आमची संसकृती - डो. आसटीन डिसोज प्रभु

आमची संसकृती

खंय गेल्या "आमची" संसकृती

आमीं फिंर्गी जाल्यांव? व्हय, खरेंच व्हय, आमीं फिंर्गी जाल्यांव!

जेन्नां आमीं आमची काश्टी, लुंगी, काच्चा, उर्माल, कुतांव इत्यादी बगलेक उडवन कल्सांवांनी आमचे पांय रिगवंक सुरू केलेंगी तेन्नां थावन्ंच आमीं फिंर्गी जावन बदली जाल्यांव. आमच्या म्हालघड्यांनी फिंर्गी धर्म आमचो केलो, देवाळां सोडन इगर्जांक आमीं वचोंक सुरू केलें, शेंडी कापून तेनका थावन बडगाक आमी वाट धरली आनी सवकास आमीं आमची कोंकणी भास विस्रोन थोड्यांनी संपूर्ण फिंर्गिपण आपलें केलें. भारतांत बलात्कारान सर्कार चलंवच्या त्या लंडनांतल्या फिंर्ग्यांक आमीं उग्त्यान आधार सहकार दिलो, भारतीय राय जावनास‌ल्ल्या टिप्पूक पाटल्यान सुरी दीवंक सुरू केलें आनी निमाणे आमीं आमची भारतीय संसकृती कोनशांत उडवन फिंर्गी संसकृतीच आमची केली. आंतोन शेटी तसल्यांनी टिप्पू विरोध भीतaर्ल्या भितर‌च मतलाबी खेळ खेळताना जागो जाल्ल्या टिप्पून आमच्या हजारों म्हालघड्यांचो श्रीरंग पटनांत संहार‌च केलो आनी आमच्या समाजेक निर्नाम केलो! आमीं सभार इगर्जो होगडायल्यो, आसत नांव नासतांच हेरांक गेली आनीं आमीं निर्गतीक जाल्यांव.

ह्या सर्व आतर्वणांक कारण कोण? आमचे पुर्वीत? छे! तांकां कित्याक हर समस्यांक धुर्सोंचें?

तरिपूण, आमचीं व्हडिलां तेन्नां ह्या पुर्वितांचीं गुलामां जावन, हफ्त्या हफ्त्याक तांचीं पात्कां तांकां सांगोन ताणी सोड‌ल्ल्या वार‍या कुसिन्ंच धांवोंक सुरू जालीं. आमचे पुर्वीत‌य त्या लोबा भितर प्यांटां घालुंक लागले (फिंर्गी अनुकरण आमचें माध्यम जालें), हेणें तेणें इसकोलां बांधून फिंर्गी भास‌च मुखेल भास करुंक लागले, भारतीय संसकृतेक वेंगोंक सांगच्या बदलाक फिंर्गी संसकृतेचें वारें इगर्जांनी वेंगोंक लागले आनी शेवटीं आमच्यो इगर्जो फ्याशन केंद्रां जावन परिवर्तीत जाल्यो!

उण्यांतलें उणें न्हेसाण, थोडोसो शृंगारीत पेंयट (मेकप, लीप‌स्टीक, पावडर) थापून आमच्यो चलियो/स्त्रीयो कोलवोंतां भाषेन इगर्जांनी सोभल्यो, हांकांच पळेवंक म्हण सभार आमचे तर्नाटे/म्हातारे इगर्जांक वेचें भिल्कूल चुकाना जाले, इगर्जे भितर जुगार खेळ महा पातक म्हणोन इगर्जे भायर फिर्गज सालांनी जुगार (फ्यान्सी फेट) सुरू जाली, पयशे कर्च्या निबान गांवांत तसें मुंबंयत आमच्या समाजेंतल्यांनी सोरो उकडुंक सुरू केलो, तो वांटुंक आमीं आमच्या तर्न्यां भुर्ग्यांक मुखार धाडलें, हिंदू गिरायक आमच्या मुंबंयत‌ल्या घरांनी ’आंटिचो सोरो’ पियेवंक हारिंनी येवंक सुरू जाले, थोडे आंटिच्या तसें आनी थोडे आंटिच्या धुवांच्या आंगार‌य उडले आनी सोरो पियेवन मतीर नासतां सर्पोडोन पडले!

गजाल इतल्यार रावली ना. कामाच्या बोंटेक लागोन आमचे दादले गलफ देशांनी पावले, थंय दाधोशी पयशे कमावन आदल्या घर्चो कोलू उसळावन फात्राचीं घरां बांदुंक लागले, नळे उसळावन कोंक्रिटाचीं पालेसां बांधुंक लागले, आपली ग्रेसत‌काय दाखवंक विलासी जीवन जियेलागले, आमचे माटोव पर्तून पडले, ईंदाचे ताळे रुकार‌च उरले, केंळब्यांचे खोले कोंकण्यांक विकले, अमचीं लग्ना काऱ्यीं फिर्गज सालांनी जालीं, आमचे बेंडकार इतल्या भितर फुंकून, फुंकून आनी घोटून हो संसार सांडून पेद्रुच्या राज्यांत फुंकुंक धांवले, नवे नवे फिंर्गी संगीत पंगड उदेले, कोंकणी बदलाक फिंर्गी कंतारां ताळो पिंजून, कान केप्पे जाता पऱ्यांत लग्ना समारंभावेळीं खेळोंक लागले, सालांनी मार्च सुरू केलो, सगळ्या सालांत भंवडी मार्न केक कात्रुंक सुरू केली, वायन आनी केकी कुडके वांटुंक सुरू केले, भलायकी माग्तेले उदेले, काऱ्यें निर्वाहक आळम्यापरीं फुल्ले आनी हें काम आपलो दंदो म्हळ्ळ्यापरिंच तांच्या कामांक पयशे विचारिलागले. रोसावेळीं मात्यार तांतियां, टोमेटे, बियर वोतून आमचें हणेबराप आमी उग्त्यान पर्की समाजेंतल्यांक तीन कासांक विकलें, संसकृतेक मान दिंवच्यांत आमी रानांतले कोले म्हण सर्वांक दाखयलें!

