ಕವಿತಾकविताPoem

तिंतेरांत पिंतूर - १: विशय: भूक आनी सोधनां

कोंकणिंतलो पयलो मयन्याळो कविता स्पर्धो

तिंतेरांत पिंतूर : पिंतूर - १

विशय: भूक आनी सोधनां

पिंतूर, तिंतेर आनी प्रेरणां

संसारांत वेवेगळ्या रितिचे दिवसांचें आचरण चल्ता, आवयांचो दीस, बापायचो दीस, मोग कर्णारांचो दीस, पिडेसतांचो दीस, कामेल्यांचो दीस, धुंवरापानाचो दीस, एडस दीस इत्यादी, इत्यादी. हांचो महत्व कसलो?

संसारीं राटावळेमधें आमीं वेगीं थक्तांव, आमीं वेगीं पिक्तांव देकून आमकां चिंतुंक जायना, चिंतिशें करिजाय आस‌ल्ले घाड निदेंत घोरेतात आनी हेर तेच्च काजुले, पिसोळीं, चली, चलो, मोग, देव-अत्मो सालवासांवाचा भंवतोणिंच भंवोन आसात. हांचा घर्चा कुशिन्ंच बोंब फुटोन रग्ताच्यो व्हाळ जायत तर‌य तांका तें दिसचेंना.

आतां ह्या दिसांचें आचरण केलें म्हणतच कांय संसार खिणान बदल्ता म्हण भिल्कूल न्हय. जशें पिडेसतांचो दिवस आचरण कर्तच संसारांतले सर्व पिडेसत जेजून लाजारसाक उटयिल्लेपरीं बरे जावन उटतात म्हण न्हय, आवयांचो दिवस आचरण कर्तच वाटेर पड‌ल्लीं आवयां पाटीं घरा पावतात म्हण न्हय, एडस दिवस आचरण कर्तच संसारांत जितलीं एडस पिडेसतां आसात तीं सगळीं बरीं जातात म्हण न्हय. असलें अण्वें चिंताप कोण‌य चिंतात तर म्हजेपरकार तीं पिसांटांच सय.

समाजेचो आर्सो धर्चो कोणे? बरवप्यांनी, चिंत्प्यांनी. तर हेच्च बरवपी आज‌काल कूर‍वोन बोसल्यार, रोंवाणेच्या कोंबियेक कुंकुडसो लाग‌ल्लेपरीं तांचा मतीक लाग‌ल्ल्या चिंत्पाचा आळसायेक कोणें जागंवचें? तांकांय तर फकत्त कोणाक धुंपंवचें कोणाचो तारिफो कर्चें, कोणाचो खेबडायो कर्चें सोडल्यार हेर संग्त्यांचेर तांची मात वर्चीं विधानां तर‌य कसलीं?

’भूक आनी सोधनां’ असलोच एक प्रयोग, हांतूं कोण, कितलेशीं, कसलीं कविता बरयतात म्हळ्ळें या हीं कविता वाचून संसाराची भूक वेता म्हण चिंतचें उणें चिंताप आमचा मतीक येंवचेंच नाका. हें चिंताप येंवचानी अपूण जावन पयलें कितें करुंक सकन म्हण पर्गटल्यार भोव बरें. कविची नदर वयलेभार मात्र आसानाये, बगार ती भोव गुंडायेन वेची गर्ज. म्हजा चिंत्पापरकार ह्या मयन्याचो कवी ’एच्चेम’ हांतूं जिकला. ताची नद्रेन उचार्चेपरीं हें पिंतूर प्रसतूत समाजेचेर अर्सो धर्ता. संसारांत आसची आमीं सर्वां भुकीं, कोणाक नांवाची भूक, कोणाक मानाची भूक, कोणाक दुडवाची भूक, कोणाक चेडवांची भूक, कोणाक आसत-बदकाची भूक, कोणाक पद्वेची भूक, कोणाक पोटाची भूक. उल्लास तुका ’एच्चेम’.

पिंतुराचा नांवाचेर‌च कविता बरयजाय म्हण ना, पिंतूर एक सांकेतीक प्रेरण मात्र शिवाय, ह्या पिंतुरांत दिसच्या संग्त्यांचेंच उल्लेक करिजाय म्हण‌य ना. दाखलो - अनील पेर्नाल हाचें ’आशावादी’ कविता. कवीक ह्या पिंतुरांत दिसचेपरीं ’खचऱ्यांतलें उसतुंवचें’ एक पिंजकर वसतूर नेस‌ल्लें ल्हान भुर्गें एका आशावादिपरीं दिसता आनी निजायकी हें एक उत्तीम कविता जावन रुतां जाता.

