मोरीस वेसट
मोरीस वेसट १९१६-त आसट्रेलियाच्या मेलबोरनांत जल्मालो. ताचें शिकाप Christian Brothers हांच्या इसकोलांत चल्लें. चवदा वर्सांचे प्रायेर तो ह्याच मेळाक भर्ती जालो. बारा वर्सां नंतर निमाणी आंगवण घेनासतांच तो भायर आयलो. दूसऱ्या म्हाझजा वेळीं तो सयनाक भर्ती जालो. तेदनांचो प्रधान मंत्री M.G.Hughes हाणे ताका आपलो आप्त कारयदर्शी केलो.
झजा नंतर ताणे रेकोर्डिंगाचो व्यवहार सुरू केलो. फायदो आसुल्लो तरी ताची अभिरूच साहित्य जावनासली.
थोडो तेंप तो डेयली मेयल पत्राचो वातिकान प्रतिनिधी जावन वावूरलो. हांगाच ताच्या थोड्या कादंबरिंक कथा-वसत लाभली म्हण्येत.
‘The Shoes of the Fisherman’ ‘Lazarus’ The Tower of Babel’ ताच्या कादंबरीं पैकी थोडे.
मोरीस वेसट १९९९, अकटोबर ९ तार्केर आसटरेलियाच्या विकटोरियांत सरलो.
तर्जण्कार
नांव: Gerald William Carlo
जनन: १७/१२/१९५२, सकलेश्पूर.
लिखणे नांव: जे.वी.कारलो
शिकाप: बी.ए., (सर्कारी कला कोलेज, हासन, करनाटक)
घरांत म्हजा पप्पाक वाचपाची वोड आसलेल्यान वातावरण सक्कड भुर्ग्यांकी ल्हानपणार थावन्ंच वाचपाची वोड सुरू जाल्ली. म्हाकाय तशेंच, हांव हैसकूल, कोलेज पावताना ती आनिकी चड जाल्ली. त्या काळार टी.वी., मोबायल, इंटरनेट नातले वर्वीं सहज जावन आमची आसक्त वाचपा कुशीक गेली.
हांव एसेसेल्सी जावन कोलेज पयस आसल्यान एक वरस घराच ऊरलों आनी त्या वग्ता म्हाका अनिवाऱ्य जावन कोंकणी पुसतक तशें पत्रां वाचिजे पडलें. त्या परयांत म्हजें वाचाप फकत कन्नडांत जातालें. तशें म्हाका कोंकणी साहिताची वळक जाली.
कोलेजीक पावताना हांवे इंगलिषांत तशें कन्नडांत चड वाचुंक सुरू केल्लें. म्हजा आसक्तेचे बूक जावनासले जेम्स हेडली चेस, अरल स्टेनली गार्डनर असले. एक पावटीं म्हजा हाताक मार्क ट्वेयन हाचो ’टोम सोयरस अडवेंचरस’ म्हळ्ळो विद्यारतीं खातीर तयार केल्लो बूक मेळ्ळो आनी म्हाका तो कोंकणेक तरजण करयां म्हण भगलें आनी हांवे सुरू केलोच. आमच्या घरा ’राकणो’ पत्र येतालें आनी हांवे धैर करन ती काणी राकणो पत्राक धाडली. तेदना फा. मार्क वालडार राकणो पत्राचे सहायक संपादक जावनासले आनी ती काणी ताणी स्वीकृत करन भुर्ग्यांचो कोन्सो विभागांत प्रकट केली. तीच म्हजी प्रथम अनुवादीत कता. त्या उपरांत हांवे मधें मधें राकणोक अनुवादीत लेखनां धाडुल्लीं तीं प्रकट जालीं. त्या पैकी म्हजा उडासाक येंवचा दोन लेखनांचे नांव ’मंगळ ग्रहांत कितें आसा?’ आनी ’फारिजेव म्हळ्यार कोण?’
