’इतले देव, धर्म, भासो आसोनी, आमी एक जावन उरोंक सकोंक नांव न्हय? कितलें व्हडलें वीपऱ्यास न्हय?’
अशीर वाट विंच्यांगी?
वरस : २००९
मयनो : मार्च
म्हजे तसल्या एका साद्या मनश्याक, (तुमकां पात्येवंक कश्ट जातीर तर तुजे तसल्या एका साद्या मनश्याक) जरतर एकलो मुखार उभो रावोन बंदूक जोकून "तुका वांचोंक खंचें भोव गर्ज आसा म्हळ्ळें वेग्गीं सांग, उदाक? भुंय, वारें वा हांव?"
खंडीत जावन हांव जांव तूं जांव जाप दितेल्यांव "तूं" म्हणोन.
हांगासर कांय धयर एकटावन "तुजेशिवाय बाकिचें सर्व गर्जेचें" म्हळ्ळें तर तो कांय आपल्या बंदुकेचे गुळे वोत्तो मात्र न्हय, हेर लोक, तशेंच वाटेर वेचें सुणें माजरयी ’तुका व म्हाका’ पिश्यार काडन हासते.
हाकाच्च म्हणचें गर्ज पडताना गाडांव सयत बापूय कर्चें म्हण.
ही जाल्या आयच्या काळाची परिगत, वयर थावन सकयल, पडला थावन मुडलांत, गांवांत तशेंच पर्गांवांत, हिच्च गजाल, कंय गेल्यारी पळेवंक मेळची खबार हीच, पत्रांनी जांव हेर माध्यमांनी जांव वाचुंक मेळची खबार हिच्च; खंय दिसाचें खुनी, अमायकांचेर जुलूम, नेणत्या भुर्ग्यांक सयत आपल्या कुडिच्या वोडणेक गळसितात आनी उपरांत लगाड काडतात. आपल्या मोडकेंत शिजयिल्ली पेज मऱ्यादेन जेवंक लाभाजय तरी परिश्रम करिजाय. सामाजीक कायदे कानून म्हळ्ळो एक जोक जाला, कानून लाभोंकी साद्या मनशान विशेस रितिचेची मिनत करुंक पडता. अशेंय भग्ता; कीर्तनांच्या बुकांत वाचुंक मेळचीं सतां एकेकच उगडापीं जाते आसात.
ह्या दिसांनी लोकांचें गमन चडीत वेचें जावनासा; आयलेवार ओसकर इनामां जिकलेल्या स्लम डोग मिलियनर फिल्माचेर. लोकाचे वाद विवाद विचित्र न्हय? ओसकर मेळानातल्यारी लोक दुर्सतो आमच्या भारताचेर काडलेल्या फिल्मांक इतले सलीसायेन पुरसकार लाभानांत म्हण, आतां मेळ्ळे, तेयी एक दोन न्हय, आट आसकर!. तरयी लोक पुर्पुर्ता ’आमच्या भारताची मऱ्याद काडच्या फिल्माक ओसकर दिले आनी आमच्या देशाची मऱ्याद काडली’.
बोंबोयची जोपडपट्टी संसारांतली दुस्री व्हडली जोपडपट्टी म्हळ्ळें सत भोवशा बोबाटचो हो लोक विस्रोंक ना जाव्येत. देकून जाणारी सांग्तात ’जनरन्नू समधानपडिसलू जनार्धननिंदलू असाध्य’.
स्लमडोग मिलियनर सोडल्यार अन्येक विशय लोकांच्या गमनाक वोडचो जावनासा ’आतंकवाद’. गोध्र, बाबरी मसजीद, मुंबय दंगे, ओरिस्सा, तंदूरी, निठारी, तेहल्का, हर्शद मेहता, चारा, बोफोर्स, कार्गील आनी हेर वाद-विवाद भोवशा आमी हळतार विसरल्यांव. सद्द्याच्या मट्टाक विस्रोंक असाध्य जांवचो विशय जावनासा ’आतंकवाद’.
अशें म्हणोन आतंकवाद म्हणतच कांय आमच्या चडताव लोकाचें गमान इस्रेल-प्यालेसतिनांत जांवच्या झुजाचेर व्हचाना, वर्सांधीं जाल्ल्या इस्रेल आनी हसन नस्रल्लाच्या पंगडाक जाल्ल्या झुजाचेर वचाना, वा ताच्याकी पयलें जाल्ल्या इराक - एमेरिका झुजाचेर वचाना, वा ताच्याकी आधीं जाल्ल्या तालिबान-अमेरिकाच्या झुजाचेरयी वचाना. ताच्याकी पयलें आतंकवाद आतां बेळशेलां.
म्हजे तसल्या (सोड्यां तुजे तसल्या) एका साद्या मनशाक जर कोणेंय सवाल केलें ’खंयचें आतंकवाद?’, तेदनां म्हजी/तुजी जवाब कसली आस्येत? भिंयेनाका, हांगासर बंधूक नासतां सवाल विचारलां, कोण म्हणात पोर श्रीलंकाच्या क्रिकेटरांचेर पाकिसतानांत बंदूकेचे गुळे मारलेले - ते ’आतंकवादी’ म्हण. कोण म्हणात पोर बोंबोयांत ताजमहलांत येवन लोकांचेर गुळे सोडले पळे, तेच्च आतंकवादी म्हण. आनी कोण म्हणतीत काश्मिरांत ’जिहादी’ म्हण वेवेगळ्या रानांनी , टेंटानी आसोन ट्रेयनिंग घेतात ते आतंकवादी म्हणोन, कोण म्हणतीत ’नक्सलैट’ म्हण, आनी कोण म्हणतीत ’एलटिटिई’, ’उलफा’......
