[Sompadoki-i - 32]  Monxaponnak sokla demvoyil'lem lok‌ddaun

Sokallinchi nid suttcheadinch suknneancho avaz motik ul'las diunko lagtananch embulensacho avaz zago kortana monant ek proxn udetalem; az konn melo? kaim to mel'lo amchea sosaitticho va xejreachea sosaitticho? to mel'lo hindvancho? kristamvancho vo muslimacho? to hea rajeantlo? va bhailea rajeantlo? ani tea mel'leachi kudd atam tachea kuttmachea hatim ditolim va munsipalittichim vorun purtolim vo lastolim?

goujechea mumboi xerant pattlea don moineamni disak ek hadsa. Hem xer‌ch hadsachem xer tor‌yi, fattlea don moineamni monxan monxaponnak kitlem sokla ghalunk zata mholl'lleachi porikxa koxi disli. Kaim moineadim eka fantear ghor soddn gelear ratichea modheane poreant dhamvnni; zoddunk, komaunko, punzaunko ani dallunk. Hea dhamvnnent chintunk vell na; oplim-pelim konn, borem-vaitt kitem? monxadhorm' mhollear kitem? ami xikun ayil'lim noitik molam amchea dhamvnnent khoim soddun oyleamv? kitench chintunk vell nastana dhamvteleank modhench ghoramni koid kelem; dolleank disanaschea eka voirosan soglli dhortich kampoili.

Mayanogri mumboi xer mafia xer. Hanga sorkar konnaichoi yemv punn raz cholchem mafiachem. Hem az-kal thaun nhoi, tempadinch hem hea xerant vosti korteleank souyechem zalam. Udkak mafia, bilddor mafia, sakor-kobu mafia, piav-bottatte mafia, foll mafia.... Ani jednam osole sonkoxtt udeun monis lachar, kongal zata tednanch hea korporett mafian sorkarachea mozoten lokak pillchem, poilench poristiten pillun ros kaddlelea kobachea chimvddank soit porot gannear ghalun purto noppot nar korun monxaponnacho khochro keleari hanchem pott bhorana, hanchem gudamv bhorana.

Hech gamvant, hech sosaittint, hech flettant hem mhojem panchvem voros. Zoxem hech xerachea choddtavo gamvamni zamvcheporim; march moino okher zal'leporinch udka mafia ani bilddor mafia kareall zatat. Amkam pimyeunko yeunko zai zal'lem udok bilddoranchim bilddingank ubhim korunk veta, bakichem udok udka mafiache aplea tteankoramni bhorun amkanch haddn viktat. Ulounko gelear aikotolim nant. Munsipalittilagim nibanchi pott'tti kednanch somp‌l'li na. Avaz uttoitoleank ek‌ch duddvant molaitat va bhexttamvnnent chup kortat. Tednam-i chup zainatlear hea xerant moddim poddunk chodd vell na. Margayechea hea xerant soglleacheaki sovayechem mhollear monxach jivo. March utron epril somplo mhonntoch udkachem mol choddto, sosaittik koxem-i choddtik mol diun tteankoram haddoitat tor heram eka baldi udkat legun lok lainir ubho rauta. Ani amkam pimyeunko aschem udok amchea ghama-rogtasovem piel'le he bhoddvech amcher rajvottki choloitat. Punn hea vorsa mai moino okher zalo punn hea vorsa tteankoram nant, bilddingam nant dekun dorobost udok. Punn hea don moineachea ghor-bondikhanent her mafian monxank pillchem kam' hatim ghetlam.

Ek kilo bendde 40 rupeanche asle atam 100 rupoi. Ek kilo bins 60 rupeanche asle atam 140. 1 ddozon kellim 30 rupeanchi aslim atam 60 rupoi. Ek littor dud 40 rupeanchem aslem atam 46 rupoi. 100 rupeank 1 kilo chikon mellchem atam kileak 280 rupoi. 650 rupeank 1 kilo motton mellchem atam 850 rupeank. 600 rupeank mellchi 1 kilo surmayek atam 1200 rupoi. Ani hem bleak marketting sogllem hench mafia veustit ritin korta. Poilem; dispoddreo gorjecheo vostu mellanaxem korta. Poilench dallun dour‌l'leank tanchelagim ascho soman doddtea molak vikunk solis zata. Tantum-i ek vicharlear ek na, ani sobhar meddikolamni soit vikun gel'lim va vechim vokhtam soit eks‌pairi ddett utrol'lim mhollear konn patyet? hem middol klasak luttchi rit tor bakicheanchi hal hacheaki bhirankull; zo lok chalimni, kolonimni rauta, tanchelagim korunk kam' na, dispoddto gras na, bhailea xerathaun ayil'lo tor tanchelagim khaunko soit got na. Sorkar ttivimni fokot axvaxonam dita; soglleank funkeak tandull, gomv, tel, sakor ditam mhonn punn hokigotent hem hech mafiache khaun soddtat. Zoktim dostavezam asun‌yi, rexon karddam va her karddam korunk solisachem kam' nhoi. Hantum-i dol'lallam'mukhantr hanchem pott bhorunk lonch diunko poddta. Ani hea porigotent banglachea kitlexeank namvam bodlun hanga haddchi mafia bhovo sokriy ritin kam' korun asa; Banglachea Nafisa, Nadimak hea xerant Usha va Rekha  toxench Nitin va Jatin namvar adhar karddam ani pean karddam solisayen toyar zotot. Ani osolim fek karddam korn hea xerant ghollchim kaim lakamni lok yevun eka lhan bhaddeachea kuddant dha-bhara zonnam jieta ani dis‌bhor ghoram ghoramni vochun kam' korta. Ani hea bhirankull poristitent vhoddlo mar poddlo osoleancher. Punn hanchi kallji konnench ghemvcheporim na; sorkarak hanchi porva na kityok mhollear him vott‌benk nhoi. Toxench tanchea dexak soit hanchi fikir na. Atam korunk kam' na, diunko bhaddem na, jeunko khann nastana ho lok kongal zalo. Kaim hantlo thoddo lok risk gheun foll-vostu vikhunk boslo tor, mafiache monis ’svo-rokxonnachea niban’ yeun hankam tonnkeamni martat. Osoyanchea piddek vhokhtam zamv, hanchea moddeank mel'leanchea pott'tter zamv gheunko sorkar toyar na. Sorkari onkdde sangcheporim disak pon'nas-satth mornam, punn hokigotent ho ankddo unnear unne panch-so vantto chodd asa. Ham! hantum pottak nastana mel'leanchem lek bhilkul na. Kitlem viporeas jivit hea xerachem.

