"सांगोंक सलीस पूण पाळुंक कश्ट - तूं पयलें पाळुंक शीक, तुजें सांगचें काम उर्तेलें"
आमचो धर्म आनी मुखेली
वरस : २००७
मयनो : फेबरेर
आयलेवार मुंबयांत चलल्ल्या एका ग्रेसतांचा काजाराक आपवणें नासतां एक जोडें रिगलें. पूण काजाराक आयिल्ल्या थोड्या लोकांनी तांकां धर्न, तांकां मारलें, झळचा सिग्रेटिंत दागून दवरलें, थोड्यांनी त्या बायलेक अर्धें नागडें कर्न तिच्यो तस्वीरयो काडल्यो. थोड्यांनी तांकां जिवेशीं मार्ची धमकी दिली, अनी थोड्यांनी त्या बायलेचेर सामूहीक भलत्कार कर्ची धमकी सयत दिली, थोड्याच्च वेळान लोकांनी तांकां धर्न पोलिसांचा ताबेंत दिलें. पोलिसांनी अखरेक घूट सोडयताना तीं म्हणालीं; "एक बरें जेवाण जेवंक आमी आशेल्ल्यांव. आमकां पोयशे दीवन तें जेवाण जेवंक साध्य नातल्ली देखून काजारांत दोन जेवणांत फरक पडचोना म्हळ्ळें चिंतून आमीं आपवण्याविणें थंय रिगल्यांव". भोव बरें काम त्या लोकांनी केल्लें. एकेकल्याक धर्न भारतरत्न पुरसकार वा विश्व शांतेचो नोबेल पुरसकार दिव्येत.
हें घडीत अजीक लगबग तीस वर्साधीं आयिल्ल्या ’दीवार’ पिंतुरांतल्या एका घडिताचो नियाळ करून दिता, नवोच पोलीस इन्सपेकटर जावन आयिल्लो रवी (शशिकपूर), चोरी कर्न धांवच्या एकल्या भुर्ग्याक धांवडावन वर्ता आनी अपल्या पिसतुलेच्या गुळ्यांत मार्न ताचा आस्पत्रेच्या खटल्याक पावयता. ताणें केल्ली चोरी इतलीच; ’आपल्या घरांत भुकेन व्हळवळचा आवयक, ल्हान भयणीक आनी रिटायर्ड मेसत्री बापायक खांवचाक थोडे उंडे’.
हें पिंतुरांनी मात्र न्हंय, आमचा चाल्त्या जिण्येंत लागू जायनांगी?
ह्या संसारांत ’चूक/अपराद’ म्हळ्ळो चडावत जावन लागू जाला वा जाता तर तो असकत्यांचेर मात्र, कसलीच वशीलाय नातलेल्यांक वा प्रामाणिकांत मात्र. वशिलाय आसचांक, (ती वशिलाय कसलीय जांव; जांव पयश्यांची, जांव पद्वेची, जांव स्थानाची वा अधिकाराची) अपराद केल्यारयी कशें ह्या आपराधा थावन सुटका घेंवची म्हळ्ळें कळीत आसा. आनी असल्यांक राकोंक आमचे कानून राकवली मजतय दरबसत कर्तात.
म्हज्या भुर्ग्यापणार आमचा गांवचो एकलो बोणको आमचा गांवांत मात्र न्हंय, लागशिल्या सुत्तूरांत भोव वळकेचो - लोक ताचें नांव आयकतानांच कांप्तालो. ताणें केल्लें साधन इतलेंच, एका कोंब्या काटांत ताचा सांगातीन ताचेलागीं वार्जीक केल्ल्याक ताका थंयच चुरी घालन लगाड काडल्लो. पोलीस आयिल्ले, हाका कुडायिल्लें तरयी ताच्या कुटमाचा वशीलायेन तो भायर आयिल्लो. मेल्लो तो मेलो, ताच्या लाचार विधव बायलेन आनी दोगां भुर्ग्यांनी कोणालागीं झुजचें? अपल्या दीस्पडत्या ग्रासाक झुजचेंगी वा आपल्या पतिच्या खुनिगारासवें? त्या शिवाय त्या खुनिगार बोंटाचा कुटमान तांकां दुडू दीवन तांचो ताळो बंध करयलो.
पूण त्याच्च आमचा गांवांत वा गांवचा सुत्तुरांत आजकाल चुरी घाल्ची सोड, रसत्यांनी कोणें कोणें खातर्न घाल्ले हात/पांय सदांचीं, आमचा समाजेंत निबांय हजारों आसात. कोणाचा घरा लुटकार रिगले, कोणाची खून जाली, कोणाचा बायलांचेर, धुवांचेर अत्त्याचार...... कोणाचीं घरां हुल्पायलीं कोणाच्यो गाड्यो हुल्पायल्यो, कोणाचीं बस्सां पिटो केलीं.. बंध केलें....
आमचा समाजेंत जियेंवचा हरयेकल्याक एक न्हंय एक धर्म आसा. पूण सवाल हें - खंच्या धर्मांत हें शिकयलां वा शिकयतात की खून करा, मारा, चोरा, पुरा म्हण? आमचेलागीं आसा मनशापण??देखून
जायजय आमचेलागीं इतलें सर्व आसोनय आमी रिते, आमचा गांवांत जियेवन आसोनयी आमी पर्देशी. आमचा समाजेंत, दिसानदीस तुटोन वेच्या कुटमांक परत फूट हाडंवचे दरबसत आसात, पूण तांकां जोडुंक कर्चे मुखेली खंय आसात? कितें कर्तात? कोणें हें करिजाय? कित्याक करिजाय? कशें करिजाय? केदनां करिजाय? सवालांची शिंखळ लांबात्त वेता.
