ह्याच वग्ता पयशिल्या इटलिंतल्या जिमेल्लो मैनोर नांवाच्या हळ्ळेंत दोतोर अल्दो मेयेर अपल्याच राटावळिनीं मग्न जाल्लो. जाता तितले वेग्गीं मुकार आसुल्लो वायनाचो तांबलेर खाली कर्न भायर निकळोंक तो प्रयत्न करून आसलो. दोतोर बसोन आसलें गडंग एक फात्राचें माटें जावनासलें. भितेर दाट मिसळोन आसुल्लो बेळशेल्ल्या वायनाचो वास ताका बांदपास हाडायतालो. गडंगाचो धनी आनी सोर्केल्ल्या पाड्ये बरीं वाडलेल्या ताच्या धुवेक सोडल्यार, थैं दाक्तेराक दुस्रो सांगात नातलो.
गडंगाचो धनी एक इराची काडी घेवन दांत नितळ कर्न आसुल्लो. चडूं काळोकांत लिपोन आसुल्लें. दाक्तेराचो तांबलेर खाली जाल्ले बरिंच वायन भर्ती कर्तालें. दाक्तेराक पन्नास भरोंक आनिकी एक वर्स बाकी आसलें तरी ताचे केस एदोळच पीकल्ले. ताच्या सुंदर जुदेव मुकमळार कात अंर्दाल्ली. तो सूटार आसुल्लो. सूट पर्नो जावनासल्यारी नितळ आसुल्लो. ताचे मोचे उजळताले.
लंडनाक आनी जिमेल्लो मैनोराक रात दिसाचो फरक आसुल्लो. मोन्सिज्ञोर ब्लेस मेर्डिता बरीं दाक्तेराकयी मर्णाचो लागशिलो संबंध आसुल्लो. पूण दाक्तेर नासतीक जावनासलो. तरी पूण भंवतिल्या धार्मीक परिसरा थावन मेकळो जावंक ताका साध्य नातलें.
दनपराचें ताका पियेत्रो रोस्सिच्या घरा थावन अपवणे आयिल्लें. पियेत्रोची बायल मरिया प्रसूत जायनासतां कषटाताली. सुमार धा वोरां थावन तिका येणो येवंक सुरू जाल्ल्यो. दाक्तेर थैं पावताना मीडवैफ कालुबुली जाल्ली. मरियाचे पिंर्गोणी आनी अकलासां मधें बायलां सगळीं सांगाता मेळोन एकाच वेळा उलवन आसलीं. भायर अंगणांत बसोन आसले दादलेयी हळू ताळ्यान उलवन आसुल्ले. तांचे मधें एक वायनाची बोतल अदल-बदल जावनासली. दाक्तेर थैं पावताना एकाच्छाणे थैं मौन देंवलें.
पियेत्रोन ताका भितेर अपवन वेलो. इतल्या वसां थावन तो तांचे मधें आसल्लो तरी अजूनी पर्की जावन्ंच उरुल्लो. थोडे पावटीं तांच्या गजांक पावतालो तरी एदोळ पयांत ताका तांचे मधें हृत्पूर्वक स्वागत लाभोंक नातलो.
भितेर बायल मनशां मधेंय हीच गजाल. मौन, दुबाव, आनी तिरसकार . त्या जैत पितुळचे खाट्येर निदोन पिंर्गोन आसलेल्या पियेत्रोच्या बायलेचेर दाक्तेर बाग्वाताना मीडवैफ आनी मरियाची अवय ताका तेंकुन्ंच म्हळ्ळे बरीं येवन उभी रावलीं. चेडवाक पर्त्यान येणो येताना बायलां मधें पुस्पुसो सुरू जालो.; दाक्तेरच कारण म्हळ्ळे बरीं. तीन्ंच मिनुटानीं चेडवाक नैसर्गीक बांळतेर साध्य ना म्हणोन दाक्तेराक सुसतालें. सिजेरियन करिनासतां दुस्रो उपाव नातलो. ह्या विश्यांत ताका खंत नातली. हाचे आधीं सबार सिजेरियनां ताणे केल्लीं. वातिच्या उज्वाडाक, चिमणेच्या उज्वाडाक, रांदपा कुडांतल्या मेजार, बांकार, खंय म्हण ना!.
