Kothazhor - 10
Maria
Jo. Sa. Alvares
"Kiteak apyil'lem-i sisilbaye? soirikeche khobrekmu? tujea nerik punni soirik haddunk mhaka ani sadhy na. Tachea namvakcho cheddvam akanton liptat. Tanchim vhoddila dant khirlun mhaka ragan tonddak ayil'lem yett'tat! titlo ’fankivont’ zala tuzo ’poli’ put. Taka hea gamvantolo konncho dimvcho na aple dhuvek. Videxantolem konn mellta zalear polle".
Sisilbai kopalak hat dhaddaun niraxen suskaroli. Ani nerik dursot mhonnali,
"mhojea sat bhurgeam poiki haka ekleak mat on'noddoponnacho budi koseo aileo. Mhaka somzona davida, tu zannam-i her so bhurgim voddlea bhesank ani hud'deak pavon mordayen jietat. Haka nimanneakcho koxi kidd lagli?
nimanno- pusun votlol pollo - mhonnon konddattean postat toxem haka posinasotam xisten vagoilo zaleari ho koso padd zalo? taka sudraunk hamvem kel'lem sadon kitlem. Vibaddolo to duddu kitlo! tori, akrek urla to ek kazar korcho upai to punni taka sarke vattek haddit mhonn bhorvosolelim. Punn tennemyi eki cheddum mokar yeunk bhiatamu! davida, dubllem asleari fikir na. Dot dennem naka. Konni mellta tor xeuttochem sadon korn vegim kolloi."
***
Gorib an'n ani duv maria angnnant boson mogrim guntalim, onnintlean david paxar zal'lo dislo an'nak. Ti taka hak marun rauvn tachekodde dhamvli. Toch poilem uloilo.
"tuvem apyil'lo irado koll'lloge mhaka. Uddas asa. Sodit asam. Sokkoddi zai mhonntat zoddir aschem ya zoddonk sokchem chodd xikpi cheddum. Mettrik napas zal'lea tuzak konn hungta? ham - ’poli’ zai lalear kitleyi asat. Lakopteanche put teyi! hippibori disbhor bhomvtat ani tanktat tim pura on'naddponnam kortat. Toslo eklo asa, zaitove?"
"konn to?"
"monn'nnogudd'ddechea sisilbayecho put."
"to? hum- gunnamvonti mariak tea ’poli’ chea golleak bandchi got yeuna davidaba. Konni mellana zalear koventak dhaddtam taka. Gunddyek lottina"
***
’Horyek monis eka khotteak boro korit zalear, somsarim aschea pras don vantte chodd boreponn zait’ - hem marian vachlelem ek sangnnem. Atam auy ani david uloilim tem-i taka aikalem. ’tor hamvem eka ’poli’ boro korunk nozogi?’ - hem tachea otmeachem soval. Mhaka jezuchi ani moriechi kumok mell'llear zorur boro koryeta.’- tachich zovab.
Maria sanjer davidager gelem. "mama, tuvem sokallim mamyk sangloi to ’poli’ konn?"
"tuka naka baye tea soitan kastachea cheddeachi ollok!"
"taka boro korunk zainangi?"
"zaina dekun tosoch soddla."
"hamv taka ek pauttim polleunk otregtam".
"tea soitanachea dolaleak? polleunk punni pikea ttometteabori asa to. Budi mat rostean bhomvchea sunneaki nant!"
"asom. Mhaka tachi soirik kor mama, upkar tuzo!"
"chhett pisantta! to tuka ekak disan pisddun uddoit! tuka jivo zodd zala tor dusro upai vapar; tache soiriken hogddainaka! ani mhakayi ya patkant vantteli kornaka."
"taka boro korcheant mhozo jivo dogdon vochnaxem hamv chotrai ghetam".
"tuje auyk sang. Ti opta tor, azcho lagoun ghaltam."
***
Mariacho nirdhar aikon auy an'na sogllich uchamboll zali. Punn, kromenn chintun voroitana tichem mon bodl'lem. Cheddo boro zait zalear gresot ghornneant cheddum sukak poddot. Xivai, dot dennem naka mhollam. Haka ghorach ankvar rauleari mellchem suk kitem?... Tinne porvonnogi dili.
Maria neri songim lognak oplam mholl'llelem aikon sisil hispa vortea sontosan nachli. Uttauttim khorar kelem. Doni paddtinchea sombondikank ani soireank vismitkai bogli. Hea karyavellim. ’cheddvak jivench soitanachea pileak bandun dilem, an'nan’- mhonnalim tichea paddtichim monxam ekameka ghuttan obiporai ucharn.
Sokallinchea adesak khorarachem karyem. Sanjer soureak bhirankull marekar aughodd zalem. To ani tache choug dedde gom'mat marunk gel'le te, panchi zonn ekach (ixttachea) rikxant boson yetana, ghumvdder te add poddli. Sokkoddi ghayele. Neri motivinn aspotrent bhorti zalo. Vanchchi goxtti dubavachi; vanchleari jinnbhor proyozonak poddcho nhoi; ek pai katrunk poddta mhonn dista" mhollem dakteramni.
Sisil poripurnn pisantur zal'leabori mariacher pettli.
’cheddoch khotto mhonn leklelem hamvem. Taka borem korchea niban ailelem cheddum tett ovlkxonnachem! maldisamv haddlem tanne!’ axem tonddak aileleo galli yettleo. Tacher xirap ghalo ani putachea bottachi mudi nisraun gheun ti aplea karar an'noger ubli. Thoim, aughoddachi khobar nennasolelea auy ani dhuvek sonnsonnit bhaxen sangon, marian dil'li mudi tanchea payankodde tirsokaran uddoun, "mhojea putan dil'li mudi pattim digo, maldisamv poddlelea! taka boro kortam mholl'llea niban soirik ghott korn, purto dis aker zamvchea bitor takach logadd kaddloi. Kazar nakach asl'lem. ’poli’ ason zaleari tachea itleak dis paxar korn asto. Punn atam? pai katron, longddo zaun ghorant poddot zalear mhaka vojea voir zodd vojem zalem! ani tachi jinnbhor got kitem?" axem nixtturponnim durson uloili. "vegim di tachi mudi!" ti bobattoli.
An'na moddeak rudan kel'leabori zoran roddtana maria ruk zaun monench urlem.
"kasappeachea dolleamni ek duka thembo munni futtlogi polle!" sisilbai kenddun uloili.
"to vanchtalo, mhujea pasot apayavennem vanchtolo mholl'lli patyenni mhaka bhogtana hamv kitea roddom? taka kitem zaleari tachi seva ’hamv’ kortelim. Korchem hokk mhojem; kortouyyi mhojem. To khont korinaka, mam-i."
"thu! mhaka ’mam-i’ mhonn'naka. Tem hok itlear aker tuka. Itlearcho itlem vaitt zaun gelem ’tujea’ vorvim. Fuddem kitem boreponn kortelem-i ovlkxonnachea. Tuvem tachi chakri korchi naka; tachea sut'tak lagim vochnaka vochonk soddchi na!. Aichem khorar itlear rod. Man noxtt bhorti korunk zai tor vokila maripat nottis dhadd mhaka. Atam mudi hivxin di!"
"tanne mhaka dil'li mudi tuka dina. Takach ditam" mhonnalem maria dhoiran.
"taka tum koxem ditai polletam!"
***
An'na bauddi poripurnn kongal zaun poddli. Chintun aplea zamveacher ailelem aksmit anvar ani hea vorvim aple dhuvechea fuddarauyor zamvcho marekar porinnam'. Punn, maria?
Taka hea aughoddant dislem devache mojtechem bott - kallokant zollchi vat tosi. Hem ek anvar vhoi punn sangatach devachem axirvadyi. He patyennen ti dhamvli aspotrek. Punn nerichi bhett tika labli na. Karonn - sisil bayen tiche virod thoim korun dourl'li bondabosot. Tem poilem; neri azun motir natl'lo tem dusrem. Sat dis tika hich niraspannachi got bhettli. Zaleari hea modhem tika peleam mukantr mell'lleli bori khobar hi, - to sudrapache vatter asa. Pam-i katrunk na. Plasttarant ghalun khattyek bandla.
Attvea disa bondbosoteche veusotent atvem bodlap dison ailem tika. Zokmedarachea kuddachea darar asl'lo rakoul tea disa natl'lo. Karonn, sisilbayeche toklentolo akant unno zaun, nerichea jivachi bhirant, khont-husko ani dubavo porihar zaun, porigot chaltixi disli. Matr nhoi, to boro zata mholl'lle khatren, taka spexol sorbarayechi lokxa dimvchi gorje bhaili mhonn bhoglem. Tis rupeachea bhaddeachea spexol kuddant to asa, tantum zai tim pura soukoryam asat; norsam ani varddboi bori seva kortat tor apnne ani ghorcheamni disam modhem tin-char pauttim yeun vochon pettrol vibaddocho kitea? disant ek pauttim yeun, polleun, uloun gorjecho porihar korun gelear puro. Chodd konddatto kelear to portean padd zait. Asom eksuroch aplea patkanchem korm' bhogun....Ani tea cheddvak hachi yedollcho visor poddlea asteli....Axem somzon tinne sanjer ekcho pauttim yemvchem krom' suru kelem.