आमचा समाजेक उजो घाल, आमचा भागेवंत/कुर्पेवंत क्रिसतांव समाजेक धरा; कोण आसात? आमचे दैवीक मुखेली भांदपां भांदचीं निबां सोधून आसात. भांदपां भांदच्याधीं फिर्गज कुटमां भांदचीं भोव गर्जेचें म्हळ्ळें हांच्या कट्ट्याक कित्याक रिगाना?
आयलेवार एका फिर्गजेच्या पादऱ्याबान एक विनती धाडली, तांतूं त्या दुबळ्या फिर्गजेची मटवी वर्दी आसल्ली; आमचा फिर्गजेंत इतलीं भावार्थी कुटमां जियेतात, हांतूं इतल्या कुटमाच्यांचा घरांनी खाकूस नांत, इतलीं घरां पर्तोंवचा स्थितेर आसात, इतलेश्या भुर्ग्यांक शिकपाची गत ना, इतलेश्या भुर्ग्यांक पिडा आसा वख्तात गत ना, इतलेशीं तर्नाटीं बेकार आसात.. भोवश थोडे याजक तरयी अपल्या भेसाची जावाब्धारी बरयान समजतात. पूण असले आसात खंयचर म्हळ्ळें व्हडलें सवाल.
थोड्या वर्साधीं केदिंच देखोंक नातल्ल्या एका मालघड्या पादऱ्याबान एक विनती धाडली, एका भोव दुबळ्या गांवांत तो अनाथ भुर्ग्यांक जमो कर्न तांकां शिकाप दिता, कठीण दुबळीं, पिडेंत आसचांक तो खरोच एक देव जाला. नतालां फेसताचा संदर्भार त्या भुर्ग्यांक एक जोडी नवें वसतूर शिवंवचाक, तांकां इल्लीं वक्तां मोलाक घेंवचाक, तांतल्या कोणाक शिक्षण लाभलां तांकां अपली जिणी सुरू करुंक कांय मजत कर्च्या इराद्यान आयिल्ली ती विनती वाचतां दोळ्यांनी दुःखां देंवतात. आसात! आमचा समाजेंत भोव थोडे तरय असले मुखेली आसात, पूण हांकां चडताव वळकाना, कित्याक हे बिलडर न्हंय, कारांनी भंवानांत, पत्रांनी अपलें व्हडपण गाजयनांत, हांकां भडवे-शीस नांत, हांचेलागीं मोचे सोड, नेसोंक एक जोडी बरयो व्हाणोय आसच्योनांत. कितेंय आसा तर - भर्पूर मनश्या मोग आनी दया.
धर्म म्हळ्यार पुल्पुत्रार चडोन ’एकामेकाचो मोग करा, तुमच्या दुस्मानांक भगसिया’ म्हण ताळो पिंजून बोबाटचें न्हंय. पयलें ती जिणी जियेवन धाखंवची. मोर्न पावल्ल्या फिर्गजेच्या एका दुबळ्याक पुरुंक वेच्याधीं अन्वल दिया आनी पुरा म्हणचें न्हंय, चूक केल्ल्यांक पोलीस शिक्षा लाभंवन वा कोर्टाचें नोटीस धाडन नीत कर्ची न्हंय. असले मुखेली आसतीत तर मात्र आमचे पाटलावदारी बरे जातीत.
पूण ताच्याधीं म्हाका चडुणें सत्रा वर्साधीं ’आमचो युवक’ पत्रांत वाचप्यांचा सवालांक जापी दिंवच्या एच. आर. आळवन दिल्ली ही जाप उडासाक येता;स:
आमचा फिर्गजेच्या हरयेका बरया कामांनी पाद्री आड पांय दिता कित्याक?
एच.आर.आळवची जाप: तो आड दिल्लो पांय मोडचे आमचा समाजेंत नांत देखून.
भोव अपुर्भायेची जाप. आमचा समाजेंत पाद्रिंचेर कसलोय अन्न्याय जालो तर, भक्त जम्ले पुर्शांवाक - अरे भावा, आमचा भयण्यांक, आमचा बायलांक, आमचा लोकांचेर कोणेंय मारलें, चिरलें वा पुरलें तर - पादऱ्याबांचो पुर्शांव खंय तरयी जाल्लो तुमी आयकला? हो आमचो धर्म?आयलेवार
म्हजेसवें सेमिनरीक वचोन याजक जाल्लो म्हजो मित्र याजक म्हाका अशें विचारिलागलो; "वल्ली - तुज्या चडताव काण्यांनी पादऱ्याबांक एक कूट जरूर आसा, कित्याक?"
हावें ताका मोगान जाप दिली; "म्हाका दोंगोट खंयचरय दिसानांमू?"
हांव पाद्रिंक भिल्कूल विरोध न्हंय, पूण पाद्रिचो वेस घालन लोकांक शोषीत कर्च्यांक देव म्हण मांधचांतलो हांव भिल्कूल न्हंय.
दिवळाचा पाटल्यान आसचो गू पळेवन एकल्यान विचारलें कंय "हो कोणाचो गू?"
दुस्रो जाप दिता कंय "गू म्हणानाकारे, भोट माम हागल्लो जावंक पुरो"म्हळ्यार
हाणीं हागल्लो गू न्हंय? प्रसाद?
प्रसाद म्हणचेय जायते आसात. आसोंदी, म्हणोंदी आनी तो प्रसाद सेंवदीत. पूण म्हाका तो प्रसाद नाका.
वेच्याधीं फकत्त एक सवाल तुका;"तूं
हाका प्रसाद म्हणच्यांतलोगी?"
देव बरें करूं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
