he pongtent ayil'leo heo volli amka jivitachi dekh dita oxich mhonnchi poddttoli kiteak tor kouyitri sangpak sodta ki monxan tanche jinnecho thavo gheucho, tancheo bo-yo vaitt gozali somzun gheucheo tanche nodren polloile bogor khori poristhitichi zannivo zaunk xokna. Ghatti hem utor kitlem dukh dinnem tem sangun kollpachem na tem onnbhou korpa sarkem. Monisoponnak tem sobna tori astona monis tanka ghatti mhonn hinnoitat. Mukhar bai songita sangpak sodta tanka hem utor auddona tori legit tumi tanka ghatti mhonnpak lagle tor tem tumi fator zalea mhonn somzotolem fatrak mon asna tanka somvedona asna amchi monxanchi hich got zalea oxem te manpak lagtolem ten'na mat tanka ojibat vaitt dischem na magir mhonnat ravat ghatti. Ghatti hi kovita sadixi dista punn tatunt jinnecho orth bhoril'lo mhaka dista. Ami soglle devachi rochnnuk dekhun ami konnank tanchea dekhnnoya voilean va rong rupak lagun navam dourunk xokna tem monisoponnachea virudhd votlem ghatti hi kovita amkam hachi-i zannivo korun dita oxem mhojem mot. Famad dokxinn afrikecho ऱaxttropoti xri nelson monddelan mhonnlam Everyone can rise above their circumstances and achieve success if they are dedicated to and passionate about what they do.. Zonn eklean aplem kam' mon laun korit tor zoit apsuk mellttolem borem kam' korotleak bori vagnnuk mellpak zai oxem mhoka dista. Ghatti mhunn tanka nava dourun ami kitem sadpak sodta kai ? tanchea vinne amchim kamam zaupachi na he sot jea disa ami zanna zatle tea disa saun ghatti hem palupod mhonnpache bond zatlem. Hi kovita vochpeank porot porot vachin distoli bai songitan boro prosn manddla to chalu ghoddnnukicher adaril'li oxi hi kovita monant bhortoli hatunt dubavo na.
H. Manoj, July 2020
Adhlim Vixlexonnam
1. Atm'nirbhor (Guadalupe Dias)
[विशलेषण] घाटी कवी: संगीता नाईक
घाटी (कवी: संगीता नाईक)
तुज्या घराकडेन
उदकाचे व्हर्पाक पायप ...
फोणड मारून मारून आंग
झरली म्हाज्या
पायाची वाटी
हय हांव घाटी ....
सपनातल्या घराच्यो तुज्या
उब्यो करूंक वणटी
माथे कड्डयत पूत म्हजो
व्हावयता ही येदी पाटीं ...
हय हांव घाटी ...
आयदन पाणी तुज्या घर्चे
जावंचे दिसतादिसत ....
म्हूण भुकेकंगाल बायल म्हजी
झर झर झर्ता
व्हटी -पोटीं
हय हांव घाटी ...
तुज्या भुर्ग्यांच्या हातांत
पेन्सील आनी पाटी
तुजो कोयर भंगार मात
म्हज्या पोरांच्या फाटीं
हयरे बाबा
हय हांव घाटी
एकदीस म्हज्या जोत्यांन
घाल्गा मातशे पाय...
भोग घाटी .. घाटी हिणयतकीच
काळजाक जाल्ले
भळभळपी घाय
तरिकय दिसले तुका
म्हणचे तेंच उतर
जाल्यार हांव होल्मतलो
मनीस न्ही तू फातर
मागीर म्हणतं रावं जायतीतलो
घाटी ... घाटी ... घाटी
वळून हांव परत
पळोवचोना रे फाटी
वळून हांव परत, पळोवचोना रे फाटी
मनीस जल्म घेवंक जायते पूण्य कमोवचें पडटा अशें आमचे जाण्टे सांगताले. मनशाच्या ताटांत देवान कितें वाडून दवरल्लां तें सांगप सोपे काम नी. विधी लिखीत जें कितें बरयलां तें कोणाक चुकना पूण ‘देव तारी त्याला कोण मारी’ अशी एक म्हण मराठींत आसा ताची ‘घाटी’ ही कविता वाचून म्हाका याद जाली. कितेंय केलें तरी मनशांची भोगावळ पयस जायना जाच्या ताच्या नशीबांत जें कितें आसा ते ताका मेळटाच आयज ना जाल्यार फाल्या पूण तें कशेंच चुकना. आयज एक गजाल सांगीनशी दिसता ती म्हणल्यार एक लोहार जो लोखणा पासून आवतां तयार करता तो दिसपाक काळोकिट्ट म्हूण ताका हिणसावप हे समा नी. ताच्या हातांत एक कला आसा तो कश्ट करपी घाम गळोवन आपली जापसालदारकी सांबाळपी. जाड जुड लोखाण ताचेर घण घालुन ताका जाय जाय त्यो वस्तू करप जशे कोयतो, आदोळी, पिकास, खोरें, पारय अशें कितलेश्योच वस्तू ज्यो मनशाच्या सदच्या कामांत सामके गरजेच्यो अशो. विचार करपा सारकी गजाल म्हणल्यार नाल्ल फोडटलो जाल्यार कोयत्या शिवाय आमी तो फोडपाक शकना सादी वस्त पूण म्हत्वाची.
