’कोनश्यांत थावन मनश्यांत’ हाडंवचो वावर

’कोनश्यांत थावन मनश्यांत’ हाडंवचो वावर

हेमाचार‍य कोंकणी पत्रिकोध्यम शेतांत मालघडो तशेंच एक जवाब्धारेचो  साहिती, कलाकार. कोंकणी भासेचो मोग आसचो हो कोंकणी वावर कर्तेल्यांक व्हडा जत्नेन आनी मायामोगान चलयता आनीं मार्ग‌दर्शन दिता. एक नाटक‌कार, नट, अंकण‌गार, काण्येगार, पत्रिकोध्यमी तशेंच एक प्रभुद्द साहिती, कुवेयटांत ’दायज’ पंगडान चलवन वर्चा कवितापाठ हाचेर जांवचा बूक समीक्षाविशीं अपले विचार अशे बरयता. [हें कवितापाठ हाचो पयलो बूक हाचें एक प्रसतावन]

हेमाचार्या

ओं: असतोमा सधगमय

तमसोम ज्योतिर्गमय

म्रत्यूम अमृत्यमय

"असताथावन सतातेवशीं, नश्वराथावन शाश्वतातेवशीं, काळोकाथावन उज्वाडातेवशीं आमकां तांडून वर परमेश्वरा"- हें म्हजें मागणें, जेदनां थावन हांव मागोंक शिकलां तेदनां थावन.

मनश्याजिवीत असकत, हांगाचा बाजारांत सत आनी असत दोनी बर्शीं विग्तें मेळता. काळोक मनश्याचे मतिंत‌यी आसा, भायर‌यी आसा. संसाराचा नश्वर संग्तिंत आमी आंगालाप कर्चो आसता - दुडू, भांगार, बिडार-मोटार, हुद्दे, शेत-भाट, इत्यादी. पूण शाश्वत उरयजे जाल्ले संग्तिविशीं आमी तकली अटय‌नांव.

आमी मागात गेले, देवान दिता’सर. मागलेलें मेळ्ळेना, तर खुबाळ्ळे, देवाक’च दूर‍साले, (तुजेलागीं पयले पावटी आनी निमाणे पावटीं मागचें.....दिताय‌गी ना...) दिलें तर मिसांव तीर‍सालें.

असकत सैंभाचे आमी, फकत मागोन घेंवच्यांत अनी खांवच्यांत विश्वास दवर्तांव, कर्नेंत नहीं.

आतां कोंकणी साहित्यचा संसाराचेर दीषट खंचव्यां. हांगासर‌यी वर्सां आधीं थावन मागणीं आमी आयकाल्यांत. कोंकणेक बरो पुडार दी देवा, ही भास जिवी उरय देवा, अनी ती उलयतेल्यांक जिवंत दवर देवा (कित्याक नवीं जल्मोन येंवचीं कोंकणेंत उलयतीत म्हळ्ळी हमिदारी ना!), कोंकणेक संविदानाचे आटवे वोळेरिंत स्थान मेळय देवा. (आटवे वोळेरिंत कोंकणी रिगोन पंद्रा वर‍सां संपलीं, थोडे अजून माग्तात!)

आसकत सैंभाचे आमी, पकत मागोन खांवच्यांत विश्वास दवर‍तात, कर्नेंत नहीं. यथा कर्नी तथा भर्नी.

कोंकणी जिवी दवरुंक देवालागीं मात्र मागल्यार पावाना, ती जिवी दवरुंक अमी कितें कर‍येत तें जिंतुंक जाय. ही भास स्वताचे जिबेर पयली घोळवंक जाय, पत्रांचेर छापून आयलेली रोकडे दीवन वाचुंक जाय, दूसऱ्यांनी वाचिसार‍कें वत्तड घालुंक जाय (तांका पुंक्याक वाचुंक दीवन नहीं!)

हालिंच एके बायलेन आपल्या घोवाक सांगचें आयकालें हांवे: "आळेया, सेजारा कोण मंगळुरी भायल आयल्या, तिका कोंकणीं पत्रां वाच्ची पिसाय खंय. आमी वाचून काडलेलीं पत्रां, पुसतकां विचार्ता".

