[तर्जण]: माणक्याचें मागणें [- जे.वी.कारलो, हासन]
(देवाधीन बाप अंतोणी डिमेल्लो जे.स., एकलो याजक मात्र न्हय, एकलो बरवपी, मानसीक चिकित्सक, आध्यात्मीक मेसत्री तशें नांव व्हेल्लो उलवपी जावनासलो. ताणे चडुणे वीस आध्यात्मीक बूक लिखल्यात. पौरात्य तशें पाश्चिमात्य आध्यात्मीक परंपराचे विषय विंचून ताणे लीखल्ल्यो चिकणी कता संसार भर लोका मोगाळ जावंक पावल्यात. ताणे पूनांत आपलें मिसांव सुरू केल्लें तरी तो अमेरिकांत क्रिसतांव धर्माक पौरात्य आध्यात्मीक स्पर्श दिंवचांत यशस्वी जाल्लो. तो अमेरिकांतच बोव ल्हान प्रायेर सरलो.
१९९८ त कार्डिनल ऱ्याटझिंगर (उपरांत पाप सायब बेनेदिक्त सोळावो) हाचा मुकेल्पणाखाल रचलेल्या समितीन बाप अंतोणी डिमेल्लोचा कृतियेंची समीक्षा करून, ताचा कृतियेंक हेरेतीक म्हणोंक जायनातरी जेजू क्रीसत देवाचो पूत न्हय बगार सक्कड, देवाचीं भुर्गीं म्हण शिकयिल्लो म्हणोन चूक समजोंचो संभव आसा म्हणोन अक्षेप उचारल्लो. ह्या वर्वीं पवित्र सभेक (वातिकान) पौरात्य क्रिसतांवांचेर बरी अभिपराय ना म्हळ्ळो विवाद ऊटल्लो. )
- स
[तर्जण]: माणक्याचें मागणें [- जे.वी.कारलो, हासन]
मूळ: बाप अंतोणी डिमेल्लो, जे.स.,
कोंकणेक: जे.वी.कारलो, हासन.
[दे|बा|आंटनी डी’मेल्लो, जेज्वीत याजक १९३१ इस्वेच्या सप्तेंबर ४ तारिकेर मुंबयांत जल्मलो, १९६१ इस्वेंत जेज्वीत याजक जालो. उपरांत अमेरिकांत वावर करून आसताना जायतीं आध्यात्मीक बर्पां हाणीं बरयलीं. १९८७ इस्वेच्या ज्यून २ तारिकेर हो अंतरलो. हाच्या थोड्या अमोलीक बर्पां पयकिंतलें एक बरप हें.]
१. माणक्याचें मागणें
एका रातीं भाव ब्रूनो मागण्यार आसुल्लो. त्याच वग्ता एका माणक्यान व्हड ताळ्यान अरांटुंक सुरू केलें. भाव ब्रूनोक किरिकिरी जावंक सुरू जालें. माणक्याची उपेक्षा करुंक कितलें प्रयतन केल्यारी ताचे निमती जालें ना. ताणे जनेला सर्शीं वचोन खिळंच मारली:
‘तोंड धांप माणक्या! म्हजा मागण्याक दोशी जातात!’
भाव ब्रूनो चिल्लर म्हनीस न्हय. तो एकलो सांत. ताचा गवजेक माणक्यान आपलें तोंड धांपलें. माणक्यान मात्र न्हय. सक्कड जीविनीं उस्वास बांदून धर्न भाव ब्रूनोक मागोंक सहज जाल्लें वातावरण आसा केलें.
इतल्यार भाव ब्रूनोक दुस्रो एक अवाज दोसिलागलो. तो ताचा अंतसकर्नाचो ताळो जावनासलो.
‘ब्रूनो, देवाक तुजा कीर्तनांचा पठणा तितल्याच मापान त्या माणक्याचो उलोयी पसंद असललो तर?’
‘त्या माणक्याचा कर्कस ताळ्यांत देवाक मेचवंचे तसलें कितें आसा?’ ब्रूनोन वेंग्यान सवाल केलें.
ताचा अंतसकर्नान पाट सोडली ना. ‘तशें तर देवान माणक्याक कर्कस ताळो कित्याक दिलो?’
