[मटवी काणी] कोणाकच नाका असलो मनीस [ स्याम बोळिये]
दिसानदीस बदलोन वेच्या संसारांत अमी जियेवन आसांव. ह्या बदलोन वेच्या संसारांत सयत तवळ तवळ नवे नवे कायदे जल्मतात. आनी पर्ने कायदे कोनशार पडतात. मनीस कितलो बदल्ल्यारी अजून नाकांत उस्वास सेवता, कानांत आयकता तशेंच दोळ्यांनीच पळेता. ही स्वाभावीक प्रक्रिया म्हणश्यात. तर मतिंत चिंतचीय स्वाभावीक प्रक्रिया न्हय? तर आज कित्याक आमी ह्या कायदे-कानुनांचे गुलाम कसे जाल्यांव? हें एक सवाल. आमकां पाळुंक मन आसा तर जायते देव आसात तितलेच धर्म आसात तऱ्यी अजून अमी हांचे गुलाम जावन जियेतांव शिवाय स्वतंत्र्पणीं कितलें चिंतुंक सक्तांव म्हळ्ळें सवाल दुस्रें. देकून आमी मत भाड्याक दीवन तऱ्यी तेंपलांनी लोळतांव, भक्त-पुजा-शृद्दा म्हळ्ळो वेस पांग्रून जियेतांव. आयची मनशाची जिणीच धाकवपाची जाल्या देकून आमी न्हेसचें मात्र न्हय, आमी खांवचें वा पाळचें सयत धाकवपाचें जालां. ह्या एकेका सवालांचेर आटोव कर्ची काणिंच ही.
दो|स्याम बोळियेन बरयिल्ल्यो काणियो थोड्योच पूण लांब काळ यादिंत उर्चेतसल्यो म्हणच्याक ही काणी अपुर्भायेन गवाय दिता. एक मार्मीक सत, अशेंय घडुंक साध्य आसाकाय? तेंवी एका देवास्पणाच्या मनश्याक? काणी वाचून गेल्लेपरिंच हीं एका पाटल्यान एक सवालां उभीं जातात. अनी ह्या काणियेची ग्रेसत्काय पाचार्तात. बाकिचें तुजेर सोडतां.
[मटवी काणी] कोणाकच नाका असलो मनीस [ स्याम बोळिये]
"ट्रीण, ट्रीण, ठोक, ठोक, ठोक....."
आपली रातिची शिफ्ट संपवन येवन निदल्लो जोकीम आपले मांय गांवचे इगर्चिची पात्रोन मोंतिमायेच्या सपणानीं उप्येवन आसताना घर्च्या दाराक पडलेल्या ठोक्यानीं ताका आकांतावन उटयलें. लांब बारा वरांची शिफ्ट संपवन येतच्च भुर्ग्यांक इसकोलाक सोडन थंयच आसचे इगर्जेंत नोंवांचे मीस आयकोंचे आनी उपरांत येवन एक नीद काडची ताची सदांची सवय.
"मिसटर फेर्नांडीस, आमीं मेट्रोपोलिटन पोलीस(लंडन शेराच्या पोलीस खात्याक मेट्रोपोलिटन म्हणतात) दार उग्तें कर".
आपले पन्नास वर्सांनी पोलिसानी भेट दिंवचे तसलें कितेंच करिनातल्ल्या जोकिमाक बरीच खावजेणी भगल्ल्यांत नवाल ना. ताणे वसती करून आसचो भोंवार चडताव "इमिग्रेंट" म्हणजे भायर थावन आयिल्ल्या लोकान भरोन गेल्लें जाल्ल्यान ड्रगस विकचें गेंग, दिसाचे पोडी खातीर गिरायक सोदच्यो बायलो आनी बियर घेवन गप्पे मार्चे काम नातल्ले तर्नाटे म्हणोन पोलिसांकडे आडकळचे कांय उणे नातल्ले. त्या शिवाय, शेरिंगार ताच्या कुटमान रांवच्या घरांतल्या एका कुडांत एकलो चचेन गांवचो तर्नाटो रावतालो. ताची व्याप्त या काम नेणासल्या जोकिमान ताचेखातीर आयल्यात आसतेले पोलीस म्हण चिंतून दार उग्तें केलें.