आमचा उल्याक पाळो दीवन आमकां धाड‌ल्ल्या कवितां पयकी विंचणार कवितांक मात्र हांगासर पर्गट केल्यांत, हांचा कविंक उल्लास. तशेंच ’मयन्याचो कवी’ जावन विंचोन आयिल्ल्या ’एच्चेम’ हाका, तशेंच भाग घेत‌ल्ल्या सर्व कविंक अभिनंदन पाटयतासताना मुखार तांचेथावन अनीक‌य उंचल्यो कविता व्हाळोंदी म्हण आशेतांव.

[वांटेली जाल्लीं]

१. एच्चेम पेर्नाल/मुंबय

२. सिरील वास, बेंगळूर

३. आसटीन डी’सोज प्रभू नंतूर/अमेरिका

४. वायलेट जे. पिरेरा, दुभाय

५. प्रिया सिकवेरा, फेरार/कुवेयट

६. रोनी सुवारीस, केनडा

७. जोमेल बोंदेल/कुवेयट

८. अनील पेर्नाल, मसकत

९. वल्ली क्वाड्रस अजेकार/कुवेयट

वयकुंटांतलो वेपार [मयनाचें कविता] एच्चेम
$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

मुंबय [मयन्याचो कवी]

कोणा आदांवच्या जांगे भुकेक
पार‍तेनियम जालीं शिता खणां
बेवारीसांचा शेरांत वाडोन रानां
चीर‍मुटोन गेलीं दुदा थनां

कोणा एवेचा काती भुकेक
उदकांत खीर‍लोन मिटाखणां
उग्त्या नाल्याक कातर‍न पोटां
वाळोन गेलीं पिंपरीं कीर‍णां.

सोम‌या तुजा वयकुंटांत, भूक अशी
कोणाक शिताची - कोणाक मासाची
पोटा भुकेक विकून वेतात रग्तां
शिता चरब जिरवंक घासतात मासां.

२. भूक अनी सोधनां

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

सिरील वास, बेंगळूर

भूक मळ्यार कितें?
कोण जाणा जाप
पोट उरोन रितें
पेटता आंगार ताप
न्हय तूं न्हय हांव
आमी नेणांव भूक
उत्रां आमचीं मोंव
बोग्तांव आमीं सूक
भुके विश्यांत कवनां
लिखणी करीत सवालां
आनी ताका इनामां
कितें आमचीं नवलां
आमकां आसा दुडू
दुडवाक आसा सकत
जोडुंक आनी मोडुंक
पिडेक आसा वकात
खाणा खातीर जिण्येंत
सोधनां केल्यांत आमी?
पडला भुर्गो कण्येंत
कितली क्रूर भुमी
भुकेक कारण कोण?
वांटिनातलीं आमी
न्हय‌गी असमानपण?
पयस सरा तुमी!
खाण दवरुंक जागो
ना ग्रेसता मेजार
खाण नासतां वोगो
दुबळो जाला बेजार
रसत्यार, गल्लेंत, कचऱ्यांत
सोदतात बावडीं भुर्गीं
मनशा हग्या मोस्रांत
पावतीत भुखेवन सर्गीं
भूक आनी तान
थोड्यांक जिणिभर
मऱ्याद आनी मान
होगडावन पोट भर!
उडयनाकात नोट नाणीं
नाका वसतूर पर्नें
दिया काळजा देणीं
मोवाळ मनीं तर्नें
सोदा तुमकां मेळतेलें
सांगलां सोम्या जेजून
उदार मन बाळतेलें
दिल्यार ना मेजून
मेळ्ळां आमकां सोदताना
दिल्लें सोम्यान बर‍या
मेळों दुबळ्यांक माग्ताना
दिव्यां मनान खर‍या

