[मटवी काणी] बोंबोयचो माम [ वल्ली क्वाड्रस]
ही एक काणी मात्र न्हय, सभारांची जिणी सयत. पूण कुटम, भांध म्हळ्ळे दाक्षेणेंत, भिरांतेन असल्यो कितलेश्यो काणियो अजून काळोकांत उरल्यात. ही एक हकीगत जी हांवें लागशिल्यान पळेल्ली तशेंच पार्किल्ली. बाकिचें सर्व त्या त्या वाचप्याच्या चिंत्पाच्या प्रभुद्दतेचेर सोडतां.
[मटवी काणी] बोंबोयचो माम [ वल्ली क्वाड्रस]
’बोंबोयचो माम सरलो कंय’, सकाळीं उटून कुजनांत रिगोन चा कर्चे वेळार मोबायलांत आयिल्ली वाटसआप मेसेज वाचल्ल्या रीटाच्या मतिंत कसलिंच भगणां उदेल्लीं नांत. तो इतलो तेंप खंय आसलो? कोणागेर आसलो? कितें कर्न आसलो म्हळ्ळें कोणाकच नख्खें कळीत नातलें तरयी आयलेवार गांवच्या कोलेजिंत शिकचा आकयच्या नात्वान ’फ्यामिली’ म्हळ्ळो एक वाटसआप पंगड केल्लो आनी अपणाकयी तांतूं भर्ती केल्लो देकून त्या पंगडांत बोंबोयच्या मामाविशीं कोणेंगी, कितेंगी बरयिल्लें वाचल्लो उडास, पूण उडास दवरुंक रीटा सकल्लें ना.
रिटान अपल्या एक्सुरी जिण्येचीं पन्नास वर्सां एदोळच्च संपल्लीं. ’कुटम’ म्हणचेपरीं कोणयी नातल्लीं, तर्ने प्रायेर नर्सिंग शिकून पयलें बोंबोयच्या आस्पत्रेंत काम करून, थोडेच वर्सांनी लंडन गेल्लें रीटा, पाटल्या इक्रा वर्सांनी स्वीडनांत काम करून आसलें. वाचप आनी संगीत सोडल्यार हेर कसल्याकयी हुमेद जांव आवकास जांव रीटाक नातलो.
’कुटम’ वाटसआप पंगडांत सयत आजकाल कर्करे चडून गेल्ले; कोण देव, सांत, इगर्जेच्यो तस्वीरो धाडन अपली भक्तेची उचार्णी कर्ता तर कोण खाणाच्यो तस्वीरो धाडता. कोण नव्या घराची तस्वीर धाडता आनी कोण तांकांच समजनातल्ली माहेत वा जोक्स धाडता. सभार पावटीं रीटान चिंतल्लें आसा, अपणान मांयगांव सोडन कांय तेत्तीस-चोवतीस वर्सां जालीं. तरयी गांवांत एलिसांवाविशीं प्रचार, धर्माच्या नांवान जांवच्या मारामारेविशीं वा ल्हा-ल्हान भुर्ग्यांचेर चल्च्या भलत्कार तशेंच खुनियेविशीं खबरो वाचून पुरो जाल्ल्याक आतां वाटसआपाचेर सयत तसलेच फोटो/विडियो येंवच्यो पळेवंक रीटाक नाकासलें. एक दोन पावटीं अपणान वाटसआपार आसचें कित्याक हेरांक कळयलें म्हळ्ळे चुर्चुरे सयत रीटाक भग्ताले आनी अपूण ह्या पंगडाथावन भायर वेचेंच बरें म्हण भग्तालें. पूण ’कुटम’ म्हळ्ळें अर्थ नातल्लें चिंत्पान तें सोडदोड कर्तालें. ह्या फार्वर्ड मेसेजीं मधें अपरूपायेन सयऱ्यांच्यो खबरो मेळताल्यो त्यो तें सांजेर काम संपवन पाटीं येताना मेट्रोचेर बसून वाचतालें.