"तूं मिसटर फेर्नांडिसगी?"
"व्हय"
"तुका कयद कर्चे खातीर आमी आयल्यांव. तुजे विरोध एक क्रिमिनल अपराधाचें कंपलेंट आयलां".
एक कथोलीक जावन भक्तेची आनी एकीनपणाची जिणी जियेंवचो आपूण म्हण चिंतून आसच्या जोकिमाक मोळाब कोसळोन पडल्लो अनबोग जालो.
चडीत कितेंच उलंवचो आवकास दिनाशें पोलिसानीं ताच्या आंगाची तपासणी केली. वसतूर बदलोंचो आवकास दितच, ताच्या हाताक खाडूं चडयलें आनी स्टेशनाक वेलो. कितें गजाल म्हण विचारुंक तोंड उग्तें कर्च्या पयलेंच "तूं स्टेशनाक पावताच उलय, जाय तर तुज्या वकिलाक आपंवचे हक आनी तुका आसा. तुज्या बायलेक तुका कयद केल्ल्या विशीं खबर येदोळच दिल्या".
आपले अख्ये जिणियेंत असलोय एक दीस येत म्हण जोकिमान सपणांत्य चिंतल्लें ना.
***
"मिसटर फेर्नांडीस, क्रिमिनल केजी पयकीं तुजी केज बोव नाजूक आनी चड शिक्षा आकर्शीत कर्चे तसली. प्रोसेक्यूशन म्हणजे सर्कारी वकील कांय सोडदोड कर्च्यार ना".
क्रावन कोडतिंत(ब्रिटीश क्रिमिनल कोडत)केजिची सुर्वात जांवचे आदीं ताच्या ब्यारिसटरान जोकिमाक खरी गजाल समजांवचें प्रेतन केलें.
चडुणे एका वर्सा आदीं पोलिसानी ताका कयद केल्लो. स्टेशनांत ताचे कूशिची काणी ताणी बर्पीं आनी टेप रेकोर्ड करून दाखल केल्ली.
"तुंवे तुजे तेरा वर्सां प्रायेचे धुवे संगी ताका पसंद नातल्ले तसली चाल आदारल्याय. देकून तें, तूं घरांत आसताना एक्सुरें घरांत येवंक भिंयेता म्हण ताच्या इसकोलान तुजे विरोध कंपलेंट दिलां". खिंचा खिंचा दिसा कितें कितें घडल्लें, कोणे पळयिल्लें, ही गजाल कोणा थावन कोणाक कशी पावली आनी पोलिसां हातीं खिंचा आयली म्हळ्ळे ओफिसरान विवरायलें.
"ह्या कंपलेंटा बाबतीं तूं कितें म्हंटाय?"
"म्हजे तेरा वर्सांचे धुवे संबंधी हें कंपलेंट? तेंय इसकोला मुकांत्र? धूव जोविटा लागीं कोणेय सार्की गजाल समजोन घेंवचे प्रेतन केलां? म्हजे बायलेक ही गजाल कळीत आसा?"
वादाळावेळीं उबारोन येंवच्या लारा बरीं येवन आपटाल्ल्या ह्या समस्याची तकली मूळ समजानातल्या जोकिमाक ओफिसराक जाप दिंवच्या आदीं ह्या मुळाव्या सवलांची जाप जाय आसली. पूण कोणालागीं विचार्तोलो तो?
