भालो
[दायज साहितीक स्पर्धो २००६ चेर विशेस इनाम लाभल्ली मटवी काणी]
एक भालो धोण्वा थावन सुटलो. भालो आपणाक कोणें खंयसर धाडला आनी कित्याक खातीर धाडला म्हळ्ळें नेणां. तो असहायक जाला, की ताका धाडलेल्यान तीर जोकुंकच नासल्लो. एका विस्राळ्या घडिये धोणू वोडन जाल्लो आनी भालो उसळोन जाल्लो.
भाल्यान आतां कितें करिजे? तो आपलो मूळ उद्देशच नेणां; ताचे सांगाती भालेयी नेणासल्ले. उबोन वेचा भाल्याक सुंयपून वेचा वारयान सांगात दिलो. भाल्याचो वेग चडलो. तो ताणें आपले खुशेन चडयिल्लो न्हंय, तो आतां वारयाचा वेंगेंत आसल्लो. आनी खंय व्हाळतालें वारें? फडला थावन मुडलाक तें व्हाळतालें.
“आमीं तशेंच वारें म्हणालें, “फडलांत दांबणी (pressure) चडल्या. एका जाग्यार दांबणी चडात तर आमी उण्या दांबणेचा वठारा तेवशीन व्हाळतांव. थोडे पावटी पावसा मोडांयी व्हावायतांव. पूण तूं कोण? विचित्र दिसतायमू तूं? खंय वेताय?
भाल्याक लज दिसली. पूण ताचा आंगाची खंयचीय कूस ताका दीसल्ले लजेन बागाली ना. एक सरळ तसो तो नीटच ऊरलो. ताचें घमंड पळवन वारें घसघसोन हासलें.
“तुका अर्नोण्यो इल्ल्यो चडश्यो दिसतात. आमीं तशें न्हंय, कशेंय बागतांव. खंय जाय थंय केदनां जाय तेदनां रिग्तांव. आमकां मेळल्लें सरव आरावन घेतांव, आतां तुका घेतलां पळे तशें. नाका जाताना सोडतांव आतां तुका करतेल्यांव तशें. आमकां अर्नोण्यो उण्यो, सडिळाय चड. सडिळाय पळवंक सडीळ सडीळ दिसता व्हय, पूण ती जायित्तें शिकयता आनी ती तुजे तसल्यांक कळानासल्ली घटाय दिता. ह्ही ह्हिहही.... ह्ही.... ह्ही.... वारें हासलें आनी मुकारून म्हणालें, “आतां पळे न्हंय, तूं कांय आमकां कितेंय करुंक सक्ताय? आमीं न्हंयगी तुका आमचे बराबर व्हरतांव! आनी इल्ल्या वेळान तुका मन ना त्या जाग्याक सोडन वेतांव. तांक्ता तर तुकाच तूं बचाव कर!’
भालो भियेलो तरी बागालोना. एक केस तितलोय हाल्लो ना. ताका वारयाचो राग आयलो. “माका हो व्हरता खंयसर? हांवें ताचे बराबर वेचें न्हंय, हांव वचाना तो चिंतां चिंतां वारयान अनिकी वेग आरायलो. जयत राक्सा कासताचे रूक तकल्यो बागवन रावले. वारें तांचा मात्या वयल्यान म्हळ्ळेबरी रापून गेलें. भाल्याक आपणा वयले नियंत्रण चुकलें तशें भोगलें. आपणाक असली एक गत येत म्हण कोणेंय ताका एक ल्हान हिशारो परयांत दिल्लो ना. फुडारा विशांत कांय इल्लें पयलेंच कळल्लें तर आपूण इतलो घमंडी जातो ना, आपणाची कूड इतले अर्नोणेन भरती ना, गरजे पूरती बदलावण करुंक सक्ती!
