’tum kitem sangtai mholl'llem nhoi, bogar koxem sangtai tem gorjechem’

Ami Pordexim, Yevechim Ballkam!?

de43

Voros : 2008

Moino : July

"Monglluri konknni porjek pollkur‌vadi chintpache dekun gulam'‌ponnachi jinni jietele ani gulam' zaun mortele" mholl'llem pornem utar mhojea motint porot porot ugddasak yetana hamv kaim viprit niras‌vadachem chintap uttoitam mhonn dubhaunakat.

Hea utram pattlo irado kosloi asom. Zamv forch‌gisancho kall asom, zamv ttippu sultanacho kall asom. Zamv brittixancho kall asom. Hamv choritrakar nhoi. Punn choritrechim thoddim sotam prostut amchea konknni porigotecher protifolit korcheak adhar zorur ghetla.

Aicho kall yontr-tontrancho kall mhonntat. Oxem mhonnon adim magam yotram-tontram nat‌l'lim mhonn nhoi. Tednam-i yontram - tontram aslim. Monis jednam rod (bonddi) sodhun kaddunk soklo, tea vellar kompyuttor nat‌l'lem. Mobailam nat‌l'lim. Robattam nat‌l'lim. Lesor nat‌l'lem. Punn tea kallar tanchichch mholl'lli tantrikota as‌l'li. Ji vella kallaprokar bodlon aili.

Adim'magam lok ranamni jietalo, penkttak kholeamni reuddaitale mhonn choritrent dhakhlo asa. Poilem patak kel'lea adamv ani yevek soit loz disli ani rukachim panam angak guntun jieunko laglim mhonn dharmik bukamni soit dhakhlo asa.

Uprant lok vagachi kat nhesonk laglo, gonnianchem vostur nhesonk laglo, kaxtti nhesonk laglo mholl'llem soit ami aikolam - pollelam.

Uprant lokamni aplea yontram-tontramni kott, urmal, kutamv, butanch sodhun kaddle matr nhoi - vantte kele. Goribank vegllem nhesap, girestank vevegllem nhesap.

Toull bhouxa ’li kupor’ brandd nat‌l'lem zaizoi. ’li’, ’oddiddas’, ’noiki’, ’ddebeneams’, ’bi,ech.Es’, ’ttomi hil‌figor’ breanddam nat‌l'lim zaizoi. Punn az asat. Eka inchachea nespak soit hozaramni, lakhamni mol asa. Atam feaxon xo zatat. Kitlogi lok oplo dispoddto gras hanche thaun zoddta.

Hi bodlaunn nastam ani kitem?

bodlaunn sohoz - bodlaunn nat‌l'li somaz vaddana. Vigean horyeka kallar, horyeka ghoddye bodlon'nch yeta. Bodlon'nch yeje. Ani hichch vhaddaull.

Adim'maga pakamni boroitale, uprant pen'nam ailim, atam pen'nam nastam soit kompyuttoracher borounko sadhy asa. Tintachi gorz na, pakanchi gorz na. Hi bodlaunn sohoz. Vellakallasovem zal'li bodlaunn.

Porigot oxi asa tor atam konn‌y zor ekameka bottam zoktit tor mhojeprokar tacheaki vorte bekuf oni konn‌y aschenant. Pakamni boroitele atam-i astit, pen'namni boroitele atam-i astit. Ti tantanchi khasgi khais. Az zor hamv pakamni boroitam dekun ’tumi pixe’ mhonnat tor, va pen'namni/kompyuttorant boroitam dekun pakamni boroiteleank ’tumi pixe’ mhonntit tor he nizaiki bekuf nastam oni kitem?

Hea somsarant zor vigeanant zamv, arthik xetant zamv, samajik xetant zamv, sahitik xetant zamv itli bodlaunn/vhaddaull zalea tor konknni sahitik xetant kaim vhaddaull zalea (va zamvchear asa?) tor kaim vichitr asa?

Bhilkul na.

Konknnent soit vellakalla prokar kulli bodol'li, lok bodol'lo, saikolam aslim baikam zalim, karam ailim, jipam ailim, helikopttoram, vimanam ailim, roketteo aileo. Boroupi bodol'le. Chintap bodol'lem mhonntana bodlaunn sohoz.

