"जिण्येक सुफळ कर्चें सूत्र - हेरांक आमी कितलें समजल्यांव म्हळ्ळ्याचेर न्हंय, बगार आमकां आमी कितलें समजल्यांव"
आमचे संघ-संस्थे आनी आमी!
वरस : २००६
मयनो : दसेंबर
आयलेवार कुवेयटाक भेट दीवंक आयिल्ल्या मेल्की होस्पेटाक (मा|वी.जे.मिनेजांक) आमी आमचा कवितागोश्टीक आमंत्रीत करून सन्मान केल्ल्यावेळार ताणें उचारल्लीं थोडीं उत्रां खरिंच जावन काळजांतलीं म्हणचांत कांय दुभाव ना. अजीक तीस आनी स वर्सांधीं बोंबोंयत हाच्या मुखेल्पणाखाल घडल्ल्या ’समाज सुधारण’ संघाची सुर्वात कर्ताना हाच्या मतिंत आसल्लें चिंताप निजायकयी मांधचे तसलें. हो एक कोंकणी बरवपी, याजकी दीक्षा घेतल्लो एक देवाचो सेवक पूण मनश्याचा मोगान तोवललो एक जवाब्धारेचो साहिती म्हणचांत कसलोच दुभाव ना.
संघ संस्थे आमकां नवे न्हंय, प्रत्येक जावन पर्गांवचांक - कोणाक गर्जेक आनी कोणाक मर्जेक तर थोड्यांक खोर्जेक. कोणाक अपलें बोळकें भरुंक एक वेवसतीत वेदी तर आनी कोणाक हेरां मुखार अपलें शेंकारें फुलवंक एक माध्यम. हांगा सभार तुरुपाचे एक्के - कोणाक ’कोंकणी’ तुरुपाचो एक्को तर कोणाक फिर्गजेचो मोग आनी कोणाक दुबळ्यांचो मोग. आनी वेवसतीत रितीन चल्चो हो सर्कस आमी सदांय पळेतांव. पूण खंचोय संस्थो ह्या ’समाज सुधारण’ संघाचें प्रेरण घेवन कांय केल्लें आसा? आमकां एक रुपय दान दीवंक चार मिटिंगां आपवंक आसात, पत्रांनी/सायटांनी वर्दी धाडुंक आसात आनी गांवचांक आमचें व्हडपण (??) गाजवंक आसा - आनी मन जाताना आमी केल्ल्या निस्वार्थी सेवेखातीर मान घेवंक आसा... व्हा! कितले भागी आमी न्हंयगी?
हांव संघ संस्थ्यांक विरोध भिल्कूल न्हंय. पूण म्हजें सवाल फकत एक - भोव ल्हानशें - ’आमकां निजायकयी हेरांचें बरेंपण करुंक मन आसा?’ - आसा तर आसचे आवकास धाराळ. आमचा समाजेंत थरावळ गर्जांनी आसचीं सभार आसात, कोणाचें घर हुल्पालां, कोणाचें घर पर्तालां. कोणाचा घरांत प्रायवंत पिडेसतां, आनी कोणाचा बुर्ग्यांक शिकाप ना, आनी कोणाक नेसोंक बरें वसतूर नां. इतलेंच कित्याक कोणाचा घरांत बरीं आयदानां सोड - शिजवंक एक मूट तांदूळ सयत हाडुंक दीसभर थंय हांगा कत्ते चाक्री करिजाय पडता. सांगा - हीं कोणाचीं सयरीं? हांची मजत कर्ची कोणें? बरें! आमकां असल्यांक सोधून वचोंक साध्य ना - भोव बरें.
सियोन आश्रमांत कितलेशीं पिडेसतां जियेवन आसात? तांका अधार दिव्यां. चड कित्याक? चडावत फिर्गजेंनी असलीं कामां सां|विशेंत पावल सभेचीं कर्तात, देखून तांकां कुमोक करयां. पूण आमकां लायिकांचेर भर्वसो ना? बरें! आमचा समाजेंत असल्यांक आधार दितेलीं जायतीं धर्म भाव-भयणीं आसात न्हंयगी? मदर तेरेजाचें आश्रमांत गत आधार नातल्लीं जायतीं भुर्गीं आसात, मानसीक विकासनाक पावोंक नातल्ल्यांक शिकाप दिंवचा अरुणोदय तसल्या इसकोलांक आमी कुमोक करयेत न्हंयगी? कोण सांग्ता ’आमकां खंच्याय संस्थ्याचा � वा हुद्देदारांनी मात्र कुमोक करिजाय शिवाय साद्यांनी न्हंय’?
’तर हेरांचें बरेंपण करुंक कसल्याच संघ संस्थ्याची अनिवारयता ना म्हळ्ळें निघंट न्हंयगी?’ - हो! विस्रालों! अशें केल्यार कोणे तस्वीर काडची? कोणे वर्दी बरंवची? कोणे छापची? असली वर्दी छाप्ता कोण? न्हंयगी? वर्दी छापुंकयी लोकांचो जमो गर्जेचो शिवाय जमातेचो मूळ इरादो कसलोय आसों तें पडोंक ना. पोट्टू बांयत पडलेल्या एकल्या निर्गतिकाक वयर काडल्यार ती वर्दी जायना - बगार वीस-पंचवीस एकटांय जावन कांय पार्टी-पिक्नीक केल्यार ती भोव व्हड (Exclusive report) वर्दी.