***
जोकीम मुळान गोंयचो, कथोलीक जावन भक्तिवंत कुटमांत वाडल्लो. शिकपांत तितलो उशार न्हय तरी भक्तिपणांत ताका मिकवल्लो कोणी नातलो. देकून दिसाक चार जाल्यार चार, अशें मिसां रजार आनी पाद्रिच्यो बुट्ट्यो कर्न व्हड जाल्लो. कुटमांतल्या सात जणा भुर्ग्यां पयकी तिस्रो. इगर्जेंत सदां ताचेर दोळो दवर्न आसल्ल्या पिलार पाद्रिनी हो भुर्गो इगर्जेच्या वावराक सांगल्लो उमेद्वार म्हळ्ळें लेक घालन जोकिमाक देव आपवण्याच्या जाळांत रेवडायलोच. आशें पांचवेचें शिकाप ताणे पिलार पाद्रिंच्या सेमिनरिंत सुरू केलें. पूण फुडल्या थोड्या वर्सानीं जोकिमाचें भक्तिपण चड जावन शिकपाची श्याथी उणी म्हण सोदून काडल्लेंच पिलार पाद्रिनी ताका पाटीं दाडचो निर्दार केलो. तेदना ताची प्राय फकत्त सोळा. पाद्रिपण आनी इगर्ज आपलो फुडार म्हण सपणां देखलेल्या जोकिमान लजेन आनी रागान भरोन घरा पाटीं वेच्या बदलाक मडगांव शेरांतच रांवचो निर्धार केलो. ल्हान व्हड कामां कर्न आंगडी बगलेन निदोन आनी लागशिले इगर्जेंत मिसां-नोवेनां कर्न थोडी वर्सां पशार केलीं ताणे.
पिलार पाद्री सवें आसताना मातशें इंगलीष उलवंक तो शिकल्लो जाल्ल्यान एका एजेंटान ताका कुवेयट आरब्यांच्या घरा हेल्पराचे कामाक दाडलो. थंयसर जोडल्ल्यांतलो एक वांटो एजेंटाक, थोडो मागोन आयिल्ल्या गांवच्या पाद्रिंक आनी थोडो ताका वळकोन कुमोक मागोन पत्रां बरयिल्ल्या कुटमाच्यांक आनी सयऱ्यांक दीवन फुडली वीस वर्सा कुवेयटांत ताणे खर्चिल्लीं. ते आवदेंत कुटमाच्यांकी तो जाय जाल्लो आनी सयरिकेंक्य कांय उणे नातल्लें. अशें आपले पांचतीस वर्सांचे प्रायेर वीस वर्सां प्रायेच्या लुविजालागीं काजाऱ्य जालें. आनी फुडल्या वर्सांनी दोगां भुर्गिंय जल्मालीं.
***
"आज थावन कोडतिचे फुडले हुक्मे पऱ्यांत तुंवे तुज्या कुटमाच्यांक म्हणजे बायलेक, धुवेक आनी पुताक खिंच्याच थरान संपर्क करिनाये. जर तूं तांका खूद भेटचें, फोनारुपार, इमैलारुपार या हेरां मुकांत्र संपर्क कर्चें प्रेतन कर्शी तर तुका त्याच खिणान कयद कर्तेले. त्या शिवाय, तुंवे कसल्याच कारणा कातीर घराच्या पांच मयलांचे परिदे भितर वचनाये".
पोलिसानी ताका मेजिस्रेटाच्ये कोडतिंत हाजीर केल्ले तवळ जामीन दिंवच्या आदीं जडजान कडक्क ताकीद दिल्ली.
जामिनेर भायर येवन आजीक वरस जाल्लें, आनी ताची केज हैकोडतिंत आयकोपाक थारायिल्ली.
"असले केजी थावन सुलभायेन सुटोंक कषट, देकून वेगिंच तुंवे एका निर्धाराक येजे मिसटर जोकीम" ब्यारिसटरान आपलें उलवणे फुडें वेलें.
