[Sompadoki-i - 21] Samajik Madhyomam, Dhorm' Oni Monis
Monxacho itihas sangcheprokar ranamni jieun aslo monis fatrant poilo sodh korun, fatrachea yugant rodam, aidam/hateram korun dis kaddtalo. Him aidam vhaparn xikari kortalo ani oplem pott bhortalo. Uprant kittallacho sodh zalo, ujeacho sodh zalo ani sodh mukharun gelo. Atancho somajik madhyomacho yug zal'lean monis opnnakch porki koso zala ani opnnan jiemvchem soit herank dhakhomvchepasot mholl'lleporim zalam.
Zamv fatracho kall va madhyomacho kall, borem ani vaitt sorv kallar aslem, jitle mapan adhunikota amche jinnyecho vantto zalogi titlech mapan kritokponn, mukhottim nhesap, dhakhoup, fotti soit mhonnchem konnem-i negar korcheporim na. Parve eka tempar ekameka somporkachem madhyom' zaun vhapar zatalo kom-i, uprant dhut aile, toppal ailem, tteligram' ailem, fonam ailim, mobailam ailim, ttivi, ontorzalli aileo ani hea horekak ami bodlaunn mhollem, progoti mhollem.
Aichea samajik madhyomachea kallar konnakch vell na. Ulounko vell na, vachunk vell na, chintunk soit vell na, dekun khinnan polleunko melll'lench sot koxem zalam dekun fottincho bozar sorv zageamni bhoran cholun asa. Ttivi thaun monis mobailank demvla ani monis az ’usvas kaddinastana soit jieunko sokot punn mobail nastana nhoi’ mholl'lleporim jieun asa, toryi konnailagim vell na. Techch mobailant disachim choddtik voram khorchunchea amkam, techch mobailant amchinch sombondhikam, amchinch mogachim asat toryi, konnailagim vell na ulounko, aikunk, chintunk...
Hechch mobailamni, pausantlea allmeamporim disak ekek nibamni mholl'lleporim vattsapant toxench fesbukamni pongodd ghoddtat. Gamvkarancho pongodd, kuttmacho pongodd, iskolacho pongodd, kolejicho pongodd, uprant hoveasancho pongodd; songit, sahit, kola, toxench ttoim'pas pongodd. Ani chodd korun thoddech hea pongoddamni kareall, ani sogllea pongddamni soit tech kareall. Itlench nhoi, hea pongddamni soit kuddke kuddke pongodd, hacho pongodd, tacho pongodd. Hantle thodde tantum ani tantle thodde hantum. Hangai te tin kasank yogy zal'le nhoi thoimsoryi nhoi; zoxem gujeak bhortek pompiam ghalcheporim asat. Muklean voddleari jib na punn pattlean khobrallim bailankyi lojer ghalcheo hancheo khobro; ’to toso, ho oso’, ani he hoddbe somest mis-kumsarak veche bhageunt.
Osoleach pongddant thoddepauttim dakxennek lagun ravunk poddta. Zaitepauttim osolea pongoddamni eklea dogamni ekamekachi patt khorpunchem soddlear dusrem gõyttam-i zainant, punn ’eklo sutari kitench kam' na dekun oplea bhurgeache kule tastalo kom-i’ techchporim, tench pemparem tench tembarem aikun polleun vonkare yetat toryi nirvog nastana ravazoi poddta.
Eka osoleach pongoddant ailevar eklea ’zovabhdarecho chintpi (?)’n ek viddio toxench tea viddiocher aschi vollok ghali; ’ho viddio eka hindu cheddvak bholotkaran dhorm' porivorton korunk muslimamni kel'li ghuttmoll’ ani tea viddiocher fokot eka choliek lokamni mellun tel votun jivench laschem dhakhoyil'lem. Ani to chintpi (?) oplea sondexant sangta; ’hem hoidorabadant ghoddl'lem ghoddit’.
Hoch viddio mhaka onyeka pongoddant onyeklean dhaddl'lo ani tantli vhollok oxi asli; ’yupint eka kristamv choliek hindu zaun porivorton kortana tinne negar kel'lekhatir tika hindvamni mellun hulpailo’. Donyi pongoddamni aschem mullavem sot itlench; ’vik vanttchem’.
Punn durbhagponnim hankam dhorm' mhollear kitem mholl'llench kollit na, devo mhollear konn mholl'llem kollit na. Az hea samajik madhyomacho motlob fokot ekameka vink vonkunk mholl'lleporim zala. Soglle hantum asat, ekameka vingodd korunk, ekameka pattlean/muklean vik vanttun chyuran chyuro korche asat. Hokigotent to viddio ojik tin-chear vorsadhim omerikachea ’Guatemala’ mholl'llea dexant eka solla vorsachea choliek thoinchea lokamni jivoch hulpaun logadd kaddcho viddio zaunaslo.
Vell natl'lea hea kallar chintunkyi vell na mhonntoch, lokak bhoddkamvche bhoddve yotextt mapamni asat, tey devo-dhormachim mukhottim nhesun asat. Jitlem lokank bhoddkailem titlo tanchoch faido, kiteak mhollear jednam monis ekamekachim masam bhokhaunko lagta tednanch tanchi dall xijta. Dekun kednam razoki-i, kednam dharmik, zati-i nibamni monxacher, monxamukhantr korun ascho veustit hol'lo ho.
Somsarachea survater thaun az pason, konnem-i yeun sanglam itlench, jyem ami konnyi polleunko, chintunk, voraun polleunko sokanamv. Survatethaun az poreant asle ani asche dhorm' fokot don;
poilo dhorm': monxaponnacho, dusro dhorm': monxaponnavirodh. Bakicho sogllo fokot avaz matr. Hea somsarak ayil'lea khoinchyai mha-puruxamni dhorm' rochl'lo na. Jezun kristi dhorm' rochl'lo nhoi, ramo/krixnnon hindhu dhorm' rochl'lo nhoi, mohom'mod poigomboran ’muslim' dhorm'’ rochl'lo nhoi. Jye konn hea somsarant ayil'le fokot monxaponnachim lisamvam gheun ayil'le. Ani techch monxank gollsun monxaponnacher zulum' cholomvche dhormache protinidhich jednam monxaponnache virodhi zatit tor bakichem chintunk kitem urlam?
atam ek soval svota opnnak vicharchem bhovo gorjechem, ’hamv monxaponnachea dhormacho va monxaponnavirodhi dhormacho?’.
- Vol'li Kvaddros [Zuly, 2018]