’ह्या संसारांत सर्वां बरीं, सर्वांनी कर्चीं सर्व कामां बरीं तर - इतलें खोटें आनी धेस्वाट जांवची कशी?’
प्रगतिपर देसांत मनीस आनी मनशा मोलां?
वरस : २००९
मयनो : फेबरेर
एका मयन्याच्या रजेर, ह्या संसारांत प्रगतिपर पावलांनी चमकोंच्या प्रमूख तीन देशां पयकी एक जावनासच्या आमच्या देसाक पावोंक म्हजेलागीं आसल्लें प्रमूख कारण, थंय वसती कर्चीं म्हजी प्रायेक पावल्ली आवय-बापूय तशेंच म्हजीं सयरीं धयरीं, इश्ट मंत्रां. एदोळ पासोन रातिचें विमान धर्न बोंबोय एरपोर्टार कसटम्साच्या आफिसरांक तशेंच राकोन आसच्या भुकेल्ल्या झळारिंक थोडें रगात दान दीवन, फांत्याचें कनेकटिंग विमार धर्न उदेंतिच्या रोमा श्हेराक पांवची सवय जाल्ल्याक, ह्ये पावटीं डैरेकट मंगळुराक विमानार पांवचें नशीब फावो जालें. (ह्ये खातीर मिनत काडल्ल्या, लाडू-पेडा वांटल्ल्या, पत्रांनी-सायटिंनी बत्तीस दांत धाखवन हासोंक गेल्ल्या तशेंच मेजावयलीं खेळीं काडन पिल्याद जोडल्ल्या सर्वांक मान बागयतां)
हर्शेंचो कोंकणी भूत लाचार जाल्लोगी वा हेर राठावळ्यो चडल्ल्योगी कळीत नासतां मायगांवाक पांय थेंकलो पूण मधें लाभल्ल्या आवकासाक तांक्ता तितलो गळसिलो. काळकायेच्या पिडेंत व्हळवळच्या मित्र एच्चेमाक भेटलों, ताच्या प्रगतिपर चिंत्नांक समजोंचें प्रेतन केलें, तेंवी अपरूपायेन मेळच्या अन्येका मित्राक मौरीस शांतिपुरासवें. प्रायेन ल्हान, पूण चिंत्पाच्या प्रभुद्दतेंत जाणतो म्हण लेखचो मित्र एल्येर, आधले मित्र रिच्ची कवतार, वाल्टर नंदळिके, मेलवीन रोड्रिगस तशेंच सद्द्याच्या आर्थीक दिवाळेंत संसार कंगाल जाल्यारी, काळजांत मोगाची केदिंच दिवाळी नासच्या काळजाक लागसिलो मित्र आंड्रूक भेटलों. सभार तर्क संवाद चल्ले, संवाद चल्लो, सूख दूक एकामेका वांटून घेतलें. म्हजेलागीं वांटुंक सूख उणें आसलें तरयी तशें भगुंक हाणीं आवकास दिलोच ना.
मनशा जिण्येंत हऱ्येक हंत गर्जेचें आनी प्रमूख, हऱ्येक हंत शिकयता, मनशाक एकामेका पार्कुंक; जशें मनशाचें नीज तूक कळाजय तर सकाळीं निराळा पोटांत ताचें वजन पळेजय.
चडताव मालघड्या बरयणारांक मेळची म्हजी आधली पिसाय कशी सोडची? देकून अम्सोरान म्हळ्ळेपरीं विकटर रोड्रिगसाक, डोलफी कास्सियाक भेटोन घरा पावाजय तर म्हजी मोगाची व्हड भयण म्हण अभिमान पांवची ग्लेडीस रेगोचें फोन, फोनार तिणे घाल्ले दोन धेंकणे बरेच लागले. हावें वेच्या बस्सार अवचीत म्हळ्ळेपरीं जियो आग्रार मेळ्ळो, सुशेगात संवाद चलयलो; भुर्ग्यांच्या फुडारा पासत, भुर्ग्यांच्या दणसणेक विरोद ताणे चलंवची चळवळेविशीं, कानडिंत ताणें पर्गट केल्लो बुकाविशीं, आयलेवार सर्कारान ताच्या वावराक शाभासकी दिल्लेविशीं आयकोन अभिमान पावलों.
