ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವಚಾನಾಶೆಂ ಕರ್ಚ್ಯಾಂತ್ ಆಮ್ಚೊ ಪಾತ್ರ್
Language is the light of mind ನಾಮ್ಣೆಚೊ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ತತ್ವ್ಶಾಸ್ತಿರ್ಗಾರ್ ಜೋನ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಮಿಲ್ಲಾಚೆಂ ಉತರ್ ಹೆಂ.
ಭಾಸೆಂಚಿ ಚರಿತ್ರಾ ವಾಚ್ತಾನಾ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಪೂರ್ವ್ 8000 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಕಾಂಯ್ 20,000 ಭಾಸೊ ಉಲಂವ್ಚೊ ಲೋಕ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಆಸ್ಲೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಳೊನ್ ಯೆತಾ. ಆಜ್ ತೊ ಸಂಕೊ ದೆಂವೊನ್ 6900 ಜಾಲಾ. ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ದೀಸ್ ಗೆಲ್ಲೆಪರಿಂಚ್ ಭಾಸೊಯ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವಚೊಂಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾತ್. ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಲಗ್ಬಗ್ ಚೊವ್ದಾ ದಿಸಾಂನಿ ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವೆತಾ. ಅಶೆಂಚ್ ಮುಖಾರುನ್ ಗೆಲೆಂ ತರ್ ಮುಖ್ಲ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾಂತ್ ಚಡುಣೆಂ ಸಾತ್ ಹಜಾರ್ ಭಾಸೊ ಆಳ್ವೊನ್ ವೆಚ್ಯಾರ್ ಆಸಾತ್.
ಆಯ್ಲೆವಾರ್ The People's Linguistic Survey of India (PLSI) ಹಾಣಿಂ ಸರ್ವೆ ಕರುನ್ ಪರ್ಗಟ್ಲ್ಲೆಪ್ರಕಾರ್, ಭಾರತಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ 780 ಪ್ರಮುಕ್ ಭಾಸೊ ಉಲಯ್ತಾತ್, ಆನಿ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ 50 ವರ್ಸಾಂನಿ ಕಾಂಯ್ 250 ಭಾಸೊ ಆಳ್ವೊನ್ ಗೆಲ್ಯಾತ್. ಸದ್ದ್ಯಾಕ್ 780 ಭಾಸೊ ಕಾಂಯ್ 86 ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಲಿಪಿಂನಿ ಲೋಕ್ ವಾಪಾರ್ ಕರ್ತಾ. ಹಾಂತ್ಲ್ಯಾ 120 ಭಾಸಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಪ್ರಮುಕ್ ಭಾಸೊ ಮ್ಹಣ್ ಮಾನ್ಯತಾ ಲಾಭ್ಲ್ಯಾ, ಬಾಕಿಚ್ಯೊ ಭಾಸೊ ಉಲಯ್ತಲ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಚೊ ಸಂಕೊ 10,000 ದೆಕುನ್ ತ್ಯೊ ಭಾಸೊ ಸಯ್ತ್ ದಿಸಾನ್ದೀಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವೆತಾತ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಹೆಂ ಲೇಕನ್ ಸಾಂಗ್ತಾ.
ಇಂಗ್ಲಿಶಾಂತ್ ಏಕ್ ಬರಿ ಸಾಂಗ್ಣಿ ಅಶಿ ಆಸಾ; "Language is the road map of a culture. It tells you where its people come from and where they are going". ಭಾಸ್ ಲೊಕಾಕ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಂಪರ್ಕ್ ಕರ್ಚೆಂ ಮಾಧ್ಯಮ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಎಕಾ ಸಮಾಜೆಚೆಂ ಬರೆಂ-ಫಾಲೆಂ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜೊಗಾಸಣೆನ್ ದವರುಂಕ್ ಉಪ್ಕಾರ್ಚೆಂ ಪ್ರಮುಕ್ ಹಾತೆರ್. ಮೌಕಿಕ್ (ತೊಂಡ್ಪಾಶಿಂ), ಲಿಖಿತ್ (ಬರ್ಪಾಶಿಂ) ಏಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜಿವಾಳ್ ಉರೊಂಕ್ ಭಾಸೆಚೊ ಪಾತ್ರ್ ಭೋವ್ ಮಹತ್ವಾಚೊ. ಆನಿ ಭಾರತ್ ತಸಲ್ಯಾ ದೇಶಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ ಎಕಾ ತೆಂಪಾದಿಂ ಹಜಾರಾಂವಯ್ರ್ ಭಾಸೊ ಆಸೊನ್, ತಿತ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಗ್ರೇಸ್ತ್ಕಾಯ್ ಆಸ್ಲ್ಲೊ ದೇಶ್ ಆಜ್ ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಲಾಚಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಯೆಂವ್ಚೊ ದಿಸೊನ್ ಯೆತಾ.
