[Sompadoki-i - 27]   Filmam ani Somaz

Lhan‌ponnar thaun az pason amchea choddtavanchea jinnyent filmamni eka na eka riticho probhavo ghala. Zamv tim kosolyai prokarachim filmam, zamv dexi vo videxi, zamv her bhasechim va her kaletichim punn filmamni monxak toxench somajecher eka na ekaritir oplo mor ghala mhonncheant dusrem utor na. Dekun iskolachea, kolejichea disamni polloyil'lim filmam kitlim astit? filmanchem pixem lagun kolejicheo klaxi bonk korun soit filmam pollel'lim kitlim nant?

filmam mhollear sorvank ek nirdixtt obhiprai asunk zai mhonnun na. Konn ddixum ddixum filma khais kortat, ani konn horror filmam. Konnak songit/podam/kantaranchim filmam auddtat tor ani konnak romeanttik va mogachim filmam. Itlench nhoi; zagotik sthorar soit zal'lim (holivudd) filmam ami khais korun ayil'leamv; zamv ’tten komandd‌mentts’, ’ben hor’, ’eksorsistt’, ’gandhi’, ’zaus’, ’ttoittanik’, ’gladdiettor’, ’jyurasik park’.... Listt okher zal'leporim na. Toxench bolivudd filmam; ’pother panchali’, ’goidd’, ’peasa’, ’kagoz ko ful’, ’devo‌das’, ’do bhiga zomin’, ’modor inddia’... Hi listt soit okher zainasli. Oxench amchea her rajeachim filmam ’moro choritro’, ’naigon’, ailevar‌chem ’sairatt’... Atam konkonni amchi auy‌bhas mhonnun konkonni filmamvixim ul'lek korcho tor, kaim 1949 isvent mumboyant ji. Em'. Bi. Roddrigosan ’sukhi konn’ mholl'llem poilem konkonni film' nirmann kelem punn tem film' kedinch riliz zalemna. 1950 isvent gõykar bhavo jeri broganzan ’mogacho amvddo’ nirmann kelem, ani hem film' riliz zalem 1950 isvechea epril 24 tariker. Dekun az ho dis ’konkonni filmacho dis’ mhonnun sombhromtat.

Eka tempadim mhaka filmachem pixem itlem aslem mhollear 1984 isvent poilepauttim bomboi (atanchem mumboi) ayil'levellar ekach disa 4 filmam pollel'lem asa; morning xo, meattoni, iuning xo oni uprant noitt xo oxem jeunnachi/khannachi porva soit nastana film' pollel'lim. Ani osoli filmachim pisai as‌l'lea mhaka ailevar, gõyantlea dempe kolejin manddun hadd‌l'lea don disanchea raxttri-i kareasallant ’monglluri bolichea konkonni filmamvixim’ ulounko aukas labh‌l'lo.

Konkonni filmamvixim hamvem poilem oykotana hamv kaim praimori iskolant xiktalom. ’mog oni moipas’ mholl'llem film' ani vilfi rebimbosachem modhur songitachem film'. Tye tempar somajent bhovo marekar ritin dhosun as‌l'lea ’dot-denne’ piddevixeachi kanni as‌l'lem film'. Somajik orso dhorchem pintur yunaittedd yong‌sttors hannim nirmann kel'lem film'. Punn tye uprant monglluri konkonnint namvak kaim sobhar filmam ailim tor‌yi lokanchea kallzamonak rigon thir ur‌l'lem ek film' soit az pason ailem na. Ho mhozo khasgi vichar. Ani sintimentam eka zagear punn gunn‌mott'tt promuk. Konkonni mhoji auy mholl'llea sintimentak lagun hamv motik ayil'lem pordear dhakomvcheak mhozo vell toxench tokli vibhaddunk toyar na. Punn ailevar thoddo addvad hangasor ghemvcho tor; ji.Es.Bi. Bolichem film' ’a.Voi.Za.Sa.’ poilem bhurgeanchem konkonni film'. Hea filmachi kanni khonddit somajek spondon korchetosoli mhonnun sangchem dhoir ghetam. Toxench onyek film' ’ontu’ mhaka novo bhorvoso monant ankhreunko korta.

Punn dempe kolejichea kareasallacher prodorxit kel'lem ’nachuyam kumpasar’ film' polletoch nizaiki oxem bhoglem; konkonni filmam soit zagotik mott'ttar svotontr ritin ubhim ramvchi xeathi aschim. Filmachi kanni, songit, notton, ani nirdexon oxem-i pixear ghalunk soklem mhollear ek ghoddi soit thoincho uttunk mon ailem na. Ani eka xrextt filmachim lokxonnam soit hinch; prekxokak bandhun dourchi.

Aicho kall adhlo kall nhoi, dekun krist purvacheo kusatt'tt kanniank mosala ghalun gotigott'ttachem film' kaddun ’konkonni sintimentam’k bonddvall korun, ani osolim filmam komixonak lagun lokak ras ghalun ’ami konknni seva kelea’ mhonnun lekcha pisantt lokak yedoll‌ch lok kantthallon gela. Atam tor‌yi tim pisantt sintimentam pois korun hokigot somzunchem preton kelear borem. Nam tor osoleank ’kall’ lisamvam xikoitolo mholl'llem choritrach govai.

Onyek mohotvachi gozol hamvem parkil'li mhollear talent‌vont yuvozonn ani tanchi urbha ani dennim. Ani hi urbha ani asoktek vollkun, tosolea yuvozonnank borem marg‌dorxon, dek toxench torbhet dimvche pradhyopok vorg. Gõychea choddtavo kolejiche xikxok/pradheapok vorgak hamv vhollkotam dekun tanchim kamam soit hamv lagsilean polleun ailam. Hea sorv xikxok/pradheapokank khonddit ul'las pattoizai. Hangasor kosolench propogendda na, bogar nixttur utramni sot sangchem tor; konkonni filmanche nove dis yemvchim bollvont lokxonnam hamvem goyant pollelim. Ani konkonni filmamvixim ekaritichi zagriti haddounko dempe kolejin manddun hadd‌l'lem raxttri-i kareasall khonddit konkonni filmank faideak zatolem mholl'llem dhoiran sangtam.

Choddtik mhojea-tujea nhoi, vella-kallachea hatan asa.

- Vol'li Kvaddros [March, 2019]