’तूं बरो वकील, बरो दोतोर, व बरो इजनेर जा पूण पयलें बरो मनीस खंडीत जा’
कुटाम आनीं कुटमाचीं मौल्यां
वरस : २००५
मयनो : सप्तेंबर
अजीक सुमार चोवदा वर्सांधीं घडलेलें एक घडीत म्हजा मतिचा पडद्यार अजून खंचोन आसचें जावनासा;
आमचा अजेकार फिर्जजेंत एक पावटीं कार्कळ वाराड्या हंताचो खेळा स्पर्धो आसा केल्लो आनीं त्या स्पर्ध्याचो एकलो प्रेक्षक जावन हांवय आसल्लों. स्पर्धो आसचो कित्याक? एकामेकाचीं तालेंता, एकामेकाचीं मिनत, एकामेकाचें परिश्रम हें सर्व मेजचो दीस, कोण हें सर्व चड मापान केल्लोगी तोच जिक्ता.
ह्या स्पर्ध्यांत नक्रे फिर्गजेचीं दोगां चेडवां (भभयण्यो) एका धांवणेचा स्पर्ध्यांत आसल्लीं. एकली व्हड भयण दुस्री दाकटी भयण. स्पर्धो सुरू जालो आनीं थोड्या मिनुटांनी अखेर जांवन येंवचा वेळार दाकटी भयण अपल्या व्हड भयणिचाकी थोड्या अंतरार मुखार आसोन जिकचार आसल्ली. पूण तशें जालेंना, ती रावली आनीं आपल्या व्हड भयणीन धांवोन मुखार येंवचाक राकोन रावली आनीं अपली भयणीन ही धांवणी जिकचेपरीं करिलागली आनी अपूण दुस्रें स्थान घेवन धादोस जाली.
हें घडीत उडासाक हाडताना म्हजा मतिंत त्या दाकट्या भयणीन केल्ल्या साक्रिफिसाचो उडास येता आनी अपापेंच तिका फावो जाल्लो मान म्हजा काळजांत उदेवन येता.
सवाल हांगा कोणें केल्लें सार्कें कोणें केल्लें न्हय म्हळ्ळें न्हय, सवाल हेंय न्हय की एका स्पर्ध्यांत भावुकपणान/सिंतिमेंताळ जांवचें सार्केंगी व न्हय म्हळ्ळें. बगार कशें एक भयण अपल्या भयणिचा भगणांक समजोंक सकोंक सक्ता म्हळ्ळें.
मनशाक अपलें घरच पयलें इसकोल जावनासतां, अपल्या घरांनी जे विचार, जीं चिंत्नां चिंतून व्हड जाताना, मनीस बरें आसचेंच विंचता.
ही एक ल्हान काणी आयचा संसारांत घडचा/घडोनासचा घडितांक उल्टीच आसा न्हयगी?
अन्येक काणी; अपल्या दोगांय कुड्ड्या आवय बापांयक अपल्या खांद्यार बसवन व्हाववन वेल्ल्या श्रवण कुमाराची काणीं ल्हानपणार वाचल्लो उडास तुमकांय आसतलो म्हण म्हजें चिंताप.
पूण आज!
आज वेळ बदल्ला, मनीस बदल्ला, विचार बदल्ल्यात, मनशाचीं चिंत्नां बदल्ल्यांत मनशाची कालेत बदल्ल्या आनीं सहज जावन मनशाचे हाव-भाव, जिनोस, तत्वां, तर्कां, जिणी सयत बदल्ल्या. पूण विचार कर्चो तर मनीस कितलो बदल्ल्यारय मतीन चिंतचें सोडुंकना, काळजान भोगचें सोडुंक ना, दोळ्यांनी देखचें सोडुंकना.
मोंती सायभिणिचा फेसताक आमीं कुटमाचें फेसत म्हणतांव आनीं कुटमाचा सांद्यांचो उडास जरूर काडतांव. आयचा काळार एका कुटमाचे सांदेच एकामेचाचीं मासां खातात अपापल्या स्वार्थी इराद्यांखातीर तशेंच आपापलीं बोळकीं शिजंवचाक. आनीं ह्या मधें श्रवणकुमार तसले पूत व वयर उल्लेक केल्ली दाकटी भयण आयचा संसारांत हरयेका गांवांनी उदेनांत.
तर कुटमाचीं मोलांविशीं हरयेका कुटमान चिंतचें अवश्य, जेदनां एक नातू, उतरप्रायेचा आज्या-अजियेची चाक्री कर्चा अपल्या आवयबापांयक पळेता तेदनां तो नातू कुटमाचीं मोलां शिक्ता. आनीं हीं मोलां कांय खंचाय बुकांनी, इसकोलांनी व कोलेजिंनी शिकोंक जायनांत. घरां भांदचांनी ’घराणें’ म्हळ्यार कितें म्हळ्ळें समजाजय, कुटाम भांदचाधीं ’कुटमाचीं मोलां’ कसलीं म्हळ्ळें समजाजय आनीं तेदनां मात्र ह्या कुटमाचा फेसताक खरो महत्व येतलो.
- वल्ली क्वाड्रस