आमीं प्रगतेचा दावलेंत चमकोन आसांव, उडकाणां घालून आसांव - पूण आमचें चिंताप दिसान दीस कितलें अशीर आनी कीळ जावन येता न्हंयगी? आमकां पिक्निकां जाय - वाटेर वेतेल्यांक, गत-मत नातलेल्यांक वोडन वरून आमिंच व्हडले म्हण शेंकारें फुलवंक जाय. आमकां हेरांनी फुलां घालुंक जाय, आमकां विजिटिंग कार्डां छापुंक जाय आनी तांतूं आमचा महान कर्न्यांची पट्टी आसोंक जाय. आमकां हेरांनी वाखण्णुंक जाय. आनी ह्या खातीर कसलो डोंग करुंकयी आमी तयार. आमचेलागीं सर्व हिक्मत्यो आसात, कोणाक केदाळा आनी कशें वापार्चें? सगळें आमकां कळीत आसा - कित्याक आमी ह्या ’दंध्यांत’ माहीर. आमचा वाटेर खांटे घाल्तेल्यांक कशें तांचें नांव पाड कर्चें? पोकोळ नांवांनी कशें तांचेर केद उडंवचो? कशें तांकां थंड कर्चें - सगळ्यो विध्या आमकां येतात, आमीं कोयरांनी गांवचीं भागेवंतां देखून माजार दोळे धांपून दूद पियेताना संसार आपणाक पळेना म्हण चिंतचेपरीं आमीं भागेवंतांचो वेस घालून जियेतांव! व्हा! कितलीं भागेवंतां - लुसिफेराक सयत लजेक घाल्चीं!!
इतलोच न्हंय - आमकां आचरण करुंकय आसा, आमचो संस्थो कांय तीन कासांक उपकार्चीं कामां करिनातल्यारयी व्हड ना - पूण आमकां पांच वर्सांचें, धा वर्सांचें आचरण भोव गर्जेचें. परत वर्द्यो येवंक असात - गांवांत गाजवंक आसा, आपली पद्वी पाचारुंक आसा - कित्याक आमी महान. पूण ह्या पांच-धा वर्सांनी केल्ल्या नालिसायेंत हेरांक जाल्ल्या भोंगोसतोळाक कोण समजोंक सकात?
जरी तरी बरें काम कर्चो खरो इरादो आसल्यार इतलीं संघटनां-संस्थे निजायकयी गर्ज? आनी इतल्या संघटनांक एकामेका कितलो बरो एकवट आसा? हाका पळेताना ताका जायनां, ताका पळेताना हाका जायनां, हांचेमधें कुसाट स्पर्धो आनी नालिसाय. फकत्त वयर येवंक जाय - देखून कुरल्यांपरीं कोणा कोणाचा हर्ध्यार पांय दवरून तरयी वयर आयल्यार जालें. हांचे मधें थोडे, आसचा कद्वळांत न्हांवन धुवन आसचें अनीकयी घाण कर्न अपलीं कामां करंवचे कुतंत्री - व्हा! हाच्याकयी दुस्रें येमकोंड आसत?
संघ संस्थ्यांत आसतेल्यांनी जेदनां पियेवंक एक थेंबो नीस विचार्तेल्याक तो थेंबो नीस दिंवचाधीं धा जमात्यो गर्जेच्यो तर असले संघ-संस्थ्यांक फावो जाल्लेगी म्हळ्ळें व्हडलें सवाल. आमचा संघान हें केलां तें केलां म्हळ्ळी बडाय उचार्च्याधीं पयलें अपणान अपल्या तांकिचें कितें केलां म्हळ्ळें अपणाक विचारल्लें तर?
क्रिस्मासाचो काळ आयला - क्रिसताचो उडास काडचो एक संदर्भ. क्रीसत संसाराक रचल्ल्या देवाचो पूत तरयी ह्या संसारांत ताका जल्मोंक जोक्ती सुवात नासतां गोरवांचा गोट्यांत गत आधार नातलेल्यांपरीं जल्मोन आयिल्ल्याचो महत्व कसलो? क्रिस्मस फकत्त एक दबाजो कर्न घेतल्ल्यांनी हें सवाल कर्चें भोव गर्जेचें - आमच्यान हेरांचें बरेंपण साध्यगी?.
हेरांचें बरेंपण म्हळ्यार कितें? हेरांक रावोंक रावळेर भांधून दिंवचें, हेरांक भंवोंक घोड्या गाडी दिंवची वा हेरांक नेसोंक सूट-बूट दिंवचेंच न्हंय. पयलें अपूण हेरांचा गर्जांक कितलें आयकतां म्हळ्ळें.
पूण ताच्याधीं उटता व्हडलें सवाल - हेरांची गर्ज आयकोंक पांवचे आमचे कान उग्ते आसल्यार न्हंयवे?
देव बरें करूं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