ताका खत्कतें उदाक, आनी अनेसतेशीय इतलें पुरो आसलें. दोंग्राच्या त्या घटमूट बायलांचो कुडी कसल्या ओपरेशानाक यी तयार जाताल्यो!
थैं जमनलेल्या बायलां थावन प्रतिरोध ताणे जरूर निरीक्षण केल्लो. तांका तो बरयान वळकातालो. तांका आनी गाडवांक कांय फरक नातलो. पूण प्रतिरोध ह्या मट्टार आसात म्हणोन ताणे चिंतुंक नातलें. तितल्यार लांब केसांची, दाटी मोटी चेडवाची अवय बोबाटली: म्हज्या चेडवाच्या पोटार सुरी वोडची कांयच गरज ना. म्हाका जीवंत भूरगें जाय, मोडें न्हय! चेडवाक थोडो वेळ दिल्यार सांगे थावन बी उसाळल्ले बरीं भूरगें भुंय पडतागी ना पळे! म्हाका बारा नात्रां आसात. तांका तुजे तसल्या कसायगाराची गरज पडोंक्ना!
मरियाची पिंरगोणी बायलांच्या हास्यानीं जिरोन गेली. दाक्तेर मेयेरान शांतपणी सांगलें: ओपरेशन करिनतल्यार तुजी धूव मध्यान राती परयांत वांची ना.
दाक्तेराचें असलें तीरप कसल्या प्रतिरोधाकयी पुसक करयतालें. पूण, मरियाची अवय व्यंग्यान हासली.
ह्ये पावटीं तुजी प्रोफेसी फट जातेली जुदेवा! तिच्या उत्रांनी तिरसकार भरल्लो. तिणे आपल्या आंगल्यांत खंयगी लिपयिल्ली एक रस्माच्या कुडक्याची पोटली भायर काडली. तांतू गुटलायलेल्ली एक वसत भायर काडन दाक्तेराच्या नाका पंदाक लोटून खेंवच्या लागली:
बहुशाः हें कितें म्हण तूं नेणांय नासतिका! आतां आमकां आमचोच सांत आसा. ताका कूरवार करची तयाराय रोमांत चलोन आसा. हो ताच्या खोमिसाचो कुडको. ताचाच रग्तांत बुडयला. ताचीं अज्यापांय घडोन आसात. तीं सगळीं दाकल करन पापसायबाक धाडल्यांत. आमचो सांत जियाकोमो नेरोना प्रास तूं व्हड म्हण चिंतायगी?
मरियान परत्यान किंक्राट मारली. बायलां सक्कड एकाच्छाणे थंड पडलीं. चेडवाची अवय खाटल्यार बाग्वोन तांबड्या रस्मा कुडक्यांत गुटलायलेल्ली रेलीक चेडवाच्या उभार पोटाचेर भंवडायलागली. चेडूं शांत जाताना, डोकटर अल्दो मेयेरान कोडसाणेन सांगलें:
आमचें प्रयतन करिनासतां अज्यापांक राकोन रांवचें पातक म्हळ्ळें नासतीक यी जणांत. वक्तां बगलेक उडवन सांत गूण करता म्हण पात्येवन रांवचें मूर्खपण. न्हय आसतां जियाकोमो अजूनी सांत जावंक ना. रोमांत ताचें फायल अजूनी उग्तें करुंक्ना. तुमी ताचे लाग्गीं मागा; म्हका धैराचो हात आनी चेडवाक घट काळीज दीवंक. म्हाका चड वेळ ना.
अवय, तो खटल्या सरशीं वचानाशें आड रावली. पियेत्रो हो नाटक पळेवन मोन्या बरीं उभो आसुल्लो.
पियेत्रो? दाक्तेरान विचारलें. तुका भूरगें जाय व बायल? हांव ओपरेशन करिना तर भूरग्या सांगाता तुजी बायलयी मोरतेली. हांव कितें करुंक सक्तां तें तूं बरें करन जणांय. जियाकोमो कितें करीत म्हळ्ळें तूं नेणांय-तो सांत म्हणताय जाल्यारी, जें हांव पात्येना.
पियेत्रो रोस्सीन ’ना’ म्हणच्या जिन्सार तकली धलयली.
पोट चीरन भूरगें भायर काडचें पातक दाक्तेराबा. न्हय’स्तां जियाकोमो चिल्लर सांत न्हय. आमचाच गांवचो म्हणताना आमकां सोडन घाल्चो ना. तुंवे पाटीं वेचें बरें.
