[ಸಂಪಾದಕೀಯ್ - 20] ಪಾರಂಪರಿಕ್ ವಿಮರ್ಸೊ - ಏಕ್ ವಿಚಾರ್
ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ರಚ್ನೆಂ ಪಯ್ಕಿಂತ್ ಮನಿಸ್ ಏಕ್ ವೆಗ್ಳಿ ರಚನ್, ಜಿ ಚಿಂತುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ, ವಿಚಾರ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ, ಸವಾಲಾಂ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ; ಅಪ್ಲೆ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆರ್, ಆಪ್ಲೆ ವಿಚಾರಾಂಚೆರ್, ಅಪ್ಲೆ ಕರ್ನೆಂಚೆರ್ ತಶೆಂಚ್ ಹೆರಾಂಚ್ಯಾಯ್. ಬರೆ ವಾಯ್ಟಾಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಜೊಡುಂಕ್ ಶಿಕ್ತಾ ತಶೆಂಚ್ ಬರೆ ವಾಯ್ಟಾಮಧ್ಲೊ ತಫಾವತ್ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಕೊಣ್ಯೀ ಮನಿಸ್ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಎಕ್ಸುರೊ ಯೇಂವ್ಕ್ ವಾ ವಚುಂಕ್ ಸಕಾನಾ. ತಾಣೆಂ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಜಲ್ಮುನ್ ಯೆಂವ್ಚೆಂ ಸಯ್ತ್ ತಾಚ್ಯಾ ಆವಯ್-ಬಾಪಾಯ್ಚ್ಯಾ ಮಿನತೆನ್. ತಶೆಂಚ್ ತಾಣೆಂ ಜಿಯೆಂವ್ಚೆಂ ಸಯ್ತ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ-ಪೆಲ್ಯಾಸವೆಂ; ಹಾಕಾಚ್ ಸಂಗ್-ಜಿವಿತ್ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ.
ಆತಾಂ ಸಂಗ್-ಜಿವಿತ್ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಸರ್ವ್ ಏಕ್ ಸಾರ್ಕೆ ಚಿಂತಾತ್ ವಾ ವಿಚಾರ್ ಕರ್ತಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಮತ್ಲಬ್ ಭಿಲ್ಕುಲ್ ನ್ಹಯ್. ಜಶೆಂ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಜಿತೆಲೆಲ್ಯಾ ಎಕೇಕ್ ಜೀವಿಂಕ್ ಅಪ್ಲೊಚ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಮೂಳ್ ಸ್ವಭಾವ್ ಆಸ್ತಾ, ವರ್ತನ್ ಆಸ್ತಾ, ಗೂಣ್-ಅವ್ಗುಣ್ ಆಸ್ತಾ. ದೆಕುನ್ ಕಾದ್ರ್ಯಾ ರುಕಾರ್ ಆಂಬೆ ಜಾಯ್ನಾಂತ್, ವೊಡಾ ರುಪಾರ್ ಪೆರಾಂ ಜಾಯ್ನಾಂತ್, ಪೆರಾ ರುಕಾರ್ ಬೆರಾಂ ಜಾಯ್ನಾಂತ್, ಪೊಣ್ಸಾ ರುಕಾರ್ ಬೆಣ್ಸಾಂ ಜಾಯ್ನಾಂತ್. ಆತಾಂ ಕೊಣೆಂಯ್ ಕಸಿ ವಾ ಯಂತ್ರಾಂ-ತಂತ್ರಾಂಕ್ ಗಳ್ಸುನ್ ತಶೆಂ ಕಿತೆಂಯ್ ಕರಯ್ಲೆಂ ತರ್ ತಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ್ ನ್ಹಯ್ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ್ ವ ಅಸಹಜ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಜಾತಾ.