Gova moddel?

Adhlea moineant sorkaran sanglem hea xerant gova moddelaporim koronak muttint haddizoi: onyek viddombon, porot mafiachea muttint sorkar. Sangunk jil'leache borddor sil zale, ghorantlo monis ghorant urlo. Gorjechea vostunchim molam doddtim zalim. Ani ekeka gamvamni, ekeka sekttoramni vochun porikxa korche nibamni oyil'leamni kel'li porikxa oxi asa; hanchelagim ek thormomittor zamv na, eka mittor pois bosun sosaittichea ekeka flettant jieteleanchim namvam, prai, ani sompork nombor gheun vetat ani osolea sorvek gova moddel mhonntat bekuf. Hem sodda, atam konn‌yi piddest asa tor taka aspotrent bhorti korunk khonchich aspotr toyar na. Dekun konn‌yi koronachea tapachi lokxonnam ailim mhonntoch tankam vorun lonaulachea munsipalitti asporent cheptat. Thoim nitoll khakus sodda, nitoll mhonn sangchem ek‌yi na. Eka ritin hanga ordho morchepras thoim purto mor mhonnun asyet. Punn hi hokigot kaim kalponik kotha nhoi. Dekun lok soit topasnni korunk mukar yeunko bhimyeta ani hech bhirantek bhonddvall korun zaite voiz oplo dondo choloitat, samany xell-topak soit korona negettiv riportt zai tor 500 rupoi. Korona posittiv aslear‌yi, negettiv riporttak ek hozar rupoi. Hea veustent komamvchey asat ani tannim monxaponnachim sorv molam luttun kheleant.

Monxamolanchi demvnni

nasikant eka sorzonan kam' korun aslea aspotrent khup seva dili dekun tannem ramvchea sosaittichea lokamni taka tallio pettun svagot kelo ani fulanche har choddoile. Thoddech disamni arogyo setu epamukhantr kollun ailenki, tea sorzonak korona posittiv mhonnun. Tech ghoddye sosaittichi mobailacher mesez aili ’doikorun sosaittik yenoka, tuji raupachi bondobost kor’. Hea sorzonak self-kvaronttainachi porvonngi asli dekun to oplea ghorant‌ch self kvaronttain zamvchea iradean pattim yetana sosaittin taka rig dilina. Hi khobor polisak, zoddzak asun‌yi tanchean kitench korunk zalemna dekun to sorzon pattim opnnan kam' korchea aspotrek gelo, punn thoim ek khatt soit na, ek venttilettor soit no, ek mask soit na. Okhrek tea aspotrechea sttor rumant opnnak self kvaronttain korunk toka poddlem. Hem monxaponnachi vid-vaulli.

Osolech zaite dakle divyeta. Hem xer gamvantleank mumboi xer tor‌yi hanga promuk zaun don ma-xeram asat; ponvel thaun vaxi doreo poreant ’novi mumboi’ ani vaxi doreo utortoch mumboi - oxem jeral ritin sangyet. Mumbomyt chali-zopddeamni jiemvche zaite gamv asat tor‌yi promuk zaun dharavi eka gamvant jietelo lok okhkhea mongllurantlea lokacheaki choddit. Ani novi mumboyant soit osolea chali-zopddeamni jietolo lok zaito osa. Tantum promuk zago zaunasa vaxintli APMC wholesale markett; hea markettint kam' korcho lok sogllo veaporist nhoi, dol'lall asat, ani vikhtele asat toxench kuli kam' korpi asat, je soman ukoln markettibhair poreant haddun gaddiamni ghaltat. Choddtavo lok yupi biharicho va bhailea rajeantlo. Hankam ramvunk, nidunk mhonn dusri suvat na, tech mellant, tech ghannint tanchi jinni. Jednam APMC markettint korona riglem, sobharank hea vairosan grasilem.

Itlem sorv ghoddtana mam-i‌gamvant bomboi thaun konnench gamvak yenaxem korunk avaz uttun asa, golfak gel'leamni soit pattim yenaxem korunk avaz utt'toch asa mholl'llem onyek dharunn sot. Amcho gamv devo-dhormacho gamv, mondir-igorzamni amcheo puza-retiro choddleat punn itlem sorv choddun‌yi, amchebhitor amchem monxaponn koxem demvlam? ani kit'tun demvlam? hem matr hea ghoddye ami amkanch vicharunk zai zal'lem soval.

- Valley Quadros [May, 2020]