Ailevar xenn chollvollecho patr mohotvacho mholl'llo konnem-i negar korcheporim na. Edoll poreant thok‌l'le vachpi kaim her bhasanchea gulam'‌ponnar sukh bhogtale. Punn aiche vachpi amchea konknnent hem vachap haddizoi mholl'llem magtat. Sot sangchem tor ho tancho kaido ani hokk. Aichea kallar horyeka songtek mol asa. Vachpi tor ek rupoi khorchun kitem-i molak gheta ani oplo moladhik vell khorchita tor taka tanne ghal'lea eka rupeacheaki choddit nhoi tor‌yi eka rupeachea molachem tor‌yi vachap labhazoi‌ch. Punn tem labhanat‌l'levellar zor to osomodhan zata tor tantum guneamv asa?

Thoddeach vorsadhim gamvamni ttivi ayil'levellar ami filmam, siriyolsam polleunko xezara zomo zaunko na? ttelifon yeunko lagtana. Porgamvant aschea amchea soireank amchea sezarcheanchem nombor diunko na? porgamvcheamni ttelifon kortana ami xezarchea ghora vochon ulounko na? punn uprant horyekleamni apaplea ghoramni ttivi, ttelifonam, mobailam axel'leant chuk asa?

Bodlaunn gorjechi, mohotvachi. Bodlaunnexivai kitench vhaddana.

Adim'maga ghoramni bhurgeank khaunko koslim khannam aslim? biknnam? konngeo? pejesovem mittant ghal'le ambe, taikolleachi chettnni? tichch atanchea bhurgeank borgor, sosez, kenttogi froidd - hi bodlaunn - vellakallachi bodlaunn.

Jednam ami bhuke as‌l'leamv, tednam amchea auyn tika borem mhonn dis‌l'lem randlam. Amkam vaddlam. Ami tim khannam jeun vhodd zaleamv. Az ami xikpi zaleamv. Gamv videxamni bhomvtamv. Dexi videxi bhaso zannamv, sobhar bhasanchem ginean amkam asa. Ami sobhar buk vachleat. Amkam panch-sat sttar hottelamni randteleachi vhollok asa mhonntoch, vochon amcheach auyk ’tuvem ti resipi vachlyaive? hi resipi vachlyaive? tujem randap sorv xenn’ mhonnchea vadak kiteak‌gi hamv bhulana. Hantum konknnechem zamv sahitinchem zamv bhilkul borem zaina. Kaim bolea iddeamni lipoun vharem ghalteleank kaim ekameka apttun ghalun dogamyni marn poddchi sobhai disonk puro - osoleach khastache he hoddbe. Hantum konnachim monam moddun, konnachogi man kaddun, konnak‌gi holk korun, konnak‌gi rai‌patt bhandun poilench kuddke zal'leak porot churan chur korn okhrek tea chyurantlo ek kostoll zaun bhogche tosolem somodhan tor‌yi kosolem somodhan? mhojea bodd'dd toklek tem bhilkul vhochana. Kiteak ami kallokak dursonchem? konknnent omrit rochunk amkam konnachi bondhodd asa? konnem amchea hatank bhandhun ghalam? okhkhem auk asa. Dis-rat boslear soi, omrit rochlear soi. Kiteak amkam xenn sahitincher gomon? konn kitem-i sangondit - amkam kitem poddon gelam? vatter pette ghonktat mhonnon kaim sureo udena?

Konknnent sahity rostele choddtavo hoveasi ani kosligi pisai ason xivai fokot't namv zoddunk va duddu komaunko nhoi. Kitlexeagi boroinnaramni dex-videxant bhorpur konknni vaur kela. Tanchem sahity kaim nobel puroskarak zavo zal'lem nhoi zauyet. Punn doikorun osoleank holk korchem annvem chintap amchea motint aschem naka.