ताची एकाग्रता बंध पडली. हें सोदून काडुंक तो भायर सरलो. जनेला सर्शीं रावोन ताणे सांगलें:
‘सुरू कर तुजें गायन..’
माणक्यान रजार सुरू केलें.. आनी ताचे सांगाता सुत्तुरांतल्या सक्कड माणक्यानीं सांगात दिलो. भाव ब्रूनोन आपणाक माणक्यांचा गायनाक संपूर्ण समर्पीत केलो. क्रमेण तांचा गायनांत ताका एक क्रम दिसोन आयलें. ताका गम्लें की प्रतिरोध करिनातल्यार माणक्यांचो ताळोयी रातचा मोन्यापणाक अर्थाभरीत कर्ता.
ब्रूनोक एक नवें सत कळीत जाल्लें. ह्या जाणकारे सवें ताचें काळीज सर्वव्यापी जालें आनी जिण्येंत पयले पावटीं ताका मागणें म्हळ्यार कितें म्हण समजालें.
***
२. नाच म्हळ्यार...
रश्यांतल्या त्या धाकट्या श्हेराचे जुदेव तांचा राब्बीक राकोन आसुल्ले. तांचे लाग्गीं मसतू सवालां आसुल्लीं आनी त्या जांट्या म्हनशा लाग्गीं विचारुंक ते आतुरायेन चडपडताले.
अक्रेकयी राब्बी आयलोच. ताणी ताचो गोवजेन स्वागत केलो आनी टौन होलाक अपवन हाडलो. तांचे मदलो तनाव राब्बीक गमनासतां रावलो ना.
सुर्वेर तो कितेंच उलयलो ना. ताणे बारिकायेन सर्वांचा दोळ्यांनी दोळे लावन अंदाज केलो. त्या नंतर ताणे एक सुमधूर गीत गुणगुणोंक सुरू केलें. क्रमेण एकेकल्यानंच ताळो मेळयलो. ताणे गावंक सुरू केलें आनी ताणिंय गावंक सुरू केलें. ताणे, राब्बीन, वोळू मेटां काडलीं. पेंकाट हालयलें, व्हयगी न्हयशें. उरलेल्यांनिंय तशेूच सुरू केलें. अपशेंच सगळ्यांचो तनाव देंवलो. सगळे नाचांत अशें बुडोन गेलेगी कोणायकी कसल्याचीच पर्वा उरोन गेली ना. तांचे भितेरलें अधूरपण माज्वोन सक्कड एक जाले. सता थावन विमूख कर्चा वाटां थावन मुक्त जाले.
चडुणे एका वोरा नंतर नाचाचो जोश देंवोन आयलो, तनाव पिगळोन वचोन सक्कड एका अपूर्व शांतेन बसले. राब्बी, त्या सांजेर एकच उतर उलयलो:
‘तुमचा सर्व सवालांक हांवे जाप दिल्या म्हण चिंतां!’
***
नाच म्हळ्यार..
एका फकीराक, ‘तूं नाचा मारिफात देवाचें आराधन कित्याक कर्ताय?’ म्हण विचारलेल्याक तो म्हणालो ‘देवाचें आराधन म्हळ्यार ‘आहं’ (हांव) हाचो संहार. नाच ‘आहं’ संहार कर्ता. आहं नासले कडे मोग राज कर्ता. मोग म्हळ्यार देव’
***
३. देव नातलेले कडे..
सूफी सांत एकलो मेक्का यात्रीक पयणाक भायर सरलो. मेक्का भायर तो थकोन रसत्या देगेक विशेव घेवंक आड पडलो. पुरासणेन ताणे दोळे धांपचे मात्र बाकी, एकलो येवन ताका धोंकुळन उटयलागलो.
‘सक्कड भक्त मेक्का कुशीक नमान करून आसताना तूं पांय त्या कुशीक सोडन निदलाय! कसली देव निंदा ही!!’ तो उजो वोंक्तालो. ‘कसलो मुसल्मान तूं?’
सूफी निदलेल्या थावन हाल्लो ना. ताणे दोळे उग्ते कर्न म्हळें:
‘भावा, दयाकर्न देव नातलेल्या कुशीक म्हजे पांय घुंवडायशिगी?’