ಮನೀಸ್ ಅಪ್ಣಾಕ್ ಅಪುಣ್ ’ಬೂದ್ಜೀವಿ’ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಕ್ತಾ, ಮನೀಸ್ ಸಯ್ತ್ ಏಕ್ ಸಾರ್ಕೊ ಚಿಂತಿನಾ, ಎಕಾಚ್ ಕ್ರಿಯೆಕ್ ಎಕೆಕ್ಲೊ ವೆವೆಗ್ಳೆ ರಿತಿನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ದಿತಾ. ಪುಣ್ ಹೆಂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ್, ಸಹಜ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ. ಎಕಾ ಸಮಾಜೆಂತ್ ಜಿಯೆತೆಲ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಲ್ಯಾ ಕಾಲೆತಿಚ್ಯಾ, ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಚ್ಯಾ, ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ವಿಚಾರಾಂಚ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಆಸ್ತಾ, ಆಸುಂಕ್ ಜಾಯ್. ಕೊಣ್ ತಿ ಪಾಳ್ತಾ ಆನಿ ಕೊಣ್ ಪಾಳಿನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ವೆಗ್ಳೊಚ್ ವಿಚಾರ್. ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಚಿಂತ್ಚೆಂ ಬರೆಂ ಹೆರಾಂಕ್ ಅನೀತ್ ವಾ ಅನ್ನ್ಯಾಯ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಕರಿತ್ ತರ್ ತಸಲ್ಯಾ ಬರೆಪಣಾಥಾವ್ನ್ ಕಸಲ್ಯಾಯ್ ಸಮಾಜೆಕ್ ಕುಸ್ಕುಟಾಯೆಚೆಂ ಬರೆಂಪಣ್ ಲಾಭಾನಾ. ಸಮಾಜೆಂತ್ ವಿವಿದ್ ಪ್ರಕಾರಾಂಚೊ ಲೋಕ್ ಜಿಯೆತಾ, ತಾಂಕಾಂ ಮನ್ಶಾಮೊಲಾಂಪರಿಂಚ್ ನಯ್ತಿಕ್ ಮೊಲಾಂಯೀ ಆಸ್ಚಿಂ ಅವಶ್ಯ್. ಆನಿ ನಯ್ತಿಕ್ ಮೊಲಾಂ ಪಾಳ್ಚೆಂಚ್ ಮನ್ಶ್ಯಾಚೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಪಣ್. ಎಕಾ ರಿತಿನ್ ಹಿಂ ನಯ್ತಿಕ್ ಮೊಲಾಂ ಸಮಾಜೆಚ್ಯೊ ರಿತಿ ರಿವಾಜಿ, ರೆಗ್ರೊ ಕಾಯ್ದೊ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ.
ಸಮಾಜೆಂತ್ ಜಿಯೆತಲೊ ಸಂಗ್ಜೀವಿ ಮನಿಸ್ ಖಾಂವ್ಚೆ ಜೆಂವ್ಚೆ ನಿದ್ಚೆಶಿವಾಯ್ ಹೆರ್ ಸಂಗ್ತೆಚೆರ್ಯೀ ಮಹತ್ವ್ ದಿತಾ, ಖಾಂವ್ಚೆಂ ಜೆಂವ್ಚೆಂ ನಿದ್ಚೆಂ ಜಿತ್ಲೆಂ ಕುಡಿಕ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ಮತಿಕ್ ಖಾಣ್ ದಿಂವ್ಚೆಂಯ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ. ದೆಕುನ್ ಮನಿಸ್ ಸಂಗೀತ್, ಸಾಹಿತ್, ಆನಿ ಹೆರ್ ಪ್ರಕಾರಾರ್ ಅಪ್ಲಿಂ ತಾಲೆಂತಾಂ ರುತಾಂ ಕರ್ತಾ. ಆನಿ ಕಸ್ಲೇಯ್ ತೆ ಪ್ರಕಾರ್ ಆಸುಯೆತಾ; ಜಾಂವ್ ಲೋಕ್ವೇದ್, ಜಾಂವ್ ಜನಪದ್, ಜಾಂವ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜಾಂವ್ ಧ್ಯನ್/ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತಾ; ಹರೇಕಾಂತ್ ಏಕ್ ನಿಯಮಿತ್ ಶಿಸ್ತ್ ಆಸ್ತಾ, ರೀತ್-ನೀತ್ ಆಸ್ತಾ. ಜೆದ್ನಾಂ ವೆವೆಗ್ಳೆ ಚಿಂತ್ಪಾಚೊ ಮನಿಸ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಇರಾದ್ಯಾನ್ ಜೆದ್ನಾಂ ಜ್ಯೊ ರಿತಿ ನಿತಿ ಪಾಳಿನಾ ವಾ ತ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಅಪ್ಣಾನ್ ಬರೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಉಚಾರ್ಲ್ಲೆಂ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ, ಸಮಾಜೆಕ್ ಬರೆಂ ನ್ಹಯ್, ತೆದ್ನಾಂ ಥಂಯ್ಚರ್ ಎಕಾ ರಿತಿಚೆಂ ಮಾಪ್ ಗರ್ಜ್ ಆಸ್ತಾ, ಎಕಾ ರಿತಿಚೊ ಅರ್ಸೊ ಧರ್ಚೆಂ ಕರ್ಜ್ ಆಸ್ತಾ, ತ್ಯಾ ’ಬರೆಂ’ ಮ್ಹಣ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತೆಚೆರ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಫಾಂಕವ್ನ್ ಕಿತೆಂ ಆನಿ ಕಶೆಂ ತೆಂ ’ಬರೆಂ ನ್ಹಯ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಅರ್ಸೊ ಧರ್ಚೊಚ್ ವಿಮರ್ಶಕ್.