घोवान म्हळें: "जर तीस हजार रुपिया खर्चून हांगा आयल्या तर तीन दिरम येटून एक कोंकणी पत्र वाच्ची तांक तिकाय आसतेली. तिका अमक्या दुकानाचें नांव सांग, आवयचो आनी तिचे भाशेचो तिचे पुताक मोग आसा तर तो हाडन दितोलो".

कितल्या अमचे घरांनी आसलीं उत्रां आयकोंक मेळानांत?

बरयता कोण‌य जांव, छाप्ता कोण‌य जांव, आमकां फुकटाक वाचल्यार जालें. उपरांत वेळ मेळताना कोंकणेचा उदर्गतेखातीर मागचें, तो पळेवन घेतलो.

पूण आमी तितले निराश‌वादी ना जांव्या, आमचे मधें आसात थोडे त्याच कोंकणी मायेचा उदरांत जल्मोन आयलेले. ताणीं कोंकणेचा सालवासांवाचें शपथ घेतलां. ते मागानांत, कृत्यांनी कर्न दाकयतात. आपल्या माय‌भाशेचें ऋण हऱ्येकल्यान पारीक कर्चें परम धर्म म्हळ्ळें सत ते संसार‌भर पाचार्तात, जशें कोंकणी कोगूळ विल्पी रेबिंबसान वर्सां अधीं गावन काडलां:

गरबांत तुज्यागे अमी जन्माल्लीं भूर‍गीं

भाशे सेवा करुंक राक देवा सर्गीं

चरणां पडोन अमची अर्गां भेटयतांव

वर्णां वर्णांनी तुका तोर्णां चडयतांव

तुजें नांव सोभयतांव.....

जयो, जयो, जयो तुका कोंकणी माता.

कितली व्हड स्थुती, मान अनी महिमा, कोंकणी मायेक! कोंकणी कोगोळेन आशें गायताना आंगांत रगात वाळचो कोणी नुत्ता बसतलो? केदिंक’च ना.

’दायज’ पंगडान हातीं घेत‌ल्लो वावर’यी विलफीन बरवन काडलेल्या स्थुतेथावन अथवो न्हय. तेय कोंकणी मायेचा गर्भांथावन जल्मोन आयलेले कोंकणी वीर सुपुत्र, भाशेचा सेवेखातीर कमर बांदलेले, भाशेचा आनी साहित्याचा उदर्गतेखातीर दीस रात एक कर्चे मुखांतर ते आपले माय‌भाशेचा मानाक रंगारंगाळ तोर‍णां चडयतात, जावंक पुरो कोंकणी पत्रां, पुसतकां घरा घरांनी विकून, कोंकणी कारबार‍यांक आर‍थीक दिगो जावन, जावंक पुरो कोंकणी कवितांची आनी पुसतकांची खोड काडचे मुखांतर.

अनी आतां पुसतकांची समीक्षा वा खोड काडची कामासाळां मांडून हाडचीं तांची येवजणी आनी ती खोड प्रकट कर्चें साहस आमी ह्या अदी कोंकणी साहित्याचा संसारांत देकलेलें आनी आयकाल्लें आसा तर तें भोव उणें. मानादीक विल्ली दे’सेलवांनी, चा.फ्रा. बाबान, मेलवीन रोड्रिगस तसल्या कोंकणी साहसिंनी त्या दिशेन हातीं घेतलोलो वावर सोडल्यार खंच्याय मंडळेन, परिशदेन ह्या दिशेन चिंतलेलें ना.

आतां ’दायज’ पंगड, तांतुंय ह्या पंगडाचो येज्मान, चतूर संघटक आनी श्रेश्ट कवी, वल्ली क्वाड्रस, आपल्या सांगोड्यांक येकटांय करून घेवन, ’कोनश्यांत आसच्या साहित्याक अनी साहित्याकारांक मनश्यांत हाडच्या वावराक आयतो जाला.

ताचा मिसावांत आमी जयत आशेतांव, आनी ताची पाट थापडून ताचे भुजांनी बळ भर्तांव.

तशेंच जांव.

हेमाचाऱ्या

संचालक, ’दायजी दुबाय’ -कोंकणी बर‍प्यांचो एक्तार आनी ’दायजी रंग मंदीर’. दुबाय,

जुलाय १ तारीक.