बरें पियेत्रो. हीच तुज्या बायलेची अक्रेची रात जावंक पावतेली.
त्या रयताचें मुसकार सफाय वोणती बरीं रितें आसुल्लें. डोकटर अल्दो मेयेरान थैं जम्लेल्यांक एक पावटीं पळेलें. तेनका इटेलिचो मूढ लोक. अपूण तांचे विश्यांत कितलें उणे जणा तें चिंतून ताणे दारा कुशीक मेटां काडलीं.
तुंवे फादर अन्सेल्मोक अपंवचें बरें. ताका आनीक चड वेळ ना. पाटीं घुंवानासतां ताणे सांगलें.
चडवाच्या अवयन तिरसकारान धरणीर थुकलें आनी खाट्येर बाग्वोन मागणे म्हणात्त रेलीक चेडवाच्या पोटार भंवडायलागली. भायर सरल्ल्या ताचेर सकटांच्यो शीतळ दिश्टी घुंवल्यो. विशेस जावन दादल्यांच्यो ताच्या पाटीर भालियें बाशेन तोपून आसातशें ताका भगलें. म्हनशापणाक पात्येल्ल्या उदारपणाच्या डोकटर अल्दो मेयेराक ही निमाणी सलवणी जावनासली. ह्या जान्वारांक खंडीत जावन सुटका ना. तो तांचे खातीर वळवळल्लो. झजल्लो आनी शिकाप दिववंक पेचाडल्लो. गिदां बरीं ताणी सक्कड भोकायिल्लें तरी शीकल्लें कांयच नातलें. आचारांक आनी मूड पात्येणेंक ताणी बळान वेंगल्लें.
तांका बरें करुंक साध्य नातलें तरी नियंत्रणार धवरुंक इगरजमाता सक्ताली. पूण इगरजेन तांका सैतान, मेल्ल्यां विश्यांत बेषटावन धवरलेल्लें. दरबसत सांत दिल्ले, पूण ताप येताना दाक्तेरा सरशीन वचोंक शिकोंक नातलें. खूद दाक्तेरान फुंक्याक गुळ्यो दिल्यारी गिळुंक ते तयार नातले. सगळ्यानितल्यान मौढ्यच भरल्लें. बायलां खेवादीन करगोन येतालीं आनी भूरगीं मलेरियान वळवळतालीं. एका आदरश रयतान जान्वारांक सुधां बांधिनासल्या तसल्या झोपड्यानीं तीं जियेतालीं. ओलीव तेलांत बिजयिल्लो उंडो, पासता आनी अपरूब फेसतां परबेनीं तीं बोकऱ्याचें मास खातालीं. थैंचे दोंगोर, रूक झडां नासतां धुळिचे परवत कशे दिसताले. थैं इसकोलां नातलीं आनी तांका तांची गरजयी दिसोंक्नातली. एका शिक्षकाक सांबाळ दीवंक तांका तांक नातली तरी केलेंड्रार भरोन वोमतेतेल्या सांतांचे पट्टेर आन्येका सांताक मेळवंक, गांट बांधून धवरलेल्ली रुवी परयांत खरचुंक तांका सुरात दिसा नातलो.
दाक्तेरान ताच्या वायनाच्या तांबलेरांत तिळ्ळें. निराशा ताका दिसली. एकाच घोटान ताणे तांबलेर खाली केलो. कोडसाणेन ताका वोंकोंक जाल्ले बरीं जालें.
वीस वरसां’धीं फ्यासिसटगारानीं जुदेंवांक दणसुंक सुरू करताना, तो केलबरिया प्रांताच्या ह्या हळ्ळेक फोळन आयिल्लो. ताणी ताका ’मेडिकल ओफिसर’ म्हळ्ळो व्हड बिल्लो दिल्लो तरी वक्तां जांव सांबाळ दीवंक नातलो. ताचे लाग्गीं आसलेल्ल्यो वसतू म्हळ्यार एक वयजकीय सब्धांकोश, न्हेसल्लो सूट, एका बेगांत ताच्या वृत्तेक लग्तीं हातेरां आनी एक बोतल आस्पिरीन गुळियो. एक कनिषठ वयजकीय सवलत थैं दीवंक तो स वरसां मसतू पेचाडलो.
