
Mhojea adhlea moineantlea ’don somsar’ sompadokiyacher thoddeamni porgott ritin tor thoddeamni khasgen mhaka boroyil'lem. Sahit kallzachi bhas mhonn mandteleantlo hamvyi eklom dekun jinnye onbhogachim kapam utramni guntun pintrayil'lim bhouxa thoddeanchea kallzak paulim mhonn matsi dadhoskai bhogli. Don somsarachi bhas hangasor mukharun vhorum tor; konknni konnak ast (Asset) tor konnak doyitv (liability). Onyeka utran sangom tor; ’konknnen opnnak kitem dilam va dita’ mhonn chintele yothextt tor, ’opnnan konknnek kitem dilam?’ mhonn chintele bhovo thodde punn asat.
Kaim pantis vorsam thaun konknni sahiteachea mogar (vo pisayer mhonna) poddon aschea mhaka khonddit zaun konknni ast mhonn bhogta, konknni sahitik vaur kel'lea/korteleank konknnechi ast mhonnun manan/obhimanan lekhlam/lekhtam, zamv konn tea obhimanak favo zal'le va nasche tem tantancher soddtam. Pantis vorsadhim soit eka boroupeachi kanni amvoddli tor tacho gamv, pat'to sodhun kaddn, taka mellun, taka aikun yemvchi pisai az pasun asa. Dekun porgamvantlo rojer maigamvak yetana soit konknni boroupeank (zamv prayen/onbhogan lhan/vhodd) bhetto dimvchi souy az pason pallun ailam. Punn koxedd'dakhal (koxedd'd asa mhonnun patyetolom hamv) sangum tor, koslochch gupt irado hidden agenda mhojelagim natlo/na/aschona. Fokot't to/ti konknnechi ast mholl'llem chintap mat. Hye bettek lagun annvea chintpachea vektim thaun pattlean/mukhlean aikunk zaitem mell'llam; ’konknni bhetto kortolo konknni petto ne?’ mholl'llim porgott utram soit movallayen sosleant. Asum tye tye monogoteche oplea chintpak sori zaun chintat/uloitat.
Ailevar eka tempadhim konknni vaur vhodda obhimanan kel'lea punn vellakallachea bodlaunnent, prayest/piddest zaun aschea thoddea boroupeank mellunk gel'lom; bhovo duHkhall sthitent thoddim aslim. Eka tempar konknni potramni oplo sahitik vaur kel'le az konxant asat, tankam polletelim nant, melltelim nant, koso asai mhonn vichar korchim nant. Eklo malghoddo boroupi sarkem utton bosonk sokana, hamv taka mell'llom, tachea tonddar mogall haso udeleo, tichea prayest bailen mhaka pieunko kafi dili, hamvem piel'lea thoddea vella uprant tinnem tichea prayest potikyi kafi dili, hamv tea kopant tillun polletana koll'llem, ti dudavinne aschi kafi. Mhollear aslem thodde thembe dud tinnem mhojea kafiek votun dil'lem. Hamvyi kitench somzonascheporim kelem. Mumboi tosolea xherant bhavak bhavo na, konnak konn na, tor monxaponn toryi koxem astelem? duddu aschochch dott'ttu zalelea hea kallar konnak kitem poddun gelam konn koso jieta mhonnun, to jieta va morta mhonn konnem chintizoi aslem? kiteak chintinant?
Mam-igamvant kaim porigot othbichch na, kiteakgi mhaka mam-igamvant mayamogachi kuskutt kuruH soit dislina. Tea tempar tannim konknni sahit borounko survat kortana zokti soulotai natli, xikop natlem va her ginean unno aslo. Punn tanchea kallzant konknnicho mog bhorpur aslo. Tanchea maya-mogak toryi vhollkuyam, tanchea sahitak omrit mhonnchi gorz na. Punn aiche yontr-tontrachea adhunik kallar jieun asche ami kitle veglle asamv? amkam zaite upolobdeo az asat, zaitem ginean, xikap, somzonni amkam asa. Punn itlem asonyi amchethoim konknnecho mayamog mholl'llo na. Dekun ami dolle osonyi kurdde, kan asonyi keppe ani mot osonyi bhere zaun jietamv. Hechch khatir zaizoi choddtavanchea kallzant kosligi duHkh, kitengi ghoddunk nhozo zal'lem ghoddlem nhoi mholl'lle churchure, heram thaun tiroskrit zal'lim bhognnam, oplea modhench porki zaun jiemvchi porigot udelea mhollear sarkem zait?.