ल्हानपणार बोंबोयचो माम म्हळ्यार पयलो ताका मोग आसलो. ताणें बोंबोय थावन हाडच्यो खारी बिसकुटो, कडक पाव, आनी गांवांत ताणें येवन आमकां खावंक दिंवचो मसका पाव म्हळ्यार आमी कितेंय करुंक तयार आसल्यांव आनी तिच्च आमची असकत्काय जावनासली. एकलोच भाव देकून मांयक तो मोगाचो. देकून सकाळीं थावन सांज परयांत ’बाये तें रांद, बाये हें रांद’ म्हणतालो. मांयक सयत ताचेर विशेस मोग, ल्हान भुर्गो आसतानांच तांची आवय सरली देकून तिच्च मामाची भयण तरयी आवयपरीं. आटवी क्लास फेयल जाल्लोच्च सेजारी बोंटाच्या माधू शेट्टिसवें बोंबोय गेल्लो माम, त्याच बोंटांच्या होटेलांत काम करुंक लागल्लो म्हणून ल्हानपणार आयकल्लो उडास.
रीटान ताका पयलें पळेताना तो कांय भावीस-तेवीस वर्सांचो तर्नाटो, रीटा पांचवे क्लाशिंत शिकचें भुर्गें. चडावत जावन माधू शेट्टी आनी बोंबोयचो माम सांगाता येताले वेताले आनी तांची खास इसटागत. माधू शेट्टी सयत मामापरिंच ताच्या भयणिगेर रावतालो. आनी ताच्या भयणीक जोवळीं चेडवां सात्वे क्लाशिंत शिक्तालीं. दोन हफ्त्याच्या रजेर आयिल्ल्या माधू शेट्टीन बोंबोय थावन फियेट कार हाडचें आसलें. कुक्केहळ्ळीक कार आयलें म्हळ्यार आतां सगळ्यांक कळीत आसलें, तें माधू शेट्टिचें फियेट कार म्हणून.
माधू शेट्टिच्या भयणिच्या दोगांय धुवांच्या मतिंत तांचो माम माधू शेट्टीच तांचो मुखलो घोव म्हणून आसलें तरयी दोगांय ताच्यो बायलो कशें जांवच्यो म्हळ्ळें सवाल रीटाच्या मतिंत धोसतालें. रीटा सयत एकलेंच चेडूं, बोंबोयचा मिल्लांत काम कर्न आसचो रीटाचो आन रीटा देड वर्सांचें भुर्गें आसचेवेळार आवघडांत अंतरल्लो देकून त्या मिल्लान दिल्लो थोडो पोयसो बेंकांत दवरून गांवांत माधू शेट्टिच्या गेणिच्या अर्ध्या एकऱ्या जाग्यार कांय इल्ली कृषी/रांद्वय लावन, ल्हान एका कुडाचें घर कर्न दीस काडन आसच्या रीटा आनी तिच्या आवयक बोंबोयचा मामाचोच आधार.
रीटा शिकपांत चुरूक आनी बुध्वंत, इगर्जेच्या मिसाक वेतालें. रजेर आयिल्लो माम सयत रीटाक मिसाक आपवन व्हर्तालो तरयी रीटाक कितेंगी अपल्या मामाचेर एका रितिचें असवकसायेचें भगाप. जावंक माम मोगाळ, केदिंच रीटाचेर दड्यो घालून वा ज्योर करून उलवंक ना. जाय जाल्लें घेवन दितालो; जशें ऐसकेंडी, कूल ड्रिंक्स, चोकलेटां. फिल्माक आपवन व्हर्तालो, नवें वसतूर घेवन दितालो, बूक, पेन्नां घेवन दितालो तरयी अपणाक बोंबोयचो माम कित्याक खायस जायना म्हळ्ळें ताका समजनातल्लें.
रीटा सकाळिंचो उटाउटीं मेट्रो धरून कामाच्या वाटेर आसलें.
मांयगांवाक वचानासताना कांय सत्रा वर्सां उत्रल्लीं. सत्रा वर्साधीं आवयच्या मोर्नाक गेल्लें रीटा, त्ये उपरांत गेल्लें ना. मोर्नाक गेल्लेवेळार पयशिले मौशेन रीटाचो फोन नंबर घेतल्लो आनी तवळतवळ अपल्या भुर्ग्यांक शिकपाक पोयशे धाडुंक फोन कर्ताली आनी रीटा सयत तांकां पोयशे धाडतालें तरयी संबंध म्हणून रीटाक कोणयी नातल्लीं. फकत अपली आस्पत्र, घर आनी हें मेट्रो सोडल्यार रीटा खंयचरयी वचानातलें. मिसाक वेचेंय भोव अपरूप जाल्लें देकून टिवी आनी खबरो तें वाचतालें.