ವಿಮರ್ಶ್ಯಾಂನಿ ಖೊಡಿ ಆಸುಯೆತಾ ಪುಣ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಖೊಡ್ಯಾರೊ ನ್ಹಯ್. ಎಕಾ ಮೂಳ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತೆಚೆರ್ (ಬರವ್ಪ್, ಸಂಗೀತ್ ವಾ ಹೆರ್...) ಜೆದ್ನಾಂ ಎಕ್ಲೊ ಚುಕಿ ಸೊಧುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ ತೆದ್ನಾಂ ಸಮಾಜಿಕ್ ನದ್ರೆನ್ ತ್ಯಾ ಚುಕಿಂಚೆರ್ ಸುಧ್ರಾಪ್ ಗರ್ಜೆಚೊ ಜಾವ್ನ್ ಉದೆತಾ. ಜೆದ್ನಾಂ ಜ್ಯೊ ಚುಕಿ ವಾ ಊಣ್ ಭರ್ತಾತ್, ತೆದ್ನಾಂ ಮಾತ್ರ್ ಸಮಾಜೆಕ್ ತೆಂ ಮೂಳ್ ರಚನ್ ಉಪ್ಕಾರಾಕ್ ಪಡ್ತಾ. ಚಡ್ತಾವ್ ಜಾವ್ನ್ ಚುಕಿ/ಊಣ್ ಧಾಖಂವ್ಚೆಂಚ್ ಎಕಾ ವಿಮರ್ಶಕಾಚೆಂ ಪ್ರಮುಕ್ ಕರ್ತವ್ಯ್ ದೆಕುನ್ ’ವಿಮರ್ಶಕ್’ ಎಕಾ ಸಮಾಜೆಕ್ ಕಿತ್ಲೊ ಗರ್ಜೆಚೊಗಿ ತಿತ್ಲೊಚ್ ಉಪ್ಕಾರಾಚೊ.
ವಿಮರ್ಶಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಾಂಯ್ ವೆಗ್ಳ್ಯಾಚ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಜಲ್ಮುನ್ ಆಯಿಲ್ಲೊ ಆನಿ ಎಕಾ ಸಮಾಜೆಕ್ ರಾಕುನ್ ವ್ಹರುಂಕ್ ತಾಕಾ ಹಾಡ್ಲ್ಲೊ ನ್ಹಯ್. ಜಶೆಂ ಹರೇಕ್ ರಚ್ಣೆಕಾರ್ (ಚಿತ್ರ್ಕಾರ್, ಸಾಹಿತ್ಕಾರ್, ಸಂಗೀತ್ಕಾರ್, ನಾಟಕ್ಕಾರ್......) ವೆಗ್ಳ್ಯಾ ವಿಚಾರಾಂಚೊ, ವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಚೊಗಿ ತೆಚ್ಚ್ಪರಿಂ, ವಿಮರ್ಶಕ್ಯೀ ತೆಚ್ಚ್ ಸಮಾಜೆಚೊ ವಾಂಟೊ, ತೆಚ್ಚ್ ಸಮಾಜೆಚ್ಯೊ ಶಿರೊ/ನಾಡಿ ಪಾರ್ಕಿತಲೊ ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಸಯ್ತ್ ಏಕ್ ರಚನ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಅಪುಟ್ ಸತ್. ವಿಮರ್ಶಕ್ ಫಕತ್ ಚುಕಿ/ಊಣ್ ಸೊಧ್ಪಿ ನ್ಹಯ್, ಏಕ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ತ್ಯಾ ರಚ್ಣೆಕಾರಾಚ್ಯಾಕೀ ಎಕ್ ಮೇಟ್ ವಯ್ರ್ ಆಸುನ್ ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ಬರೆಪಣಾವಿಶಿಂ ಪರಿಪೂರ್ಣ್ ಕಾಳ್ಜಿ ಆಸ್ಚೊ ಶಿವಾಯ್ ದೊಳೆ ಧಾಂಪುನ್ ಚುಕಿ/ಊಣ್ ಧಾಖವ್ಪಿ ನ್ಹಯ್. ವಿಮರ್ಶಕ್ ಎಕಾಕುಶಿಲೆಂ ಚಿಂತ್ಪಿ ಆಸುನ್ ಫಕತ್ ಸಾಂಗ್ತೆಲೆ ನ್ಹಯ್. ಅಸಲೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೊಣಾಕ್ಚ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಉಪ್ಕಾರ್ ಕರುಂಕ್ ವಾ ಬರೆಂಪಣ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಸಕಾನಾಂತ್. ಎಕಾ ವಿಮರ್ಶಕಾಚಿ ಮೂಳ್ ಅರ್ಹತಾ ಹಿಚ್; ಜೊಕ್ತೆಂ ಶಿಕಪ್ (ಡಿಗ್ರಿ/ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ನ್ಹಯ್), ಜೊಕ್ತಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್, ಜೊಕ್ತೊ ಅಣ್ಭವ್ ಆಸುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲೊ. ಬರೆಂ ವಾಯ್ಟಾಮಧ್ಲೊ ತಫಾವತ್ ಪಾರ್ಕುಂಕ್ ಸಕ್ತ್ ಆಸ್ಚೊ.
ವಿಮರ್ಶಕ್ ಜೆರಾಲ್ ಪ್ರಕಾರಾನ್ ಲೊಕಾಮೊಗಾಳ್ ಜಾಯ್ನಾ, ಜಶೆಂ ವಿಮರ್ಶ್ಯಾಚೆಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್ ಸಾಂಗ್ತಾ; 'The expression of disapproval of someone or something on the basis of perceived faults or mistakes.' ಹೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಪರ್ನೆಂ, ಪಾರಂಪರಿಕ್. ಪುಣ್ ಆಯ್ಚಿ ಹಕೀಗತ್ ಮಾತ್ಶಿ ವೆಗ್ಳಿ; ಆಜ್ಕಾಲ್ ವೆಳಾಚೊ ಅಭಾವ್ ಸಮೇಸ್ತಾಂಕ್ ಧೊಸ್ತಾ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಎಕಾ ರಚ್ನೆಕಾರಾಚ್ಯಾಕೀ ಚಡಿತ್ ಅನ್ಭವ್ ಆಸುನ್ ತ್ಯಾ ರಚ್ನೆಚೆರ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಕರ್ಚಿ ಶ್ಯಾಥಿ ಆಸ್ಚೆ ಉಣೆಂ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ದುಸ್ರೆಂ; ಎಕಾ ರಚ್ಣಾರಾನ್ ಅಪ್ಲೆಂ ಆವ್ಕ್ ಖರ್ಚುನ್ ತಯಾರ್ ಕೆಲ್ಲೆ ರಚ್ಣೆಕ್ ಎಕಾಚ್ ಖಿಣಾನ್ ಮಾರ್ನ್ ಉಡಂವ್ಚಿ ಶ್ಯಾಥಿ ಎಕಾ ವಿಮರ್ಶಕಾಕ್ ಆಸ್ತಾ, ವಿಮರ್ಸೊ ದೋನ್ ಧಾರೆಚಿ ತಾಲ್ವಾರ್, ಆನಿ ಸಗ್ಳೆ ತ್ಯಾ ತಾಲ್ವಾರೆಕ್ ಬರೆ ಉದ್ದೇಶಾನ್ ಗಳ್ಸಿತಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ನಿಘಂಟ್ ನಾ. ತಿತ್ಲಿ ಪ್ರಭುದ್ದತಾ ಆಸ್ಚೆ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಸಯ್ತ್ ಮಯ್ಲಾಂ ಪಯ್ಸ್ ಥಾವ್ನ್ ಝಳ್ಕನಾಂತ್. ವಿಮರ್ಸೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಹಾತೆರ್ ಘೆವ್ನ್ ಎಕಾ ಮಾರಾಂತ್ ದೋನ್ ಸುಕ್ಣಿಂ ಮಾರ್ಚೆಂ (ಅಪ್ಣಾಕ್ ಖಾಯ್ಸ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಧುಂಪಂವ್ಚೆಂ ಅಪ್ಣಾಕ್ ಖಾಯ್ಸ್ ಜಾಯ್ನಾಸ್ಚಾಂಕ್ ಖೊಂಕ್ಚೆಂ) ಜಾಲಾಂ. ಅನಿ ಕಾಂಯ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ರಿತಿನ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಕಾಲ್ದೊ ಸೊಡ್, ಚಿಮ್ಟಿಭರ್ ವಿಮರ್ಸೊಯೀ ಘೆತಲೊ ನಾ. ಹೆಚ್ಚ್ ಕಾರಣಾಂನಿ ಪಾರಂಪರಿಕ್ ವಿಮರ್ಶೆ ಚಡ್ ಕರುನ್ ಕೊಣಾಕ್ಯೀ ಖಾಯ್ಸ್ ಜಾಯ್ನಾಂತ್. ’ಆಧುನಿಕ್ ವಿಮರ್ಸೊ’ (Modern Criticism) ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಕಾಂಯ್ ನವೆಂಸಾಂವಾಚ್ಯೊ ವಾಟೊ ಕರುನ್ ದಿತಾ;
’ಸಾಹಿತಿಕ್ ಆಧುನಿಕ್ ವಿಮರ್ಸೊ’ (Modern Criticism) ಪ್ರಕಾರಾಂತ್ ಮೂಳ್ ಶೆವೊಟ್ ತೊಚ್; ಚುಕಿ/ಊಣ್ ಧಾಖಂವ್ಚೊ, ಪುಣ್ ರೀತ್ ವೆಗ್ಳಿ. ಪುಣ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಹಾತ್ ಭಾಂದುನ್ ಎಕಾಕುಶಿನ್ ಫಯ್ಸಲ್ ದಿಲ್ಲೆಪರಿಂ ಉಚಾರಿನಾ, ಬಗಾರ್ ಪಯ್ಲೆಂ ತೊ ಅಪ್ಣಾಕ್ ತ್ಯಾ ರಚನಾಂತ್ ವಾಂಟೆಲಿ ಕರ್ತಾ, ತ್ಯಾ ರಚ್ನೆಚೊ ಸ್ವಾದ್ ಘೆತಾ ಆನಿ ಅಪ್ಲೊ ಅನ್ಭವ್, ಅಪ್ಲೆ ವಿಚಾರ್ ತ್ಯಾ ಸ್ವಾದಾಕ್ ಮೆಳಯ್ತಾನಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ವೆಗ್ಳೊಚ್ ಸ್ವಾದ್ ಲಾಭ್ತಾ. ದೆಕುನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಂ, ಸಮೀಕ್ಶಾ ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಮಹತ್ವಾಚೆಂ. ಜಾಂವ್ ತೆಂ ಸಾಹಿತಾಚೆರ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ವಾ ಹೆರ್ ಪ್ರಕಾರಾಚೆರ್.
ಸಾಹಿತಿಕ್ ವಿಮರ್ಸೊ (ವ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನಾಂ) ಸಾಹಿತಾಚೆಂ ಅಧ್ಯಯನ್, ಮೊಲಾಮಾಪ್ಣಿ, ಆನಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಾಂ. ಸಾಹಿತಿಕ್ ಸಿದ್ದಾಂತಾಂ ಸಾಹಿತಿಕ್ ವಿಮಶ್ಯಾಂಕ್ ಚಡ್ ಕರುನ್ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಥಾವ್ನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ತಾ, ಹೆಂ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಶೆವೊಟ್ ಆನಿ ವಿಧಾನಾಂಚೆಂ ತಾತ್ವಿಕ್ ವಾರ್ಜಿಕ್ (ಚರ್ಚಾ) ಜಾತಾ. ಹ್ಯೊ ದೋನ್ ಕ್ರಿಯಾ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಂಬಂಧಾಚ್ಯೊ ತರ್ಯೀ, ಸಾಹಿತಿಕ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಕೆದ್ನಾಂಚ್ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ವಾದಿ ಜಾವ್ನಾಸಾನಾಂತ್.