एक ल्हानशें घर बांधून, दोन एक्रे फात्रांचो जागो तो कृशी करतालो. घरच्या एका कुडांत ताणे आस्पत्र केल्ली. आनी गरज पडताना रांदपा कूड ओपरेशन थियेटर जातालें. गांवचो लोक अपरूब ताका धान्यां रूपार फारीक करताले. वक्तांक आनी ताच्या आयदांक तो स्थळीय अधिकारिंक पुसलावन घेतालो. ताच्या वावरांत कोडसाण्ंच अधीक वांट्यान भरल्ली तरी. ह्या अग्यानी दोंग्रा जनांगाच्या समुदायांत थोडे पावटीं प्रवेश लाभताना तो निराशा विसरतालो.
महा झजा वेळीं मित्र कूटाचें बळ ह्या प्रदेशांत चडोन येताना, तांका पाटिंबो दिंवचा, दोंग्रानी झजतेल्यांच्या पंगडाक तो भरती जाल्लो. झजा विरामा नंतर ताणे थोडो काळ रोमांत खरचिल्लो. हांगा ताका नवी हुमेद भरली. हातांत थोडो दुडू यी जाल्लो. सुधारण मनोभावान तो हळ्ळेक पाटीं आयलो. मन केल्यार हांगा अज्यापां करयेत म्हणोन तो धृड पात्येल्लो.
अशें तो पाटीं आयिल्लो, नवीं सपणां, नव्या हुरुपान. अपूण दाक्तेर तशें एकलो शिक्षक जावन ह्या लोकाची सेवा करतोलों म्हळ्ळो आदरश ताचे मुकार आसुल्लो. ताच्या तकलेंत सबार नवीं योजनां भरोन आसलीं: एक सहकारी संघ, नीरमळकाय आनी मात्येच्या संरक्षणाविशीं शिक्षण दीवंक तो उत्सूक आसल्लो. लोकां मधें ताचे विचार घालुंक ताणे तरनाट्यांचे एक सयन्ंच बांधून हाडुंक येवजिल्लें. कसलीय अभिवृद्धी ह्या हळ्ळेंत तीन शतमानां आदिंच स्थगीत जाल्ल्या ह्या हळ्ळेंत अपूण एकलों अभिवृद्धेचो मिश्योनारी जातेलों म्हळ्ळीं सपणां ताणे देकल्लीं.
बारा वरसां’धीं खंडीत जावन हें एक सुंदर सपाण जावनासलें. हरयेक आदरशवादी सांपाडच्या पासांत तो यी शीरकाल्लो. म्हनीस सुधारण एकदं ओप्तात आनी बरें मन बरया मनांक आकरशिता म्हण तो पात्येल्लो. पूण ताचीं सपणां, अधिकारिंच्या ब्रषठाचारा थावन तशें इगरज मातेच्या संपरदायवादी धोरणां, लोकाच्या अग्याना लागोन चूरान चूर जालीं. जिमेल्लो मैनोरांत आधुनीक वारें व्हाळांवचें ताचें सपाण तितल्यारच संपलें. ताणी ताका सलवायलो. आतां तुटोन गेल्ले गांच परत्यान गुंतुंक वेळ उत्राल्लो.
भायर, पियेत्रोच्या घरा कुशीन थावन स्त्रीयांचो विळाप काळोक चिरून ताच्या कानांक अपटालो. गडंगाच्या धनियान आनी ताच्या धुवेन बसल्ले कडेच आकांतोन आनंद बापाचो गूरत काडलो. दाक्तेर वायनाचे पयशे फारीक करन लोकोन लोकोन दारा कुशीक चलोंक लागलो.
मरिया सरलें आसतेलें. गडंगगारान म्हळें.
सांताक वचोन सांगोदीत.. म्हणात्त तो मारगाक देंवलो. गडंगा भितेरल्या चेडवान अपशकून निवारोन गेलें म्हळ्ळ्या जिन्सार, तोंड हिमटावन परत्यान आनंद बापाचो गूरत काडलो.
निदलेल्या परवताचेर सुंयपून धांवच्या वारया बरीं पियेत्रोच्या घरा थावन विळाप आयकातालो. तो घरा पावता वरेग त्या काळीज कडंवच्या तसल्या विळापान ताचो पाटलाव केलो. सगळी रात तो विळाप आपलें दार अनी जनेलां बडयीत असा म्हळ्ळो जोप ताका जातालो.
Ovosvor 2