ಕವಿತಾकविताPoem

प्रतिकाराचीं मुळां

कविता

प्रतिकाराचीं मुळां

दीस गेल्लेपरिंच आमी जियेंवचो काळ सयत मारेकार जावन परिवर्तीत जाता. हांगा ’काळ’ गुन्यांवकारी न्हय, काळांत जियेवन आसचो ’मनीस’. मनशाक मनीस दुस्मान कसो जाला. हो राग, दुस्मान‌काय, ध्वेश आनी हगें कोणायक‌यी केदिंच, कितेंच कायम फायदो जोडून दिवंक सकोंक ना म्हळ्ळें अडहूक सत जाणासोन‌यी कित्याक मनीस जात, धर्म, भास, लिपी, प्रांत्य म्हळ्ळ्या निबांनी एकामेकाचो संहार करुंक लागला, आनी ह्या परिस्थितेंत असकत आनी लाचार जाल्लें ’मनशापण’ मात्र पयस रावोन पळेता.

केदनांय ह्या प्रतीकाराचीं मुळां सोधुंक, वा समजोंक मतिंत चिंतप आटयलां? ही कविता वाचून गेल्लेपरिंच हें सवाल आमीं आमकां कर्चें अनिवाऱ्य जालां.

प्रतिकाराचीं मुळां

sm1

तांणीतुका ल्हान करपाचो यत्न केलो

गर्देच्याबोवाळांत एकसुरो शेणिल्लो आवाज

पूणतूं पयलींच शिकिल्लो 

दोंगरफातरांची भास 

आनीखडपां लेगीत कातरतात 

त्यान्हंयांचो आवाज.

 

रानपातळ जालें थंय तूं उबोरावलो,

जंयकागदाचेर शायेन सय केल्ली

त्याकागदाक येतालो वास 

रगतआनी तेलाचो

तांणीसांगलें तो वास उदरगतीचो.

 

फुडाराचेबारीक बारीक कुडके करून 

हाडांदळपी यंत्रांच्या 

कानफोडपी गडगडांत

तुवेंआयकलो  एकताल 

आपलींमुळां घट्ट धरून 

मौनन्हयकारपी बियांचो.

 

तुजोसंघर्श नाशिल्लो 

स्वताच्याफायद्या खातीर 

ती आशिल्ली एक स्थिर प्रतिज्ञा

फांतोडेरजागो जावन 

येवकारदिवपाचो 

सत्याचींकिरणां पातळावपी सुर्याक.

 

तुवेंआडायले तांचे राजरस्ते 

जांकांताणीं दिल्लीं नावां

इतिहासाकडेनफटिंगपणा करपी 

तांच्याम्हापुरसांचीं

जे उबे रविल्ले वण्टीजावन

तुज्याआनी हेरांच्या मदीं 

 

जेन्नातांणी तुजी फकाणां केलीं,

रावलोतूं धीरान हिमालयावरी 

जेन्नातांणी तुका धमकायलो 

तुवेंदाखयली जिद्द दर्या ल्हारांची

तांणीतुका मिटोवपाचो यत्न केलो 

तेन्नातुवें याद करून दिली 

धर्तरी उरल्या जिवी 

तुज्याच घामाचेर पोशिल्ल्या 

आनी तुवेंच सांबाळिल्ल्या 

सैमाक लागून

 

[सप्टेंबर, २०२६]