***
विषणुचा भक्तिकाचें मागणें:
‘देवा, म्हजा तीन फात्कां खातीर हांवे तुजें लाग्गीं भगसाणे मागलें.
पयलें, तूं सगळ्यानीं आसाय म्हणोन समजनासतां यात्रीक पयणांक गेलों. दुस्रें, तूं हर वग्ता म्हजें बरेंपण आशेताय म्हळ्ळें विस्रोन तुका हाक मारल्या. तिस्रें, म्हजीं फात्कां आधार्चे पयलेंच तुंवे तीं भगसिल्यांत म्हळ्ळें कळोनयी तुका धोसलां!’
***
४. उजो हाडलोलो
सबार तेंपाचा संशोधना नंतर तो उजो पेटंवची विद्या शिकलो. तो अपली विद्या घेवन एका हिंवाळ्या प्रदेशाक गेलो. थैंचा लोकाक ताणे उजो पेटंवची विद्या शिकयली. उज्याचें महत्व कळयलें. तो लोक उज्या विशीं इतलो आकर्शीत जालो की, क्रमेण ते उजो हाडलेल्या म्हनशाकच विस्राले. हाणे पर्वा केली ना. तो थैं थावन वोळू निकळ्ळो. कोणाक तरी आपल्या संशोधनान बरें पडलें म्हळ्ळ्या संतोसार तो आसुल्लो.
तो दूसऱ्या एका समुदाय सर्शीं आपली विद्या वर्न गेलो. तेय उज्याक भुल्ले. पूण स्थळीय पुर्वीत, लोकाचेर हाणे घाल्ली भूल देकोन मोस्रान भरले. ताणी हाका हिक्मत्यानीं धरवन जिवेशीं मारलें. ताणी केल्लो अपराध धांपून व्हरुंक हाणी त्या श्रेषट म्हनशाची इमाज तेंपलांत प्रतिषठापीत केली. ताचें आराधन करुंक एक विधी घडली. ताणे उजो करुंक गळसिल्ल्यो वसतू जोगासाणेन सांभाळन तांका आराधनाचें स्थान दिलें. त्यो वसतू पवित्र जाल्यो.
प्रधान याजकान खूद त्या श्रेषट म्हनशाची जीवन चरिता लिखुंक सुरू केली, आनी ताका पवित्र ग्रंथ म्हणोन वोलायलें. तो पवित्र ग्रंथ मुकल्या पिळगेकी देंवोन आयलो. त्या ग्रंथाचें व्याक्यान करुंकच सबार जाणारी उदेले. ताणी शिकयिल्ल्या सिद्धांताचा विरुद्ध गेल्ल्यांक शिक्षा, बहिषकार, मोर्ना दंडवणीय दिली. लोक रितुवलांनीच इतलो मेतेर जाल्लो की ते उजो कर्ची विध्याच विस्रोन गेले.
***
५. शिकाप
बापायक प्राय जावन येताली. देकून चोराचो एकलोच पूत, ‘बाबा, तुज्या वृत्तेची विद्या, हांवेंय मुकार्सून व्हर्चे बरीं म्हाकाय शिकय.’ म्हणालो.
बापायन कितेंच म्हळें ना. त्या रातीं तो कामाक वेताना पूताकयी सांगाता अपवन व्हर्न गेलो. ते एका घराक रिगले. भितेर रीगल्लेंच ताणे एक व्हड अल्मार उग्ती केली आनी भितेर कितें आसा पळे म्हणोन पूताक फर्मायलें. तो भितेर रीगल्लोच बापायन ‘धडाल्ल’ कर्न अल्मारिचें दार धांपून खीळ वोडली. हाणे केल्ल्या अवाजाक भितेर निदोन आसलेलीं सक्कड एकाच्छाणे उडोन पडोन धांवोन आयले. इतल्यार बापूय वोळू थैं थावन निकळल्लो.