वारें थांबोन येंवचे लक्षण दाकयलागलें. एकाच्छाणें भाल्याक आपल्या धांवणेची वाट चूकल्लेबरी भोगुंक लागलें. आपणें कितें तरी करिजे म्हण ताका भोगलें पूण तो इतलो घट आनी नीट ऊरलो की ताका कितेंच करुंक जालें ना. भारी कश्टांनी ताणें दीश्ट सकयल वेली. भुंयचेर वाडल्लें तण आड पडोन रावल्लें. पूण तांचो थारो चुकोंक नासल्लो. भाल्याक रडोंक आयलें. आपूण कोण? ताणें आपणाकच विचारलें. पूण ताका जाप मेळ्ळी ना, कशी मेळतेली जाप? तें एक सवालगी आपणें आपणाकच विचारचें?! भालो एका थराचा हट्टान अनिकी नीट जालो. तरी ताका आपणाचो थारो खंय म्हळ्ळें कळ्ळें ना आनी त्या गोंदोळांत आपणाक वेगान हाडन आयिल्ल्या वारयान एकच पावटी सोडन सोडल्ल्या आकांताक तो धरणी कुशीक मालवलो. तो आतां ताचीच म्हळ्ळी एक विशिषट किळंच मारिलागलो. तणा मधें पिलांक चरोवन आसची कोंबी घाबरेवन वयर पळेलागली, गजाल तिका समजोन तिणें पोळापळ घेंवचे आदिंच भालो तिचा पाटिंत रिगलो.
रगत घेटे करची किळंच कोंबियेचा तोंडांत थावन आयली. पिलां धुस्पटोन धावलीं. रयताची बायल हो गलाटो आयकोन धांवच्या पिलांक समाधान करच्या खातीर “वुवे... वुवे.... वूवे.. वूवे... म्हणात्त धावोन आयली. आपल्याच रग्तांत बुडोन मेल्ल्या कोंबियेक पळवन तिचीं अंतरमळां उडलीं. एकाच्छाणें तिची जीब सडीळ जाली. शिरांधारिंनी उतरां तिचा तोंडांतून व्हाळालागलीं. भालो भियान कालुबुलो जालो. तिका समजंवचें प्रेतन करीत आपूण जाय म्हण पडोंक ना, आपूण आपणाचे खबरेविणें पडलों, तुज्ये कोंबियेक धांव्येतें, अशें बडबडलो.
पूण तिका तें कांय नटवाल्लेबरी दिसले ना. देकून भाल्यान तोंड धांपलें. तिचें आयकातां आयकातां ताका समाधान जालें. ती ताका येटिनासल्ली. ती भालो सोडल्ल्याक येटताली, शिराप्ताली आनी ताचें सत्त्यानास माग्तली. तिची भांगारा सांगडी कोंबी एक राज दिल्यारी म्हेळचे तसली न्हंय. “तो मात्ती खावन वचों अशें म्हणतां म्हणतां तिणें कोंबियेचा पाटिंत रीगल्लो भालो वोडन काडलो.
जल्माल्ल्याक पयले पावटी भालो मोव हातांत पडलो. तिची जीब कशीय आसों,
तिचे हात मात्र मोव मोवाळ. भालो तिचा हातांत गुटली जावन उरोंक आशेलो- पूण ना, ताका जालें ना. कोणें तरी आपणाक असो बागानासल्लो सरळ करन सोडला, तो आपणाक आसाकेल्ल्या हातांक नियाळन खंतिषट जालो. रयताची बायल आपल्या हातांत आसल्ल्या रग्तांत बूडल्ल्या भाल्याक पळवन कंगाल जाली. एका हातांत भालो, दूसऱ्या हातांत कोंबी धरन “बा.... बा... बा.... वुवे.... येयागो... म्हण धुस्पटोन गेल्ल्या पिलांक आपयित्त घरा कुशीन गेली.