Tea disa nerik donparanchem jevann dilea uprant voram addez vhajta poryant konncho kudda bhitor ailem na. Korentt butamv damblear ti vhajna. Vhoddlean apvonk taka sokot na. Apyil'lem kudda bhair aikona. Taka kus portunk ani ek ghott udok diteleachi got na. Asle kolloulleanche ghoddie bitor ailem konn? tachi mogalli potinn. Anzalli maria!
"maria! maria.....!" hat doni usoun, roddkuryam bobattolo to, bhukel'lem ball auyk apoita toxem
"mhojea potiraya!" udgarit tem tachea ugtea hatant servalem ani tachea hordear tokli dourn tem roddlem.
Nerin taka vengent ghott dhorun-
"Maria, sat dis tum kitea ailenam-i mhaka bhettonk? tuka axem vengchem bhag bhogche pasotcho hamv mornnakodde zhuzon jivont urlam maria. Mhaka sanddun gelem-i mhonn chintun hamv kolloull'llom. Mhaka soddun vochnaka! hamv tuka soddina."
"soddchem nakach mhojea poti. Sogllo somsar ani yemkondd amchem modem add aileari hamv tuka soddun vochana, devan tuka mhoje khatircho jivont dourola. Mhojea bhangara!"
"mhaka ’bhangara’ mhollem-i? mhoje jinnyent konnench toxem mhaka apvonk na maria" - to aniki pottlun roddlo. "mhoji auy legun ’poli’, ’an'naddi’ mhonntali!"
Roddanaka poti ani mhakayi roddoinaka. Amchea ekouttea jiunant roddonk karonn dimvchimna hamv tuka."
Hanga nerin veng suttoili. Roddnnem jiroilem. Maria nitt zalem aplea palvan nerichim dukam ani tondd ekoddem puslem; apleach tuvalean tachem (nerichem) nak pillun saf kelem.
"Maria, tum aso, itlo konddatto kortana konn to nirbagi legun roddot? mhoje yedolloche jinnyent hamv bhogunk natl'lim svadik bhognnam atam boglim, mhoza anza. Hamv bhagi zalom maria! hamv bhoro zalom! kuddin mhoi tor khoroch atlean, mhaka boro korchem, mhojem vaitt visron mhaka ek monis mhonnon lekchem konncho natlem. Tori khotteak boro korchi ek punni vekti monxam modem asa mhonn tuza dhoiradik vortonan tuvem ruzu kelem-i. Tori modench hem anvar mhojer bhettlea uprant tum kazuleabori zhollokl'lem-i anni toxench gel'lem-i mhonn hamv somzal'lo. Az - falea tum yeunam-i tor hamv hea kuddathaun jivoch bhair vetomna maria, tum kitea ailemnam-i?"
"tea vixeant ami atam ulomvche naka. Tujem suk-duk poilem sang. Tuji mam'mi yemvchea poilem mhaka hangathaun bhair vechi gorz asa."
"are! tum vetai?" - tanne mariacho hat ghott dhorlo. " tum mam'mik kitea titlem biytai? kitem ghoddlam tumchea modem? tujea vixeant ti kitench uloinatl'li; vichorlear vicharunk mhaka addourtale. Kitea, maria?"
"tem atam gorjechem nhoi."
"mhaka tem gorjechem anza. Ti tujer nixttur zaleave?"
"nixtturcho nhoi bogar dusman legun. Tinne amchem lognna-khorar rod kelam. Hamv ovlkxonnachem, maldisamv poddlelem. Mhoje vorvim tuka aughodd zalam mhonn tinne karnnam dakoileant. Tumyi toxench somzolai tor mhaka atanch suttavem sang ani khorar rod korun mhaka dhadd."
"itleakcho tum azyi kazuleabori ailam-i maria?"
"mhozo irado to nhoi bogar tuka suki korcho. Punn tuje auyk tem naka tor--"
"mhoje auyn mhaka suki korunk na maria. Kortoleak addamvcho odikar tika na. Ti hanga yemv. Tichi nit hamv kortam"
"kitem-i kor; ti tuji auy. Tea poilem mhaka vochonk di. Na tor ti yetech mhojem moddem poddot!"
"poddlear tujem mat nhoi, bogar mhojem-i poddonk zai. Dekun, ti yetasor tum hanga ravo."