आपल्या कुटमान आपणाक आशें कित्याक केलें म्हळ्ळें सवाल जोकिमाक सदां धोसतालें तरी सार्की जाप मेळोंक नातल्ली. हे आवदेंत ताणे आपलें घर सोडन एका कुडाची शेरिंगाची वसती सोदुंक पडल्ली. काम कर्चे बिसकीट फेकटरिंत बोव उत्तीम कामागार म्हण त्या वर्साची प्रशसती ताका मेळल्ली जाल्ल्यान ताचो मेनेजर ताका बरोच मानतालो. देकून आसली एक केज ताचेर आसल्ली तरी ताका कामांतले काडुंक नातल्लें. देकून भाडें भर्न आनी स्वताचो खर्च काडन उरलेले पयशे गोयांत बांदुंक धरलेल्या घराच्या खर्चा खातीर तो धाडतालो. तें घर आपल्या कुटमा खातीर जाल्ल्यान तो आनी बायल सांगाता घालन पयशे धाडतालीं. पूण आतां तो भोर जोकिमाचेर एकल्याचेर्च पडल्लो. आशें इगर्जेक मिसाक वेचें आनी मटवी नीद काडन आखके रातीं कामाक वेचें इतलेंच ताची संपलेल्या वर्साची जिणी जावन गेल्ली. पूण आज ताची जिणी दिक्क-दिशा नासतां वाऱ्याच्या बळान धल्च्या होड्या बरीं जाल्ली. जिण्ये शेवट एका काळार कुटमाच्या बऱ्या खातीर आसल्लो तर आज फकत आपणाक जयलाक वचनाशें राकचो जावनासलो.
"म्हजें कुटाम बरें, शिसतेचें आनी देवोत. म्हजीं भुर्गी शिसतेचीं, म्हजी बायल विश्वासी, आमचें एक देकिवंत कुटाम. हऱ्येका आयतारा आमीं सांगाता मिसाक वेतांव, हांव हऱ्येक दीस मिसाक वेतां तरी आशें कित्याक जालें? हांवे कसलीच चूक करुंक ना".
लंडनांतल्या हेर कुटमा बरीं फुटकर कुटाम आमचें जायनाये, बोयफ्रेंड, गरलफ्रेंड म्हण काजारा आदीं गुर्वार जांवच्या हेर चेडवां बरीं म्हज्या चेडवान जायनाये. हेर चेडे ड्रगस विकुंक वेचे बरीं म्हज्या चेड्यान वायट चालीक बली जायनाये म्हण दीस-रात लेखिनासतां काम हांवे केलां, पूण आशें कित्याक जालें?"
जोकिमाक तडवुंक जालेंना. ताची भिर्मत पावोन बायल मनीस जाल्यारी तिणे जोकिमाचे हात धर्न ताका भुजयलें. जोकीम ह्ये केजिंत सांगचे तसलो आपराधी न्हय म्हळ्ळें तिका स्पश्ट जाल्लें, देकून तिका ताची भिर्मत दिसल्ल्यांत आज्याप ना. पूण सत आनिकी कोडू आसल्लें.
"मी. जोकीम, तुजे धुवेन खूद पोलिसां हुज्रीं आपलें वाक्मूल विडियो रेकोर्ड कर्न दिलां. उतज्या स वर्सांच्या चेर्क्यान्य तुज्या धुवेच्या सांगण्याक सय घाल्या. आनी तुज्या बायलेन हें चूक म्हणच्या बदलाक आपूण घरा हें सर्व घडताना नातल्लीं. त्या शिवाय, आपल्या शिसतेच्या निबान जोकीम आपलो राग वडल्यान बोब घालन भेश्टावन म्हळ्ळे बरीं दाकायता. हें घरांत कोणायकी पसंद ना म्हळ्ळी वाक्मूल दिल्या. तूं चुकिदार न्हय म्हण कोणेंय तुजे बाबतीं वाद मांडुंक ना".