ಭಾಸೆಕ್ ಸಾಂಭಾಳುನ್ ದವರ್ಚೆಂ ತ್ಯಾತ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಜಿಯೆತೆಲ್ಯಾ ಲೊಕಾಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ. ಎಕಾ ಜನಾಂಗಾಥಾವ್ನ್ ದುಸ್ರೆ ಜನಾಂಗಾಕ್ ಹಿ ಭಾಸ್ ಜೊಗಾಸಾಣೆನ್ ಹತಾಂತರ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸಾ ಆನಿ ಭಾಸೆಚೆಂ ಮಹತ್ವ್ ಸಯ್ತ್ ಸಮ್ಜಾಂವ್ಕ್ ಆಸಾ, ಪಾಳುಂಕ್ ಆಸಾ. ತೆದ್ನಾಂ ಮಾತ್ರ್ ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಜಿವಾಳ್ ಉರ್ತಾ. ಜಾಗತಿಕರಣ್ ಎಕಾ ವಾಟೆನ್ ಸಂಸಾರಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಭಾಸೆಂಚ್ಯಾ ಲೊಕಾಕ್ ಪ್ರಭಾವಿತ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಖರೆಂ ಸತ್. ದೆಕುನ್ ಹಾಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಥೊಡ್ಯಾ ಭಾಸೆಂಚೆರ್ ಪಡ್ಲ್ಲೆಂ ನವೆಂ ನ್ಹಯ್. ಜಾಗತಿಕ್ ಸ್ಥರಾರ್ ಸಯ್ತ್ ಲಾತೆಂ (ಲ್ಯಾಟಿನ್) ಭಾಸ್ ಜಾಂವ್, ಅರಾಮಾಯಿಕ್ ಭಾಸ್ ಜಾಂವ್, ಹಿಬ್ರೂ ಭಾಸ್ ಜಾಂವ್ ಉಲಂವ್ಚೆ ಭೋವ್ ಉಣೆಂ ವಾ ನಾಂಚ್ ಮ್ಹಣ್ಯೆತಾ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ್ ಸಾಹಿತಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಜಾಲ್ಲಿಚ್ ಕೋಪ್ಟಿಕ್ ಲಿಪಿಂತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಪುರಾವೆ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ ಪುಣ್ ಆಜ್ ಕೋಪ್ಟಿಕ್ ಲಿಪಿ ವಾಚ್ತಲೆ ನಾಂತ್ ದೆಕುನ್ ಹ್ಯಾ ಲಿಪಿಚೆರ್ ಹೊಂದ್ವೊನ್ ಆಸ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಸಯ್ತ್ ಅಪ್ಶಿಚ್ ಆಳ್ವೊನ್ ಗೆಲ್ಯಾ.
ಭಾರತಾಚ್ಯೊ ಥೊಡ್ಯೊ ಭಾಸೊ ಉಲಯ್ತೆಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಕೊ ದಿಸಾನ್ದೀಸ್ ಉಣೊ ಜಾವ್ನ್ ಯೆತಾ; ಸಾಂತಲಿ (0.63%), ಕಾಶ್ಮೀರಿ (0.54%), ನೇಪಾಲಿ (0.28%), ಕೊಂಕಣಿ (0.24%), ಡೋಗ್ರಿ (0.22%), ಮೈತೈ (0.14%), ಬೋಡೊ (0.13%) ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತ್ (0.11%)..
ಆಯ್ಲೆವಾರ್ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾಣಿಸ್ಮಾರಿಚ್ಯಾ ಅಂಕ್ಯಾಪ್ರಕಾರ್ ಭಾರತಾಂತ್ ಸಭಾರ್ ಭಾಸೊ ಉಲಯ್ತಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಕೊ ದೆಂವೊನ್ ಆಯ್ಲಾ, ಆನಿ ತಾಂತುಂ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ಯೀ ಎಕ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಭೋವ್ ನಿರಾಶೆಚಿ ಗಜಾಲ್. ಜಾಗತೀಕರಣ್ ಖಂಡಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಹಾಚೆಂ ಮೂಳ್ ಕಾರಣ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಜವಾಬ್ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಪುಣ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದೇಶಾಕ್ ಮತಿಂತ್ ಧರುನ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ತರ್ ಶ್ಹಹರೀಕರಣ್ ಏಕ್ ಪ್ರಮುಕ್ ಕಾರಣ್. ಹೊ ಅನ್ಯೇಕ್ ಫುಡ್ಲೊ ವ್ಹಡ್ ಸಮಸ್ಸೊ ಅಮಿ ಫುಡ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸಾ. ಶಿಕ್ಪಾಕ್, ವ್ಹಖ್ತಾಕ್, ವಾ ಹೆರ್ ಮುಳಾವ್ಯೊ ಸವ್ಲತ್ಯೊ ನಾಸ್ತಾನಾ ಚಡಾವತ್ ಲೋಕ್ ಶ್ಹೆರಾಂನಿ ವಸ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲಾ. ಶೆತಾಂ-ಭಾಟಾಂನಿ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೊ ಲೋಕ್ ದಿಸಾನ್ದೀಸ್ ಉಣೊ ಜಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಾ. ಜಾಗೆ-ಶೆತಾಂ-ಭಾಟಾಂ ಪಣ್ಗಿಲ್ ಪಡ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಆನಿ ತಾಂತುಂ ಝಡಾಂ-ಬೊಲ್ಯಾಂನಿ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಕರುಂಕ್ ಸುರು ಕೆಲಾಂ. ರಾನ್ ಮನ್ಜಾತ್ಯೊ ಸಯ್ತ್ ಆಜ್ಕಾಲ್ ಹಳ್ಳೆಂನಿ ದೆಂವೊಂಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಆಜ್ ಹಳ್ಳೆಂನಿ ವಸ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಕೊಣಾಕ್ಚ್ ಮನ್ ನಾ ಜಾಲಾಂ. ದೆಕುನ್ ಥೊಡಿಂ ಅಪ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ ವಿಕುನ್ ಶ್ಹೆರಾಂನಿ ಫ್ಲೇಟಾಂನಿ ವಸ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಧರ್ಲಾಂ. ಶ್ಹೆರಾಂನಿ ವ್ಹಾಪಾರ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಚಡ್ತಾವ್ ಜಾವ್ನ್ ವೆಗ್ಳಿ ಶಿವಾಯ್ ಆವಯ್ಭಾಸ್ಚ್ ಜಾಯ್ಜಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾ.
ಅನ್ಯೇಕ್ ಕಾರಣ್; ಆಯ್ಚ್ಯಾ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಕಾಳಾರ್ ಆವಯ್ಭಾಸೆಂತ್ ಫುಡಾರ್ ತಿತ್ಲೊ ಉಜ್ವಲ್ ನಾ. ಪುಣ್ ಜಾಗತಿಕ್ ಭಾಸ್ ಶಿಕ್ಲ್ಯಾರ್ ಫುಡಾರಾಕ್ ಎಕಾ ನ್ಹಯ್ ಎಕಾ ರಿತಿಚೊ ಫಾಯ್ದೊ ತಶೆಂಚ್ ಆವ್ಕಾಸ್ ಲಾಭ್ತಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸತ್.
