ್ಥಾ ಜಶಿ ಜಶಿ ವಾಡ್ಲಿ ತಶಿ ತಶಿ ವಸ್ತು ಆನಿ ಸೆವಾ ಹಾಂಚಿ ಮಾಗ್ಣಿ ವಾಡ್ಲಿ. ಹಾಕಾ ಲಾಗೂನ್ ಜೀವಾಶ್ಮ್ ಇಂಧನ್, ಖನಿಜಾಂ, ಲಾಂಕೂಡ್ ಹಾಂಚೆ ಮರ್ಯಾದೀತ್ ಸಾಂಠೆ ಉಣೆ ಜಾಯ್ತ್ ಆಸಾತ್. ಹ್ಯಾ 'ಗ್ಲೊಬಲ್' ಪರಿಣಾಮಾಂಚೆಂ ಪಡ್ಬಿಮ್ಬ್ 'ಲೊಕಲ್' ಪಾವಂಡ್ಯಾಚೆರ್ ದೊಳ್ಯಾಂಮುಖಾರ್ ದಿಸ್ತಾ ಪೂಣ್ ತೆಂ ಪ್ರಭಾವೀಪಣಾನ್ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕರೂಂಕ್ ಕವೀಚೆಂ ಮನ್ ಆನಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಲಾಗ್ತಾ.

ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ಶೆತ್

ನದರ್ ಪಾವ್ನಾ ಇತ್ಲೆಂ

ಬೈಲಾಂಚ್ಯಾ ಮಾನೆರ್ ದವ್ರೂಂನ್ ಜುಂ

ತೊ - ಒಡ್ಟಾ ನಾಂಗರ್

ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ರಾನ್

ನದರ್ ಪಾವ್ನಾ ಇತ್ಲೆಂ

ತೊಡ್ಟಾ ಝಾಡ್ ಆರ್ಪಾರ್

ತೊ - ಕುರಾಡೀಚಿ ಧಾರ್

ಕುರಾಡೀಚಿ ಧಾರ್ ಆಶಿಲ್ಲಿಂ ಕವೀಚಿಂ ಧಾರ್ದಾರ್ ಉತ್ರಾಂ ಸುರ್ವೆಚ್ಯಾಚ್ ಒಳೀಂನಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚೆಂ ಕಾಳೀಜ್ ಚಿರೂನ್ ಉಡಯ್ತಾ. ಕವೀಚ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂತಲಿ ಉತ್ಕಟಾಯ್ ಅಣ್ಭವಚೆ ಖಾತೀರ್ ಸಂವೆದನಶೀಲ್ ಮನ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ, ಪೂಣ್ ಜಾಂಚಿಂ ಮನಾಂ ಭೌತಿಕ್ ಸುಖಾಂಚ್ಯಾ ಖಿಣ್ಯಾಳ್ಯಾ, ಭೊಗ್ವಾದಿ ಅಟ್ಟಾಹಾಸಾನ್ ನಿಬರ್ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್ ಅಶ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಸತ್ತೆಚ್ಯೊ, ನಿರ್ಣಯ್ ಘೆವ್ಪಾಚ್ಯೊ ಚಾವ್ಯೊ. ದೆಖೂನ್ ರಾನಾಂ ಕಾಪೂನ್ ಪರ್ಯಾವರಣ್ ಯಂತ್ರಣಾ ನಶ್ಟ್ ಕರಪ್ ಆನಿ ಜೈವ್ವಿವಿಧತಾಯೆಚೆಂ ಸಾಸ್ಣಾಂಚೆಂ ಲುಕ್ಸಾಣ್ ಕರಪ್ ಹೆಂ ಸದಾಂ ಕಾಳ್ ಫಾಯ್ದ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸೊದಾಂತ್ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾ ಅಲ್ಪಬುದ್ದೀಚ್ಯಾ ಜಾಳ್ಣದಾರಾಂಕ್ ಕಶೆಂ ಸಮ್ಜಾವಚೆಂ ಹ್ಯಾ ವಿಚಾರಾನ್ ಕವಿ ಖಂತಿ ಜಾತಾ ಆನಿ ಸ್ವತಾಚಿ ವೆದ್ನಾ ಉಕ್ತಾಯತಾ,

ಮಳಬ್ ಫುಟ್ಟಾ ಆಂಗಭರ್...

