दोळ्यांचेर साय मांडेल्यांक आपल्या दोंपरावयलो घाय दिसाना जायत, पूण दूक भोगानाये तर?
’दायज’ आनीं नवेसांव
वरस : २००५
मयनो : जून
’दायज’ची सुर्वात जावन एक वरस संपलें तरयी सभारांक ’दायज’ विशीं कळीत जाल्लें आयलेवारच. आनीं सभारांनी नव्यो नव्यो सल्हा सुचनां दिल्यो आनीं थोड्यांनी वाजबी सवालांय विचारलीं. आनीं तांतूं एक जावनासा;
’दायज.कोम-ंत कोंकणेक कितें नवेसांव आसा?
कित्याकगी म्हाका परत परत एकच काणीं उडासाक येता - चार कुड्ड्यांनी एका हसतीक पळेवंक गेल्ली. एकेकलो कुड्डो एका हसतेक आपडन अपल्या आंतरीक दोळ्यांनी ’हसत म्हळ्यार अशी/तशी’ म्हण समजाता.
पयलो कुड्डो हसतेचा शिमटेक आपडन, "हसत म्हळ्यार एका दोरयेपरीं" म्हळ्ळें अपलें फयसल दिता तर दुस्रो कुड्डो हसतेचा पांयांक आपडन ’हसत म्हळ्यार एका खांब्यापरीं’ म्हळ्ळें फयसल दिताना तिस्रो कुड्डो हसतेचा नाकाक (सोंडिलाक) आपडन अपलें फयसल अशें दिता; "हसत म्हळ्यार एका पेर्मारेपरीं" म्हण. अखरेचो कुड्डो हसतेचा पोटाक आपडन सांग्ता; "हसत एका वोणदेपरीं" म्हण.
’दायज’ म्हळ्यारयी असलिंच फयसलां दितीत, तांतांचा नद्रेंत, तांतांचा चिंत्पापरकार तीं सार्किंच जाव्येता. पूण जशी इंगलिशांत एक सांगणीं आसा; We rate ourselves of what we are capable of doing, whereas others rate us on what we have done to them [आमीं आमकां मेजतांव - आमचा श्यातियेचेर तर, हेरां आमकां मेजतात - आमीं केल्ल्या साधनां खातीर].
दायजांत कोंकणेक कसलें नवेसांव आसा म्हळ्ळें दायजाचीं एकेक पानां वाचल्यार तुमकांच समजातेलें. कोंकणेचो वावर चडता तर शेंभोरांनी संचालनां जांव, हजारांनी सायटां उदेंव. आमचो इरादो कसल्याच नद्रेन मुनाफो जोडचो न्हय. दायज एक संचालन न्हय, बरीं कामां करुंक ’बरें मन, बरे इरादे, आनीं ते इरादे कारयगत कर्चे बरे मनीस’ मात्र गर्जेचे शिवाय कसलींय जांव संचालनां, हुद्देदारां फकत धाखवणेक मात्र.
एकल्या दोगांनी विचारल्लीं हेर थोडीं सवालां;
"तुमीं दायजाक ताका/हाका/तिका/हिका कित्याक घेवंकना?"
ताची जापय हावें मायामोगान्ंच दिल्या;
"भावा - दायज कोंकणेचें मिसांव, आनीं अपूण कोंकणेचाकी वर्तों न्हय म्हळ्ळें चिंताप आसचा सर्वांक हावें साध्य आसल्ल्या सर्व रितिंनी आपवणें पाटयलां, ब्यांड वाजपार आपवन हाडचेतितल्या उंचायेर कोणीं म्हाका तांचा वावराध्वारीं दिसोंकनांत देकून कोंकणेचाकी वर्तो/वर्तीं कोण्ंच नांत - हें म्हजें चिंताप आनीं पात्येणी जावनासा"
माफ करा म्हजीं उत्रां एकाधावेळा हांकार (Arrogant) दिसतात तर. कित्याक म्हळ्यार, आमका मेळचा इल्लेश्या वेळाक आमीं संसाराक स्वसटीकरण दींवन्ंच बोसल्यांव तर बरीं कामां जांवचीं तरयी कशीं? आमीं उलंवचाकी आमचीं कामांच उलंवदीत, ’दायज’ कोंकणी वावराचो नव्यो वाटो सोधून त्या वाटांनी पावलां काडताना ’आमीं सगळीं एक’ म्हळ्ळ्या चिंत्पान फुडें चमकातेली.
"कवितापाठ - कोंकणेंत हें खंडीत नवेसांव्ंच जें खंचाय भासांनी जांवचें अपणाक कळीत ना" अशें आमीं सांगानांव - बगार ह्या कामासाळाक आयलेल्या मान सयऱ्यांनी सांगलां, आनीं ते मान सयरेय कांय उध्यमी न्हय, साहिती/चिंत्पीच जावनासात. ह्या कामासाळांत एकल्या उलंवचें आनीं हेरांनी आयकोंवचें बिल्कूल न्हय, सर्वांक अपापले विचार वेक्त करुंक/भासाभास करुंक आवकास आसा.
’बूक समीक्षा’ - अन्येक रितिचें अभ्यास, हें अभ्यास - फकत बुकाचा वळकेक मात्र सीमीत जायनासतां बुकाचा चिंत्पाचेर, साहित्याचेर भासाभास जांवचें निजायकी मिनतेचें काम.
’कोंकणी अभियान समिती’ एदोळच वर्साक एका कोंकणी पत्राक आधार दिंवचा वाटेन चमकाताना कसलोच मुनाफो आशेनासतां, घरानघर वचोन पत्रांक वर्गण्यो एकटायता - कसलेंच कमिशन या फायदो नासताना’.
’दायज साहितीक स्पर्धो’ - एदोळच कोणेंय करिनातल्लीं कामां करून जाल्यांत.
असलेच सभार बरे इरादे आमचा मतिंत आसात पूण आमचो शेवोट आनीं आमीं एदोळ पावल्ल्या वाटेमधें कितेंय आसा तर तो ’वेळकाळ’ मात्र.
’दायज’ विशीं तुजीं उग्तीं भगणां-ठीका कितेंय आसल्यार तीं आमकां धाडून दिव्येता.
मायामोगासवें,
- वल्ली क्वाड्रस