ಭಾಸ್ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಲೊಕಾಚೆಂ ಅಸ್ತಿತ್ವ್, ಭಾಸ್ ತಾಂಚೊ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ್, ಲೋಕ್ ದೀಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ವಾಪಾರಾಕ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯೊ ಭಾಸೊ ಶಿಕ್ತಾ ಪುಣ್ ಆಪ್ಲಿ ಆವಯ್ಭಾಸೆಚೊ ಹುಸ್ಕೊ ಆನಿ ಮೋಗ್ ತಾಕಾ ಸಹಜ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ತಾ. ಅಶೆಂ ಆಸ್ತಾನಾ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವೆಚಿಂ ಖುಣಾಂ ದಿಸೊನ್ ಯೆಂವ್ಚೆಂ ಕಿತ್ಲೆಂ ಮಾರೆಕಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಸವಾಲ್ ಆಮಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಕರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಆವಯ್ಭಾಸೆಂತ್ ಉಲಯಿಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಕಿತೆಂ ಫಾಯ್ದೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸವಾಲ್ ಕರ್ತೆಲೆ, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಆವಯ್ಭಾಸೆಂತ್ ಉಲಯ್ನಾತ್ಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಕಿತೆಂ ಲುಕ್ಸಾಣ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತುಂಕ್ ವಚಾನಾಂತ್.
ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಸಾಂಭಾಳ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಕೊಣಾಚಿ? ಏಕ್ ಭಾಸ್ ತ್ಯಾ ಭಾಶಿಕಾಂಕ್ ದೀಸ್ಪಡ್ತೊ ಗ್ರಾಸ್ ಹಾಡುನ್ ದಿತಾ? ಎಕಾ ಭಾಶೆನಿಮ್ತಿಂ ಫುಡಾರ್ ಭಾಂದುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸಾ? ಭಾಸ್ ಜಿವಾಳ್ ಉರಂವ್ಚೆದಿಶೆನ್ ಸಂಘಟನ್, ಖಾಸ್ಗಿ/ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪತ್ರಾಂ, ವಾಚ್ಪಿ, ಬರಯ್ಣಾರ್, ಸಂಗೀತ್ಕಾರ್, ಕಲಾಕಾರ್, ವಾವ್ರಾಡಿ ಹಾಂಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಕಸಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆರ್ ಅಮಿ ಆಟೊವ್ ಕರ್ಚಿ ಭೊವ್ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ ಪುಣ್ ಕಶೆಂ? ಹ್ಯಾಚ್ ವಿಚಾರಾಂಚೆರ್ ಹೆ ಥೊಡೆ ವಾದ್ ಮಾಂಡುಂಕ್ ಆಶೆತಾಂ;
1. ಸ್ವೀಕಾರ್ಪಣಾಚೆಂ (Accommodative) ಚಿಂತಾಪ್ ಉಭ್ಜಾಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್.
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಪಾಂಚ್ ಲಿಪಿಂನಿ ಚ್ಯಾರ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಉಲಂವ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಣ್ತಚ್, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಫಕತ್ ಗೊಂಯ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಕ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ಜಶೆಂ ಎಕಾ ಮಾಟವಾಕ್ ಚ್ಯಾರ್ ಖಾಂಬೆ ಚ್ಯಾರ್ ಪೊಂತಾಂಕ್ ಘಟ್ ಕರುಂಕ್ ಉಪ್ಕಾರ್ತಾತ್ ತಶೆಂ. ಹಾಂತುಂ ಖಂಚೊಯ್ ಏಕ್ ಖಾಂಬೊ ಗರ್ಜೆಭಾಯ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಕೆಲೆಂ ತರ್ ತಾಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಮಾಟ್ವಾಚೆರ್ ಪಡ್ತಾ. ಆಜ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಭಾಶ್ ಫಕತ್ ಲಂಡನಾಚಿ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಾದಾಂತ್ ಅರ್ಥ್ ನಾ. ತಶೆಂಚ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಚ್ಯಾರ್ ರಾಜ್ಯಾಚೆ, ಪಾಂಚ್ ಲಿಪಿಯಾಂಚೆ, ಪನ್ನಾಸಾಂ ವಯ್ರ್ ಬೊಲಿಂಚೆ ಸಗ್ಳೆ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಣ್ ಆಮಿ ಚಿಂತಿಜಾಯ್ ಶಿವಾಯ್ ಲಿಪಿ/ಜಾತ್/ಕುಳಿ/ಬೊಲಿ/ಜನಾಂಗಾಚಿಂ ನಿಬಾಂ ದಿವುನ್ ವಿವಿಂಗಡ್ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಹಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ವಾಡಾವಳೆಚೆರ್ ಪಡ್ತಾ.
ಪುಣ್ ದುರ್ಭಾಗ್ಪಣಾನ್ ಹಕೀಗತೆಂತ್ ಹೆಂ ಘಡಾನಾ, ಸಾಹಿತ್ ಅಕಾಡೆಮಿಚಿ ಕಮಿಟಿ ಪಳೆಯಾ, ಹಾಂತುಂ ಮಹಾರಾಶ್ಟ್ರ/ಮುಂಬಯ್ಚಿಂ ಎಕ್ಲೀಂಯ್ ನಾಂತ್. ಸಾಹಿತಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಚೆಂ ಪ್ರಾಂತೀಯ್ ದಫ್ತರ್ ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಆಸೊನ್ಯೀ, ಥಂಯ್ಸರ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾಂನಿ ಮುಂಬಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಕೊಣಾಕ್ಯೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ್ಯೀ ನಾ ಆಪವ್ಣೆಂಯ್ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸತ್ ಅಡ್ಹೂಕ್ ಲಾಗತ್. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ಗೊಯಾಂ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ದಿಸೊನ್ ಯೆತಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಗೊಂಯ್ಚಿ ರಾಜ್ಭಾಸ್ ವ್ಹಯ್. ಪುಣ್ ಕೇರಳಾಂತ್ಲಿ, ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ಲಿ, ಮಾಲ್ವಾಣಾಂತ್ಲಿ, ಮುಂಬಯಾಂತ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಕಿತೆಂ ಪರ್ದೆಶ್ಯಾಂಚಿ?