ಘಾಮಾಚೊ ಪಾವ್ಸ್ ದಂವ್ ಜಾವ್ನ್

ಸುಯೆಚ್ಯಾ ತೊಂಕಾಯೆದಿ ರಿಮ್ಝೀಮ್

ದೆಂವ್ತಾ ನಾಂಗ್ರಾರ್, ಕುರಾಡೀಚೆ ಧಾರೆರ್

ಕವೀಚೆಂ ಕಾಳೀಜ್ ರಡ್ಟಾ. ಅಜ್ಞಾನ್, ಅಲ್ಪಕಾಳಾಚೆ ವಿಚಾರ್, ಸೈಮಾಕಡೆನ್ ಪರ್ಕೀಪಣ್, ದೀರ್ಘಕಾಳ್ ಟಿಕಾವೂಪಣಾಪರಸ್ ಮನ್ಶಾಚ್ಯೊ ತಾತ್ಕಾಳ್ ಗರ್ಜೊ ಆನಿ ಇತ್ಸಾ ಹಾಂಕಾಂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ್ ದಿವ್ಪ್, ಫಕತ್ ಅರ್ಥೀಕ್ ವಾಡ್ ಆನಿ ಭೌತಿಕ್ ಸುಖ್ ಹಾಂಕಾ ಮ್ಹತ್ವ್ ದಿವ್ನ್ ಸಂಸಾಧನಾಂ ಉಣಿಂ ಕರಪ್ ಹೆಂ ಭಾಂಡವ್ಲಶಾಯಿ ಸಮಾಜಾಚೆಂ ಖಾಶೆಲಪಣ್. ಭಾಂಡವ್ಲಶಾಯಿ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಅರ್ಥೀಕ್ ಅಸ್ಮಾನತಾಯ್ ದಿಸೂನ್ ಯೆತಾ, ತಾತೂಂತ್ ಗಿರೆಸ್ತಕಾಯ್ ಆನಿ ಸತ್ತೆಚಿ ಮಕ್ತೆದಾರಿ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಲೊಕಾಂಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಆಸ್ತಾ. ಪರ್ಯಾವರಣಾಚಿ ರಾಖಣ್ ಕರ್ಪಾಕ್ ವಾ ಪ್ರದುಶಣಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಉಣೊ ಕರ್ಪಾಕ್ ಸಾಧ್ನಸುವಿಧಾ ಆನಿ ರಾಜ್ಕಿ ಪ್ರಭಾವ್ ನಾಶಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕುಶೀಕ್ ಕಾಡಿಲ್ಲ್ಯಾ ಸಮಾಜಾಂಚೆರ್ ವಿಪ್ರೀತ್ ಪ್ರಮಾಣಾಂತ್ ಪರಿಣಾಮ್ ಜಾವ್ಪಾಚಿ ಭಿರಾಂತ್ ಆಸ್ತಾ. ಹಾಕಾ ಲಾಗೂನ್ ಪರ್ಯಾವರಣೀಯ್ ಅನ್ಯಾಯ್ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಜಾತಾ ಆನಿ ಸಮಾಜೀಕ್ ಅಸ್ಮಾನತಾಯ್ ವಾಡ್ಟಾ. ಅಶೆ ಪರಿಸ್ಥಿತೀಂತ್ ಸಮಾಜೀಕ್ ಜಾಣೀವ್ ಜಾಗಿ ದವ್ರೂನ್ ಸಮಾಜಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಘಟ್ಕಾಂಚ್ಯಾ ಹಿತಾಚೊ ವಿಚಾರ್ ಜಾವಂಕ್ ಶಕ್ನಾ. ಕವಿ ನಿರ್ಶೆತಾ ಆನಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂಮುಖಾರ್ ಹ್ಯಾಚ್ ನ್ಹಯ್ ತರ್ ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ಪಿಳ್ಗ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ನಾ ನಾಪಯ್ತ್ ಜಾವ್ಪಿ ಫುಡಾರಾಚೆಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಭಯಾನಕ್ ಚಿತ್ರ್ ರಂಗಯ್ತಾ.