अल्मारी भितेर रीगल्ल्या पूताक कितें कर्चें कळ्ळें ना. तो कालुबुलो जालो. बापायचेर रागान दांत किरलिलागलो. हांगा थावन कशें निकळचें म्हणोन चिंतुंक लागलो. ताका एक अलोचन जळकाली. ताणे माज्रा बरीं अवाज कर्न अल्मार खोर्पुंक सुरू केलें. भायर, एका चाक्रान वात पेटयली आनी माज्राक भायर वचोंक दार उग्तें केलें. अल्मारिचें दार उग्तें जाल्लेंच तडव चोराचा पूतान थैं थावन सुरांटी मारली. सक्कड ताचा पाटीक लागले. रसत्या देगेर एक बांय आसुल्ली. ती पळेल्लीच चोराचा पूताक एक अलोचन जळकाली. ताणे एक व्हडलो फातर काडन बांयक घालो, आनी कुशिल्या एका बोल्यांत लिपोन बसलो. धांवडावन आयिल्ले सक्कड बांय लाग्गीं रावोन चोर बुडोन गेलो म्हणोन खुशेन तिळिलागले.
घरा पावल्लेंच चोराचा पूताक बापाय वयलो राग निवोन गेल्लो. तो आपली बहादूरी वर्णुंक लागलो. ‘तें पूरा म्हाका कित्याक सांग्तायरे? तूं शाबीत घरा पावलोय ने, तितलेंच पुरो.’ बापूय म्हणालो.
***
६. वासतव
एकलो जुगारी, गुरू लाग्गीं येवन सांगालागलो, “मेसत्री, काल इस्पिटां खेळताना फटवंक वचोन शिर्कोन पडलों. ताणी म्हाका धर्न सर्सरीत पोपायलें आनी उकलन जनेलांतल्यान भायर उडयलो. आतां हांवे कितें करिजे म्हणताय?”
मेसत्रीन ताकाच सबार वेळ चोयलें आनी सांगालागलो:
“हांव तुजा जाग्यार आसुल्लों तर, आज थावन वयल्या माळ्येर जुगार खेळोंक वेचों ना!”
गुरुचे शीस अज्यापले. “मेसत्री, तुमी ताका जुगार खेळचें बंध कर म्हण कित्याक बूदबाळ दिली ना?”
“तो बंध करुंक काबूल ना म्हणोन हांव जणा’स्लों देकून.” गुरून जाप दिली.
***
७. तुमकां शांती जाय?
बुद्धक मेळोंक आयिल्ल्या एकल्यान ताका गाळी सोवुंक सुरू केल्यो. ह्या वर्वीं बुद्ध कुसकूट विचलीत जालो ना. पाटीं जाप दी नासतां तो शांतेन ताका आयकोंक लागलो. आयिल्लो म्हनीस आपलें सब्ध भंडार रितें जाल्लेंच थैं थावन चल्लो.
शिसांनी, ताणे प्रचोदीत जायनासतां वोगेंच शांतेन रावलेल्याचें राज कितें म्हण विचारलें.
बुद्ध सांगालागलो:
“चिंत्यां, एकल्यान तुमकां एक काणीक हाडून अर्पिली आनी तुमी ती स्वीकार केली ना. व, कोणेंगी एक पत्र तुमकां धाडलें आनी तुमी तें उग्तें केलें ना. ताचे भितेर कितें लिखलां तें तुमी कितेंच नेणांत. ह्या वर्वीं तुमचेर ताचो कसलोच परिणाम जांवचो ना. अशें, तुमिंय, हर वग्ता तुमकां कोणी हल्क करुंक आयलेल्या वग्ता करा. तेदना तुमची शांती होगडावन घेचे नांत!”
[एपरील २०१८]
जे.वी.कारलो: कोंकणी कानडी भासेंनी तर्जण साहित्याक लागून भोव नामणेचो बरवपी जे.वी.कारलो (जेरालड विलियम कारलो) वृत्तेन एक भांदपी पूण साहित्यांत हाची वोड. एदोळ कांय तीन कादंबरी, शेंभोरांक लागीं मटव्यो काणयो तशेंच जायतीं लेखनां हाणें कोंकणी तशेंच कानडीक अनुवाद करून चडताव पत्रां तशेंच जाळिजाग्यांनी पर्गट केल्यांत. ’अपहरण (अनुवाद काणयो)’, ’गांधिचें पर्जळीक फुडारपण’ हाचे एदोळ पर्गट जाल्ले बूक.