2. ಸಂಘಟನಾಂನಿ ದಿಶ್ಟಾವೊ (Visionary) ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಜೊಕ್ತ್ಯಾ ಮುಖೆಲಿಚ್ಯಾಂಚಿ ಗರ್ಜ್.
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚಿ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಚಿ, ಲೇಖಕಾಂಚಿ, ಸಂಘಟನಾಂಚಿ ಪುರ್ತಿ ವಳೊಕ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂನಿ ಸಂಘಟನಾಂನಿ ಮುಖೇಲ್ಪಣ್ ಘೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ದುರ್ಭಾಗ್ಪಣಾನ್ ಆಜ್ ಸಾಹಿತ್-ಭಾಸೆಚಿ ಜಾಂವ್ ಸಾಹಿತಿ-ವಾವ್ರಾಡ್ಯಾಂಚಿ ವಳೊಕ್ ನಾಸ್ಚೆಚ್ ಖಾಸ್ಗಿ/ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಘಟನಾಂಚೆಂ ಮುಖೇಲ್ಪಣ್ ಘೆತಾತ್. ತಾಂಚೊ ಮಹತ್ವ್ ಖಂಚ್ಯಾ ಫ್ಲಾಯ್ಟಾಚೆರ್ ವೆಚೆಂ, ಖಂಚ್ಯಾ ಹೊಟೆಲಾಂತ್ ರಾಂವ್ಚೆಂ, ಕೊಣ್ ಮುಕೆಲ್ ಸಯ್ರೊ, ಖಂಯ್ಚೊ ಮೆನು ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಚೆರ್ ಚಡಿತ್ ಶಿವಾಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ತೆಲ್ಯಾಂಚಿ ವಳೊಕ್ ಜಾಂವ್, ತಸಲ್ಯಾಂಕ್ ಸೊಧ್ಚಿ ಉರ್ಭಾ ಜಾಂವ್ ಭಿಲ್ಕುಲ್ ನಾ. ತಾಂಕಾಂ ಲಾಭ್ಚ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿ ಜಾತಾತಿತ್ಲೆಂ ಕಮಾಯ್ಜಯ್ (ನಾಂವ್, ದುಡು, ವಶೀಲಾಯ್ ವಾ ಹೆರ್) ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಹೊರ್ಭೊಸ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸೆಕ್ಕ್ ಲಾಚಾರ್ ಕರ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತಾಂಚ್ಯಾ ಮತಿಕ್ ಗೆಲ್ಲೆಂಚ್ ನಾ.
3. ಹವ್ಯಾಸಿ ವರ್ಗಾಚಿ ಧಾಡ್
ಹೆಂ ಸದ್ದ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಎಕೆಕಾ ಶೆತಾಕ್ ಪೊಕೊಳ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ಲಾಂ. ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರವ್ಪಿ, ಹವ್ಯಾಸಿ ನಾಟಕಿಸ್ತ್, ಹವ್ಯಾಸಿ ಗಾವ್ಪಿ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಂಘಟಕ್, ಹವ್ಯಾಸಿ ಫಿಲ್ಮಾಂ, ನಾಟಕಾಂ, ಪತ್ರಾಂ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ್, ನೈತಿಕ್ ಜವಾಭ್ದಾರೆಚೊ ಕುಸ್ಕುಟ್ ಸಾರ್ ಸಯ್ತ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ಅಖ್ಖ್ಯಾ ಕೊಂಕಣಿ ವರ್ತುಲಾಕ್ ಲಾಚಾರ್ ಕರ್ತಾ. ಹೆಂಚ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಚಿಂತಾಪ್ ಮುಖಾರುನ್ ತಸಲ್ಯಾಂಕ್ಚ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್, ತಸಲ್ಯಾಂಕ್ಚ್ ಪ್ರಶಸ್ಥಿ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಬಾಕಿಚೆಂ ತುಮಿಂಚ್ ವೊರಾವ್ನ್ ಪಳೆಯಾ. ವಿಚಾರ್ ಕರ್ತಲೊ ಲೋಕ್ ನಾ ತರ್ ಹಿಚ್ ಅವಸ್ಥಾ.
4. ಸಾಯ್ಲೊ (Silo) ಚಿಂತಪ್
ಕೊಂಕಣಿಕ್ ಧೊಸ್ಚಿ ಭೋವ್ ಮಾರೆಕಾರ್ ಪಿಡಾ ಹಿ. ವೆಕ್ತಿ, ಸಂಘಟನಾಂ ಚಡುಣೆಂ ಸಗ್ಳಿಂ ಫಕತ್ ಉಭಿಂ (Vertical) ಚಿಂತ್ಪಾಚಿಂ; ಆಮಿಂಚ್ ವ್ಹಡ್, ಆಮಿಂಚ್ ಏಕ್. ಅಸಲ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಂಚೆ ಭಂವಾರಿಂ ಕಿತೆಂ ಘಡ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಖಬರ್ಚ್ ನಾ, ಆಸಕ್ತ್ಯೀ ನಾ, ಚಿಂತಪ್ಯೀ ನಾ. ಪುಣ್ ದಿಶ್ಟಾವೊ ಆಸ್ಚೆ ವೆಕ್ತಿ ವಾ ಸಂಘಟನಾಂ ಉಭಿಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಆಡ್ (Horizontal) ರಿತಿಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ತಾ. ತೆದ್ನಾಂ ಮಾತ್ರ್ ವ್ಹಾಳ್ಚ್ಯಾ ಉದ್ಕಾಪರಿಂ ಚಿಂತಾಪ್ ಸಯ್ತ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಪಾಶಾರ್ ಜಾತಾ. ಉಭೆಂ ಚಿಂತ್ಪಾಂತ್ ಫಕತ್ ತಳ್ಯಾಚ್ಯಾ ಉದ್ಕಾಪರಿಂ, ದಿಸಾನ್ದೀಸ್ ಮ್ಹೆಳೆಂಚ್ ಜಾತಾ ಶಿವಾಯ್ ನಿತಳ್ ನ್ಹಯ್.