"Maria, sobarxem chintun raulem. Neriche pasllek khattyer boson ekamekacho hat melloun, khelloun mosot sukduk uloilim, nerichem aikon taka bhuzoilem.
"punn, khorar zaleach disa devan mhaka hea onvarant xeuttailo kitea maria? amcho ekoutt zamvcho nakach mholl'lla ud'dexan?"
"hamv nennam, raya. Tori hamv somzotam. Amkam koxttanchea prachitan nirmoll korun, tea povitr bhesak favo tea porim aitem korunk."
"soma. Hamvem kel'lea on'naddoponnam pasot mhaka hem prachit favo. Te nodren hem aughodd nhoi bogar devachem axirvad".
Tedallach sisilbai. Ticho vokil put, sun ani ollkedaram ott'ttuk so zonnam bitor sorlim. Mariak pollel'lea fora ti ekdom' vikaroli ani uchambollayen mhonnali-
"het maldisamv poddlelea ! hangayi ailam-igo, matt korchea aulkxonnachea! nikoll bhair"
"mam'ma" mhonnalo neri nidl'lea thoim thauncho. Mariacho hat soddinasotam. "tum konnakodde konna hujrim ason uloitai tem poilem soma chintun magir uloi."
"konnakodde uloitam tem tuka magir sangtamre. Poilem tem nikllom hangathaun. Uttgo, ovlkxonnachea ani nopomych za." axem mhonnon sisil tacher zulumayek yetana-
Neri uttonk tankanatolem tori mariak adharak veddkollon nitt boslo ani, maria bhomvtonnicho veddkoll soddinasotam, tachea bhuzaunnean auykodde mhonnalo-
"mam'ma, mhoje potinnek hea porim holkun formamvocho odikar tuka na; hok tea poilem na. Boryan, auy bhaxen uloitaive, ravo. Na tor. Tunch nikoll bhair!"
"hum tujer marekar onvar haddchem haddun voilean tujem monyi mhojer uprattailengi hea xurponokin? atam nide; choddit uloinaka. Tuji nit hamv magir kortam."
"niti torfen mhaka ulvonk asa tem atanch ulyil'lea bogar hamv nidai na; tuka ulvonkyi soddina. Boryan aik;
"mhoje jinnyent tuvem mhaka kelyai tem upkar doncho; poilo, - mhaka bhum-i ghal'lo; dusro, - mariachi soirik bandl'lo. Hea modlea mhoza tevis vorsamni tuvem mhaka kaimnch boreponn korunk nam-i, tujea her bhurgeank kel'le bori. Xiroter vaddtana, ’naka, naka mhonnon hat add dhorleari doi bhor choddcho vaddtat toxem, devan tuje utor prayer mhaka tujea udarant rochlo. Tuvem kitem kelem-i? xiroter choddit vaddlelem xirote somet bhair mutt'ttallachak uddoitat toxem mhaka ballponnar ayache tabent uddoilem-i. Tinnem mhaka battli - dudan vagoilem. Mhaka char vorsam bhorcha poilench xikopchea niban borddingachea zoilant bhorti kelem-i. Thoim asat choddaut auycho mog nennasoche ’poli’. Hamvi tanchaborich zal'lom mam'ma; mhojech khore mosten nhoi. Polle zoxem az maria mhoje sorxim boson mogan suk-duk uloilem toxem tuvem mhaka lagim bosoun ulyil'lo dhaklo asave? mhoje koxtt chintun hamv vhoddol maria mukar roddlom. Tujea mukaryi roddlele dharall droxttant asat. Tori, az marian mhoji dukam tachea tuvalean pill'llem. Toxem tuvem ek pauttim punni pilll'lo uddas asave? tuka? tanne mhaka ’bhangara’ mhonn koddatto ucharolo. Punn tuvem mhaka koslea namvamni kenddlem-i tacho uddas astolo tuka. Az hamvem jezuche mayechem ’moriechem’ namv kitleagi vorsam uprant ’mariak’ apomvchea niban ucharolem. Punn tuvem mhojea tevis vorsamni ek khonn ters punni xikoun ’tem povitr namv’ mhojea tonddant ghollxem kel'lem-ive? az mhaka marian vengun, bhuzoun, bori bud sangli toxem tuvem-i kel'lem-i zalear hamv ’poli’ zatomve? tuvem auyponnachi kortaveam mhoje thoim pall'lleam-i mhonn hea zomea mukar ruzu kor; magir mariak hamvcho bhair dhaddtam kedoll poryant tum ruzu korunk soknam-i tedoll poryant omkam mekllamvocho odikar konnakcho na."
Sisilbai kodel polleun tacher bosli ani roddli aplim patkam ollkon.