Watch on YouTube

बरवपी विशीं

शैलेंद्र मेहता

जल्म: पणजी
मुळावे शिक्षण वागळे हायस्कूल मंगेशी, ताचे उपरान्त सरकारी उच्च माध्यमिक विद्यालय आनी धेम्पे कॉलेज, पणजी. उपरांत मुंबय विद्यापीठाची तत्वगिन्यान विशयांतआनी गोवा विद्यापीठाची राज्यशास्त्र आनी लॅटिन अमेरिकन स्टडीज विशयांनी पदव्युत्तर पदवी. 1980 च्या दसकांत विद्यार्थी, कामगार आनी कोंकणी चळवळीनी सक्रिय. 
कोंकणी, मराठी, इंग्लेझ भाशांतल्यान कविता, लेख, नाट्यपरिक्षण, निबंद, सोद निबंद, मुलाखती तशेंच स्थापत्यशास्त्र, डीझायन, हस्तकला, समाजशास्त्र, राज्यशास्त्र अश्या विंगडविंगड विशयांवेली बरपावळ थळाव्या, राश्ट्रीय आनी आंतरराश्ट्रीय नेमाळ्यानी सातत्यान उजवाडाक येत आसा. 
गोवा विद्यापीठाच्या कोंकणी विश्वकोश प्रकल्पांत संशोधन सहायक: 3 वर्सां
गोवन विकलिचो संपादक:  1 वर्स
गोमंतक टायम्स नेमाळ्यांत पत्रकार: 5 वर्सां
फादरआग्नेल कॉलेज, पिलार हांगा राज्यशास्त्र विशयाचो व्याख्याता: 6 वर्सां
गेलीं 26 वर्सां चडसो मुंबय राबितो. 
'इंडेक्स फर्निचर जर्नल ' ह्या आंतरराश्ट्रीय नेमाळ्याचें 20 वर्सां संपादन, 
'माय मँटर'(3 वर्सां) ह्या इंग्लेझ आनी 'संग्राम' (7 वर्सां) ह्या मराठी नेमाळ्याचें संपादन
गोमंतक टीव्ही ह्या चॅनलाचो माजी सल्लागार संपादक: देड वर्स 
पयणारी पोर्टल, सहसंपाद्क: 2020 सावन
संपादक: वर्णमुद्रा, कोंकणी साहित्यिक तीन म्हयन्याळें 2024 सावन
उजवाडयल्लें साहित्य:
1.    सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह 
2.    मुक्त चिंतन: निबंद संग्रह (कोंकणी)
3.    अभिजात: संवसारीक साहित्याचेर मराठी निबंध संग्रह.
4.    विजनवासांतलो भोवंडेकर: कोंकणी कवितासंग्रह 
5.    शीमेपलतडचें दायज: कथासंग्रह (१६ संवसारीक कथांचो कोंकणींत अणकार) 
6.    मुक्त मंथन: निबंद संग्रह (कोंकणी)
7.    मुंबयचो वेपारी: के जी मल्ल्या हांचे कादंबरीचो कोंकणी अणकार 
8.    आल्गोरिदमाच्या विश्वांत: कविता संग्रह (कोंकणी)
9.    प्लेग: आल्बेर काम्युचे फ्रेंच कादंबरीचो कोंकणी अणकार    
10.    गोव्यातील परशुराम कथा व ब्राह्मणी इतिहासलेखन: मराठी
फुडें येवपी प्रकाशनां:
1.    अक्षर: निबंद संग्रह (पुर्विल्ल्या ते मध्ययुगामेरेनच्या नामनेच्या साहित्य रचणूकांची मोलावणी) (मराठी)
2.    अस्वस्थ वर्तमान: कविता संग्रह (मराठी)   
3.    परदेसांतलीं फुलां: 60 संवसारीक कवींचेर टिपणां आणि तांच्या कवितांचे अणकार (कोंकणी)
4.    कथा परिक्रमा: वीस संवसारीक कथांचो मराठी अणकार
5.    असमानतेआड बंड: पेरियार (कोंकणी)
6.    सौंदर्यशास्त्र आनी कोंकणी साहित्य
7.    काळखांतलें रंग आनी हेर कथा: कोंकणी कथासंग्रह
8.    Against the Silence: Poetry collection in English
9.    Mocking the Mundane: Collection of Essays in English
10.    The Parashuram Myth and Brahminical Historiography in Goa (English)
11.    अल्पाक्षर: कथनां आनी कवनां (कोंकणी)
12.    आर्विल्ल्या विचारविश्वांतले बंडखोर: 10 चिचारवंत आनी तांचे विचार (कोंकणी)
13.    सृजनसंवसाराचो हारसो: संवसारीक साहित्याचेर निबंद (कोंकणी)
    लिप्यांतरण जाल्लीं पुस्तकां
1.    सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह (कन्नड)
2.    निर्वासित यात्रीची भोवंडी (कन्नड)
इ बुक्स
सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह

•    १०० परस चड विंगड विंगड अंतरराश्ट्रीय आनी भारतीय भाशांतल्या कवितांचो कोंकणींत अणकार.
•      पयणारी अंकाच्या कवी हक्क आनी मान, म्हयन्याचो कवी भौमान मेळिल्ल्या कवितांचेर परीक्षणां

पुरस्कार:

सिसिफस तेंगशेर (कविता संग्रह): 
•    कोंकणी अकादेमीचो राज्य पुरस्कार (2018)
•    कोंकणी भाशा मंडळाचो रॉक बार्रेटो पुरस्कार (२018)
•    विश्व कोंकणी केंद्रांचो विमला पै पुरस्कार (2021)
मुक्त चिंतन (निबंध संग्रह):
•    कोंकणी अकादेमीचो राज्य पुरस्कार (2024) 
मुबंयचो वेपारी (अणकार):  
•    कोंकणी भाशा मंडळाचो पुरस्कार (2024) 
निर्वासित यात्रीची भोवंडी  
•    आशावादी प्रकाशनाचो स. डेनिस  डिकुन्हा कन्नड लिप्यांतरण पुरस्कार (2025)

 

All 8 pages by this writer

More in Ashawadi

Everything in Ashawadi