एक घडी नियाळ कऱ्यां - निजायकी हेच्चगी आतंकवादी? हेच्च आतंकवादी तर हे कोण म्हळ्ळें आमकांच अमी सवाल कऱ्यां;
’झड प्लस सेक्यूरिटी’ आसा म्हळ्ळ्या धयरान वेदिचेर चडोन कोणा कोणाक गाळी सोवून बोबाटचे आमचे मुखेली, वेदी सकला पर्द्या पाटल्यान रावोन कोणाक धर्माच्या नांवीं, कोणाक रंगाच्या नांवी, कोणाक जातिच्या नांवीं, कोणाक भासेच्या नांवी मासां खावंक लांवचे कोण?
चडताव लोकाक कशीय तकली ना, तकली आसल्यारी तांतूं शेण भरलां, कोणाक परिगतेची दाब, कोणाक हेर गर्ज आनी असल्यांच्या कोंपराक म्होंव सारवन लेंवंवचे हे मुखेली, केदनां धर्माच्या नांवान, केदनां आनी कसल्या निबांनी एकामेका विंगड करून, च्युरान च्युरो करून एकामेकाचें रगात पियेंवचे कोण?
आमचो देस शांतिचो देस, आमच्या देसाचो बापूय महात्मा गांधी, जो शांते खातीर अख्खो संसार मांधता, ताचेर घडल्ल्या फिल्माक सयत आट आसकर इनामां लाभल्यांत, ताका शांतेचो नोबेल पुरसकार लाभोंक नातल्ली व्हडलें सत. पूण आज हेच्च गांधीक तुरुपाचो एक्को करून सर्व पार्ट्यो लोकांक एकामेकाच्या फायद्या खातीर गळसिना? आनी आमी सर्व ’कुरिगळू सार कुरिगळू’ - निजायकी बोक्रे जावन जियेतांव शिवाय आमचो अक्कल कांय चुरूक जाल्लोच ना. जांवचेपरिंय आसा म्हणचें धयर म्हाकाय ना.
कित्या? आमचें संयब पोळकुरें, आमचें संयब दुभावी, आमचें संयब हेरांक सकला घालन मसतुंचें. सदांचें मागणें रजार कर्न, हफ्त्याचें मीस चुकयनासतां भागेवंत जिणी जियेंवचे आमी आमच्याच समाजेंत एकामेका पळेंवची, व्हळकोंची रीत आमकांच मारग पडोंक ना? ना तर आयलेवार जाल्लेपरीं आमकां आमच्याच आंगणांत देंवोन आमचेर हल्लो जातोना. तर हो देस कोणाचो म्हण चार जण एकामेका मेळोन भासाभास चलयतात तर ते कोण?
आमच्या देसांत आसचे तितले देव संसारांत हेर खंच्यार देसांत नांत, आमच्या देसांत आसचे तितले धर्म संसाराच्या हेर खंच्याय देसांत नांत, आमच्या देसांत आसचे तितल्यो भासो संसाराच्या हेर खंच्याय देसांत नांत, तरयी सत हें: आमच्या देसांत आसचे तितलें दलडीरपण संसाराच्या हेर खंच्याय देसांत दिसोन येना. अजून आमचेपयकी आमी जितलें मुखार पावलां काडतांवगी तितलिंच पाटीं पावतांव. आमच्या चिंत्पाची सुकिधाड? आमच्या समजोणेची सुकिदाड? इतले देव आसोनी, इतले धर्म आसोनी, इतल्यो भासो आसोनी, आमी एक जावन उरोंक सकोंक नांव न्हय? कितलें व्हडलें वीपऱ्यास न्हय? देकून जातीं जातीं मधें, भासे भासे मधें, प्रांत्यां प्रांत्यां मधें आनी देवां देवां मधें दोरे आनी राज्वटकी. आनी आमी हेच्च गुलामपणांत जिणी म्हळ्ळें सूख भग्तेले बोक्रे.
दिसान दीस आयचो संसार एका असल्या दिशेन चमकोन आसा, संसार आर्थीक दिवाळेंत कंगाल जाला, गांवांत कामां मेळानांत, काम नासतां गांवांत आसचीं गलफाक वेतालीं, आतां गलफाची परिगत गांवच्याकी पासट जांवचीं खुणां दिसोंक लागल्यांत. जायत्यांनी कामां होगडायल्यांत, आनी कामां आसचीं सयत दीस मेजून आसात. थोड्यांचो पाग उणो केला, पूण भाडीं चडोन आसात, वसतुंचीं मोलां चडोन आसात, बेंकांनी वाड ना म्हणोन कोणे घरां-फ्लेटां घेतल्यांत, पूण फ्लेटां अनिकी तयार जावनांत, बेंकाचें लोन बांधुंक त्रास थोड्यांक, थोड्यांनी शेर मार्केटिंत दुडू घाल्लो, मार्केट पर्ताल्या, एका वाटेन ट्याक्स, अन्येका वाटेन पिडा शिडा...
आर्थीक दिवाळी, कामां उणी वा नांत, चडल्लें नासमधान, एकामेकाचे मनस्थाप, झगडीं, मोरल पोलीस, आतंकवाद - समस्से न्हय, समस्स्यांचे वोर आमचे मुखार आसात.
तरयी, ह्या सर्व समस्स्यां मधें समधानेची वाट सोधून ती मुखारून वर्चेंच एक भोव व्हडलें शर्त आमचे मुखार आसा.
बरी वाट केदनांय अशीर आसता कंय, आमी खंयची वाट विंच्यां?
खाल्तेपणीं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
