’आयचा समाजेंत व्हडली भूक, खाणाची न्हंय, आमीं कोणाकच नाका जाल्लीं म्हळ्ळें चिंताप’ - मदर तेरेजा
आमी मोडतेल्यां पयकिंतले वा जोडतेल्यां पयकिंतले?
वरस : २००७
मयनो : जून
भुर्ग्यापणार आयकाल्ली अकबर-बीरबलाची एक काणी उडासाक येता, एक पावटीं हर्शेंच्याकी तडव कर्न आसतानाक आयिल्ल्या बीरबलाक पळेवन अकभर रागार जावन सवाल कर्ता;
"कित्याक बीरबल तूं इतलो तडव कर्न आयलोय?"
बीरबल जाप दीवन म्हणालो "वाटेर एक भुर्गो कोबू जाय म्हणोन रडतालो, ताका कोबू दीवन आयलों देकून तडव जालो"
"कितें? कोबू दीवंक इतलो तडव? कितें कोबू हाडुंक तूं सर्गाक वचोन आयलोय?"
"ना.. कोबू त्या भुर्ग्यालागिंच आसलो"
"कितें?.. भुर्ग्या लागीं कोबू आसोन भुर्गो कित्याक तुजेलागीं कोबू विचारिलागलो?"
"तशें न्हंय... भुर्ग्याक तो कोबू दोन कुडके कर्न दी म्हणालो, हावें तशेंच केलो, उपरांत भुर्गो दोन आसचे च्यार कुडके कर्न दी म्हणालागलो. हावें तशेंच चार कुडके कर्न दिलो, भुर्गो च्यार कुडके आसचे आट कुडके कर्न दीवंक सळ करिलागलो, हावें तशेंच आट कुडके कर्न दिताना, भुर्गो परत रडलो - अपणाक आट कुडके आसचे सोळा कुडके कर्न दी म्हणोन..." बीरबल अकभराक समजायलागलो.
"हूं.. तुवें सांगचें सतच म्हण चिंत्यां.. पूण इतले कुडके करुंक तुका कितलो वेळ जाय?"
"उपरांत आयक.. सोळा कुडके कर्तच भुर्गो परत रडालागलो.. म्हाका इतले कुडके नाकात - म्हाका पयलेंचेपरिंच एक कोबू कर्न दी म्हण.."
ह्या काण्येक आनी आमचा प्रसतूत कोंकणी समाजेक लागसिलो संबंध आसा. व्हय!. न्हंय हांगा कोण बीरबल आनी कोण अकभर म्हण सांगचो म्हजो इरादो.
आमचा दीस्पडत्या जिण्येंत आमी सभार पावटीं संतोस पवतांव तशेंच निरास पावतांव. संतोस पावताना हासतांव आनी निराशी जाताना दुर्सतांव. हें मनश्या संयब. पूण जेदनां निराशी जाल्लेवेळार आमीं आमचा निरासेक कितें काराण म्हण चिंतलां वा चिंतांव?
व्हय! जाणा - ह्या संसारांत आमी चंद्राक कशें उडचें, सागोराचें उदाक कशें अंबोट कर्चें? सूऱ्याच्या वोताक कशें काळें कर्चें ह्या संग्त्यांचेर कितलेंय चिंतुंक सक्तांव, पूण आमचा मतिचें चिंताप कितलें उंचायेर आसा, कितलें गुंडायेर आसा म्हळ्ळें चिंतुंक सकानांव. आमीं कोणायकयी जांव पूण हेरांक मेजुंक सक्तांव, सकानांव तर आमकां मापुंक. अशें कित्याक?
आमीं जल्माल्लो, जियेंवचो देश प्रजापरभुत्वाचो, हांगा आमकां स्वतंत्रपणीं चिंतुंक, अभिव्यक्त करुंक स्वतंत्र आसा शिवाय कशेंय चिंतुंक वा अभिव्यक्त करुंक न्हंय. ह्या गोंदोळा मधें शिर्काल्लीं आमीं आज एका असल्या परिगतेंत जियेतांव म्हळ्यार - आमचा दीस्पडत्या जिण्येक आमचेलागीं एक दोन न्हंय, सभार मुखां गर्ज पडतात. कित्याक म्हळ्यार संसार वळकता, मान दिता मुखांक मात्र शिवाय भितर आसचें बरें या सारें कोणाक पडोन गेलां?
आमचा समाजेंत इतलीं सर्व संघटनां आसात, संघसंस्थे आसात, एक्तार आसात. आमचेपयकी कितले अध्यक्ष, माजी अध्यक्ष, कारयदर्शी, खजांची, संचालक, निर्देशक, सल्हादार, मार्गदर्शक, वावराडी आसात? थोडे एकाच्याकी चड संघसंस्थ्यांनी हुद्देदार. इतले सर्व आमचेमधें, आमचे भंवतोणीं आसोनयी. आमीं केल्ल्या वा कर्च्या कामांनी आमकां कितलें समधान आसा?
आमीं हिपोक्रेत संस्रांत हिपोक्रेत जिणी जियेवन आसांव देकून आमी समाज सेवा कर्ची म्हणतांव तरयी आमकां समाज म्हळ्यार कितें म्हण कळीत ना. आमी कोंकणी सेवा/वावर कर्तांव म्हणतांव पूण आमचा कोंकणी मोगांत भरल्या मोसोर आनी कुसडाय मात्र.