बी.ए., दूसऱ्या वर्सा थावन म्हाका कोंकणी पत्रांचो संपर्क तुटलो आनी हांव चड करन कन्नड साहितीक संसारांत बुडोन गेलों. त्या वग्ता हांवे एक कन्नडांत ’ह्याप्पी क्रिस्मस’ म्हळ्ळी मटवी काणी बरयिल्ली म्हजा मित्रांक मसतू पसंद जाल्ली. ताणिंच ती ’कन्नड प्रभ’ म्हळ्ळ्या दिसाळ्या पत्राच्या अयताराच्या पुरवणिंत प्रगट जाल्ली. त्या नंतर हांवे लीखल्ली ’मळे’ म्हळ्ळेली काणी ’मल्लिगे’ म्हळ्ळ्या मयन्याळ्या म्यागजीनार प्रगट जाली. उपरांत म्हजीं थोडीं बरफां आमचा कोलेजिच्या कन्नड संघ म्यागजीनर प्रगट जालीं सोडल्यार दुस्रें कितेंय विशेस बरवंक ना.
कोलेज संपल्या नंतर हांव बोंबय गेलों. वाच्चें एक सोडल्यार बरंवचें म्हळ्ळेंच विस्रोन गेलों. घरा कोंकणी उलंवचें, गांवाक पत्रां लिखचीं सोडल्यार दुस्रो संपर्कच ना जालो.
बोवशा १९८० त बोंबय सोडन गांवाक पाटीं आयल्या नंतर म्हाका पर्त्यान कोंकणेचो संपर्क जालो. तेदना आमगेर ’मित्र’ म्हळ्ळें हफ्त्याळें आमगेर येतालें. हांव वाचतालों सोडल्यार बरंवचें विस्रोन गेल्ले बरीं आसुल्लों. ह्या वग्ता हांवे मोरीस वेसट म्हळ्ळ्या आसट्रेलियन लेखकाची ’डेविल्स अडवोकेट’ म्हळ्ळेली कादंबरी वाचून आसुल्लों. त्या कादंबरिच्या कतावसतून म्हाका मसतू डिसटरब केलें. केन्सरान मर्णाचें फर्माण वाचलोलो एकलो वातिकान पाद्री, कथोलीक भवाडत, पातक, सांतिपण, दुरबळकाय, सलिंग सेक्स, लैंगीक असंतुषठकायेंत वळवळोन आसची स्त्री, एकच खटलें, पांग्रुंक एकच कांबळ आसा म्हणोन घर सांबाळणार स्त्रीये संगी स्कांदलाची(!) जीण जियेवन आसचो हळ्ळेचो पाद्री, त्या वयर, एका विध्वी संगी प्रदुवारपणांत जियेवन आसोन एका चेर्क्याचो, सांत म्हणोन सगळ्या गांवान मांदचो बापूय, केलिफोरनीया थावन चितूरलेची झडां हाडवन स्थळीय लोकक कृशी शिक्षण दिंवचो भिस्प... ही कादंबरी कोंकणेक तर्जिजे म्हण भगलें. ही कादंबरी कोण पर्गट करीत म्हळ्ळें सवाल म्हजे थैं उदेल्लेंच ना! हांवे सुरू केलीच! म्हजे लाग्गीं फकत आसुल्ली, डी.के.भारद्वज स्ट्यांडर्ड इंगलीष-कन्नड डिक्षनरी! मलनाडांत वीज संपर्क नांवा तेकीद! चिमणे उज्वाडाक सुरू केल्लो वावर हांव १९८६ त काजार जाता परयांत मुंदरोन गेलो. सिसटरिंच्या कोवेंतानीं शिकलेल्या भुर्ग्यांची अक्षरां बोव सोभीत. म्हजिंय सोभीत आसलीं! पूण तांका वेग नातलो! हांव काजार जाल्या नंतर म्हजा होकलेन, मेरीन (आतां बायल) कसलीच कीरकिरी करिनासतां म्हजा हात प्रतियेक, तिचा, म्हजाकी सुंदर हात बरफान छाप्या योग्य प्रती करन दिली (तेंच पयलें आनी निमाणे!). श्री डोलफी कास्सिया तेदना मित्र पत्राचो संपादक जावनासलो. असली एक कादंबरी हांवे अनुवादीत केल्या, सामान्य वाचप्यांक ती पसंद जांवची म्हाका दुबाव म्हणोन्ंच ती प्रगट करश्यातगी म्हणोन हांवे विचारून पत्र बरयलें. ताणी, वाचप्यांच्या बौद्धिकायेविशीं दुबांवचें नाका तुमी धाडा प्रगट करयां म्हण ताणी जाप दिली. अशें, ’सैतानाचो वकील’ पंचवीस हफ्त्यां म्हणासर १९८७ त प्रगट जाली. त्या नंतर थोड्या कारणांक लागोन म्हजो आनी कोंकणिचो संपर्क तुटलो.