३. भूक अनी सोधनां

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

आसटीन डी’सोज प्रभू, नंतूर

काळीज म्हजें कडटा
मन म्हजें वोडटा
ती कचऱ्याची रास पळेताना
म्हजी तान सर्ता,
म्हजें पोट भर्ता
तांतलें विंचून खातासताना
म्हाका ना मांय
म्हाका ना बाब
कोण्ंच नांत भाव-भयणी
म्हाका ना घर
म्हाका ना मांद्री
रसतोच म्हज्या जीवनाची रावणी
ती प्लासटिकाची गोणिंच
म्हजें ग्रेसत खजान
निरंतर पाटीर व्हावंवचें वजान
हांव सोधतां, सोधतां
मेळता म्हज्या हातांक
ते फुंर्गेल्ले उंड्या कुडके मात्र
पांयांक तोप्तात कोंवची
थोड्यो खाली हाडां राशी
बांदुंक मेळता पर्न्या वसत्रा चिंदी
कचऱ्या रास‌च म्हजें सर्ग
आवय-बापय नासचें खर्ग
कोणाक हांवें वायट केल्लें देवा?
तूं आमचो रचणार
तूं आमचो दातार
म्हाकायी खरो मनीस कर बापा!

४.भूक अनी सोधनां

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

वायलेट जे. पिरेरा, बेंदूर/दुभाय

काळीज कडलें पिंतूर हें चोयताना
एक बाळ गोणी खांद्यार घालन रावताना
भंवतणीं कचरो, आसां कोणाक हुसको
हें नेंटे चोयता, मेळात‌गी कांय उसणें
पालवोंक त्या पोटाचो उजो
भुके मुखांत्र त्या बाळाक लासचो
रचताना तुवें कित्या रचलाय आशें?
ग्रेसताक सर्व, दुबळ्याक कांय ना कशें?
ह्या नेंट्याची चूक तरी कितें
गोणी खांद्यार घालन सोधता तरी कितें
खैं आसात ताची जल्म‌दातारां
मतिंत म्हज्या हजार चिंत्नां ल्हारां
देवान थोड्यांक दिलां धाराळ
थोड्यांची जिणीं जाल्या कराळ
दीवना वसती करुंक पुर्तें एक थळ
हें सर्व रचनाराच्या रचनेचो खेळ
मनश्या जिण्येंत भुकेचो तांडव
कितल्यो कुडी जाल्यो निर्जीव
नेंटे हें बाळ, कचऱ्यां भंवार उबें
जाणांगी तें कितें बरें आनी कितें खोटें
जल्माल्ल्या चुकीक भोग्ता कश्ट खरें
पोट भरुंक सदां उसतिता सारें

५.तूं तर‌यी भिर्मत पाव

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

प्रिया सिकवेरा, फेरार/कुवेयट

ये सूऱ्या, पळे त्या पाप बांवडाक
तोंडा तीं बावल्यांत, अंग तें कर्पालां

लज मान बाड्याक दिल्यारी
ग्रेसता तीं वेस पांगुर्तात;
मोलाधीक वसतुरांनी.
मान मऱ्यादेक जीव दिंवची
दुबळी तीं मान दांपुंक आशेतात;
घाणचा बाणशीर‍यांनी

मनीस जाल्ल्यांक ना आसचें तें मनशापण
सूऱ्या तूं तरी दाकय
लास तुज्या तीक्ष्ण किर्णांनी
त्या घात्की येमकुळ्यांक
थांबय तुज्या मोवाळ किर्णांनी
त्या दुबळ्या दाकट्यांक

६.भूक अनी सोधनां

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

रोनी सुवारीस, केनडा

हाय हाय भुकेन मार्तां हांव हाक
ना म्हज्या पोटाक घडियेचें सूख
पळेतात आशेन दोळे कसऱ्या राशीक
पूण झळकाना कांयिच्च भुकेच्या दोशिंक

जायना सोमिया म्हज्यान सोसुंक ही भूक
ना बळ हातांनी भुकेचें मागोंक भीक
दया दाकय मूट‌भर शिताक
बोगसी कांय असा तर पाताक

देक्ताना या भंवारिंच्या व्हड मनश्यांक
वोडता मन कांय तरी मागोंक
पूण‌ना तांच्या मुखामळार मयपासाची वळोक
चिंताना नपंयच जाता भुकेची झळक

भुकेल्ल्यांक दीवंक दिसता तांका दूक
देस्वाट कर्न उडयताना कांय भोगाना चूक
सत ये पूण लागाना तांका आडूक
देकून मेळता तांका धाराळ देस्वाटोन उडवंक

दी सोम्या दी धाराळ ह्या ग्रेसतांक
पोटां भर्पूर भर्न विभाडुंक
विभाडलेलें थोडें येवन या कसऱ्याक पडोंक
अनी तांतले थोडें म्हज्या पोटाक पावोंक

७.कोण उपाशी आनीं कोण पोटारी?