ಪಾಣಿ ದೊಳ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂತ್

ದೊಳ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ತ್ಯಾಚ್ ಪಾಣ್ಯಾಂತ್

ಆಭಾಸಿ ಸಪ್ನಾಂನಿ

ಆಯ್ಜೂಚ್ ಜೀವ್ ದಿಲೊ!

ಗಿರಾಯ್ಕವಾದ್ ವಾ ಕಂಝ್ಯೂಮರಿಝಮ್ (Consumerism) ಹೊ ಎಕ್ ನವೊ ರೊಗ್, ಜಾಚೊ ಉದ್ದೆಶ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ಸಂಸಾಧನಾಂಚೊ ಉಪ್ಭೊಗ್. ಭಾಂಡವ್ಲಶಾಯ್ ಗಿರಾಯ್ಕವಾದಾಚೆರ್ ಫುಲ್ತಾ. ತಿ ವಸ್ತು ಆನಿ ಸೆವಾ ಹಾಂಚೆ ಸತತ್ ಉತ್ಪಾದನ್ ಆನಿ ಉಪ್ಭೊಗಾಕ್ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹನ್ ದಿತಾ. ಸತತ್ ಅರ್ಥೀಕ್ ವಾಡ್ ಆನಿ ಉಪ್ಭೊಗಾಚಿ ಹಿ ಚಾಲ್ ಸೈಮೀಕ್ ಸಂಪ್ತ್ತಿ ಆನಿ ಪರ್ಯಾವರಣ್ ಯಂತ್ರಣೆಚೆರ್ ದಬಾವ್ ಹಾಡ್ಟಾ. ತಾಕಾ ಲಾಗೂನ್ ಚಡ್ ಕೊಯ್ರ್ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಜಾತಾ. ಹ್ಯಾ ಕೊಯ್ರಾಚ್ಯಾ ರಾಶೀಪೊಂದಾ ಚಿಡ್ಡೂನ್ ಗೆಲ್ಲ್ಯಾ ಸಮಾಜಾಚಿ ತಾನ್ ಖಂಯ್ಚೊಚ್ ಪಾವ್ಸ್ ಪಯ್ಸ್ ಕರೂಂಕ್ ಶಕ್ನಾ. ಫುಡಾರಾಂತಲೆ ಮ್ಹಾಝೂಜ್ ಹೆಂ ಉದ್ಕಾಕ್ ಲಾಗೂನ್ ಆಸ್ತಲೆಂ ಅಶೆಂ ಭಾಕೀತ್ ಅನೆಕ್ ಪರ್ಯಾವರಣ್ ತಜ್ಜ್ಞಾಂನಿ ಕೆಲಾಂ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದ್ಲಪಾಚಿ ಕಸ್ಲೀಚ್ ಸುಲೂಸ್ ಲಾಗ್ನಾ. ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ಉದಕ್ ಲಾವ್ಚೆಖಾತೀರ್ ವನ್ಮಹೊತ್ಸವಾಸಾರಕಿಂ ನಾಟ್ಕಾಂ ಕರ್ಚಿಂ ಪಡ್ಟಾತ್. ಅಶಾ ಹ್ಯಾ ದಾಂಭಿಕ್ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಫಕತ್ ಪಯ್ಸೊ ಜೊಡಪ್ ಆನಿ ತೊ ಭೌತಿಕ್ ಸುಖಾಂಚೆರ್ ಮೊಡಪ್ ಹಾಚೆ ಪಲ್ತಡಿಂ ವಿಚಾರ್ ಜಾಯ್ನಾ.

