कोंकणी कार्भारी - 9

Placeholder: the original page gave this picture no description, and none has been written yet. It came from daaiz\daaiz\kaarbhaari\kaarbhaari9.html.

[कर्नाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमिचो अध्यक्ष]

कोंकणी कार्भारी - ९. बाब एरीक ओझेरियो

बाब एरीक ओझेरियो

मटव्यान वळोक‌कोंकणेंत

हाची वळोक सांगची म्हळ्यार खंडीत मोळबाचेर प्रकास फांकंवचा चंद्राची वळोक धाखयिल्लेपरीं. एक भळिषट संघटक, एक मुखेली, कोंकणेचा मोगान तोव‌ल्लो एक प्रभुद्द संगीत‌कार, गावपी, साहित्य मोगी आनी कोंकणी फुडारी.

कर्नाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमिचो अध्यक्ष जावन ह्या थोड्याच्च आवदेंत हाणें केल्लीं कार्भारां खरेंच जावन कोंकणेचो खरो हुसको आसचांक भोव धादोस करुंक पावल्यांत. उत्रान शीदा आनी कडक्क तर‌य काळजांत तितलोच मोवाळ आनी सादो. कोंकणी हाची भास, संगीत हाचो उस्वास तर‌य कोंकणी वावराडी कोण‌य जांव - ते हाचे खास!

संदर्शकी: वायलेट जे. पिरेरा, मंगळूर

१. तुमीं एक क्रांतिकारी मुखेली, एक संगीत‌गार तर‌य तुमकां साहित्याची वोड कशी आयली?

जा: संधर्भाक लागोन म्हाका आज ’कोंकणी साहित्य अकाडेमी’ची जवाब्दारी सांबाळिजय पडल्या. कोंकणी साहित्य अकाडेमिचो अध्यक्ष तरी हांव एक साहिती न्हंय. आतां कोंकणी अकाडेमीक, "कोंकणी साहित्य अकाडेमी" म्हण नांव कित्याक दिलां तें हांव नेणां, पूण हांव इतलें जाणांकी कर्नाटक सर्कारान कोंकणेच्या समग्र अभिवरद्धे खातीर एक अकाडेमी रचल्या. आनीं ह्या अकाडेमिचे काम - कोंकणी भास, कोंकणी संसक्रती, कोंकणी लोक वेद, कोंकणी दायज तशेंच्च कोंकणी साहित्यच्या अभिवरद्धेक वावूर‍चे. त्या देखून कोंकणी साहित्य अकाडेमिचे हर‍येक अध्यक्ष साहितिच्च जायजय म्हण ना. देकीक हांव एक साहिती न्हंय.

२. कोंकणी साहित्य, कोंकणी संगीत, कोंकणी नाटक, कोंकणी कला हांतूं तुमचा पसंदेचें खंयचें?

जा : हांतू म्हजा पसंदेचे कोंकणी म्हळ्यार कोंकणेच्या संपूर्ण वाडवळेंत मात्र कोंकणेचे बरेंपण आसा. कोंकणी जर उराजय आनीं मुखले पिळगेक कोंकणी दायज पावयजाय जाल्यार कोंकणेच्या हर विभागाची अभिवृद्धी जायजय. साहित्य वाडाजय. नाटकाचे मट्ट उंचायेक पावाजय. कोंकणी संगीत अंताराषटीय संगीताच्या मट्टाक येजय.

कोंकणी लोक वेद, संपरदाय, रिती रिवाजी एक उत्रान सांगचे तर कोंकणी दायज जागयजाय, वागायजय, सुर्गांरायजय. आनीं आशें मात्र कोंकणी उर्तेली. म्हजो पयलो मोग संगीत आनीं गेलेत्या वीस वर्सां थावन कोंकणी संसक्रतेच्या उदर्गते खातीर मांड सोभाणा मुखांत्र हांव वावर कर्न आसा. आनीं ह्याच्च खातीर आमीं ’कलांगण’ स्थापन केलां. साहित्यांत म्हजा मोगाचो प्रकार कविता. कवितां खातीर‌यी आमचो वावर चल्ला. कलांगणा मुखांत्र आमीं कोंकणी सादर कला जिवी दवर‍चें प्रयतन आमीं निरंतर कर्न आसा. अकाडेमी मुखांत्र म्हजो मोटो वावर साहित्या खातीर आसा.