Eka tempadhim gamvar toxem porgamvant konknni bukanchem vojem vhauvn, lokak mellun buk molak gheya, kesetteo/siddi molak gheya mhonnun konknni lokachi ’mullavi zovabhdari’ zagoiteli boroupinn eka axreant asa, tika chear vonnodi modhem soit, sarkem utton/cholunk zaina toryi konknni bukancho husko, konknni sahiteacho husko. Kaim ti choddit xikpi nhoi, tichem sahit kaim ’xekspiyorachem’ sahit nhoi zauyet. Punn ek mat nokhkhem sangtam; ’konknnek vost korun, konknnent fokot't namv/duddu komaunko ayil'lea/jietelea, konknnechea namvan opleankchch luttun khaunkoyi pattim soranaschea yothextt mapan bhoron gelelea boroupeancheaki hozar vantteamni hichea konknni vaurak man favo’.
Vorsan voros ’konknni divos’ mholl'llo ddomboratt soglleamni cholta, punn to ddomboratt choloitelea kitlexeank konknni vaur mhollear kitem mhonnun kollit osa? konknni somstheache hud'dedar mhonnun hordem pett'teleank konknni boroupeanchi vollok soit na, itlench nhoi; ’tum konknnek novo nhoi?’ mhonnun vicharunk soit kuskuttachi loz tankam na. Asum. Ani ho ddomboratto itlearchch ravana, vorsan voros vedi karyim kitem, kanoddintlea ’yarodo dudd'ddu yol'lom'mono yatre’ mholl'lle gadieporim, konnachea duddvan, konnakgi vedicher bosomvchi, vedisomor chear boddam asleari vhodd na punn vedicher kaim dha-vis man monxam, fulam ture kitem, vakhonn'nni kitem, vordi-tosvirekhatir dhamvnni kitem, ani hea chear boddank att somsthe, ekleak pollelear ekleak zaina, to aslear hamv na mholl'llem hotth khoremponnim mhaka vicharunk korta ’osolea chintpachea vektim thaun konknnek tis kasanchem toryi mol asa?, konknnek lokan kantthallcheporim kel'lea osoleank kitem korizai?’
Onyek mokkor asa - jivo astana mot bhaddeak dil'le, jednam to koxttar ascho konknni boroupi ontorlo tor polleya ddong, kitem kovita, kitem fugarnni ani marnemichea vesak soit lojek ghalcho kitem ves.
Atam tumi vichara ’tum konn?’, hamv sangtam, hamv ek sado monis. Khonchyai somstheacho mukheli nhoi, okaddemicho sandoi nhoi, khonchyai monddollicho hud'dedar nhoi, mhojelagim vijitting kardd na, lettor hedd na, sot sangchem tor, konknnechi pisai soddlear dusrem kitench mhojelagim na. Atam koxttar aschea gorjeunt konknni boroupeanchi mozot konne korizai asli? kaim jinnyent ek pauttim chear gamvamni dangro marun zomo kel'lo thoddo oivoz ditochch amchi zovabhdari sompta?
Konknnexivai hannim her khonchyai bhasamni itlochch mapan vaur kel'lo tor, az him khoim astim? punn ’labh’ chintun sorvam konknni vaurak demvanant. Tor osolim konknnek ast va vost mholl'llem tuminch chintun polleya.
Kallokak durson bosteleantlo hamv toryi nhoi, konne korizai aslem kiteak korinant mhonnun sovalam vicharche bodlak hamv zaun mhakachch soval kori ’hamvem zaun kitem koryetem?’ ani hea boroupeachea mozotek lagun, axavadi prokaxonachea veginch porgottun yemvchea bukancho sogllo adai osolea koxttar aschea boroupeak diunko mett kaddunk mukhar sortam, hea mhojea pisayek lagun porot mhaka fokot't luksann zatelem mhonnun zannasonyi hem mett kaddchem gorjechem mhonn dista. Kiteak mhollear ’namv/duddu’ komaunko hamv konknnek yeunko na, faleam zor hamvem konknnek dilelea kaim il'lea chil'lor vaurant mhojem koxedd'd/ontoskorn sontos bhogtelem mholl'llo bhorvoso mhaka.
Hacheaki choddtik kitench mhaka naka,
- Valley Quadros (Novembor, 2016)
2015 Vorsa survat kel'lea ’Poinnari.com’ misamvant, Ronald Pereira Angelore haka mozot kel'lo vivor.
Borpacher Vachpeanchi Protikria
mogall vol'libab, konkonni buk porgott korchi tuji olochon bori. Punn tuvenkam' korn zoddlolo duddu hea mohan yeuzonnekhatir khorch korchem mhaka sarkem disana. Tea khatir ek fondd asa kelear borem mhonn mhaka bhogta. Fonddachi survat mohjethaun zamvdi. Doikorn mhoje lekhar 5000 rupoi hea borea kama khatir svikar kor. Hor konknni mogincho sohokar labhtolo mholl'llem dhoir mhaka asa.
- Walter Lasrado, Nakre (Mumboi)