ಅಸೊಯ್ ಎಕ್ ಪಾವ್ಸ್ : ಪೂಣ್ ತರೀಯ್ ತಾನ್ಸೊರ್

ಕಾಲ್ಚಿ ಖಬರ್ : ರಕ್ತಾಚೊ ಶಿಂತಾಡೊ ಉದ್ಕಾಖಾತೀರ್

ವನ್ಮಹೊತ್ಸವ್ : ಅಂದೂಯ್ ತ್ಯಾಚ್ ಫೊಂಡಾಂತ್ ನವೊ ಫಾಗೂರ್

ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವ್ ತಳಾಕ್ ವ್ಹರ್ಪಿ:ಪಯ್ಶಾಂಚೊ ಹುಂವಾರ್

ಉಪ್ರೊಧಿಕ್ ಸುರಾಂತ್ ಹಿ ಕವಿತಾ ಸೊಂಪಯ್ತನಾ ಕವಿ ಸಮಾಜಮನಾಕ್ ಎಕ್ ಚಿಮ್ಟೊ ಕಾಡ್ಟಾ. ಪೂಣ್ ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವ್ ತಳಾಕ್ ವ್ಹರ್ಪಿ ಪೈಶಾಂಚ್ಯಾ ಹುಂವಾರಾಚಿ ಜಾಂಕಾಂ ಪರ್ವಾ ನಾ ತೆ ಹ್ಯಾ ಹುಂವಾರಾಂತ್ ಆಪ್ಲಿಂ ತಾರ್ವಾಂ ಭೊವಂಡಾವನ್ 'ಜಲಪ್ರ್ಯಟನಾಚೊ' ಆನಂದ್ ಅಣ್ಭವತಲೆ. ನ್ಹಿದೆಚೆಂ ಸವಂಗ್ ಕರತ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಣಾಚ್ಯಾನ್ ಜಾಗಂವ್ ಯೆತಾ?

[ಕವಿತಾ] ಹುಂವಾರ್  (ಪ್ರಕಾಶ್ ದ. ನಾಯ್ಕ್)

ಹುಂವಾರ್

ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ಶೆತ್

ನದರ್ ಪಾವ್ನಾ ಇತ್ಲೆಂ

ಬೈಲಾಂಚ್ಯಾ ಮಾನೆರ್ ದವ್ರೂಂನ್ ಜುಂ

ತೊ - ಒಡ್ಟಾ ನಾಂಗರ್

ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ರಾನ್

ನದರ್ ಪಾವ್ನಾ ಇತ್ಲೆಂ

ತೊಡ್ಟಾ ಝಾಡ್ ಆರ್ಪಾರ್

ತೊ - ಕುರಾಡೀಚಿ ಧಾರ್

ಮಳಬ್ ಫುಟ್ಟಾ ಆಂಗಭರ್...

ಘಾಮಾಚೊ ಪಾವ್ಸ್ ದಂವ್ ಜಾವ್ನ್

ಸುಯೆಚ್ಯಾ ತೊಂಕಾಯೆದಿ ರಿಮ್ಝೀಮ್

ದೆಂವ್ತಾ ನಾಂಗ್ರಾರ್, ಕುರಾಡೀಚೆ ಧಾರೆರ್

ಪಾಣಿ ದೊಳ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂತ್

ದೊಳ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ತ್ಯಾಚ್ ಪಾಣ್ಯಾಂತ್

ಆಭಾಸಿ ಸಪ್ನಾಂನಿ

ಆಯ್ಜೂಚ್ ಜೀವ್ ದಿಲೊ!

ಅಸೊಯ್ ಎಕ್ ಪಾವ್ಸ್ : ಪೂಣ್ ತರೀಯ್ ತಾನ್ಸೊರ್

ಕಾಲ್ಚಿ ಖಬರ್ : ರಕ್ತಾಚೊ ಶಿಂತಾಡೊ ಉದ್ಕಾಖಾತೀರ್

ವನ್ಮಹೊತ್ಸವ್ : ಅಂದೂಯ್ ತ್ಯಾಚ್ ಫೊಂಡಾಂತ್ ನವೊ ಫಾಗೂರ್

ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವ್ ತಳಾಕ್ ವ್ಹರ್ಪಿ : ಪಯ್ಶಾಂಚೊ ಹುಂವಾರ್

- ಪ್ರಕಾಶ್ ದ. ನಾಯ್ಕ್ [ಅಗೋಸ್ತ್, 2023]