5. ’ಪಯ್ಲೆಂ ಸವಾಲ್’ ಆಮ್ಕಾಂಚ್ ಕರುಯಾಂ
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಜಿವಾಳ್ ದವರುಂಕ್ ಕೊಣೆ ಕಿತೆಂ ಕರಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ವಿಚಾರ್ ಕರ್ಚ್ಯಾಧಿಂ, ಹೆಂಚ್ ಸವಾಲ್ ಆಮಿ ಆಮ್ಕಾಂಚ್ ಕರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಆಮ್ಕಾಂ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಕಿತ್ಲಿ ಮಹತ್ವಾಚಿ? ಆಮಿ ಕೊಂಕಣಿ ವಾಚ್ತಾಂವ್? ಆಯ್ಕತಾಂವ್? ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಘರಾಂನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿತಾಂವ್? ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ಹೆರ್ ಶೆತಾಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿತಾಂವ್? ಜರ್ ಆಮಿಂಚ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಮಾನ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಕಾನಾಂವ್ ತರ್ ಹೆರಾಂಕ್ ಬೋಟ್ ಜೊಕುಂಕ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಕಸಲೆಂಚ್ ಹಕ್ಕ್ ನಾ.
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವೆತೆಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ರುದಾನ್ ಕಾಂಯ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಪಣಾರ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಕುನ್ ಆಯ್ಲಾಂ. ಪುಣ್ ಆಜ್ ಪಾಸೊನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಜಿವಾಳ್ ಆಸಾ, ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ತಿ ಜಿವಂತ್ ಉರ್ತಲಿ ಮ್ಹಣುನ್ ಹಾತ್ ಭಾಂದುನ್ ಬೊಸ್ಚೆಂ ಭಿಲ್ಕುಲ್ ನ್ಹಯ್. ಆಜ್ ಕೊಂಕಣಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ತಾಬೆಂತ್ ಆಸಾ ದೆಕುನ್ ತಿ ಭಾಸ್ ರಾಕುನ್ ವರ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಆಮ್ಚಿ. ದೆಕುನ್ ಆಮಿ ಎಕೆಕ್ಲ್ಯಾನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ತಾಂಕಿಭಿತರ್ಲೊ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ.
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವಚಾನಾಶೆಂ ಕೊಣೆ ಕಸಲೊ ಪಾತ್ರ್ ಘೆವ್ಯೆತ್?
1. ಲೊಕಾಂಚೊ ಪಾತ್ರ್: ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಆಮ್ಚಿ ಖಾಸ್ಭಾಸ್ ದೆಕುನ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದೀಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಜಿಣ್ಯೆಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಚಡಿತ್ ಮಹತ್ವ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್. ಜಶೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಂತ್ ಉಲಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಪತ್ರಾಂ, ಬೂಕ್ ವಾಚುನ್, ಸಂಗೀತ್, ಕಲಾ, ವಾವ್ರಾಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿಂವ್ಚೊ ಆಮ್ಚೊ ಕಾಯ್ದೊ ತಶೆಂಚ್ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಸವಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಮಾಂದುನ್ ಘೆಂವ್ಚೆಂ. ಇಸ್ಕೊಲಾಂನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಶಿಕಾಶೆಂ ಪಳೆಂವ್ಚೆಂ, ವಾ ತ್ಯಾ ಆವ್ಕಾಸಾಕ್ ಇಸ್ಕೊಲಾಚ್ಯಾ ವ್ಹಡಿಲಾಂಕ್ ಮಾಗ್ಚೆಂ. ಧಾರ್ಮಿಕ್ ರಿತಿರಿವಾಜೊ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಂತ್ ಚಲುಂಕ್ ಮಾಗ್ಚೆಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಆಮ್ಚಿ ಅಸ್ಮಿತಾಯ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಆಮಿ ಆಮ್ಚಿ ಅಸ್ಮಿತಾಯ್ ಹೊಗ್ಡಾಂವ್ಚಿ ನ್ಹಯ್. ದೆಕುನ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಫಿರ್ಗಜೆಂನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಮಿಸಾಂಕ್ ಚಡಿತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತಾ ಲಾಭಾಶೆಂ ಕರ್ಚೆಂ ಆನಿ ತಾಂತುಂ ಚಡಿತ್ ಲೊಕಾಂನಿ ವಾಂಟೆಲಿ ಜಾಯ್ಶೆಂ ಕರ್ಚೆಂ.
2. ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನಾಂ: ಕೊಂಕಣಿ ಲೊಕಾಚಿ ಅಭಿರುಚ್ ಚಡಂವ್ಚೊ ಕಾಯ್ದೊ ತುಮ್ಚೊ ದೆಕುನ್ ಪಯ್ಲೆಂ ತುಮಿ ದೆಖಿಭರಿತ್ ಕರ್ನಿ ಕರ್ಚಿ. ತುಮಿಂಚ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ನೆಣಾಸುನ್, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದೀನಾಸ್ತಾನಾ ಲೊಕಾಕ್ ಪ್ರೇರಿತ್ ಕರುಂಕ್ ವಚಾನಾಕಾತ್. ತುಮಿ ಸಂಘಟಕ್ ಶಿವಾಯ್ ಆಡಳ್ತೆದಾರ್ ನ್ಹಯ್, ದೆಕುನ್ ಹೆರಾಂಚೆರ್ ಥಾಪುಂಕ್ ವೆಚ್ಯಾಧಿಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಸ್ವತಾಂ ಪಾಳುಂಕ್ ಶಿಕಾ. ಜೆದ್ನಾಂ ದೆಖಿಭರಿತ್ ಮುಖೆಲಿ ಸಂಘಟಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ತಾತ್ ತೆದ್ನಾಂ ಲೋಕ್ ಸಯ್ತ್ ಅಪ್ಸೊಚ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿತಲೊ. ಥೊಡೆ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚೆ ಹಿಶಾರೆ;
2.1. ಮುಕ್ಲ್ಯಾ ಪಿಳ್ಗೆಕ್ ಲಾಗಿಂ ಘೆಯಾ - ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಾಠ್ ಸತ್ತರ್ ಪ್ರಾಯ್ ಮಿಕ್ವಲ್ಲೆ ಸಂಘಟನಾಂನಿ ಮುಖೆಲ್ಪಣ್ ಘೆತಾತ್ ಆನಿ ಯುವಜಣಾಂಕ್ ಲಾಗಿಂ ಯೇಂವ್ಕ್ ಸೊಡಿನಾಂತ್. ಹಾಂಣಿ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಏಕ್ ಆನಿ ಕರ್ಚೆಂ ಬೊಲ್ತೆಂಚ್. ಹಾಂತುಂ ತಸಲಿಂ ಸಂಘಟನಾಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಕೊಂಕಣಿಂಚ್ ಲಾಚಾರ್ ಕರ್ತಾ. ವರ್ಸಾಕ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ತಾಲೆಂತ್ ಸ್ಪರ್ಧೊ ಕರ್ನ್ ತುಮಿ ಆಂಗವ್ಣ್ ತಿರ್ಸಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತಾತ್. ತುಮ್ಕಾಂ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ವೆದಿಕಾರ್ಯಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸೊಡ್ನ್ ಹೆರ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಕಳಿತ್ ನಾ. ಭುರ್ಗಿಂ/ಯುವಜಣಾಂಚ್ಯಾ ತಾಲೆಂತಾಂಕ್ ಮುಕಾರ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಏಕ್ ವೇದಿ ಕರ್ಚೆವಿಶಿಂ ಕಾಮಾಸಾಳಾಂ, ತರ್ಭೆತೆ ಶಿಭಿರಾಂ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡ್ಚಿಂ, ನವ್ಯಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್, ನವ್ಯಾ ಬರವ್ಪ್ಯಾಂಕ್, ನವ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಡಿಂಕ್ ತಯಾರ್ ಕರ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ತುಮ್ಚಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆಯಾ.
2.2. ಹೆರ್ ಸಂಘಟನಾಂಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಚೆರ್ ತುಮ್ಚಿ ನದರ್ ಆಸುಂದಿ - ತುಮ್ಚೆಂಚ್ ಗುಮಟ್ ತುಮಿ ವ್ಹಾಜಯ್ನಾಕಾತ್. ಕೊಂಕಣಿ ಚ್ಯಾರ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಆಸಾ, ತರ್ ಹೆರ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಕಸಲಿಂ ಸಂಘಟನಾಂ ಕಸಲಿಂ ಕಾಮಾಂ ಕರುನ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಗಮನಾಕ್ ಆಸ್ಚೆಂ ವಾ ತ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಮೆಟಾಂ ಕಾಡ್ಚಿಂ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚಿಂ.
2.3. ಮ್ಯೂಜಿಕಲ್ ಚೇರ್ ಚಿಂತ್ಪಾಥಾವ್ನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಯೆಯಾ - ತುಮಿಂಚ್ ಥೊಡೆ, ತುಮ್ಕಾಂಚ್ ಧುಂಪಯ್ತೆಲೆ ಥೊಡೆ ಮೆಳುನ್, ತುಮಿ ಕೆಲ್ಲೆಂಚ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಅರ್ಗಾಂಟ್ ಚಿಂತಪ್ ಸೊಡಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಜರ್ ಆಜ್ ಇತ್ಲಿ ಲಾಚಾರ್ ಜಾಲ್ಯಾ ತರ್ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಅಸಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾನಿಮ್ತಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜುನ್ ಘೆಯಾ.
2.4. ತುಮಿ ಎಕಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಚೆ, ದೆಕುನ್ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಶೆತಾಂನಿ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೆ, ಕರ್ತೆಲೆ ತಶೆಂಚ್ ಕರುಂಕ್ ಉರ್ಭಾ-ಮನ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂವಿಶಿಂ ತುಮ್ಕಾಂ ಮಾಹೆತ್ ಆಸ್ಚಿ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚಿ. ಅಶೆಂ ತುಮಿ ಎಕೆಕಾ ಶೆತಾಂಕ್ ಥೆಂಕೊ ಲಾಭ್ಚೆದಿಶೆನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಕೊಂಕ್ಣೆಚ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಶೆತಾಂನಿ ಪರ್ಜಳ್ಲ್ಲ್ಯಾ ನೆಕೆತ್ರಾಂಚ್ಯಾ ಸಾಧನಾಚೆರ್ ಅಭಿಮಾನ್ ಪಾಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ, ತಶೆಂಚ್ ಅಸಲ್ಯಾಂಚಿಂ ಸಾಧನಾಂ ಹೆರಾಂಕ್ ಪ್ರೇರಿತ್ ಜಾಂವ್ಚೆಪರಿಂ ಕರ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಆಮ್ಚಿ. ಜಾಂವ್ ತಿಂ ಸಾಧನಾಂ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ, ಜಾಂವ್ ಕೊಚ್ಚಿನಾಂತ್, ಜಾಂವ್ ಮುಂಬಯಾಂತ್ ವ ಜಾಂವ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿಚಿ ಸಾಧನಾಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಕಾ ಜೊಕ್ತೊ ಮಾನ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಅಭಿಯಾನಾಂ ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಭೊವ್ ಗರ್ಜೆಚಿಂ.