नाका नाका म्हळ्यारी ताच्या मतिंत बोंबोयच्या मामाचिंच चिंत्नां मतिंत येतालीं. तो कसो मेलो? ताचें मोर्न करुंक कोण आसा? आतां कितें जातेलें? एकेच्च सवाल रीटाच्या मतीक धोसतालें.
’माधू शेट्टी नशीबवंत, ताका दोगी बायलो, पूण अपणाचें नशीब खोटें’ एक दोन पावटीं माम रजेर आयिल्लेवेळार सांग्तालो. पूण रीटाच्या नेणत्या मतीक कितेंच समजानातल्लें. आवयन रीटाक समजायिल्लें; "अळे पुता, बोंटांचीं थोडीं बायलां, अपल्याच ल्हान भावाक अपल्या धुवेक दीवन काजार करयतात"
रीटाक काजार म्हळ्ळें आयकून लज दिसताली.
दीस गेल्लेपरिंच बोंबोयचो माम देदेस्परोर जाल्लो दिसतालो. एका कुडाच्या घरांत एका कुशीन घाल्ल्या मांद्रेंत रीटा आनी तिची आवय निदतालीं तर अन्येका कोनशांत मांद्रेर बोंबोयचो माम निदतालो. ताका नीद लागली म्हळ्ळें ताणें घोरेवंक सुरू कर्तानांच कळतालें. पूण पाटले थोडे दीस थावन ताणें घोरेंवचो आवाज आयकनातलो.
एक पावटीं तुका हांव सैकल सोडुंक शिकयतां म्हणून एक भाड्याचें सैकल घेवन आयिल्ल्या मामान सैकल सोडुंक शिकल्यार अपूण एक नोवें सैकल घेवन दितां म्हळ्ळें आयकून रिटाच्या हुमेदीक पाकां लागल्लीं. अशें सैकल सोडुंक शिकवंक गेल्ल्या मामान रिटाक अपल्या बावळ्यांनी आरावन धर्न सैकल शिकयताना रिटाक सैकल शिकचांत भिल्कूल ध्यान गेल्लेंच ना.
थोडे दिसांनी मामान रीटाक फिल्माक आपवन व्हर्तां म्हणताना, रीटा अपणाक फिल्माक वचुंक नाका म्हळ्ळें मात्र. रीटाच्या आवयन रीटाच्या कान्सुलाचेर दोन थापडां घालून सांगलें; ’तुजो मामगो तो, तुका खांवचोना, व्हच’
आनी रीटा उपाय नासताना मामासवें फिल्माक गेल्लें. त्ये दिसा थावन रिटाक अपल्या आवयचेर आनी मामाचेर मोन मोडल्लें.
थोडे दिसा उपरांत माम बोंबोय पाटीं गेल्लो आनी रीटान अपल्या आवयलागीं सांगुंक धरलें; "म्हाका माम कित्याकगी खायस जायना मां, तो म्हाका कंय कंय अपडता आनी कीस दिता... माधू शेट्टी अपल्या भाचियांक तशें कर्ता, अशें कर्ता म्हणता मां, म्हाका समजना.."
पूण रिटाच्या आवयन कितेंच प्रतिरोध धाखयिल्लो ना. "तुका लागलां पिशें, नाका जाल्लें चिंतून भेश्टेंच तुजी तकली पाड कर्ताय, ताणें कीस दिल्यार कितें जालें, तो तुजो माम ने?"
पूण रीटाच्या नेणतुल्या मतीक कितेंच समजनातल्लें, खंयगी, कितेंगी सार्कें जायना म्हळ्ळें चिंतप ताच्या मतिंत उदेवन येतालें.