Amkam kitem ruchta, kitem ruchana - ti amchi morji ani khais. Hantum bhilkul konnachoi akxep aschona. Amkam konnachem sahity amvoddta ani konnachem amvoddna - ti amchi morji. Mhaka vektigot zaun konnachem-i sahity khais zalear hamv vachtam, konnachem khais zaina tanchem hamv vachina - hi mhoji morji. Punn jem konnachem sahity khais zaina - taka vochon ’tujem sahity xenn sahity’ mhonnchem hoddbem kam' hamv bhilkul korichona va oxem korteleancheo tarifoi korchona. Kiteak, konknnentlem sahity xenn va omrit mholl'llem foisol diunko hamv vochana. Punn mhojem sahity hamvem koxem borem koryet mholl'lleacher hamv mhoji minot zorur kortam. Khonchi-i bodlaunn svabhavik zaizoi xivai dobavan va ekameka holk korun bhilkul nhoi. Xenn chollvoll konknnent borem sahity udeun yexe korcheo vatto toyar korizai. Konnent onik‌yi novemsamv zaizoi. Nove nove proyog zaizoi. Kriatmok sahiteachem rochon zaizoi tor amchi mot kriatmok chintap chintunk sokazoi. Amchi mot zor piddest chintap chintun asa tor tantum koslem-i srizonatmok chintap udeunko sokana.

Oxem mhonnon konknnent vimorso zorur zaizoi. Vimorso nat‌l'lem khonchem-i xet ballvona va vhaddana. Punn konknnent vimorxe asat?

Adhlea vorsa eka sompadokak bhett‌l'levellar tannem mhaka ek soval kelem "vol'li - sot't sang, konknnent vimorxok asat?"

Hamv‌yi kopolar mirio ghalun boslom xivai kitench uloilom na. Oxem mhonnon konknnent vimorxok nant mhonncho mhozo irado bhilkul nhoi. Punn hokigotent vimorxyokank‌y konnacheagi bhimyan, konnacheagi mulajek, konnacheagi dakxennek lagon konnak sontos korcheak ani konnak‌yi khonkchem. Ani konnak‌gi sontos korcheak sukeo tarifo korunk poddchem konknnechem durbhag‌ponn mhonnom?.

Itlem sorv sangtana ek gorjechi songot sangchi mhaka gorz mhonn bhogta.

English-ant ek sangap asa ’It is not always what you say that matters, but how you say it’ (Tum kitem sangtai mholl'llem nhoi, bogar koxem sangtai tem gorjechem). Tuvem sangchem vedant tor‌yi tuvem sangchi rit sarki nhoi tor - tem negar korteleank khenddun faido na. Oxem mhonnon hamv kaim oxem sangana - osoleank poilem golleacher har ghalun, dhormosthollachea hosticher purxamvar beandd vajpant haddun somzaizoi mhonn. Ti gorz‌yi na. Punn konknnent ’aschem sokkodd xenn’ mholl'llem foisol dimvcheak zormonint hi kanni asa, ejiptant hi kanni asa, zapanant hi kanni asa, mongoliant hi kanni asa - punn konknnent aschem sorv xenn mhonnon eka ratibhitor konknnent ’ponddit’ zamvchem pixemponn konknnent chodd‌l'leporim dista. Hankam bolea iddeamni lipon vharem ghalchey dharall mapan asat. Sot sangtam - osoleank konknnechem kaim poddon gel'lem-i na. Konknnent zor boremponn axeteleamni poilem thoddim vorsam borim kama korizai. (borim kamam mhollear char-panch vedi karyim korn, char-pan man-som'man ghemvchem nhoi).

Oxem mhonntana mhaka eka lainik lhan korunk kitem korizoi mholl'llea sovalacho uddas yeta. Annvea chintpache zorur tea lainik khatrunk vetit - punn nizaiki nitoll chintpache tea laini somor vhodd lain ghaltit. Tednam poili lain lhan mhonnon sangchi gorz‌ch na polle?

Lisamv bhovo sompem: konknnent heranchem sahity xenn mhonnonk amim vechem naka. Ami omrit rocheam - tednam heranchem sahity opxench xenn zatelem nhoi‌gi? dekun khonchem sahity ’xenn’ ani khonchem sahity ’ghann’ mholl'llo vad kiteak?

Amche purvoz gulam'‌ponnachi jinni jiele - punn amkam ’suttka’ naka? ami yevechim ballkam tor‌yi amchemodhench ’porki’ zaun, zaun jiemvcheak‌ch ’jinni’ mhonn bosleamv?

Okher korcheadhim ek soval - atam tum khonchea vadak mandhtai?

Khalteponnim,

- Valley Quadros, Ajekar