ವಾಚ್ಪಿಚ್ ಉಣೆಂ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್ ಸಯ್ತ್ ಚಡ್ ವಾಚುಂಕ್ ನಾಕಾ ವಾ ವೆಳಾಚೊ ಅಭಾವ್ ಧೊಸ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ’ವಿಮರ್ಸೊ’ ಲೊಕಾಮೊಗಾಳ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಕಾನಾ. ಪುಣ್ ಎಕಾ ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತಾಕ್ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚೊ ಆನಿ ಉಪ್ಕಾರಾಕ್ ಪಡ್ಚೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸತ್. ವಿಮರ್ಸೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ’ಚುಕಿ/ಊಣ್’ ಧಾಖಂವ್ಚೊ ವ ಮೂಳ್ ರಚ್ನೆಕ್ ಅಪ್ಣಾನ್ ಉಲ್ಟೆಂಚ್ ಲೆಕ್ಚೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಜೆರಾಲ್ ಅರ್ಥ್ ಉಭ್ಜಲಾ ತರ್ ತಾಕಾ ಅಪಕ್ವ್ (Immature) ವೆಕ್ತಿಂನಿ ಜೊಕ್ತೆಂ ಶಿಕಪ್, ಜೊಕ್ತೊ ಅನ್ಭವ್ ನಾಸ್ತಾಂ ಬೇಜವಾಭ್ದಾರೆನ್ ಬರಯಿಲ್ಲೆಂ ಜಿತ್ಲೆಂ ಕಾರಣ್ಗಿ ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ’ಅಪ್ಲ್ಯೊ ಚುಕಿ/ಊಣ್’ ಸುಧ್ರಾಪಾಕ್ ತಯಾರ್ ನಾಸ್ಚೆ ಘಮಂಡಿ ರಚ್ನೆಕಾರ್ ಸಯ್ತ್ ಕಾರಣ್ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾಂತ್ ದುಭಾವ್ ನಾ.
ಆತಾಂ ಅನ್ಭವ್ Experience ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ಪ್ರಾಯ್ ನ್ಹಯ್, ಶಿಕಪ್ Education ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕೊಲೆಜಿ/ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಂನಿ ಜೊಡ್ಲಲ್ಯೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ಯೊ ನ್ಹಯ್. ತರ್ ತುಮಿ ಆತಾಂ ಮ್ಹಾಕಾ ’ವಿಮರ್ಶಕ್/ವಿಶ್ಲೇಷಕ್’ ಜಾವ್ನ್ ತುಕಾ ಕಸಲೊ ಅನ್ಭವ್ ಆಸಾ?’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸವಾಲ್ ಕರುಯೆತಾ. ತಶೆಂ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ಜ್ಯೆ ಕಿತೆಂ ಕರ್ತಾಂ, ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಸಂಗ್ತೆಚೊ ಅನ್ಭವ್ ಮ್ಹಾಕಾ ನಾ. ಹಾಚ್ಯಾದಿಂ ಜಿಯೆಲ್ಲೊ ಅನ್ಭವ್ ನಾ ತರ್ಯೀ ಜಿಯೆತಾಂ, ಮೆಲ್ಲೊ ಅನ್ಭವ್ಯೀ ನಾ ಪುಣ್ ಜಿಣಿ ಸಂಪ್ತಾನಾ ಮೊರಾಜಯ್ ಪಡ್ತಾ ನ್ಹಯ್? ಎದೊಳ್ ಪಂದ್ರಾ ದೇಶಾಂನಿ ಜಿಯೆಲಾಂ ತರ್ಯೀ ತ್ಯಾ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ದೇಶಾಂನಿ ತಾಚ್ಯಾಧಿಂ ಜಿಯೆಲ್ಲೊ ಅನ್ಭವ್ ನಾತ್ಲೊ. ಮನಿಸ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಯ್ತ್ ಪಯ್ಲೆಪಾವ್ಟಿಂ ಜಲ್ಮಲಾಂ (ಹಾಚ್ಯಾಧಿಂ ಮನಿಸ್ ಜಾವ್ನ್ ಜಲ್ಮೊನ್, ಜಿಯೆವ್ನ್ ಅನ್ಭವ್ ನಾ), ಅಶೆಂ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಹಾಂವೆಂ ಕಿತೆಂಯ್ ಕೆಲಾಂ ತರ್ ತೆಂ ಪಯ್ಲೆಪಾವ್ಟಿಂಚ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ವಾ ಕರ್ಚೆಂ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಸವಾಲಾಕ್ ಜವಾಬ್ ಮೆಳ್ಳಿ ತರ್ ತುಮಿ ಖುಶ್ ಅನಿ ಹಾಂವ್ ದಾಧೊಸ್.
ದೇವ್ ತುಮ್ಚೆಂ ಬರೆಂಚ್ ಕರುಂ,
- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ [ಜ್ಯೂನ್ 2018]
