"एका कवीन फकत्त जाग्वण दिव्येता" - विलफ्रेड ओवेन
कविता, कवी, प्रशसती आनी नांव
वरस : २००६
मयनो : अगोसत
’कोंकणी कुटाम बाह्रेयन’ हाणीं वर्सान वरस दिंवची साहितीक प्रशस्थी ह्या वर्सा कवी मेलवीन रोड्रिगसाक दिली. कोंकणी कविताशेतांत उर्भेंत वावर केल्ल्या मेलवीन रोड्रिगसान फकत्त कविताशेत मात्र न्हंय, कोंकणेक लग्ती जाल्ल्या सभार हेर वर्गांनिंय वावर केला तें भोव थोड्यांक मात्र कळीत आस्येत. जांव तो कोंकणी सब्धांक एकटांय करुंक गांवार गांव भंवल्लो वावर, जांव कोंकणी पत्राचें सह-संपादकपण केल्लो वावर, जांव कानडी भासेंतल्या काण्यांक कोंकणेक अणकार केल्लो वावर, जांव ’प्रगती प्रकाशन’ हांतूं केल्लो वावर.
अंतरजाळिचेर कोंकणी साहित्याची कृशी सुरू जाल्ली आयलेवार म्हण्येता. पोटाचा ग्रासाखातीर अपलो मांयगांव सोडन पयस पावल्ल्या मंगळूरगारांक हें खरेंच जावन देवान दिल्लें देणें जशें जाताना नवे जशें कूरवोन बसलेले बरवपी सयत जेमेंतले उटोन परत पेणेर धरिलागले आनी बरवंक लागले. अशें एका उपरांत एक म्हणोन अंकणां, सायटां सुरू जालीं आनी पत्रां सयत. खरेपणीं कोंकणेक हांतू कितलो फायदो जाता व जाला म्हळ्ळें तर्क सद्द्याक सोडलें तर कोंकणेंत भोवशा एदोळ परयांत इतलें काऱ्याळ रितीन वावर चलल्लोच ना.
च्यार वर्सां अधीं मेलविनान ’कुपां पोंदलीं मुखां’ बुकांत म्हजें एक कविता पर्गट करुंक आसा देखून म्हजी साहितीक परिचय, ताचेसवें म्हाका, त्या बुकाच्यो कितल्यो प्रतियो अमानत करुंक आसात ताचो दुडू (उण्यार उणे धा प्रतियो अमानत करुंक आसल्ल्यो) धाडुंक पत्र धाडलें, हावें तशेंच केलें.
दोन वर्सां उपरांत परत तसलेंच पत्र मेलविना थावन आयलें ’वल्ली तुवें आधलेपावटीं दुडू दिलाय देखून ह्या पावटीं तुवें दुडू दीजाय म्हण ना, पूण तुजी एक कविता ’काळोकांतलीं कांतारां’ बुकांत पर्गट कर्तां देखून तुजी साहितीक परिचय धाड’. पूण हावें म्हज्या परिचये सवें दोन हजार रुपय धाडन अशें बरयलें; ’आदले पावटीं तुवें बूक पर्गटताना तुवें पोयशे दिल्लेय म्हण ह्या पावटिंय तो प्रेस्साचो तुका पोयशे दीनाका म्हणता म्हण हांव पात्येना देखून सर्वांपरीं हांवय एकलों म्हण मानून घे. होच्च बूक कुवेयटांत उग्तावण करयलो (उग्तावणाच्यो प्रतियो हावें खुद्द मोल दीवन हाडल्ल्यो आनी त्या मुखेल सयऱ्यांनी वेल्यो - तें आसों).
आधल्या वर्सा हावें म्हजा मतिंत आसल्ली एक आशा सुफळ कर्चाक इक्रा कविंचा कवितांचो एक बूक काडुंक चिंतलें. ह्या इक्रा कवीं पयकी पांच मालघडे आनी स तर्नाटे. आनी तर्नाटे चडावत म्हजा मोगाचे आनी भोवशा म्हाका समजतेले म्हळ्ळ्या इराद्यान हावें एकल्यान पांच हजार रुप्यांचो एक पोशक हाडची विलेवारी केली तर हें योजन म्हज्यान पोंताक पाववंक साध्य म्हण विनती केली. पूण कोणायकी कसलीच बंदड नातल्ली. स जणां पयकी तेगांक मात्र हें साध्य जालें आनी बूक पर्गटोन आयलो आनी हावें दिल्ल्या भासेफर्माणे सर्व इक्रा कविंक पंचवीस बुकांच्यो प्रतियो संभावन रुपार धाडल्यो (तांतूं एकल्या दोगांनी बूक पावल्ल्याक एक सब्ध बरवंकय मन केलें ना - तें आसों).
