म्हज्या भुरग्यापणार एकवटांत बळ आसच्या विश्याचेर जायत्यो काणियो वाच्ल्ल्यो, आयकल्ल्यो, इसकोलांत शिकल्ल्यो; जांव्क पुरो ’ऎक पावटिं थोडे पार्वे एका जाळांत शिरकतात, आनी जेदनां तो शिकारेगार लागिं येता, तेदनां ते सर्व पारवें एकवटित जाव्न, त्या जाळाक्च्च घेव्न उभोन वेतात’ म्हळ्ळि काणि आसयेता, वा ’एक्लो बापुय, अपल्या पुताक ऎक बोडि दीवन मोडुंक सांगताना तो पूत एकाच्च खिणान ति बोडि मोडुंक सकता, उपरांत तो बापुय दॊन, तीन, च्यार अशें एकेक बोडि चडवन दीवन, त्यो एक्च्च पावटिं मोडुंक पुताक सांग्ताना, पूत चडित आनी चडित त्राण घालुन त्रास घेवन त्यो मोडता. अखॆरिक तो बापुय सभार बोडियांचो काट दीव्न मोडुंक सांगताना, पूत सलवता. तेद्नां बापुय ऎक लिसांव पुताक समजाय्ता; ’पुता आमि जिणयेंत सय्त एकेक्लिं आसल्यांव तर, आम्कां कोण्य़ी मोडुंक सक्ता, पुण आमि एकवटित जाव्न रावल्यांव तर, आम्कां कोण्यी कितेंच करुंक सकाना’.
ह्यो काणियो आमच्या जिणयेक कितल्यो लगति जातात न्हय? पुण आमच्या समाजेंत प्रस्तुत कितें? एका गांवांत सभार दोरे, प्रांत्याचे दोरे, गांवाचे दोरे, फिर्गजेंचे दोरे. फिर्गजेच्या दोयांभितर परत आड/उभे दोरे, सर्वांक ’समाज सेवा, कोंकणी सेवा’ कर्चो इरादो तर्यी, हे समाजेचे च्युरान च्युरे कशे जातात? कोण कर्ता? कित्याक कर्ता? ह्या विश्यांचेर आमिं आटोव कर्चो गरज ना?
समाज म्हळ्यार कोण? आमि समाजेचोच ऎक वांटो तर, हांगासर ’वेक्ति/हांव’ म्हळ्ळो अहंभाव कित्याक? कसलें तें नांव कोण्यी ह्या संसाराथाव्न घेवुन गेला/वेता?, जो मनिस जीण्भर अप्लें नांव ’थिर’ करुंक पेचाड्चो, मेल्ले घड्येच्च तें होग्डाय्ता, देकुन ताका पुरुंक आयिल्लो लॊक ’मोडें न्हाणया, मोडें पुरा’ म्हण्ता शिवाय त्या मेल्ल्याचें नांव काडिना म्हळ्ळें कित्लें अड्हूक सत न्हय?
देकुन समाजेंत एकामेका जोडुंक प्रॆतन करच्याकी चडित मापान एकामेका मोडुंक कित्याक कोण प्रॆतन कर्ता? हेंच सवाल म्हज्या मतिंत आस्ल्लें. एकेकले अपापले दोरे उभारतात आनी अपापलें बोळ्कें भरतात, अप्णाथाव्न्च संसार, अपणाचोच्च दळबार म्हळ्ळिं बांय खोंडुन त्या बांय्त माणके जाव्न जियेतात शिवाय आमि सर्वां ऎक ना ऎक निबान तर्यी एकवटित जाव्यां म्हळ्ळे चिंत्पान कसलिं? कित्लिं प्रॆतना ह्या आधिं मुंबयांत जाल्यांत म्हळ्ळें व्हड सवाल.
’काळोकाक दुर्सोंच्याकी वात पेटय’ - ऎक भॊव अर्थाभरित सांगप, एदोळ जाय्नातलें आतां तर्यी कित्याक आमि सुर्वात करिनाये? हेंच चिंतपाचि बुन्याद ’कोंकणी एकवट’ मिसांवाचें. हें ऎक संचालन न्हय, हांगासर हुद्दे/अधिकार नांत बगार सर्वां एकामनाच्या वाव्राक, कोंक्णेच्या वाव्राक ऎक मॆट काड्चें प्रामाणिक प्रॆतन मात. ह्यॆविशिं संपर्क केल्लोच्च, मुंबयांत्ल्या चडावत कोंकणी संस्थ्यांनि तांचिं कब्लात दिलि आनी आशें लगबग पंद्रा संस्थ्याचे मुखेलि जम्ले आनी ह्या मिसांवाचो बुन्याद जालि. ह्या मिसांवांत कस्लेच्च हुद्दे नांत, सग्ळिं आमिं ऎक समान, पुण थोडि जवाभ्दारि आमि एकामेका वांटुन घेतलि, आनी ह्यॆ पासत बरें मन धाखयिल्ल्या सर्व संचालकांक, मिसांवांत वांटेलि जाल्ल्या सर्व संचालनाच्या कार्भारिंक, पय्णारि संपादकीय पंग्डाक, सर्व जाहीरात्दारांक म्हजे खाल्ते धिन्वास.
