[अंकण] ब्रेक्सीट (Brexit)अनी आमचो देश - एक परिचय
ब्रेक्सीट (Brexit) अनी आमचो देश - एक परिचय
प्रसतावन:
'If Europe were once united in the sharing of its common inheritance there would be no limit to the happiness, prosperity and glory which its ३०० million or ४०० million people would enjoy', दूसऱ्या महाझुजा वेळार ब्रिटनाचो प्रधानी जावन असल्ल्या विसटन चर्चिलान, १९४६ इस्वेंत सांगल्ली उत्रां हीं. दूसऱ्या महाझुजा उपरांत युरोप एक जायजाय म्हण सांगल्ल्या पयकी हो प्रमूक जावनासा. असे १९४५, मळ्यार दूसऱ्या महाझुजा उपरांत युरोपांत, प्रमूक जांवन समाधान, शांती अनी उपरांत प्रजाराज, समानाता, कानून, मनश्याची हक्कां, अनी स्वतंत्रता उकलून दरुंक युरोपाचा देशांनी सागांता मेळोंन घडल्लो एक एकवट वा संघटन जावनासा युरोपियन युनियन (European Union). ब्रेक्सीट मळ्यार ह्या युरोपियन युनियना थावन ब्रिटनान बायर वेचे (Exit). हो एक संकीर्ण अनी लांब विषय, असे जाल्यान ह्या लेखनांत ब्रेक्सीट अनी व्यापाराचेर ब्रेक्सिटाचो परिणाम सोंप्या रितीन विशलेषण कर्चे प्रयत्न केला. विसतार विवर लेखनांत दिल्ल्या उल्लेख वा आधार (Reference), हांतू असात.
युरोपियन युनियन, १९४९ इस्वेंत Council of Europe थावन प्रारंभ जाल्ली प्रक्रिया अनी ह्या प्रक्रियाक, ०१/११/१९९३ वेर युरोपियन युनियन (European Union) मळ्ळे नांव मेळ्ळे. युरोपियन युनियनाचा अधिक्रत जाळी जागो www.europa.eu हाचे प्रकार हो २७ युरोपियन देशाचो एक एकवट.
युरोपियन युनियनांत सबार विभाग असात, जसे युरोपियन अयोग पूण युरोपियन संसद हांतू प्रमूक जावनासा. ह्या सर्व विभागांक २७ देशांचे प्रतिनिधी अप्पल्ल्या देशा थावन चुनायीत जांवन येतात. हे २७ देश हऱ्येका वर्सा अप्पल्ल्या देशाचे कानून, अर्थीक नीत, जम्या खर्चाचे लेकाचार (Budget) अनी इतर सबार धोरणा, योजाना अनी नीती तयार कर्ताना, युरोपियन युनियन ह्या सर्व २७ देशांक चाल्तें (Common) कानून, अर्थीक नीत, जम्या खर्चाचे लेकाचार (Budget) अनी इतर सबार धोरणा, योजाना अनी नीती तयार कर्ता. हांगासर ह्या लेकनाचा द्रषटेन, युरोपियन युनियनान माडुंन हाडचा सभार योजनांत, सकयल तिळसिल्ले तीन विशय प्रमूख जावनासात. ( Reference: https://europa.eu/european-union/about-eu_en)
दुडवा आधार- युरोपियन युनियनाक तसेंच म्हळ्ळे जम्या खर्चाचे लेकाचार (Budget) असा, हांतू युनियनाचो हऱ्येक देश दुडू गाल्ता,(Reference: Who pays in and who gets most back- BBC - २७/०५/२०१९) असो जमो जाल्या दुडवा थावन युरोपियन युनियान ह्या २७ देशाचा परिस्थितेक अनुसार जांवन सबार कामांक दुडू दिता. हांतू संशोधन, शिकाप, पाटीं उरल्ल्या युरोपियन युनियनाचा देशांची उर्दगती अनी दऱ्याक संबंद जाल्ले विशय (Maritime and Fisheries) प्रमूक जावन असात.
प्रयाण- युरोपियन युनियनाचा भितर युरोपियन युनियनाचा सांद्यांनी (Citizens) सुलभायेन प्रयाण करियेत, हांची विसा प्रक्रीय वा एका देशा थांवन अन्येका देशाक वसोंक अत्यंत सलीस जावनासा.
व्यापार- हांगासर गर्जेचे जावनासा ’Single Market’ चिंताप, असे मळ्यार, युरोपियन युनियनाचा भितर युरोपियन युनियनाचा सांद्यांनी (Citizens) कायद्यानुसार शिकाप शिकयेत अनी जियेयत. तें न्हय असता पुंक्याक मळ्यार तिर्वो नासता देशां मधें वसतू असर-पसर करियेत. व्यापार कर्चा द्रषटेन ही एक अत्यंत अनकूल वा पायद्याची परिस्थिती जावनासा. (Reference -https://europa.eu/european-union/topics/single-market_en)
सागांता असल्यार... सर्व बरे... हें युरोपियन युनियना थांवन शिकचें तसले लिसांव जावनासा. युरोपियन युनियनान युरोपांत केल्ल्या कामा खातीर २०१२ इस्वेंत नोबेल शांती पुरसकार लाबलां.