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

जोमेल बोंदेल/कुवेयट

एक दीस बावा हांव सांजेचें
भंवडेक बायर सर‌ल्लों
लागसार एक विचित्र घटन पळेवन
सगळोच शेर्मेवन गेलों
तें पळेवन जीव म्हजो कांपोंक लागलो
तोंड वोळावन बेजो म्हजो तापोंक लागलो
तुमिंय तरी हें आयकाश्यात
खंडीत चुर्चुरे बोग्तेल्यात.
एक ल्हान भुर्गें
खचऱ्या डब्ब्यांतले खाण विंचून
भूक थांबवंक आयतें जाताना
पयस उभो आस‌ल्लो एक पेटो
भुर्ग्याच्या जेवणाक लाळ गळयतालो.
पयली उंडी तोंडाक दवर्चें फुडें
तांतलें थोडें सुण्याकी दीवन
भुर्गें हासोन चल्तेच रावलें
हें पळोंवचे धुरबाग
म्हजे दोळे उग्ते करुंक लागले.
हें पोळेंवचे सुभाग
अतब्याची भूक तासुंक लागलें
पोटा भूक थांबच्याक थोडीं बारांत नाचतात
पूण कुडी भुकेचे पोटारी तांका मोलाक घेतात.
तेदना तांच्या खर्शेवणेन जाल्ली चूक,
खचऱ्या डब्ब्यांतले खाण विंचून खाता
घर उरंवचीं थोडीं तांबड्या दिव्याचा गल्ल्यांनी भंवतात
पूण घर कोसळांवचे अंगलापी हांका सोधून येतात
आता तुमिंच सांगा, ह्या संसरांत
कोण उपाशी आनीं कोण पोटारी?

८.आशावादी

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

अनील पेर्नाल, मसकत

भ्रमिदेच्या पालवांत लिपल्यांत
भविश्याचीं स्वपणां म्हजीं
आकासार पांवचीं
सूर‍याक वेंगचीं
चंद्राक देखचीं

जातीत केदनां सत नेणां
भर‍वसो संगिंच्च आसा
हुमेदिची वात काळजांत झळता

हुमेदिची वात झळतापर‍यांत
भर‍वस्याचो उज्वाड आसतलो
आनीं ह्या उज्वाडांत
भविश्याची वाट सोधतलों.

हुमेद आनीं भर‍वाश्याच्या मेळिंत
आत्म-विश्वासाचें बाळ जल्मातेलें
क्रमेण स्व-पात्येणेचें नात जातेलें
सर‍व कुटांब संगीं मेळोन
म्हाका वयर पायतेलें
ह्या कुटमाच्या सहकारान
एक दीस....
हांव जरूर
भ्रमिदेचो पालंव उभयतलों
आकासार पावतलों
सूर‍याचेर रावोन
चंद्राक देख्तोलों...!!!!

९.कितें उसतिताय?

$Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kavitha\tp\tp1.asp.$

वल्ली क्वाड्रस, अजेकार/कुवेयट

कित्याक उसतिताय
कितें सोधताय
ह्या कसतळांत
ह्या सुडकाडांत
कुसलेल्या घाणेर‍या
संसाराचा चिकोलामधें
तें कितें सोधताय
कित्याक उसतिताय
पोट भरुंक
पोट भर‍लेल्यांनी
देंख काडन
उसट्या हातान
चिंवोन लेंवोन
उडयिल्ल्या काल्चा पोर्चा
बेळशेल्ल्या
खाणाक तूं
कित्याक सोधताय
हो मान जागो
सम्मानितांचो
तूं मान सांभाळ
पिंजकर वसत्रांत
मान तुजो
रोकडोच उभतलो
बाळशें तूं, तुजा
लावारीस बाळशाक
हांगाच उडवन
तुका धांवोंक पडतेलें
कित्याक उसतिताय
कोणे उडयिल्ल्यो
कोणे पडयिल्ल्यो
पोटल्यो गुड्डावन
काल्चे दिसाचा
रंगाळ फिंतांक
अशेंय मसतून
कितें सोधताय
देवान कांय
तुजें नशीब
हांतूं पुरलां?