3. ವೃತ್ತಿಪರತಾ (Professionalism): ಹವ್ಯಾಸ್ ಬರೊ, ಪುಣ್ ಹವ್ಯಾಸ್ ವೃತ್ತಿಪರತಾ ನ್ಹಯ್. ದೆಕುನ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಚ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಶೆತಾಂನಿ ಚಲ್ಚೊ ವಾವ್ರ್ ಸಮಕಾಳೀನ್ ಹೆರ್ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಸವೆಂ ತುಲನ್ ಕರಾ ಶಿವಾಯ್ ಹವ್ಯಾಸಾಕ್ ಮಹತ್ವ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಸೊಡಾ. ಹಾಂಗಸರ್ ಸಿಂತಿಮೆಂತಾಂ ಏಕ್, ಪುಣ್ ಗುಣ್ಮಟ್ಟ್ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ. ಮರಾಠಿ ಭಾಶೆಂತ್ಲೆಂ ’ಸಾಯ್ರಾಟ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಿಂತುರ್ ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಕಾಂಯ್ ಸಾತ್ ಭಾಸೆಂನಿ ರಿಮೇಕ್/ಡಬ್ಬ್ ಜಾಲಾಂ ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ಮರಾಠಿ ಭಾಶೆಚಿ ಗ್ರೇಸ್ತ್ಕಾಯ್ ಪಾಚಾರ್ತಾ. ಅಶೆಂ ಭಾಶೆಕ್ ಗ್ರೇಸ್ತ್ ಪಾಚಾರ್ಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕರುಯಾಂ ಶಿವಾಯ್ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾಕ್ ಕರಿ ಪುಸ್ಚೆಂ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಾಮಾಂ ನ್ಹಯ್.
4. ಪತ್ರಾಂ: ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಜಿವಾಳ್ ದವರ್ಚೆದಿಶೆನ್ ಪತ್ರಾಂಚೊ ವಾವ್ರ್ ಭೋವ್ ಮಹತ್ವಾಚೊ. ಪುಣ್ ದುರ್ಭಾಗ್ಪಣಾನ್ ಆಜ್ ಪತ್ರಾಂಕ್ ದಿಶ್ಟಾವೊಚ್ ನಾ. ಎಕೆಕಾ ಪತ್ರಾಕ್ ಎಕೇಕ್ ಕೂಸ್ ದಿಸ್ತಾ ಆನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚೊ ಫುಡಾರ್ ಸೊಡ್ನ್ ಬಾಕಿಚೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ತಾಂತುಂ ಆಸ್ತಾ. ಎಕಾ ಸಮಾಜಿಕ್ ಚಿಂತಪ್ ಊಂಚ್ ಉಭಾರುಂಕ್ ತುಮ್ಚೊ ವಾವ್ರ್ ಆಸೊಂದಿ ಶಿವಾಯ್ ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ತುಮಿಂಚ್ ಸಕ್ಲಾ ಪಡಾನಾಕಾತ್. ಆಜ್ ನಾಂವಾಕ್ ಆಮ್ಚೆಲಾಗಿಂ ಫಿರ್ಗಜ್ ಪತ್ರಾಂ ಆಸಾತ್, ಪುಣ್ ತ್ಯಾ ಕಿತ್ಲ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂನಿ ಕಸಲೆಂ ಮಟ್ಟ್ ಆಸಾ? ಹ್ಯಾ ಫಿರ್ಗಜ್ ಪತ್ರಾಂನಿ ಬರಯ್ತೆಲೆ ಕಿತ್ಲೆ ಸಮಾಜಿಕ್ ಪರ್ತಾಂನಿ ಬರಂವ್ಚಿ ಶ್ಯಾಥಿ ಆಸ್ಚೆ?
5. ಸಾಹಿತಿ/ಬರಯ್ಣಾರ್: ಹವ್ಯಾಸಿ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆ ಭಾಯ್ರ್ ಯೆಯಾ, ಪ್ರಾಯೆಕ್, ಸಿಂತಿಮೆಂತಾಂಕ್, ಭಲಾಯ್ಕೆಕ್ ನಿಬಾಂ ಕರ್ನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್, ಪ್ರಶಸ್ತೆಚೆ ಆಂವ್ಡೆ ಕರ್ಚೆಂ ರಾವಯಾ, ಸಾಹಿತಾಕ್ ಪ್ರಾಯ್ ನಾ, ಕುಡಿಕ್ ಪ್ರಾಯ್ ಆಸತ್, ದೆಕುನ್ ತುಮ್ಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ್ ಜಾವ್ನ್ ಉದೆವ್ನ್ ಯೇಂವ್ದಿ, ವೆಳಾಕ್ ಸರಿ ಜಾವ್ನ್ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂನಿ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಹಾಡಾ ಶಿವಾಯ್ ತತ್ವಾಂನಿ ನ್ಹಯ್. ಸಮಾಜಿಕ್ ಮೌಲ್ಯಾಂ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂನಿ ದಿಸೊಂದಿ, ಎಕಾಮೆಕಾಚಿ ಪಾಟ್ ಖೊರ್ಪುಂಚೆಂ ರಾವಯಾ. ಫಟ್ಕಿರೆಂ ಸಾಹಿತ್ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಭಾಶೆಕ್ ನಿತ್ರಾಣ್ ಕರ್ತಾ. ತುಮ್ಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ಚ್ ಉಲಂವ್ದಿ. ಆನಿ ಹೆರ್ ಸಮಕಾಳೀನ್ ಭಾಶೆಂಸಮೊರ್ ತುಮ್ಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ ಖಂಯ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ವೊರಾವ್ನ್ ಪಳೆಯಾ. ದಯಕರುನ್ ಹೆರಾಂಚೆಂ ವಾಚಾ.
6. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೊ: ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಫುಡಾರಾವಿಶಿಂ ತುಮ್ಕಾಂ ದಿಶ್ಟಾವೊ ಆಸ್ಚಿ ಭೋವ್ ಚಡ್ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ತುಮ್ಚೊ ವಾವ್ರ್ ಫಕತ್ ವೆದಿಕಾರ್ಯಾಂನಿ ಆನಿ ಖಬ್ರೆಪತ್ರಾಂಚ್ಯಾ ವರ್ದೆಕ್ ಸೀಮಿತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನ್ಹಜೊ. ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆನಿ ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ ದೋನ್ ವೆವೆಗ್ಳೆ ಸಬ್ಧ್. ದೆಕುನ್ ತುಮಿ ಕಿತ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಯಿಂ ಕೆಲಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಚೆರ್ ವಿಚಾರ್ ಕರ್ಚ್ಯಾಕೀ, ಕಿತ್ಲ್ಯಾ ಗುಣಮಟ್ಟಾಚಿಂ ಕಾರ್ಯಿಂ ಕೆಲಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಭೊವ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ಲಾಭ್ಚ್ಯಾ ಹರೇಕಾ ಶೆತಾಂನಿ ತುಮಿ ವಿಚಾರ್ಸಾತಿಂ, ಕಾಮಾಸಾಳಾಂ ಕರ್ಚಿಂ ಗರ್ಜೆಚಿಂ, ಆನಿ ತುಮ್ಚೆಲಾಗಿಂ ನಿರ್ದಿಶ್ಟ್ ಏಕ್ ಕಾಮಾಸೂಚಿ (ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್) ಆಸೊನ್, ಜೊಕ್ತ್ಯಾಂಕ್ ತೊ ವಾವ್ರ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಂತ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಚೆಂ ಮೆತೆರ್ಪಣ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ದೆಕುನ್ ತೆಂ ಮೆತೆರ್ಪಣಾಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ತುಮ್ಚೆಲಾಗಿಂ ಆಸಾ ದೆಕುನ್ ತುಮ್ಚಿ ವಾವ್ರ್ ದೆಖಿಭರಿತ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ಭೊವ್ ಗರ್ಜೆಚೊ ಶಿವಾಯ್ ಧಾಕವ್ಪಾಚೊ ನ್ಹಯ್.
ಅಖೇರಿಚೊ ಶರೊ: ಜೋರ್ಜ್ ಬರ್ನಾಡ್ ಶಾ ಮ್ಹಣ್ತಾ "We understand the beauty of our mother tongue when we are abroad". ಆನಿ ಹಿಂಚ್ ಉತ್ರಾಂ ಮ್ಹಜೊ ಖರೊ ಅನ್ಭವ್ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಅಜೀಕ್ ಸತ್ರಾ ವರ್ಸಾಧಿಂ ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್ ತಶೆಂಚ್ ಗಲ್ಫಾಂತ್ ಆಸ್ಲೆವೆಳಾರ್ ಪಾರ್ಕಿಲ್ಲೆಂ, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚಿ ವೋಡ್ ಲೊಕಾಂಥಂಯ್ ಆಸ್ಲಿ ಆನಿ ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್ ಘಡ್ಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಅಭಿಯಾನ್ ಸಮಿತಿಕ್ ಲೊಕಾಚೊ ಪಾಟಿಂಬೊ ಲಾಭ್ಲ್ಲೊ. ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಸಯ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚಿ ವೋಡ್ ಥೊಡೆಮಟ್ಟಾಕ್ ತರ್ಯೀ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಪುಣ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಮಾಂಯ್ಗಾಂವಾಂತ್ ತಿ ಮಾತ್ಶಿ ಶೆಳೆಲ್ಲೆಪರಿಂ ದಿಸ್ತಾ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಆಳ್ವೊನ್ ವಚಾನಾಶೆಂ ಕರ್ಚ್ಯಾಂತ್ ಆಮಿ ಕಾರ್ಯಾಂತ್ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಎಕ್ವಟಿತ್ ವಾವ್ರಾಚಿಂ ಕಾರಣಾಂ ಸೊಧುನ್ ಲೊಕಾಕ್ ಎಕ್ವಟಿತ್ ಕರ್ಚಿ ಶ್ಯಾಥಿ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂಕ್ ಮೆತೆರ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಶಿವಾಯ್ ನಿಬಾಂ ಸೊಧುನ್ ವಿಂಗಡ್ ಕರ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ಆಮ್ಚೆಮುಕಾರ್ ಉಭೆಂ ಆಸ್ಚೆಂ ಹೆಂ ಏಕ್ ವ್ಹಡ್ ಶರ್ತ್ ಆಮಿ ಕಾರ್ಯರುಪಾರ್ ಜ್ಯಾರಿಯೆಕ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಶಿವಾಯ್ ಫಕತ್ ಉಲವ್ಪಾಂತ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಬದ್ಲಾಪ್ ಘಡಾನಾ. ಆನಿ ಹಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಆಮಿ ಸರ್ವಾಂನಿ ಮೆಳೊನ್ ಕರ್ಚಿ ಭೋವ್ ಚಡ್ ಗರ್ಜ್ ಅಸಾ.
- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ (ಸಪ್ತೆಂಬರ್ 2018)
(ಅಗೋಸ್ತಾಚ್ಯಾ 27 ತಾರಿಕೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ ಅಕಾಡೆಮಿನ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಟೌನ್ಹೊಲಾಂತ್ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ’ಕೊಂಕಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದಿವಸ್ 2018’ ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲ್ಯಾ ವಿಚಾರ್ಸಾತ್ಯಾಚೆರ್ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಪ್ರಬಂಧ್)
