जेद्नांय बोंबोय विशिं नियाळ्तां, मतिंत म्हज्या वेवेग्ळिं पिंतुरां यॆव्न वेतात. जिण्येच्ये सुर्वातेर न्हय तर्यी, दीस्पड्तो ग्रास जोडुंक सुर्वात करुन आयिल्ले दिसांनि पळयिल्ले, पार्किल्ले तशेंच भग्ल्ले एकॆक दीस मतिच्या पद्द्याचेर पाशार जातास्तां ऎक हिंदि पदाचो उडास येता;
कहिं बिल्डिंग, कहिं ट्रामे, कहिं मॊटर कहिं मिल
मिल्ता है यहां सब कुच, एक मिल्का नहिं दिल
इन्सान क नहिं कहिं नाम-ऒ-निशान
यॆ दिल है मुश्किल जीना यहां, झर हट्के, झर बच्के ये है बोंबॆ मेरि जान.
१९५६ इस्वेंत्लें हें पद अजीक, ६० वर्सां उप्रांत तर्यी कित्लें प्रस्तुत? तवळ्चेपरिं आज ट्रामा नांत, मिल्लांय नांत, आस्ल्यारी कांय बोटांनि मेज्येता. जियेंव्च्यो वाटो, शेवोट तशेंच मत्लब बदल्ल्यात. त्यॆ दिसांनि सेंव्चें व्हारें, पियेंव्चें उदाक, खांव्चें खाण तर्यी नितळ आनि शुद्द आस्लें, पुण आज हर्येक संग्तेंत मिलावट आसा, दुदा थाव्न वख्तां पर्यांत मिलावट, तांद्ळा थाव्न दाळि पर्यांत मिलावट, मेटां मेटांनि नक्लि वस्तुंनि अस्लि वस्तुंचो जागो घेत्लास्तां, लॊक अस्लि वस्तुंक्च्च वळ्कना जाला. रग्ता-भांद मत्लबाचो जाला, मन्शा-भांद ऎक तमासो जाला.
अशें म्हणुन बोंबोय येम्कोंड म्हळ्ळो अर्थ न्हय, ह्या बदल्लेल्या परिगतेंत सय्त, थंय थंय अप्रूपायेन तर्यी पिंर्गोन झळ्कता मन्शापण आनि मन्शा मोलां. आतां निरास नाका, बोंबोय सर्ग तित्लोय कांय पाड जांव्क ना म्हण्तच्च कोंक्णि कोगुळ विल्फियाबाचिं उत्रां यादिक येतात;
’निरास्पणांत जर सांप्डोन आसाय बोंबोय सर्गांत तुका मेळ्ता ससाय
यॆ यॆ यॆ यॆ बोंबोय यॆ यॆ यॆ यॆ बोंबोय काळ्जाचि आशा तुजि थांबय यॆ यॆ यॆ यॆ बोंबोय
हिं उत्रांयी सय्त अजीक कांय पांतीस-चाळीस वर्साधिंच. त्यॆ काळार आम्च्या माय्गांवांत हळ्ळेंनि सार्कि वीज-सकत नात्लि, सार्के रस्ते नात्ले, लॊक मय्लांगट्ले चल्तलो, म्हिनत कर्तालो, भुर्गिं मय्लां मय्लां चलोन इस्कोलाक वेतालो, गादे-बेटांनि घोळुंक कुल्कार मेळ्तालो, अप्रूपायेन म्हळ्ळेपरिं लॊक बजाराक वेतालो आनि विख्र्याक घेतालो. शिक्पि थोडे गांवांत कामां/उध्यमां करुन जियेतालो तर थोडे बोंबोय सर्गाक वचोन नव्या जोडिचि सुर्वात कर्तालो.
आज जाल्ल्या बद्लावणेंत लोकानि मय्लांगट्ले चल्चि गर्ज ना, मेटां मेटांक म्हळ्ळेपरिं सव्लत्यो आम्कां सोधुन येतात, दुडुच व्हड्लो बाब जाला, आनि दुडुच सर्वस्व जालां.
कित्लें सर्व बदल्लां, बोंबोय आस्लें सय्त मुंबय जालां. कित्लें बदल्लां तर्यी, ह्या श्हेरांत ऎक जीव आसा, ऎक आत्मो आसा, ऎक ताळो आसा, ऎक कान आसा, आनि सर्व गर्जेचें ऎक काळिज आसा. पर्गट उलय्ना, आय्कना, पळेना तर्यी सर्व सम्जता आनि ’मिनत कर्तेल्या हर्येक्ल्याक, जय्ताच्या वाटेक वरुन पावय्ता’ म्हळ्ळें खंडित.
ह्या गांवांत सर्ग आसा खर्ग्यी आसा - तो रच्ल्लो वा रस्चो हेरांनि न्हय, बगार आमिंच. आमि वांटे न्हय, वाटो कर्यां, वाटेर कांटे न्हय, मय्ला फातोर दवर्यां, आमि कोंक्णेचि साव्ळि जाव्न उर्यां शिवाय कोंक्णेक आम्चि साव्ळि कर्चिं चिंत्नांच नाकात. हेरां कितेंय करुंदित पुण आमि बरेंच करुयां, बरेंच दिवुयां - सर्ग अप्चोच्च उदेतलो.
आमि पय्णारि जाव्न आयिल्ले, सय्रे जाव्न राव्ल्यांव, घर्चे जाव्न जियेल्यांव आनि आब्ळे होच्च आम्चो गांव आनि होच्च आम्चो संसार. पुण आम्चें काळिज आनि त्या काळ्जांत्ले धड्दडे मात्र माय्भाशेचे, तळ्मळे आम्च्या माय्गांवाचे, आनि तेच्च तळ्मळ्यांक कान दींव्न आमि ’पय्णारि’ तर्यी ऎक पंगड जाव्न जम्ल्यांव, आम्चेथंय आस्ल्ल्या कोंक्णि भासेचो मॊग जिवाळ करुंक, एक्वटित जाव्न आमि एकामेका आधार दीव्न, कोंक्णेच्या बरेपणाचो शेवोट मात्र दवर्न वाव्र कर्चो आव्कास आनि वॆदि उदेल्या पय्णारि.कोम थाव्न. आनि आम्च्या ह्या ल्हान सुर्वातेक थेंको जाव्न, आम्च्या पय्णाचेर साव्ळि जाय्नात्ल्यारी व्हड ना, पुण वॊत कर्चेंच नाका.
- वल्लि क्वाड्रस [फेब्रेर, २०१६]