’कोंकणी एक्वट’ नांव देकुन हाचो मत्लब हो न्हय की, मुंबयांत कोंकणी उद्दार जातलि/जालि म्हणुन न्हय, हें ऎक मॆट मात्र, हि ऎक सुर्वात मात्र, हें चिंताप मुखारुन वरिजाय, हाच्याकी बरे रितिन, हाच्याकी चडित संस्थ्यांनि ह्या मिसांवांत वांटेलि जायजय, हें फकत्त ऎक मिसांव वा वॆदि जाव्न उराजय शिवाय ’संचालन वा कसलॆंय राजकीय करच्या इराद्याचें, वा नांव/दुडु कमांव्च्याक’ कोणेंय गळ्सियेत जाल्लें जाव्नाये. हांगासर सवाल हें न्हय की; ’हें मिसांव कित्लो तॆंप बाळता?’, सवाल हें की; ’ह्या मिसांवांत आमि कितलिं बरिं कामां करुंक सकतांव?’.
फिर्गजेमट्टार हरयेक संघटन आपापल्या तांकिचो वावर करुन आसा, बरेंच. पुण हें मिसांव, आम्कां फिर्गजेभाय्र, कोंकणी मट्टार वर्साक ऎक पाव्टिं तर्यी मेळुंक, संवाद चलंव्क, आम्चे फिरगजेच्या तालेंताक प्रॊतसाह दींव्क, आम्च्या फिर्गजेच्या कोंकणी कलाकारांक मान करुंक, कोणाय्चेय बूक पर्गटुंक, कोणाच्योयी संगीत कोवळ्यो उग्तावण करुंक, कोणाचेय नाटक उग्तावण करुंक, मुंबयांत आस्च्या सर्व संचालनांक एकामेका मेळुंक म्हण आसा केल्लो दीस. साहितिक कामाचें मुखॆल्पण साहितिंनि घेतलां, सांस्कृतिक कामाचें मुखॆल्पण सांस्कृतिक सांदे घेतेले, अशें सर्वांचें मेतेर्पण आम्कां पळेंव्क मेळतलें. अशें जालें तर, ऎक कलाकार अप्लो नाटक खेळंव्क कोणाकोणाक परात्तिजय म्हणुन ना, ऎक संगीत्कार अप्लि ऎक संगीत कोव्ळि विखुंक सॆल्स्बॊय्परिं कोणाकोणाक परात्तिजाय म्हणुन ना, ऎक बरय्णार अप्लो बूक विखुंक कोणाकोणाक वोत्ताय करिजाय म्हणुन ना. बगार आमि सर्वां आम्चा कोंकणी कलाकारांक व्हळ्कुयां आनी बरे अर्थाभरित रितिन तसल्यांक पाटिंबो दिव्यां.
’कोंकणी एक्वट’ हाचें पय्लें मॆट ’पय्णारि विशॆस अंक २०१७ओ’ ध्वारिं आमि काड्लां, ह्या विशॆस अंक्याचो इरादो, पांच कोंक्णी बूक पर्गटचो. आनी हे पांच कोंकणी बुकांनि मेळ्चो आदाय, आमि एका गर्जेवंत कोंकणी बरय्णार/कलाकार जो भॊव कश्टार आसा, ताका कुमोक कर्च्या इराद्यान उपॆग कर्चो. हें मिसांव ’नांव/दुडु’ कमांव्चें न्हय बगार, साहित्यामुखांत्र समाज सेवा कर्चि. मुंबयांत्लिं सभार संघटनांनि फकत्त कानडि लिपियेंत कोंकणी बरय्तेलिं/वाच्तेलिं मात्र न्हय, कोंकणी बरंव्क/वाचुंक नेणास्चे सय्त आसात आस्तां, ह्या बुकांत थोडिं बर्पां इंग्लिशांत आसात म्हण्तच, आमि एकाच्च लिपियेक, एकाच्च प्रांत्याक, एकाच्च वर्गाक कोंकणी लग्ति जाल्लि म्हळ्ळें अशीर चिंताप दवरिनास्ताना, संघटित चिंत्पान हें मॆट काड्लां. हें संपें तत्व सम्जुंक कांय चड त्रास नाकात, फकत्त काळ्जांत आनी मनांत बरें चिंताप मात्र आस्ल्यार पुरो. पुण आंबोट केल्ल्यांक गळ्याकडे लास्चेपरिं कोणाक तर्यी हें मिसांव सोसिना तर, तसल्यां पासत आमि देवालागिं माग्येता शिवाय हेर कितेंच न्हय.
कोंकणी बोंदेर उभारुंक अम्कां व्हड व्हड मुंडास्गार नाकात, अध्यक्ष, स्थापक न्हय, बगार ’सेवक/चाकोर’ जाय. आज आमि जागतिक भासो शिकतांव, चडावतां दोनाप्रास भासो शिकता, चडित आनी चडित भासो शिक्ल्ल्यांत कोणाक्च्च कितेंच बाधक ना, पुण अप्लि माय्भास उलय्ल्यार हेर भासो शिकुंक जाय्ना म्हळ्ळिं पिसांट चिंत्नां कित्याक म्हणुन तुमिंच विचार करा.
भिल्कुल पाटिं पळेंव्क ना, आमिं कोंकणी बोंदेर उभारुंक आसा, कोंकणी सोंर्गो उभारुंक आसा, कोंक्णेंत्लिं अनिक्य़ी बरिं कामां करुंक आसात. कितेंय जांव, कशेंय जांव ’कोंक्णेचें नांव उभार जांव’, आम्चि अस्मिताय कोंकणी, आम्चि माय्भास कोंकणी, देकुन आमिं सदां; ’कोंकणी उलव्यां, कोंकणी उरव्यां आनी कोंकणी जिणिच्च जियेव्यां’
कोंकणि थंय तुम्चो विश्वासि चाकोर,
वल्लि क्वाड्रस
[संपादक: पय्णारि.कोम]
[हेच्च फेब्रेर मय्न्याच्या २६ तारिकेर उगतावण जांव्क आस्च्या ’पय्णारि.कोम विशॆस अंको २०१७’ हांतुं पर्गटुन येंव्चें संपादकीय]