३. कोंकणेक तुमची देणगी वर्ती तर‌य तुमकां फावो आस‌ल्लो जोक्तो पाटिंबो कोंकणी लोकां थावन मेळ्ळा म्हण तुमकां भग्ता? कित्याक?

जा: कोंकणी लोकांचो पाटिंबो आमचा हर कामाक बर्पूर मेळ्ळा. गेलेत्या वीस वर्सांनी फकत कोंकणी सांसक्रतीक काऱ्यक्रमां खातीर आनीं सांसक्रतिच्या वाडावळे खातीर उण्यार रुपोय एक कोरोड कोंकणी लोकानी आमकां दिला. त्या शिवाय ८५ लाख येदोळ‌च्च कोंकणी लोकाची देणगी दूसऱ्या कोंकणी वावराड्यांकी लाभल्या. त्या देकून जर कोण नितीन, निस्वार्थ थरान कोंकणेचो वावर कर्ता, ताका कोंकणी लोक बिल्कूल सोडन घाल्चोंना.

४. इसकोलांनी कोंकणी शिकवंक सुर्वात केल्या, हाचो प्रतिफळ फुडारांत कितलो आसा म्हळ्ळें तुमचें चिंताप?

जा: काल म्हणासर एक रडणें आस‌ल्ले, "कोंकणेक फुडार ना" म्हळ्ळें. पूण ज्ये घड्ये शाळानीं कोंकणी आयली, कोंकणेक फुडार आसा म्हण सगळे सांगोंक लागले. तेणें इंगलीषाचो प्रभाव वाड‌ल्ल्यान आनीं कोंकणी लोक जागतीकरणाच्या वादाळाक शिर्काल्ल्यान कोंकणेक फुडार ना आशें दिसतालें. पूण आतां लोकांची हुमेद वाडल्या. भुर्गीं कोंकणी शिक्तात. त्या देखून कोंकणी भासेक, साहित्याक आनीं संसक्रतेक बरो फुडार आसा तसो दिसता. त्याच्च देखून ह्या वर्सा कोंकणी मान्याता दिवस आगसट वीस तारिकेर आमीं "कोंकणी फुडारा दिवस" म्हण आचरण केलो.

५. ’कलांगण’ विश्यांत तुमचें स्वपाण कसलें?

जा: कोंकणी दायज जोगासाणेन सांबाळन आधुनीक काळार ताका नवो अर्थ दीवन लोकाच्या जिवितांत कोंकणी भास आनीं संसक्रती जिवाळ दवर्चाक आनीं भास, संसक्रती, कला अनिकी गिरेसत कर्न, सुर्गांरून मुखल्या पिळगेक हातांतर कर्चाक एक पुर्तो वेळ वावूर‍चो संस्थो जायजे. चा.फ्रा बाब, आनीं आमीं मांड सोभाणांतले कारबारी १९९२ इस्वेंत‌च स्वपणेल्ल्यांव. त्या उपरांत आंमचा भंवडे यात्रांनी लोकाचो सहकार मागोन आमचें स्वपाण खरें करुंक आमीं वावराक देवल्यांव. त्या वावराचो फळ जावन एक उग्तो रंग मंचो, एक सभांगण, एक दायज पुंजो (म्यूसियं). एक पुसतक भंडार , एक प्रतिभाशाळा आनीं तांका जाय जाल्ल्यो सवलतायो आमीं आज म्हकाळे शक्तिनगरांत उबें केला. २००१ दसेंबरा तावन आज पऱ्यांत खळानासताना हर महिन्याच्या पयल्या आयतारा आमीं "महिन्याळी मांची" काऱ्यीं मांडून हाडल्यांत मात्र न्हंय आसतां भुर्ग्यांक सांसक्रतीक आनीं कला शिबिरां तशेंच्च सकडांक विचार सातीं, काऱ्यागारां थंयचर चलयल्यांत, तरी हें स्वपाण अजून‌यी आधुरें. दूसऱ्या हंताचे काम आगसट बावीस तारिकेर सुर्वात जाता. ६५ लाख रुप्यांची गर‍ज आसा. कोंकणी लोक दितोलोय म्हण भर्वसो आसा.

