आमीं जयतेवंत जावंक कितें करिजाय?
वरस : २००५
मयनो : जनेर
एका ल्हान काण्येचो उडास म्हाका येता - एका झडार फुलोन येंवचा बोंग्याक राकोन रावला भ्रमर, आनीं त्या भ्रमराक गिळुंक राकोन रावला शिरलो, आनीं शिरल्याक गिळचाक राकोन रावला एक दिवोड, आनीं त्या दिवडाक खावंक राकोन रावल्या घोण, आनीं केदनां घोणीक अपल्या बंदुकेंत जिवेशीं मारीन म्हण राकोन रावला एकलो शिकारेगार.
आमचा समाजेचें प्रसतूत चिंताप - जें ल्हान मासळ्यांक व्हड मासळ्यांनी गिळचें - एदोळयी आसल्लें, आतांय आसा आनीं अशेंच जालें तर आनीं फुडेंय आसतेलें.
आतां सवाल हें ’जयत म्हळ्यार हेंगी?’. कोण तो मनीस आशेना जयतेवंत जावंक? जांव तो मनीस समाजेचा खंयचाय वर्गांत जियेंवदी या कसल्याय कामार आसोंदी, पूण ताका ’जयत म्हळ्यार प्रगती’. बरें चिंताप हें आनीं असलें चिंताप एक प्रगतिपर समाजेक रुतां कर्ता तें खंडीत. एक घडी आमीं अमकांच सवाल करयां;
’आमचा जिण्येंत आमीं जयतेवंत जावंक कितें सर्व करिजाय?’ या हेंच सवाल इल्लें घुंवडावन विचार्तां; ’तें कितें सर्व गर्जेचें, जें आमचा जिण्येंत आमकां जयतेवंत करुंक सक्ता?’.
मनीस देवान रचलेल्या सर्व रचनां पयकी उंचलो कित्याक म्हळ्यार मनीस चिंतुंक सक्ता, ताका अपलें फालें कशें आसाजय म्हळ्ळें चिंतून मेट काडुंक साध्य आसा - जें देवान रचलेल्या हेर खंचाय रचनांक साध्य ना. तर मनीस जाल्लो खंडीत हें सवाल जरूर विचार्ता शिवाय कशीय जिणी सारल्यार जालें म्हण न्हय. आतां वयल्या सवालाक जाप तो तो मनीस तांताचा चिंत्पापरकार जापी सोधता.
पूण जेराल रितीन ह्या सवालाची जाप व्होरावन पळेली तर - चडताव मनीस इतलेंच आशेता, आपणान्ंय अपल्या जिण्येंत ’हें हें’ सगळें जोडिजय, ’हीं हीं’ कामां करिजाय, हें अपणान एका दिसा गळसिजाय. हांगासर मनीस एका संग्तेचो बेपार्वो कर्ता आनीं तो जावनासा आमीं गळसुंक आसचा संग्त्यांचें/वसतुंचें मोल कितलें?
’आमकां जयतेवंत कर्ची संगत/वसत कांय हेरांक लुक्साण कर्तागी?’ या आमची जयत आमी गळसिल्ल्या, आमी जोडल्ल्या संग्त्यांनी/वसतुंनी मेज्येतगी? हेंच चिंताप मुखारून वेलें तर ’जर अपणान जयतेवंत जायनासताना सयत हेरांक उपकार्चें कितेंय केलां?’ - पूण हे विचार चिंतचे मनीस भोव उणें. कित्याक म्हळ्यार हें चिंताप उदेंवचें म्हळ्यार कुपांचेर रावळेर भांदुंक सपणेंवचें न्हयगी?
मनशाचा सुराताखातीर रचल्ले दोरे या सब्ध जावनासात; ’स्थान’, ’मान’, ’अंतसत’, ’प्रतिश्टा’, ’हुद्दे’. आनीं जरी तरी समाजेंत एकामेकालागीं उभजोंवचें असमधान ह्याच्च दोरयां निमतीं. मनीस कितलीय समजोणी जोडुंदी, कितलीय जाण्वाय घेंवदी या कितलेंय शिकाप जोडुंदी.
पूण जेदनां वरेग अपली नदर अपल्या तळाता भायर पाववंक सकानांगी तित्तून परयांत असले अशीर चिंत्पाचे दोरे चडोन्ंच वेतेले. आनीं आवकाससोदपी जावन, अपल्या सुराताखातीर सदांय हेरांक उप्योग करुंक सोधतेले.
एक बरी समाज बांधून हाडचांत एक साहितिची जवब्धारी वर्ती आसा. समाजेचो चुकी धाखवन दिंवचो मात्र न्हय आसतां त्या चुकिंक परिहार सोधची जवाब्धारीय साहितिचीच जावनासा. पूण हें घडचाधीं त्या साहितीन विचारवंत जांवची भोव गर्ज आसा. आनीं असले विचार आसल्यार मात्र समाजेचा अशीर चिंत्पाचे दोरे कोसळावंक ताचान साध्य शिवाय ताका मेळचो हेर वाटो नांत.
असले दोरे उभार्चे फकत पोळकूरवादिंनी मात्र. कित्याक म्हळ्यार पोळकूरवादिंक हेंच जयत पूण विचारवंत मनशाक न्हय.
कित्याक म्हळ्यार जेदना परयांत आमचा मतिंत आसचा ’अपूण जाणारी’ म्हळ्ळो काळो पर्धो आमीं पयस करुंक सकचेनांव - तेदोळ परयांत आमचा जयताची नीत आनीं रीत असल्याच चिंत्पाचेर होंद्वोन आसा. आनीं जेदनां आमीं ही रीत/नीत बदलुंक सक्तांव - तेदनां आमचा जयताची वाट आमकां सोधून येतेली. देकून आमीं राकोन राव्यां, आशा कऱ्यां. एक दीस खंडीत येतलो ह्या रिती/नितिंक परयाय चिंताप हाडन.
पूण वडलें सवाल हेंच - तो दीस केदनां येतलो?
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
