"संसारांत तूं जितलो बरो जावंक वेताय तितलेच मापान तुका वायट घेवंकय कळाजय."
सावकारशाही आनी नौकरशाही
वरस : २००६
मयनो : फेबरेर
संसारांत जियेंवचा हरयेका मनशाक चिंत्पा सकत आसा तर तो कोणाविशीं चिंतिना तरय अपणाविशीं चिंतिनासतां बिल्कूल रावाना. अपणान व्हड जायजय, अपणाक मान-मरयाद मेळाजय, अपणालागीं आसत-बदीक आसाजय, अपणाक हेरांनी खाल्तिमान घालिजाय म्हण. ह्या खातीर तो अपल्या सक्तेन जांवचें कितेंय करुंक पाटीं सराना. कसलेय साक्रिफीस करुंक या कोणाचीय बली भेटवंक या हेर कितेंय.
समाज म्हळ्यार कोण?
संप्या उत्रांनी सांगचें तर समाज म्हळ्यार एका प्रांत्यांत जियेंवचो लोक.
आमी समाज कित्याक भांदतांव?
प्लेटोचा समाजवादपरकार समाजेक एका निर्दिश्ट इराद्यान रचल्या. कोणय एकलो या एकलें जावन सगळें साधन करुंक सकाना देकून विविंगड कालेतिचा, विवीध प्रभेधाचा मनशांक एकटांवन तांकां सामान्य (Common) वृत्ती दिली. हांव मोची जातां, तूं केळशी जा, तीं शिवोणगारां जातेलीं आनी हीं बेसायगारां जातेलीं. आनी हाचो परिणाम जावन समाजेंत वृत्ते तेकीद ल्हाल्हान समुदाय जावन रुतां जाले.
वेळाकाळा फर्माणे ह्या प्रकारांनी होच मनोधर्म अपापें उदेलो, अपूण या अपली वृत्ती उंचली आनी हेरांची कीळ म्हळ्ळो मनोधर्म, ग्रेसत-दुबळो म्हळ्ळो प्रकार अपापिंच उदेलो, शिकपी-अशिकपी म्हळ्ळो, बुध्वंत-दाड्डो म्हळ्ळो प्रकार उभजाताना बुध्वंत आसचांनी अपलें बोळकें भरुंक धरलें, दुबळ्यांनी सता-नितीक वेंगून धरलें तरय दिसान दीस दुबळिंच जावन गेलीं. दिसानदीस ह्ये परिगतेंत दुबळे ग्रेसतांचा हातासकला काम करिलागले, अपल्या गर्जांक ग्रेसतांचेर लब्दोंक लागले, आनी ग्रेसत दुबळ्याक अपलें आयद करून अपल्या फायद्याखातीर, आपल्या स्वार्थाखातीर गळसिलागलो, आनी अशें उदेली भंडवाळशाही परिगत.
भंडवळशाही परिगतेंत ’आमी’ केदिंकच विंगड करुंक जायना तसल्या परिगतेच्यो कटपुतळ्यो जावनासांव. कोण हें ओपून घेंव वा घेनासतां रावों. हर मनीस हेंच आशेता, अपूण कितलो वर्तो म्हळ्ळें धाखवंक अपल्या सकला कितलीं आसात म्हळ्ळें संसाराक रुजू कर्चें. म्हळ्यार कोणायचाय घरांत दोगां कामाचीं आसात तर तो ग्रेसत, पूण कोणाचा घरांत चार कामाचीं आसात तर तीं अनीकय ग्रेसत.
ह्या भंडवाळशाही परिगतेंत मनीस मनशाकच अपलो गुलाम करुंक पावलो, ही परिगती सुधारुंक कितल्या समाजसेवेचा संस्थ्यांनी वावर केलो तरय ही भंडवाळशाही परिगत केदिंकच बदल्चिना. बदलोंक मनीस सोडचोय ना. कित्याक अशें मनीस मनशाक कटपुतळी कर्चेमुखांत्र ऊंच जाता म्हण चिंता, समाजेंत मान-प्रतिश्टा मेळता म्हण लेक्ता. अपणाक अपूण सावकार म्हण चिंता. पूण नौकर नातल्ल्या घरांत सावकार जांवचो तरय कसो?
आयलेवार कुवेयटांत आसचा एका मंगळुरी कुटमालागीं उलयताना तांचा घरांत पाटल्या इक्रा वर्सां थावन काम करून आसचा बायलेचो उल्लेक ताणीं केलो. आनीं ताचो मिसतेर असो आसा; त्या बायलेक हाणीं केदिंकच कामाचापरीं पळेवंक ना, घोव बायल दोगांय काम कर्तात आनी तांचा दोगां बुर्ग्यांची जतन ती बायल कर्ता. जेदनां हांका काम कर्चा जाग्यार बोनस मेळता, तशेंच तीं त्या कामाचाकय बोनस दितात, "जशें आमी आमचो सांभाळ वाडाजय म्हण आशेतांव तसलीच आशा त्या कामाचा बायलेकय आसची सहज" - हे आदर्शवादी विचार आसचे भोवशा भोव थोड्यांक मात्र.
मनीस मतिंत कितलेंय कुस्डें दवरून तरयी, दिसाक कितलीं कोंतां तेर्स कर्ता, हाफ्त्याक कितले पावटीं मिसाक वेता म्हळ्ळ्याचेर मनशाक बरो म्हणोंक जायना, बगार ताचा काळजांत कितलें नितळ विचार आसात तांचेर होंद्वोन आसा म्हळ्ळें खंडीत. जेदनां परयांत मनीस हेर मनशाक अपले समान जावन लेखुंक सकाना, तेदोळ परयांत संसारांत एका न्हय एका रितीन असलिंच घडितां पळेवंक मेळचांत कांय नवाल आसचें ना.
- वल्ली क्वाड्रस
