आत्मनिर्भर कवी: ग्वादलूप डायस

[विशलेषण]  आत्मनिर्भर कवी: ग्वादलूप डायस

आत्मनिर्भर (कवी: ग्वादलूप डायस)

संवसार माथ्यार, भुर्गीं खांदार

धरल्या आमी घर्ची वाट

तळव्यांक फोड, जिवीत जड

वोतांत आमची भाजल्या फाट

पोटाक खळी, रिती झोळी

दोळ्यांत दुकां जाल्यात दाट

हालोवन हात, 'मन की बात'

कितलें सोंपें न्हय

'आत्मनिर्भर' दिवंक पाठ???

आमी जातात, तेन्नाच मर्तात

जगूंक फक्त मडीं बाकी

तुमचे वांटे, भांग्रा गोटे

आमची मात चुलूय दुखी

लाख कोटी, जीण खोटी

आमचो न्हय हो शब्द 'सुखी'

कितलें सोंपें न्हय

'आत्मनिर्भर' दिवंक देखी???

आमची भूख, आमचीच चूक

आतां तरी आयलां कळून

आमचें मरण, आमचें सरण

जल्मतांच आयल्यात दाळून

आमची जीण, व्हडलो शीण

तुमीय आमकां काडल्यात पिळून

'आत्मनिर्भर' म्हणचे पयलीं

एकदां तरी पळोवशी वळून???

हो सैम रचतल्या देवान जण एकल्याक आप-आपले परीन जियेपाची मेकळीक दिल्या खरी पूण ते तशी जिण जगता कांय ना हे घडये देवाक लेगीत खबर आसची ना. इंग्लिशेंत आमी म्हणटा some people are born with silver spoon in their hand. कांय जाण हातांत चांदीचो चमचो घेवन जल्मांक येता ही जरी गजाल खरी पूण तांची जिण सुखी वा तांच्या जिणेंत कांयच कमी नासता अशें आमकां दिसत पूण तें घडये तशें नासत तांकाय बी कसलें तरी गजालींचो उणव आसूं येता. तांचे लागी जायतो पयसो लत्तो आसलो तरी ताच्या जिवितांत सुख आसतलेंच अशें म्हणप चुकिचें जातलें. जण एक मनशाक आडखळी पार करच्योच पडटा. जिविताचे वाटेर काटयारी मेळटात ती काटयारी पयस करुन मुखार वचपाची तांक जण एकल्यान दवरपाक जाय. जशी दर्यार सुकती आनी भरती येता तेचपरी मनशाचे जिणेंत लेगीत चडटी आनी देंवती येता. हें सैमाचे देणें ते कोणाक चुकना.

बाय ग्वादलूप डायस हांच्यो कविता रसाळ जिणेची वास्तविता प्रकट करपी अश्यो. तांच्यो कविता संवेदनशील जाल्ल्यान वाचप्याच्या मनाक चुरको लावन वता. ‘आत्मनिर्भर’ हें कवितेंत जिणेची रीत दिश्टी पडटा. कसलीय गजाल सांगपाक सोपी पूण ती आपल्या जिवितांत उतरुन हाडपाक सोपी नी म्हण तांचे उमाळे उक्ते जातात. कामां धंद्याच्या निमतान मनीस आपलो गांव घरदार सोडून भायल्या गांवात येतात पोटाची खळी भरपाक हाल उपाद्रे सोसतात. भुरगीं बाळांक बरे तरेन वाडोवपाचे तांचे सपन सपनूच जावन रावता. हालींसरां जी थाम संवसारार पातळिल्ल्या ताका लागून लोक आपल्या गांव घरा वचपाक भायर सरिल्ल्याचे चित्र दिसत आसतना बरयिल्ली ही कविता वाचकाक विचार करपाक लायता. वयर म्हणील्ल्या प्रमाण तांचो जल्म आस्तीक घराब्यात जावंक ना तांची पोटां दिसवड्याच्या पगारार चलता. काम मेळ्ळ्यार घरांत चूल पेट्टली नाजाल्यार पोट तेकुन न्हीदप होच एक उपाय, जल्म दितल्या परमेश्वराक तीं केन्नाच शिणना. कबाड कश्ट करुन जगप हेंच ते जाणांत. अशा तांचेर आयिल्ल्या आरिश्टा वेळार देशाचो नेता आत्मनिर्भर रावपाचो संदेश दिता तर दुसरेवटेन हे बाबडे लोक गाडी ना घोडो आपल्या गांवचे आनी थंय आशिल्ल्या तांच्या लोकामदीं वचुंक भायर सरता तांचेर आयिल्ल्या संकश्टांचे मातुय कोणाक पडुंक ना पूण आत्मनिर्भर जावपाचो संदेश मात तें दिवंक अनमननात.

