[संसारांत दोन वरगाचो]

संसारांत दोन वरगाचो लोक जियेता; एक शिकपी/समजणेचो आनी दुसरो न्हय. पयलो मुखेल‌पण घेता आनी दुसरो फकत पाटलाव करता. अशें म्हणताना मनांत एका इंगलीश सांगणेची याद येता; 'There are only two options: make progress or make excuses'. प्रगती म्हळ्यार विकास, फुडें वेचें, मुकार वेचें, सुध्राप करचें अपल्या चिंतपाचेर सुदराप, आपल्या विचारांचेर सुदराप, अपल्या बरवपाचेर सुदारप तशेंच अपल्या करनेंत सुदारप. जेदना हें पयलें जाता तेदना अरध्या समाजेची प्रगती जाता.

पूण प्रगती बदलावणेशिवाय जायना, बदलावण सरवांक गरजेची. बदलावणेशिवाय प्रगती साध्य ना. 'Progress is impossible without change, and those who cannot change their minds cannot change anything'. ह्ये सांगणेंत खूब मतलब आसा. गोंयचा युनिवर्सिटिचो प्राध्यापक तशेंच कोंकणी विभागाचो मुखेसत बाब प्रकाश पेऱ्येंकराची ही कविता.

वासतव समाजेच्या उतरांनी आमी ह्या संसारांत जियेताना ’आलतडी आनी पलतडी’ म्हळ्ळे दोन सब्धांक महत्वाचें स्थान दितांव. जिवीत एक न्हंय वा दरयो म्हण लेकलें तर, न्हंयचीं वा दरयाचीं दोन पोंतां आलतडी अनी पलतडी. म्हणजे दोन वेवेगळे दिशा. पूण तातवीक उतरांनी हे सब्धांचे मतलब; आमी जियतलो संसार आलतडी तर, आमी वचुंक आसचो संसार (जाका सरग वा येमकोंड म्हणतात) तो पलतडी म्हणतात. आध्यात्मीक नदरेन सयत ह्या सबधांक खूब अरथ आसात; अलतडी आमची प्रसतूत जिणी तर पलतडी आमी बदलुंक जाय जाल्लो शेवोट. म्हणजे आमकां जियेताना दिशटावो (vision) गरजेचो.

पलतड ना

’ही वाट खंय वयता?’

’न्हंय पलतडच्या गांवात’

’वाटेर न्हंय लागता?’

’हय’

’पलतडी कशें वचप?’

’न्हंय उतरून’

बरोच वेळ भोक घशटीत चलतकच पांडू

न्हंयच्या देंवण्यार थांबलो

’पलतडी वयताना

न्हंयच्या देंवण्यार व्होंवलों जाल्यार?

आलतडचे पलतडी

आनी पलतडचे आलतडी

कितलेशेच वाटसरू न्हंय उतरून

येत आसात, वचत आसात..

पायान पांगळो

आनी मनान दुबळो पांडू

असो आलतडी

नदर पलतडी लावन

देंवण्यार मोनेळ पांघरून बसला..

’सातक्या पांडू

तू पलतडी कित्याक वयता मरोंक?’

कांय तरनाटे

कंबर भर उदकांतल्यान

न्हंये पलतडी गेले

पांडूक थंयच सोडून

कारण तेका पलतडूच ना..’

- डा| प्रकाश पेऱ्यंकर [मार्च २०१८]

डा|प्रकाश पेऱ्यंकर: नामणेचो कोंकणी चिंत्पी, एक काण‌येगार, विशलेषक, उलवपी, आनी कवी. गोंयचा युनिवर्सिटिच्या कोंकणी विभागाचो मुखेसत आनी प्राध्यापक जावन वावर करून आसच्या हाचो कविताजमो ’आमचे आमी’ पर्गटला. सभार कविसम्मेळनांनी हाणें वांटो घेतला तशेंच साहितीक कामासाळां चलवन वर्ता.