६. कोंकणी अकाडेमीन एदोळ पर‍यांत करुंक चिंतिनात‌ल्लीं कामां तुमीं कर्न धाखयलीं आनी कर्न्ंच आसात, तुमची कोंकणेंतली व्हडली आशा खंयची?

जा: अकाडेमी मुखांत्र पाठ क्रमाभितर भुर्ग्यांक कोंकणी शिकाप, कालेज मट्टार, पदविपूर्व मट्ट, आनीं डोकटरेट (पी.हेच.डी) मट्टार सैत कोंकणी येजय आशें एक प्रयतन. त्याच वेळा केंद्र साहित्य अकाडेमीन नेगार केल्ल्यो, तरी हक्कान लाबाजय जाल्ल्यो सवलतायो कन्नडलिपी खातीर अपणांवच्यो. हीं स्वपणां म्हण हांव सांगाना बगार हीं प्रयतनां. विश्व मट्टार कोंकणेक फुडार‌पण दिंवचे एक संघटन स्थापन करिजय आशें एक स्वपाण आसा.

७. कोंकणी साहित्य अकाडेमिचे अध्यक्ष तुमीं - तुमकां कोंकणी साहित्याक लग्ती जाल्ल्या संस्थ्यांनी कर्च्या व केल्ल्या वावराचेर कितलो संतोस आसा? कित्याक?

जा: कोंकणी संस्था खातीर एकेक व्यक्तिनीं झरोन मरण पावल्ले हांवे पळेलां. पूण म्हज्या जाण्वाये प्रकार कोंकणी साहित्या खातीर, खंचाय एका संस्थान व्हडलो वावर केल्लो म्हाका दिसाना. थोडे प्रकाशन, थोडे प्रकाशक या थोड्या प्रकाशकांनी जिवीत‌भर गोळोन जायतीं पुसतकां प्रकाशीत केल्यांत. होच्च कोंकणी साहित्यांत जाल्लो व्हडलो वावर. पूण बेजारायेची संगत कितेंगी म्हळ्यार कोंकणी भाषा मंडळ, वा अखील भारत कोंकणी परिशद असल्या संस्थानी भाषे, साहित्या खातीर कांय पुणी कर्चे बदलाक पकत राजकारण कर्न दीस काडते आसात. अकाडेमी हें उणेपण भर्ती करुंक प्रयतन कर्ते आसा. ह्याच्च वर्साच्या आखरे भितर तीन संशोध ग्रंथ, दोन शब्द‌कोश, दोन अलभ्य मोलादीक क्रतियो, आनीं दोन संग्रह गृंथ छापोन येतेले.

८. आमचा कोंकणेंत कुरल्यांचो स्वभाव सगळ्यांनी भरोन आसा - ते जावन वयर येनांत आनी वयर येंवचा हेरांक वोडन सकयल घाल्तात - अशें कित्याक?

जा: कुरल्यांचो स्वभाव कोंकणी लोकामधें मात्र न्हंय हर ल्हान समुदाय मधेंय आसा. हो स्वभाव मनश्याच्या ल्हान‌पणा तावन्ंच्च (इनफेरियरिटी कोंपलेक्स) उबजाता. ल्हान मनीस व्हड‌पण सोसाना. दूसऱ्यांची यशस्वी ताका सोसुंक जायना. आसले ल्हान मनीस आंमचे समाजेंत जायते आसात तरी व्हड काळजाचे, व्हड मनाचे, दूसऱ्यांक थेंको, पाटिंबो आनीं प्रोत्साह दितेलेय आमचे मधें जायते आसात. हांवे म्हज्या सगळ्या जिवितांत म्हज्या तांकिभितर दूसऱ्यांक कुमोक, पाटिंबो आनीं प्रोत्साह दिला. हांव व्यापारांत ना देकून कोंकणी खातीर वावुर्चे सगळे म्हाका म्हजे सहवावराडी दिसल्यात. म्हाका कोणाय‌लागीं स्पर्धो करुंक ना. त्या देकून म्हाका कोणाय मुकार ल्हान‌पण भगाना. आनीं ल्हान मनश्यान म्हाका वोडन घालुंक पळयताना हांव ल्हान जावंक‌ना.

९. कोंकणी भासेक ’एक लिपी’ - ह्या वादाविशीं तुमचे विचार कसले?