जो मनीस ती तयार करता तोय एक सादो मनीस ताचे तें काम आनी तें काम करपाक ताका आनीक दोन मनशांचो पालव जाय पडटा. एक शेगडी पेटोवन तांतूत लोखंड तांबडे गुंज जायमेरेन तें उज्यांत भाजचें पडटा मागीर भायर काडून ताचेर घणान वार करचें पडटात तेन्ना त्या लोखणा पासून एक नवी वस्ता तयार जावंक पावता. अशें शेकड्यांनी वस्तू करपी वेग-वेगळे मनीस आपल्या वेग-वेगळ्या गांवांतल्यान गोंयात वास्तव करुन आसा. तांच्या शिवाय आमचें एक काम नीट जावपाचें ना हें आमी जाणांत तरी आसतना आमी तांका मायेन वागयनात. तांका आमी घाटी म्हण पाचारतात. बाय संगीता नाईक हाणी घडये तांची जीण लागसुन पळयल्या असो म्हजो समज कित्याक ही कविता वास्तव्य दोळ्या मुखार उबें करता. ‘घाटी’ ही कविता वाचतल्याच्या दोळ्या मुखार तो देखावो उबो रावता म्हणल्यार अतिताय जावची ना. जेन्ना कवयित्री म्हणटा जो मनीस तुज्या घरांत उदकाचें पायप हाडपाक फोंड मारपाक कश्ट घेता तेन्ना ‘ताचे आंग तशेंच झरता पायांच्यो वाटी तरी ताका म्हणटा घाटी. ’ ह्यो वळी वाचुन मन दुखी जाल्या बगर रावना. आमी मनीस व्हडलीं व्हडली सपना पळेतात ती आमची सपना कोण साकार करतात आमी दुडू मोडटात पूण दुडू आसलें म्हण जाता काम करपाक मनीस जाय पडटा कांय ना तोय बी काम जाणा जाल्लो मनीस जाका आमी कुशळ कारीगर म्हणू येत. हे काम करता आसतना ताचो इल्लोसो भुरगो लेगीत ताचो वांगडी जावन हातभार लायता अशा मनशाक आमी घाटी म्हणप कितलें योग्य हें आमी थारावप अशें म्हाका दिसता. कविता मुखार व्हरतना बाय संगीतान ताच्या बायलेचें वर्णन सुपुल्लेशा उतरांनी मांडलां जशें ‘जोर का झटका धिरे से लगे,’ हे कडवे मनाक चुरको लावन वता.
एक दिस म्हज्या जोत्यांन
घालगा मात्शें पाय..