पूण ह्या युरोपियन युनियनांत ... ब्रिटन ...ना!!!, अनी हाका कारण..ब्रेक्सीट!.. ब्रेक्सीट मळ्यार Brtish Exit, मळ्यार युरोपियन युनियना थावन ब्रिटनान भायर वेचे.
ब्रेक्सीट:
युरोपियन युनियनाचा दाखल्या प्रकार ब्रिटन अनी युरोपियन युनियनाचो संबंध सुमार चाळीस अनी स (४६ ) वर्सांचो, ०१/०१/१९७३ वेर ह्या एकवटाक वा संघटनाचो सांदो जाल्या ब्रिटनाचो संबंध तितलो कांय बरो असल्लो म्हण सागोंक जायना. १९७५ चा जनादेशांत (Referendum ) ब्रिटिशांनी ह्या निर्धाराक बहुमत दिल्ले, जाल्यारी एका काळार संसारभर राज्याधिकार चलोन सवय जाल्या ब्रिटिशांक हें कषट जाताले.(Referece : Jeremy Black -Britain and Europe: A Short History ), तें न्हय असता, १९७५ इस्वेंत नोव सांदे देश असल्ल्या ह्या संघटनांत सांदे चड जांवन येताले, अर्थीक उद्रगते खातीर असा केल्ले हें संघटन दीस वेता वेता राजकीया अनी इतर विशयानी मेतेर जावंक शुरू जाल्ले. हांचो परिणाम जांवन, ह्या संघटना विरोध लोकान अवाज शुरू केल्लो. ब्रिटनांत ह्या चिंत्पाचो अनी दूसऱ्या देशांचा लोकांचो संखो चड जाते असा मळ्ळें (Immigration) नीब घेंवन, चुनावणा वेळार वोटांचे राजकीया शुरू जाल्लें. (Reference: Euro sceptisism on raise in Europe - Poll Suggest - BBC dated ०८/०६/२०१६ and Support to Eurosceptic Parties Doubles in two decades across EU - The Guardian dated ०२/०३/२०२० )
हीं संगळे मनांत दवरून २०१५ इस्वेंत तेदाळाचो ब्रिटीश प्रधानी डेवीड क्यामरोन हाणे जनादेश असा केलो, हो जनादेश २३/०६/२०१६ वेर जालो अनी ५२% बहुमतान ब्रिटीश लोकान युरोपियन युनियन सोडिजाय म्हण वोट दिलो, ह्या प्रकार ३१/०१/२०२० वेर ब्रिटनान युरोपियन युनियन सोडले, नियमा प्रकार ३१/०१/२०२० थांवन ३१/१२/२०२० मणासर बदलापाची अवदी(transition period) ताचा नंतर, ब्रिटन युरोपियन युनियना थांवन संर्पूण रीतीन बायर वेताले.
विशलेषण:
ब्रेक्सिटा नंतर ब्रिटन युरोपियन युनियना थांवन स्वतंत्र जाता, युरोपियन युनियनाचो कसलोय अधिकार, नियम वा कानून ब्रिटनाक लागू जायना. तसे मळ्यार युरोपियन युनियनाचो कसलोय दबाव नासतना ब्रिटनाक ताची नियमा, प्रत्येक जांवन व्यापार अनी प्रयाण हांतू घेंवन जातात. असे जाल्यान संर्पूण ब्रेक्सीटा उपरांत ब्रिटनाचा व्यापार अनी प्रयाणांत नियमानी मुळावी बदलवण जांवची साध्याता असा.