जा: कोंकणी भासेक एक लिपी - हो वाद फटकिरो वाद, कोंकणी भासेक एक लिपी केदाळाच्च नात‌ल्ली आनीं केदिक्ंच्च जांवचिना. कशें पळें कोंकणी लोकाक एक धर्म म्हळ्ळे सार्कें ना, तशेंच्च कोंकणी भासेक एक लिपी - कोंकणी भासेंत विविधता आसा - लिपिंत, बोलिंत हीं विविधता आमीं मानून घेवन एकामेका सांगाता संबंध जोड्येत शिवाय एक रूप हेरांचेर थापून एकवट घडता म्हणतेले तकलेंत सार्केनांत. कोंकणेक एक लिपी; ६६ वर्सांधीं खंचागी एका बर‍या मनश्यान खंचागी एका संधर्भार सांग‌ल्लें म्हणोन आतां ६६ वर्सां उपरांत थोडे मनीस अखील भारत परिषद म्हण बोर्ड घेवन कोंकणी संसाराचेर राज करुंक पळेतात तांचे दीस मुगदाले.

१०. कोंकणी पत्रां आनी कोंकणी वेब‌सायट कोंकणेचा खर‍या व्हाडावळेक कितलीं महत्वाचीं?

जा: कोंकणेची समग्र अभिवृद्धी जायजय तर हर विभागांनी काम चलाजय. तेदळा मात्र कोंकणी जिवाळ उर्ता. आधुनीक काळार संपर्क माध्यम जांव, प्रिंट वा एलेकट्रोनीक खंचाय एका भाशेचा वाडावळेंत महत्वाचो पात्र खेळतात. आमचा इतल्या दाकट्या समुदायेक इतली पत्रां गर्ज‌गी म्हण विचार‌ल्ल्या सवालाक म्हजी जाप कितेंगी म्हळ्यार, आमचा समाजेक आतां आस‌ल्ले तितलिंच्च पत्रां आनिकी जाय मात्र न्हंय एक कोंकणी दिसाळ्याची गर्ज आमकां आसा. वेब‌सायटांनी आज कोंकणी, कोंकणेची वळोक संसाराक कर्न दिल्या आनीं संसाराची वळोक कोंकणी लोकाक कर्न दिंवच्यांत वेब‌सायटांचो पात्र आमचा वाडावळेंत चड आनीं चड प्रमूख.

११. कोंकणेंत आयचा काळार पत्रां, सायटां, प्रशसत्यो, स्पर्धे, मान-सम्मान, अध्ययनां, बूक पर्गटणी इल्ल्या मापान चडल्याशें भग्ता तर‌य कसलें उणेंपण अजून आमचा कोंकणेंत आसा?

जा: कोंकणी नाटकांचें मट्ट अजून अभिवृद्धी जावंक‌ना. कोंकणी फिल्मा अपरूप जाल्यांत, कोंकणेचे गांवांत एक दिसाळे ना. कोंकणी कार‍यक्रमांक लोक जमोवंक अजून संघटकारांक खरस येता. कोंकणी कोवळ्यो, सी.डी, अनीं पुसतकां विखुंक अजून एक व्यवस्थीत मांडवळ ना. तरी इतल्या उण्यापणा मधेंय कोंकणेची परिस्थिती बरी जाल्या आशें दिसता.

१२. दायज.कोम सायटिविशीं तुमचे विचार कसले?

जा: हांव खुद्ध कंप्यूटर अशिकपी, तर‌यी अंतर‌जाळ पळैतेल्यां थावन दायज.कोमविशीं बरें आयकालां. तितलें मात्र न्हंय कोंकणे खातीर आनीं कोंकणी लोकाखातीर आसा केल्ल्या अंतर‌जाळीं पैकी दायज.कोम उंचल्या पांवडार आसा. दायजाक आनीं ताच्या कारबार‍यांक तांच्या वावरांत हांव सर्व बरें माग्ता.

१३. दायज वाचप्यांक तुमचे संदेश कसले?

जा: कोंकणेंत बेळे जायतें आसा, पूण वावराडी थोडेच्च. सकडांक‌यी वावर करुंक जायना तर‌यी कोंकणे खातीर वावूर‍तेंल्यांक आधार दिया. खंडीत कोंकणेचें बरें जातेलें.