आमी जगतात, तेन्नाच मरतात

जगूंक फक्त मडीं बाकी

हे पंग्तेंत आयिल्ल्यो ह्यो वळी कोणाकय विचार करपाक लायतल्यो कवयित्रीक घडये तांचो चुरको आयला तांची अवदशा पळोवन ती म्हणटा आमी जगतात, तेन्नाच मरतात, तुमचे वाटे, भांगरा गोटे. जल्म भर ताणी दुखणी काडप आनी ह्या नेतानी आनी तांच्या कौशल्याचो फायदो घेवपी तांचे मालक जावन आपली जिण फुलयली. तशेंच फकत बढायो मारप बरें काम केल्ल्याचो फकत आव हाडप हे समा नी. ह्या संवसारांत एकाच्या वाट्याक सगळ्यो सुखाच्यो वस्तु जाल्यार दुसरे वटेन जगप म्हणल्यारुच तांचे मरण जाल्ले आसा तांच्या नशीबांत दोन वेळचे जेवण मेळप कुस्तार जावन बसलां अशा वेळार आत्मनिर्भर जावपाचो संदेश म्हणल्यार गरीब लोकांची मारिल्ली फकांडां थारता. हात वयर करुन मन की बात करपाक कांय कश्ट पडना. कोंकणींत एक म्हण आसा ‘जाचें जळटा ताकाच कळटा.’ देखून फकत तोंडाच्यो फटाश्यो माल्ल्यो म्हण जायना त्यो मारच्या पयली मुळा मेरेन पावपाक जाय तांच्यो गरजो कितें तांका ह्या संकश्टातल्यान वाटायतले कशे हाचेर विचार जावपाक जाय आशिल्लो तो जावंक ना अशेंच म्हणचें पडटलें.

दुसरी गजाल बाय ग्वादलूप डायस म्हणपाक सोदता ती म्हणल्यार जण एकल्यान तांचे सोशण केल्लें आसा तांचेकडल्यान वावर करुन घेवप पूण तांता तांच्या वावराचें सारके मोल फारीक जावंक नाशिल्ल्यान तांचेर ही वेळ आयल्या. जल्मताच तांचे सरण दाळून दवरिल्लें आसता अशें म्हणपी कवयित्रीक कितलो कळवळो ह्या लोकाचो हाची जाण वाचतल्याक जाता. इंग्लिशांत आनीक एक म्हण आसा ती म्हणल्यार put (oneself) in (someone’s) shoes दुस-याच्या बुटांत पांय घालुन पळोवप म्हणटकीर ताच्या पायाचें जोख कळटा हांगा तांचे उमाळे वा दुख अशें समजुचें. बाय ग्वादलूप डायस तांच्या जिवीताशी एकरुप जाल्ल्याचो भास ही कविता करुन वता. जिवितांत खोलायेन देवोन परिक्षण केल्ल्यानच अशी रचना तयार जावपाक शकता अशें म्हजें मत. ही समाज प्रबोधन करपी कविता म्हणू येता. कवितेचें कडवे मात्शें व्हड जालां पूण मांडावळ बरी जाल्ल्याकारणान वाचपाक सोपी जाता.

एच. मनोज, June 2020

विशलेषक

पुराय नाव : मनोज जनार्दन हळर्णेकार

टोपण नाव : एच मनोज

जल्म : 19 एप्रिल 1966

नामो : ‘शांताई’ घर. सं. 141/एफ ग्रीन व्हेली, चिखली गोंय

मो. : 9822441417

वेवसाय : पयलीं अवर लेडी ओफ डेस्तेरो हायस्कुल बोगदा वास्को गोंय

हांगा शिक्षक म्हण वावर.

सध्या रेजिना मुंडी हायस्कुल चिखली हांगा जेष्ठ पर्यवेक्षक

जावन आसा. हिंदी, कोंकणी आनी नैतिक विज्ञान विशयाचे गेली

29 वर्सा अध्यापन कार्य करता.

• कोंकणी कविता आनी लेख बरप आवडटो छंद जावन आसा.

• ‘मनोभाव’ कविता संग्रह प्रकाशीत जावचे वाटेर आसा.

• गोंयच्या नेमाळ्यांनी बरप चालू आसा तशेंच कविताय प्रकाशीत जाल्या.

• अखिल गोंय कोंकणी माध्यमीक शिक्षक संघटनेचो उपाध्यक्ष जावन आसा.

• {U.A.} यु.ए अंडरएस्टेंडींग एनालिसिस ही भुरग्या खातीर आनी शिक्षकां खातीर ‘निती मुल्यां आत्मसांत कशी’ करप हाचेर आदारील्ली शिक्षणीक कार्यावळ तालुका मळार टी.यल.यस.सीच्या पालवान वेग-वेगळ्या स्कुलांनी घडोवन हाडल्या.

• सर्व शिक्षा अभियानाचो तालुका मळार प्रशिक्षक नात्यान वावर.

• गोंय राष्ट्रिय माध्यमीक शीक्षा अभियानाच्या मळार प्रशिक्षक नात्यान वावर.

• गोंय माध्यमीक आनी उच्च माध्यमीक शिक्षण मंडळ आल्तु बेतीं – पर्वरी, गोंय हाचो वेग-वेगळ्या मळाचेर वावर.

• चिखली आनी बोगमाळो लायन्स क्लबाच्या वतीन शिक्षणक्षेत्रांतल्या योगदानाखातीर भौमान 2011.

• युवा शक्ति सामाजिक संस्था नाशिक हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2012 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.

• रोटरी क्लब वास्को हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2016 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.

• इनर व्हील क्लब वास्को हांचो राष्ट्रीय समाज प्रबोधन पुरस्कार 2016 चो आदर्श शिक्षक पुरस्कार.

Vixlexok