गांवाक वेच्याधीं सभार आलोचन्यो मतिंत घेवन गेल्लों, हर्शेंचेपरीं मालघड्या एडियाब (एडी नेट्टो)क जांव, विलफियाब (विलफी रेबिंबसा)गेर भेट जांव दीवंक सकलों ना. जेरियाबा (जेरी कुलशेकर) गेर गेल्यार रावल्लेशिवाय वचोंक तो दीना. पूण ह्ये पावटीं चडतावांक फोनारच भेटाजय पडलें; मालघडो तरयी कोंकणेंत भोव खाल्तो वल्लियाब (वल्ली वग्ग) तशेंच हेर मित्रांक; डा|एडवर्ड नज्रेत, बाय नंदिनी, वायलेट बाय, जेरी रासकीञ, रेगाम ताकोडे, आन्सी पालडका, जोय पालडका, मेलवीन पेर्नाल, विल्सन कय्यार, एच.जे.गोवियस, प्रसन्न निड्डोडी, संगीत साम्राट हेनरियाब, विकटर कोन्सेसो, लारेन्स कुवेल्हो, तशेंच आधलो खास मित्र माच्चा मिलार, जे.एल.मंजरपल्के, एडवीन जे.एफ, सिज्येस ताकोडे, मा|मेलवीन पिंटो नीरुडे हांचेलागीं फोनार संवाद चलवनच समधान भगाजय पडलें.
कितें कर्चें? एका वाटेर खोंडून घाल्ले रसते, तर अन्येका वाटेन आसचे लेखाचे दीस आनी बाकी ऊरल्लीं कामां अडचण हाडताना निजायकी वल्लियाबाचीं उत्रां उडासाक आयलीं; ’घोड्यागाडिचेर बोसोन आयिल्लेपरीं म्हजी रजा’. पूण ह्या दर्वडांत गांवांत पंचू बंटवाळाक तशेंच मुंबयांत कुटाम पत्राच्या संपादकाक हेनरियाबाक मुखामुखी मेळोन, रुचीक गांवचें जेवाण जेवाण जेवन येवंक तशेंच ताचेलागीं सभार संग्त्यांचेर संवाद चलवंक एक आवकास लाभलो - देवाक अर्गां.
संतोच, विज्मीत पावलों कारां जिपांनी भंवच्या म्हज्या सभार मित्रांक, व्हळकेच्यांक पळेवन. मेटां मेटांक दिसच्या वेवेगळ्या मोबायलांक, थंय हांगा खांदार उमकाळच्या ल्यापटोपांक पळेवन, थोड्याच तेंपाधीं निर्जन गुडो जावन मात्र आसची सुवात आतां जेसिपीन सपाट करून व्हड व्हड भांदपां उभीं जाल्लीं पळेवंक बरें लागलें.
ह्या मधें वालेन्सियांतल्या मेरिबायेच्या घरांतलें रुचीक मंगळुरी जेवाण जेवंक विस्रलों ना, तेंवी मित्र आंड्रू डी’कुन्हा, वितोरी कार्कळ, मेलवीन लुद्रीक, रिच्ची कवतार तशें थंयचर मेळल्लो नवो काजारी टोनी फेरोस. जेवन भायर येताना भेटल्ली सिरिवंताची धूव क्यारोल. दुस्रे दिसा मायगांवची भेटे मधें बेंगळुराची भेट करुंक पडली, आम्सोर तरयी, थोड्याच घड्यांक मेळोंक आयलो म्याक्सीम लोबो. थोड्याच घडियांनी तरयी ताचेथंय म्हाका जायतें पळेवंक, समजोंक मेळ्ळें - निजायकी संतोस. त्या शिवाय तो आपणासवें ताचो कविताजमो घेवन आयिल्लो तें पळेवन भोव संतोस जालो.
ह्या इतल्या सर्व संग्तीं मधें अवचीत म्हजी नदर करेंटाच्या दोन सर्ग्यां मधें शिर्कोन, सुको ताटो जाल्लो कावळो दिसलो; कांय आपलो खास तो म्हळ्ळें पिशें चिंताप उटयतानांच एका पेपरांत कितेंगी गिच्चिलें; बरें रूप आयलें तर मेलवीक धाडचें, आनी बाकिचें ताचेर सोडचें.