अशिंच वर्सां पाशार जाल्लेपरीं रीटाची धावी क्लास जावन नर्सिंग शिकुंक गेलें. आनाच्या कंपेनिथावन मेळल्लो इल्लो पोयसो बेंकांत आसलो, तो चेडवाच्या शिकपाक आसुंदी म्हणून रिटाची आवय थंय हांगा काम करून दीस काडताली. अशें थोडेच वर्सांनी नर्सिंग जावन काम सोधून आसचेवेळार मामान बोंबोय व्हरून कामाक लागंवची इच्चा वेक्त केली मात्र न्हय, रीटाक आपवन वरुंक गांवाक आयिल्लो. रीटालागीं सयत दुस्री वाट नासताना अपल्या मामासवें बस्सार बोंबोय गेल्लें.
सकाळिंचो वेळ जाल्ल्यान मेट्रोचेर गडदी नातल्ली. रीटा तेंपाधलीं चिंत्नां घेवन आस्पत्रेक रिगोन काम कर्तासताना सयत रीटाची मत बोंबोयच्या मामाविशिंच चिंताली. अपणान ताच्या मोर्नाक वेचें? खंय म्हण वेचें? कित्याक म्हण व्हेचें?
रीटाच्या मतिंत हळताचें वादाळच ऊटल्लें.
आस्पत्रेंत सयत वेवेगळ्या जाती-कातिच्या पिडेसतांक मेळून तांच्यो एकेक काणयो आयकून सवय जाल्ल्या रीटाक आतां मामाच्या मोर्नाक लागून गांवाक वेचें कसलेंच चिंताप नातल्लें. अवचीत म्हळ्ळेपरीं त्ये दिसा एक ल्हान भुर्ग्याक एमर्जेन्सी वार्डांत भर्ती केल्लो आनी रीटाक सयत त्ये दिसा एमर्जेन्सी वार्डांत ड्यूटी आसली.
ल्हान भुर्गें, कांय इक्रा-भारा वर्साचें भुर्गें. मासीक स्रावांत विपरीत रगत व्हाळल्लें देकून तिका भर्ती केला म्हण कोणेंगी सांगचें आयकलें. पूण उपरांत कळोन आयलें, तिच्याच एका सयऱ्यान तिचेर भलत्कार केला म्हणून.
रिटाची तकली पिसांतूर जाली, चेडूं मतीर नातल्लें. ओपरेशनाची तयाराय करुंक आसली देकून हेर नर्सां सवें रीटा सयत तयाराय करुंक लागलें.
"स्वीडन तसल्या प्रगतिशील श्हेरांत सयत असलीं आण्वीं कामां घडतात?" रीटासवें काम कर्न आसचें इथियोपियाचे नर्सान हळू ताळ्यांत पुस्पुसचें रीटान आयकलें.
"खंयचेंय श्हेर कोणायचेरयी भलत्कार करिना, पूण ती विकृत मनोगत कर्ता" रीटान जाप दिल्ली.
"भिर्मत त्या भुर्ग्याची, पूण तिका राकुंक तिच्या घरांत दादलो कोणयी नातलो?" परत तिचें सवाल.
"घर्च्या दादल्यानच केल्यार कोण आसचो राकवली?" रीटान समजांवचें प्रेतन केलें.
तितल्यार डाकटर ओपरेशन थियेटराक रिगलो.
ओपरेशन जातच्च रीटा आनी हेर नर्सां चेडवाचेर नदर खंचवन बसल्लीं.
चेडवाक पळेल्लेपरिंच रीटाचीं चिंत्नां जागीं जाताना भगणां सयत उचांबळ जावन येतालीं. अपणक कामाक लागयतां म्हणून बोंबोय आपवन हाडल्ल्या मामान अपणाक ताच्या एका इश्टागेर आपवन वेल्लें, पयणाच्या पुरासणेंत आयिल्ल्या म्हाका जेवंक जावंक नाकासलें देकून पियेवंक दिल्लें कितें म्हळ्ळें रीटा भिल्कूल न्हेणासलें. फकत दुस्रे दिसा उटताना मात्र कठीण आंग दूक आसचें रीटान वगेच्च सोसचेशिवाय निर्वोग नातलो देकून आज पासोन रिटाक सगळे दादले अपल्या बोंबोयच्या मामापरिंच दिसताले देकून एक्सुरेंच ऊरल्लें.
"कितलें मासून भुर्गें, असल्या नेणत्या भुर्ग्याचेर सयत भलत्कार करुंक खंच्या दादल्याक मन आयलेंगाय?" इथियोपियाचें नर्स परत पुर्पुरोन आसलें.