आमच्या क्रीसतांव चलियांक मुसल्मान, बोणके, इत्यादी भुल्ले, तांकां होटेलां दाखवन, पयशे येटून तांकां गुर्वार करून गांव सोडन धांवले, स्त्रीयांच्यो आवयो त्या दुरबळ धुवांक शेरांतल्या उंचल्या दाख्तेरा सर्शीन व्हरालागल्यो, तांचो गर्भ काडिलागल्यो आनी तुर्थान वर्सा भितर खंच्याय गलफांतल्या बोकऱ्यालागीं तिचें लगन करून शांती समाधानान जियेलागल्यो! आमच्या समाजेंतलें हें चालू जीवन इतलें फामाद जालेंकी सर्वय हिंदी पिंतुरांनी रांडांच्या, वेश्यांच्या गळ्यांनी ते भांगाराचे खुरीस पर्जळालागले; अन्नाडी स्त्रीयांक क्रीसतांव नांवांनी आपयलागले आनी ह्या सार‍याक ईट दीवंक हेलेन (हिंदी पिंतुरांतलें ख्यात नाचपीण) तसलीं कोलवोंतां क्रीसतांव समाजे थावन्ंच मुखार आयलीं; आंगार जिळमिळचीं चिंदी उमकाळावन आपले कुले, स्थनां, पाट, पोट आनी आस‌ल्लें सर्व पर्गट दाखयलागलीं.

आमच्या क्रीसतांव समाजेक फिंर्गी कीड लागली, पिडेचें वीक (वैरस) कुडिंत भरलें आनी तें विसतारित्त गेलें. दादलो परिश्रमान गलफांत घोळताना महिन्याक एक पावटीं हांबेंवच्यो थोड्यो स्त्रीयो आपली आशा काऱ्यारूपाक हाडुंक कोणाक‌य मेळ‌ल्ल्यांक हांडोंक लागल्यो, नोवऱ्या थावन मेळानास‌ल्लें ह्यां पर्क्यां थावन मेळताना तांचो संतोस सर्गाक चडलो, थोडे आवचीत गांवाक देंव‌ल्ले हीं आतर्वणां पळेवन बायले भुर्ग्यांक गांवांत सोडून पाटीं पर्ताले, पियेवंक लागले आनी पोप्साक बुराक पडोन हो संसार सांडिलागले. लग्ना विंगड‌पण चडात्त आयलें, सभारां वकीलांचीं बागलां थापडून विवाह विच्छेदन घेलागलीं. आमचीं लग्नां कुंडल्यांतलीं कायलीर पडलीं, आनी कायलीर थावन सकला पडोन त्या उज्यांत संपूर्ण लासलीं. पूण ह्या कर्तुबांनी सभार पुर्वीत‌यी वांटेली जाले पूण तांचो घूट, स्त्रीयांचो सांगात, चलियांचो प्रियतम मेळ गुपित्त दवर्च्यांत भारीच यशस्वी जाले! (जाय जाल्यार हांव जायत्यांचीं नांवां दीवंक‌यी तयार!)

कोण फटवन, फसवन, फटिंची सांखळ रेवडावन मांकोड करून लग्ना भेसांत रिगलीं, आपलीं पात्कां पर्गट जाताना संपूर्ण शिरीं चुकलीं, एकामेका थावन विंगड सरलीं विवाह विच्छेदनांत बुडोन मेलीं. आज मंगळूर ह्या पिडेचें महान‌ध्वार कसें जालां. हाका कारण कोण? हांवे ह्या लेखनांत दिल्लीं दृषटांतां कांय उणीं जालीं? आमच्या जीवनांतले आले-पाले मायाग जावन आमीं बोंतलिंतल्यो व एल्युमिनियं आवरणांतल्यो गुळ्यो सेवंक सुरू केल्यो, तकले फडाफडेक, गर्भापाताक आमीं दाख्तेरांचे पांय धरले.

ह्या सर्वांक मुखेल कारण कोण? आमकां रेंवडाल्ली ती फिंर्गी आवृत्ती? व आमची जात जीवनांत अनुशासन व शिसत (डिसिपलीन) पाळुंक सकानासची निर्गतीक जीवी? हो सर्व आवतार आमकां सर्वांक खंयसर व्हरून पायत? आमी आमच्या जीवनांत शिसत केन्नां हाडुंक सक्तांव? आमीं आमची समाज हेरांक दाखवंक खंच्या नमून्याचो फुटकर आर्सो दाखवन आसांव? आमचें प्रतिफलन विचित्र, विभिन्न करुंक लागोन आमचे थंय आसचो तो मान, भर्म संपूर्ण सत्त्यानाश करुंक पावल्यांव; आमीं आमचे विश्यांत‌च, ’पोरबुनकलेना जोकुलू, पर्पिनकुलू’ म्हण गानां घडून आमचें हणेबराप‌च सेजार्च्या त्या माडामुळांत वोतुंक सकल्यांव!

पर्देशांनी भारतीय संसकृती मानान आपली करून आसताना आमीं ती फिंर्गी संसकृती आमची करून, देवाक धर‌ल्ले घोवाक पऱ्यांत त्याच फिंर्गी कंतारांनी गुटलावन आमची ती ग्रेसत संसकृती ल्हान ल्हान मुटलीं करून हेरांक विकुंक पावल्यांव. थुक्क आमच्या हणेबर्पाक, लज आमच्या कर्तुबांक!