थंयसर आसल्लो जयत धांडीग! तिणें ताका ताचा हातांत दिलो. कितें दोरग हात?! भालो आपले खुशे विरोध अर्नोंक लागलो. “छे! ताणें चिंतलें, ‘जरहांव तिचा हातांत ऊरतों, तर खंडीत वेगिंच मोवाळ जातों, मागीर माका जाय तशें बागोंक जातें! माका समा दिसचेबरी जियेतों, ही अर्नोणीं, ही घटाय म्हजे थावन माका नाका आसल्लें करयता आनी कसलेंगी एक जिणें जियेशें करता. ताका रडोंक जाय आसल्लें पूण तीच अर्नोणी, तीच घटाय ताका आडायलागली.
रयतान भाल्याक लागल्लें रगत सरशीन आसल्ल्या मेळ्या कुडक्यान पुसून काडलें. मागीर चिर्पूट मारन पळेलागलो आनी आवाज आयकालागलो. ‘आहा! हाचें लोह बरें आसा!! तो संतोसान म्हणालो आनी भालो काडन वयर फोळ्यार दवरलो.
भाल्याक ताळमूळ समजालें ना. ताका त्या फोळ्यार रावोंक कांय बरें लागलें ना. थंयचे वेचें बरें अशें ताणें चिंतलें. पूण ताका हालोंकच जालें ना. ताचा बगलेक आसल्लो कागदा कुडको सकयल पडलो आनी उबोन गेलो, ताचा भंवतिची धूळ उबोन गेली. पूण तो एक इंचयी हाल्लो ना. आतां भाल्याक आपणाक बागोंकच न्हय, उटोंक जायना तसलें वजनयी आसा म्हण कळ्ळें. छे! अशें कशें जालें?! ही अर्नोणी आनी ही जडाय?! कित्याक? कित्याक? ही नासल्ली तर कितलें बरें आसल्लें?! आपूण कितले बरे अनभोग जोडुंक पावतों कोण्णां!! भालो चूरचूरलो.
भालो मसतू तेंप फोळ्यार ऊरलो ना. एका दिसा रयतान ताका खंयगी वेलो, थंयसर उजाची दाव, आनी मदें जळतें उजाचें आगटें!! आनी कितें.... आनी कितें.... भाल्यान ताचे जिणियेंत देकानासल्लें तसलें आसल्लें. “हाची बरिशी एक सुरी कर म्हणात रयतान भालो त्या मनशाचा अधीन केलो.
थोड्या वेळान त्या मनशान भालो उजाक उडयलो. आपणाक खांवचा उजाक पळवन भालो कंगाल जालो आनी सांगाताच आपलें रूप बदलोन येंवचें पळवन ताची धात चुकली!
आपूण केदाळा मतीर आयलों तें भालो नेणा. पूण मतीर येताना आपणें जायित्तें होगडायलां म्हण ताका कळ्ळें आनी इल्लेशें चिंताना ताका आपणें आपलें संपूरण रूपच न्हंय आपलें नांवय होगडायलां म्हण कळ्ळें.
आतां ताका सुरी म्हणतात, ती आतां रयताचा घरांत आसा. तिका आतां सदांनीत म्हळ्ळेबरी कातरचेंच काम. रयत ताचे करना दुक्रांचे, कोंब्यांचे गळे कातरताना, रयताची बायल, त्या मोवाळ हातांची स्त्री, तीय ताचे करना कुंकडांची पिलां कातरायता. आपणाक कसलोय उद्देशच नासल्लो, कसोंगी आसल्लों, पूण हाणीं कित्याक माका कसायगार केलो? हें गळे कातरचे काम सुरी जावन रुपांतर जाल्ल्या भाल्याक कांय बरें लागलानासल्लें,देकून तवळ तवळ सुरियेचा आंगार दाड्डपण येतालें. पूण सुरियेक सूख नासल्लें. रयत तिका धरन कसल्यागी पिट्याचा वयल्यान घासून घासून काडतालो आनी मागीर गळे कातरतालो.......