२००५ त जायजे. हासन, हांव शिकलेल्या कोलेजीकच प्रोफेसोर जावन आयिल्लो श्री वलेरियन डिसोजा हाणे ’राकणो’ पत्राची एजेन्सी घेतल्ली. ताच्या वत्तायेक लागोन हांव पर्त्यान राकणोचो वर्गणिदार जालों.
आमचा स्थळीय कन्नड पत्राक तेदना तेदना हांवे अनुवादीत केल्ल्यो काण्यो धाडुनच आसलों. एक पावटीं अशें भगलें की ’राकणो’ क एक काणी धाड्यां. अमेरिकन लेकक ओ’हेनरीन लीखल्ली The last leaf काणी कन्नडाक अनुवाद केल्ली मात्र ती कोंकणेक ’निमाणो खोलो’ तरजूण धाडली. ती मुकल्या हफ्त्यांतच प्रगट जाल्ली पळेवन हांव अज्यापलों. त्या नंतर म्हजे आनी कोंकणी साहिता मधें एक निरंतर बांध घडलो म्हण्येत. हाका मुकेल कारण तेदनांचो ’राकणो’ संपादक फा. फ्रान्सीस रोड्रिगस आनी सह-संपादक टोनी फेरोस म्हळ्यार चूक जांवची ना. त्या नंतर हांवे कोंकणेंत कितल्यो इंगलीष आनी कन्नड काण्यो तरजिल्यो, लेखनां, ललीत प्रबंध लिखले ते सूरवेर लेख दवरलें तें उपरांत सोडलें. कोंकणेंत प्रगट जांवच्या चडावत पत्रां, अंतरजाळी पत्रांनी म्हजा बरफांक हृत्पूर्वक अवकास दिला.
बोवशा कोंकणी आनी कन्नड म्हणोन हांवे दोनशां वयर इंगलीष, कन्नड काण्यो तरजिल्यात.
प्रकटीत बूक: कोंकणेंत: ’गांधिचें पर्जळीक फुडारपण’ ह्या कृतियेक करनाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमिचो पुरसकार लाबला.
अपहरण: करनाटका कोंकणी साहित्य अकाडेमी प्रकटीत मटव्या काणियांचो तर्जण पुसतक.
Pratham Books हांच्या Story weaver त १६ भुर्ग्यांचे डिजिटल तशें छाप्या कन्नड पुसतक.
सांकाळ कादंबरी: मार्कट्वेयनाचो ’टोम सोयाराची साहसां.’ (Adventures of Tom Sawyer) (राकणो)
मोरीस वेसट हाचो ’सैतानाचो वकील’ (The Devils Advocate) (मित्र)
पावलो कुव्हेलो हाचो ’लिपयिल्लें दिर्वें’ (Alchemist) (राकणो)
अरनेसट हेमिंगवे हाचो, ’म्हातारो आनी दऱ्यो’ (The Old Man and the Sea) (वीज)
नीळ कता: क्याथरीन आन्न पोर्टर हिचें ’दनपराचें अमाल’ (Noon Wine) (राकणो)
सामर्सेट म्हाम हाचें ’पत्र’ (The Letter) (राकणो)
सामर्सेट म्हाम हाचो ’तिरसकार’ (Unconquered) (राकणो)
सुसान्न ग्लास्पेल हिचो ’सुकणें पिंजऱ्यांत ना (The Jury of her Peers) (राकणो)
अनिरबान भट्टाचाऱ्य हाचो, ’सयनैड मोहनाची कराळ कता’ (Cyanide Mohan) (दिवो)
हेनरी व्यान डैक हाचो ’चवतो राय’ (The Other Wise Man) (दिवो)