जावंक पुरो आमीं पांच, धा, पंद्रा, वीस, पन्नास वर्सांनी समाज सेवा केल्या, कोणा कोणाक आपवन हाडन मान सम्मान करयला, फुलां फळां दिल्यांत, गुडे पर्तिल्यात, फोंड पुरल्यात - पूण मुळावें एक सवाल हांगा उभजता;
"ह्या धा,वीस, तीस, वा पन्नास वर्सांनी, आमीं कितलेश्या गरिबांचें रुदान आयकलां? कितलेशीं पाकीं उभारल्यांत? कितलेश्या बेकारिंक काम मेळाशें केलां? कितल्या पिडेसतांक कुमोक दिल्या?"
माफ करा, हावें सांगचो इरादो, आमीं हुद्देदार जांवचें पाद्रीं माद्रिंचीं कामां करुंक न्हंय म्हण चिंतेल्यांनी ’हीं कामां पाद्रीं माद्रिंची मात्र?’ म्हळ्ळें सवाल. आमीं आमचा फिर्गजेंनी जायतीं भांदपां भांदल्यांत वा आसचीं भांदपां पर्तून अनीकयी व्हड भांदपां भांदयल्यांत आसोंक पुरो. पत्रां-सायटांनी आमची रंगाळ तस्वीर सदांय येता जावंक पुरो. पूण आमीं कितलीं साधनां केल्यारयी, जेदनां पासोन आमचा कानांक आमचा समाजेंतल्या ल्हानांची असकत बोब आयकनांगी, जेदनां आमचा दोळ्यांक आमचा समाजेंतलीं विणगीं दिसानांतगी, तित्तून पऱ्यांत आमीं खंच्याय संघसंस्थ्याक फावो जाल्लीं न्हंय.
मदर तेरेजाच्या उत्रांनी सांगचें तर "आयचा समाजेंत व्हडली भूक, खाणाची न्हंय, आमीं कोणाकच नाका जाल्लीं म्हळ्ळें चिंताप". "आजकाल मनीस मोगाक भुकेला, समाजेंत सेजसांबार म्हळ्ळें चिंताप उणें जालां, सेजारीं एकामेका आधार जांवच्याकी मोस्रान पेटल्यांत, कुटमांत दुडू कर्च्या धांवणेंत एकामेका खातीर वेळ ना". ही भूक न्हंय?
ह्या परिगतेक सुध्रावंक आमी कितले ’आमचा बापा, नमान मरिये, आनंद बापा’ भेटयजाय? कितलीं भागेवंत वोरां करिजाय? कितलीं पानां वांजेल वाचिजाय? ह्या सवालांक खंय आसा जवाब?
आमचा कोंकणी समाजेंत इतलें सर्व आसोनयी आमचे मुळावे शेवोट हाल्तात, आमचें दाकड्यांचें संचालन सयत एका माराक थर्थरोन कांप्ता. सर्व जाग्यांनी बंडवाळशाही चिंताप राज कर्ता. जेदोळ पऱ्यांत अपलें चल्ता तेदोळ पऱ्यांत आमची सेवा, जेदनां आमची दाळ शिजाना, तवळ आमीं तें संचालन फुटवंक पाटीं सरानांव. आमचो इरादो हुद्दो, अधिकार, नांव शिवाय कामां न्हंय. देकून एक संचालन आसचें दोन कुडके कर्तांव, दोन आसचीं च्यार, च्यार आसचीं आट, आट आसचीं सोळा.. भिल्कूल वयल्या अकभर बीरबलाच्या काण्येंत आसचेपरीं. देकून आमचा समाजेंतलें नागडें सत भोव विद्रूप जावन आमकां दिसता;
"आमचा समाजेंत एकाक दोन, दोनाक च्यार आनी च्यारांक हजारांचे हजार कुडके तर्न, ह्या चुरांचें तिर्कूट कर्ची कला आमकां हऱ्येकल्यांच्या रग्तांत भरोन गेल्या, कितेंय ना तर ह्या तिर्कुट्यांक लागीं जोडुंक सक्तेले"
अशें म्हणोन अपल्या स्व-फायद्याक असल्या तिर्कुट्यांक लागीं हाडन एका सत्रेपंदा हाडलें म्हण संस्राका हर्धें पेटचीं कांय उणीं नांत. जेदनां पऱ्यांत, आमकां, आमचांक, आमकां हर्सितेल्यांचें बोळकें भर्ता, मान सम्मान मेळता, प्रशसत्यो भिरुदो मेळतात, तेदोळ परयांत आमी ह्या तिर्कुट्यांक कोबापरीं कितले पावटीं गाण्याक दीवंकयी तयार.
आतां संसाराक बोट जोकच्याधीं आमीं (हांव आनी तूं) एक सवाल आमकांच विचाऱ्यांगी?
"आमीं ह्या परिगतेंत मोडतेल्यांचा (Break) पंग्तेर आसांव वा जोडतेल्यांच्या (Unite) पंग्तेर आसांव?"
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