थोड्या दिसांनी म्हाका आयकोंक मेळ्ळें ’वल्ली पोयशे घेता आनी बूक छाप्ता’. आमचो थोडो लोक/थोडे बरवपी ते खुद्द बरें करुंक सकानांत मात्र न्हंय हेरांचें बरें पळेवंकय सकानांत.
आमचा जिण्येंत आमी संसाराक जापी दीवन्ंच बोसल्यांव तर आमचेलागीं बरीं कामां करुंक वेळ कसो मेळचो? अशेंच हावें आयलेवार शेंभोर कविंचा कवितांक पर्गट कर्चें येवजण घालन, चडुणें साठ कविंक इमेयलार संपर्क कर्न तांची साहितीक परिचय मागली, ताचेसवें कोणाक कितले बूक अमानत करुंक आसात तें आतांच कळवंक उपकार मागलो. पूण हांतूं जाप बरवंक मन केल्ले फकत्त अट्रा कवी. एकल्या महान साहितीन म्हाका अशें सांगलें "एदोळ परयांत वंतिग्यो घेवन कंतिग्यो पर्गटतलो मेलवीन एकलो आसल्लो, पूण आतां तुंय उदेलोयगी?" - पळेया कितलें निश्टूर उतार!
बूक पर्गट कर्चें काम तितलें सलीसायेचें न्हंय म्हण हांव तरय पात्येतां. तेंय हेरांचे बूक पर्गट कर्चें खरेंपणीं ’वाटेर वेचा वागा म्हाका येवन खागा’ म्हळ्ळेपरीं. कोणाक हें नांवाखातीर म्हण दिसोंक पुरो, कोणाक हें पोयश्यां खातीर म्हण दिसोंक पुरो. आनी कोणाक हें गर्जेक म्हण दिसोंक पुरो. सवाल ती गर्जेक, मर्जेक वा खोर्जेक म्हळ्ळें न्हंय - आमचें चिंताप कितलें म्हेळें आसा म्हळ्ळें. ह्या म्हेळ्या चिंत्पांत आमी कितल्योय रेतीरयो कर्न, कितलिंय कोंतां तेर्स कर्न कांय नितळ जावंक साध्य? भोवशा कोंतच म्हेळें जावंक आसा..
तरय ह्या सर्व निसकुचारांक आयकोन, सोसून, जिरवन, खिरवन जो फुडें चलोंक सक्ता तोच्च जयताचो मुकूट जोडुंक सक्ता. खरी कविता जावनासा एका कविचा अंतसकर्नाचो ताळो. जशें विलफ्रेड ओवेन म्हणता "एका कवीन फकत्त जाग्वण दिव्येता" - तशें कवी अपल्या अंतसकर्नाक/काळजाक उघडोन चल्तच रावता.
थोड्या मयन्याधीं दुभांयत हांव मेलवीन रोड्रिगसाचा कवितागोश्टीक गेल्लेवेळार मेलविनान उचारल्ली एक शीण जावनासल्ली "आजकाल कोंकणेंत प्रशसत्यो/पुरसकार एक लोब्बी दिता या दिवयता". हें फकत्त कोंकणेक मात्र न्हंय हेर भासांनिंय आसा. परिगत अशी आसताना सभार पावटीं कोणाकय कसलीय प्रशसती लाभताना संतोस जायना. पूण भोव थोडेपावटीं कोणायकी कसलीय प्रशस्थी लाभताना भोव संतोस जाता. आतां खरेंपणीं सांगों तर मेलवीन रोड्रिगसाक ही प्रशस्थी खरेंपणी लाभाजाय जाल्ली आनी हांतूं ह्या प्रशसतेचें मोल/गौरव चडलो म्हण हांव मांधतां.
देव बरें करूं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