ह्या सर्व दिसांनी सयऱ्यांगेर, इसटांगेर गेलों, प्रगती पळेली, बदलावण पार्किली, एकामेका दिंवचो महत्व समजोलों. रितीं पाकीं फेनांनी, फेनां आसलीं एसिंनी, सिमेंटेची धर्ण आसली मारबलांनी बदलल्ली प्रगती पळेली. गोड उदाक आसलें शरबतानी, शरबत आसलेकडे टिन्नाच्या ज्यूसांनी, व पेप्सी, कोला, सिट्रा, सेवेनपांत जाल्ली बदलावण पार्किली. मात्येची वाट डामराची जाल्ली पळेताना, एक्रो जागो सेंटसान विंगड केल्लो, सेंत्साचो जागो स्कवेर फुटिंत मेजचें पळेलें. यक्षगान शिवाय हेर कितेंच चडताव जावन समजानातल्ल्या आमच्या गांवच्या लोकांनी सेन्सेक्साचेर, शेर मार्केटिचेर, इतलेंच न्हय सत्त्यमाच्या रामलिंगमाच्या स्वीस ब्यांकाच्या एकौंटाचेर सयत तर्क जांवचें आयकालें. किरण बेडिच्या कचेरिंत जाल्ल्या फयसलाचेर सयत, पयसिल्या मुंबयांत एम्मेनेसाच्या काऱ्यकर्तांनी केल्ल्या गूंडागर्दी (माफ करा, ही तांचेपरकार गूंडागिरी न्हय, ही तांची सभ्यता) ह्ये सर्व विश्यांचेर पर्गट रितीन जांवचे तर्क विशलेषणां आयकोंक मजा आयली. कितें कर्चें आमच्या देशांत कोणायकी कितेंय, कशेंय उलवंक, करुंक स्वातंत्र आसा पळे?
बेंगळुरांत रमदांत पांच दिसांचें ’प्रिन्स २’ ट्रेयनिंग आसलें, त्या ट्रेयनिंगांत हाजर आसलेल्या विपरोंतल्या थोड्या कन्सल्टेंटानी सवाल केलें ’तूं खंयचो?’. हांव चिंतुंक पडलों कसली जाप दींव म्हण. जल्मोन व्हड जाल्लो मंगळुरांत (’अजेकार’ सभद ल्हान तर), सभार वर्सां काम केल्लें मुंबयांत, फुडें बेंगळुरांत वसती करुंक चिंतून आसां’. तक्षण ताणें अन्येक सवाल केलें ’हो, तर तुका मुतालिकाची बरी व्हळोक आसोंक पुरो’? हांव चिंतुंक पडलों कोण हो मुतालीक? जशें सुंकुड्डो आनी गास्पराविशीं चिंतल्लेपरीं. उपरांत कळ्ळें मंगळुरांत उदेल्ल्या मोरल पोलिसांविशीं.
हांव चिंतुंक पडलों; ह्या गांवांनी सदांचें बायलांचेर नाना रितिचें शोशण जाता, घोव बायलांक, बाफूय धुवांक, पूत आवयांक दुखयता, लुटता. दोत देण्यांच्या निबांनी कितलेशीं चेडवां जिवघात कर्तात, कितलेश्यांक लगाड काडतात, कितलेशीं बायलां, चेडवां पर्गांवांनी कोणा कोणाच्या शोशणांत अजून जियेवन आसा, तेदनां हे मोरल पोलीस कंय गेल्ले? आसों - भोवशा हांचेपरकार ही सभ्यता. (प्रगतिपर संसारी उत्रांनी सांग्तां)
’अंतरजाळिचेर कोंकणेचो फुडार’ विश्याचेर म्हाका एक उलवप तयार कऱ्येतगी म्हळ्ळ्या एच्चेमाच्या सवालाचेर मंगळूर एरपोर्टांत आसताना फोनार लांबायेचो संवाद चलयलो (हांवयी विमानार उभलों म्हण सांगचो अन्येक आवकास गळसितां); सभार विश्याचेर उलवप जालें; हांतूं प्रमूख उतार जावनासलें ’सभ्यता’. हांवें सांगलें; पोयर बोंबोयांत बोंब फुटवन निरपराधी लोकांक लगाड काडलेल्या खुनिगारांक जर एक सवाल विचारल्लें ’तुमी कर्ची वा केल्ली सभ्यतागी?’ तर जरूर तीं जापी दितीं ’व्हय’. तालिबानाक वचोन विचारा ’तुमी कर्न आसची सभ्यतागी?’ ’व्हय’ म्हणतेलीं तीं. अल-कायदाक विचारा तुमी केल्ली व करून आसची ’सभ्यता’गी? तीं व्हय म्हणतेलीं.
अशें वाद विवाद कर्ताना अपशेंच एक सत हळतार तरयी स्पश्ट जालें; ’आमी केल्लें वा कर्चें सर्व बरें’, ’हेरांनी केल्लें व कर्न आसचें सर्व वायट’.
इतलें सर्व चिंतुंक वेताना आंड्रुच्या कवितेचीं उत्रां नाका नाका म्हळ्यारी उडासाक आयलीं ’जाग्याचीं मोलां मेजुंक मोळबाक चडा, मनशा मोलां तिळुंक, चरंडेनी सोधा’.
आतां म्हजेयितल्याक चिंतून आसां, प्रगतिपर पावलांनी चमकोंच्या आमच्या देशांत मनशापणाचियी प्रगती जाल्ली तर?
खाल्तेपणीं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