भोग घाटी... घाटी हिणयतकीच
काळजाक जाल्ले
भळभळपी घाय
तरीकय दिसलें तुका
म्हणचें तेंच उतर
जाल्यार हांव होलमतलो
मनीस नी तु फातर
मागीर म्हणत रावं जायतीतलो
घाटी ...घाटी... घाटी
हे पंग्तेंत आयिल्ल्यो ह्यो वळी आमका जिविताची देख दिता अशीच म्हणची पडटली कित्याक तर कवयित्री सांगपाक सोदता की मनशान तांचे जिणेचो थाव घेवचो, तांच्यो ब-यो वायट गजाली समजुन घेवच्यो तांचे नदरेन पळयले बगर खरी परिस्थितीची जाणीव जावंक शकना. घाटी हें उतर कितलें दुख दिणें तें सांगून कळपाचें ना तें अणभव करपा सारकें. मनीसपणाक तें सोबना तरी आसतना मनीस तांका घाटी म्हण हिणयतात. मुखार बाय संगीता सांगपाक सोदता तांका हें उतर आवडना तरी लेगीत तुमी तांका घाटी म्हणपाक लागले तर तें तुमी फातर जाल्या म्हण समजतलें फातराक मन आसना तांका संवेदना आसना आमची मनशांची हीच गत जाल्या अशें ते मानपाक लागतलें तेन्ना मात तांका अजिबात वायट दिसचें ना मागीर म्हणात रावात घाटी. घाटी ही कविता सादीशी दिसता पूण तातुंत जिणेचो अर्थ भरिल्लो म्हाका दिसता. आमी सगळे देवाची रचणूक देखून आमी कोणांक तांच्या देखणया वयल्यान वा रंग रुपाक लागून नावां दवरुंक शकना तें मनीसपणाच्या विरुध्द वतलें घाटी ही कविता आमकां हाचीय जाणीव करुन दिता अशें म्हजें मत. फामाद दक्षिण आफ्रीकेचो ऱाष्ट्रपती श्री नेलसन मंडेलान म्हणलां Everyone can rise above their circumstances and achieve success if they are dedicated to and passionate about what they do. जण एकल्यान आपलें काम मन लावन करीत तर जैत आपसुक मेळटलें बरें काम करतल्याक बरी वागणूक मेळपाक जाय अशें म्हका दीसता. घाटी म्हूण तांका नावा दवरुन आमी कितें सादपाक सोदता काय ? तांच्या विणे आमचीं कामां जावपाची ना हे सत ज्या दीसा आमी जाणा जातले त्या दीसा सावन घाटी हें पालुपद म्हणपाचे बंद जातलें. ही कविता वचप्यांक परत परत वाचीन दिसतली बाय संगीतान बरो प्रस्न मांडला तो चालू घडणुकिचेर आदारिल्ली अशी ही कविता मनांत भरतली हातूंत दुबाव ना.
एच. मनोज, July 2020
आधलीं विशलेशणां
१. आत्मनिर्भर (ग्वादलूप डायस)
विशलेषक
पुराय नाव : मनोज जनार्दन हळर्णेकार
टोपण नाव : एच मनोज
जल्म : 19 एप्रिल 1966
नामो : ‘शांताई’ घर. सं. 141/एफ ग्रीन व्हेली, चिखली गोंय
मो. : 9822441417
वेवसाय : पयलीं अवर लेडी ओफ डेस्तेरो हायस्कुल बोगदा वास्को गोंय
हांगा शिक्षक म्हण वावर.
सध्या रेजिना मुंडी हायस्कुल चिखली हांगा जेष्ठ पर्यवेक्षक
जावन आसा. हिंदी, कोंकणी आनी नैतिक विज्ञान विशयाचे गेली
29 वर्सा अध्यापन कार्य करता.
• कोंकणी कविता आनी लेख बरप आवडटो छंद जावन आसा.
• ‘मनोभाव’ कविता संग्रह प्रकाशीत जावचे वाटेर आसा.
• गोंयच्या नेमाळ्यांनी बरप चालू आसा तशेंच कविताय प्रकाशीत जाल्या.
• अखिल गोंय कोंकणी माध्यमीक शिक्षक संघटनेचो उपाध्यक्ष जावन आसा.
• {U.A.} यु.ए अंडरएस्टेंडींग एनालिसिस ही भुरग्या खातीर आनी शिक्षकां खातीर ‘निती मुल्यां आत्मसांत कशी’ करप हाचेर आदारील्ली शिक्षणीक कार्यावळ तालुका मळार टी.यल.यस.सीच्या पालवान वेग-वेगळ्या स्कुलांनी घडोवन हाडल्या.
• सर्व शिक्षा अभियानाचो तालुका मळार प्रशिक्षक नात्यान वावर.
• गोंय राष्ट्रिय माध्यमीक शीक्षा अभियानाच्या मळार प्रशिक्षक नात्यान वावर.
• गोंय माध्यमीक आनी उच्च माध्यमीक शिक्षण मंडळ आल्तु बेतीं – पर्वरी, गोंय हाचो वेग-वेगळ्या मळाचेर वावर.
• चिखली आनी बोगमाळो लायन्स क्लबाच्या वतीन शिक्षणक्षेत्रांतल्या योगदानाखातीर भौमान 2011.
• युवा शक्ति सामाजिक संस्था नाशिक हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2012 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.
• रोटरी क्लब वास्को हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2016 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.
• इनर व्हील क्लब वास्को हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2016 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.
Vixlexok