हागांसर प्रवेश जाता अंमचो देश भारत. Brexit and its Impact on India's Export Business by V.V.L.N. Sastry हाचा संशोधना प्रकार अंमचा देशाक व्यापरांत फायदो जांवची साध्यता चड असा मणता, पूण हें २०१८ इस्वेंत केल्ले संशोधन. प्रसतूत परिस्थितेंत ब्रिटनांत बंडवाळ गालन वा दुडू गालन व्यापार कर्चा पयिल्ल्या वीस देशां पयकीं भारत एक जावनासा. सुमार ८०० वयर भारताचे कंपेनी ब्रिटनांत असात (Reference: www.ons.co.uk). ब्रिटनयी भारतांत दुडू गालन व्यापार कर्च्यात पाटी ना. वयर तिळसिल्ल्या संशोधना प्रकार ब्रिटन पयिल्ल्या धा देशां पैकी एक जावनासा, असे हे अंके-संखे पळियिल्ल्यार दोनी देशांक एकामेकाची गर्ज दिसता. पूण दीस वेता वेता बदलून येंवचा दोनी देशांचा राजकीया परिस्थिती पळेयिताना, हें तितलें सुलाबायेचे म्हण भोगाना. हागांसर अत्यंत गर्जेचे अनी विशेस जांवन गमन दीजाय जाल्लो विषय जांवनासा, ब्रेक्सिटा उपरांत ब्रिटन अनी युरोपाचो संबंध, पाटल्या चाळीस अनी स वर्सां सांगाता असल्ल्या हांका एकामेकाची गर्ज मसतू असा. जाणत्यांची संभाषणा अनी संशोधन मनांत दवरून आंमचा देशाचा व्यापाराचा द्रषटेन परिणाम गाल्चे विशय ह्या परी असात.
मटव्या अवदेक भारतांत ब्रिटनाचो दुडू (Foreign Direct Investment) उणो जातालो, पूण हें दोन देशांचा संवादचेर होंदोन असल्ल्यान हांतू सुधार जांवची साध्याता असा. अंमका सर्वंक कळीत असल्ल्यापरी ब्रिटन देशांतर मनश्याचेर (Migrant Labour) होंदोन असचो देश, व्यापार न्हयी असता मेडिकल अनी कंप्यूटर क्षेत्रांत सबार भारतीया लोक काम कर्ता. ब्रेक्सिटा उपरांतल्या संवादांत आंमचा देशान भारतीयाक ब्रिटनाक वेचा प्रक्रियांत सडिलाय विचारिजाय म्हळ्ळी अभिपराय असा.
भारताक ब्रिटन, युरोपाक वेचे दार जावनासा, हें दार ब्रेक्सिटा मुकांत्र बंद जाताना, भारताचे कंपनी युरोपाचा व्यापाराक दुस्रे दार खंडीत सोदताले. प्रसतूत परिस्थितेंत सबार कंपेनी ब्रिटना थांवन Single Market हाचो फायदो घेंवन युरोपांत व्यापार कर्तात, असे व्यापार कर्चा कंपेनिंक अपले व्यापाराचे मूळ (Head Office) ब्रिटना थांवन काडन युरोपा भितर करिचाय पडतले, हाका चडीत दुडू (Additional Investment) जाय पडतलो.
ब्रेक्सिटा नंतर, युरोप भारता कडे चड अनी चड व्यापार कर्ची साध्याता असा. अमेरिका अनी चीना मदलो मनसताव, युरोप अनी अमेरिकाक चीनाचे वडोन येंवची वर्चस्व (Supremacy) उणे करिजाय जाल्यार भारता कडे बरो संवाद कर्ची गर्ज असा.
सुमार १४-१५ लाक भारतीया लोक अनी ८०० वयर भारताचे कंपेनी ब्रिटनांत असल्या संर्धबार एदोळच असल्ल्या व्यापाराक ब्रिटनांत मुकार वरुंक जाय जाल्लो चडीत सहकार मेळची साध्याता असा.
RonaK Desai - What Brexit Means for India July ०६, २०१६ हाचा प्रकार ब्रेक्सिटा नंतर पांडाचे मोल देंवताले, ह्या वर्वीं ब्रिटनांत असल्ल्या व्यापारिंक व्यापारांत लाभ करुंक कषट जाताले, तें नहीं असता खंचायी कंपेनी ब्रिटनांत असोन ताका पूरक वसतू वा कच्चा वसत लाबोंवची कंपेनी (Supply Chain) युरोपांत असात जाल्यार ब्रेक्सिटा उपरांत तिर्वो (Taxation) दींवची रीत संकीर्ण जाताली, ह्या विशयाचो फायदो घेंवन युरोपाची दुस्री देशां पत्येक जांवन प्रान्स अनी जर्मनी नही केवल भारताक बगार ब्रिटनांत असल्ल्या सबार इतर देशाचा कंपेनिंक अपल्या देशा थंय अकर्शीत करुंक सर्व प्रयत्न कर्तली. असल्या वेळार अंमचो सर्कार युरोप अनी ब्रिटना कडे कसो संवाद कर्ता हाचे वयर होंदोन असा.
संर्पूण ब्रेक्सिटाक सुमार पांच महिने बाकी असात, कोरोनान एदोळच व्यापार कर्चा रीतिंत सबार चिंतिनातल्ली बदलावण हाडल्या असे जाल्यान मुकल्या दीसानी हो एक चर्चास्वद विशय जांवन असतालो अनी हाचो परिणाम वेळा सवे बदलोंन वेतालो.
- लारेन्स वी बारबोजा - म्यानचेसटर, Aug 2020