ब्यारिसटरान सांगल्लें पात्येवंक कषट म्हण दिसल्यारी कयद जाल्ल्या आदल्या थोड्या महिन्यानीं आपल्या घरांत घडल्ल्या थोड्या घडितांचो उडास जोकिमाचे मतीर उदेवन येताना थोडे गांच आपापिंच घडसोंक सुरू जाल्ले.
जोविटा तेरा वर्सांचे जाल्यारी महिन्याच्या कंतार ताका "ऐफोन" आनी "ऐप्याड" घेवन दिल्लीं ताणे. हें फोन हाताक मेळताच चेडवाची चाल मात विपरीत बदलोंक सुरू जाल्ली. इसकोलाचे वाटेर तसेंच घरा पाटीं येताना कारार फकत इयर्फोन लागवन म्युसीक आयकोंचे जाल्यार घरा आसताना ’वाटसप’, ’स्न्यापचाट’, ’फेसबूक’ आनी ’युट्यूब’ म्हणोन तकली फोनांतच. घरा कितलें उलयल्यारी तकली खंयगी रानांत. बापयकडे उलवणे "ड्याडी भूक लाग्ता, डिन्नर रेडी आसागी?" म्हण पयल्या माळियेर आसच्या आपल्या कुडा थावन्ंच विचार्ची सवय केल्ली. तें पावानातल्ल्याक जें कितें घडनाय म्हण जोकिमान चिंतल्लें तें घडोन गेल्लें.
जोविटाक तेरा वर्सांचेर्च एक बोयफ्रेंड आसलो. तेंय तो काळ्या कातिचो आनी केरिबियान मुळाचो. धुवेची ही चाल कांठाळोन एके साकाळीं कुजनांत आसताना- "जोविटा तुका फकत तेरा वर्सां प्राय, तुज्या हर्द्यार थनांच्यो पिंपऱ्यो सयत सार्क्यो फुटोंक नांत, असल्या प्रायेर तुका बोयफ्रेंड?"
आमीं काजार जाता पऱ्यांत एकामेका खासगेन मेळोंक सयत नातल्ल्यांव. आतांच्या भुर्ग्यांक दोळे उग्ते कर्तानांच बोयफ्रेंड आनी गरलफ्रेंड. अशें रागार जावन उलयताना ताचो हात चेडवाच्या हर्ध्याक लागल्लो. पूण एक बापूय जावन बूद सांग्ताना रागान तसें घडल्लें शिवाय बापायन धुवेक आपुडन उलयिल्ल्यांत कितें चूक? म्हळ्ळो वाद जोकिमाचो.
हें घडोन थोड्या दिसा उपरांत रातिची शिफ्ट संपवन घरा येताना चेडूं घरा नातल्लें पळेवन बायलेकडे विचारल्ल्याक "तें ताच्या बोयफ्रेंडागेर रावलां, ग्रूप स्टडी करुंक आनी थंय थावन्ंच इसकोलाक येतां म्हणालां" तिची जाप.
ही चाल बोव वाजबी म्हळ्ळ्याबरीं बायलेन सांग्ताना, कथोलीक संसक्रतिंत वाडोन, काजारा पयलें चेड्या-चेडवानीं सांगाता आसचें अन्वारांक कारण जाता म्हण चिंतच्या जोकिमाक राग चडलोच.
बायलेचेर तापोन उलयिल्ल्याक, "तूं आतां लंडन आसाय तुज्या गोंयच्या मोल्यांत न्हय. ’रोमांत रोमागाराबरीं जियेजे’ म्हळ्ळे आयकोंक नांयवे सायबा. तुजें कोंत-बेंतीण, मीस-नोवेन गोंयांत सोभता, हांगा तसें चलना. इल्लें सुद्रोंक पळे. वाडोन येंवच्या भुर्ग्यांक तुजी शिसत कांटे जावंक लागल्या. तीं लंडनच्या हव्यांत वाडते आसात. इल्लो उस्वास घेवंक आवकास दी सायबा. तुजी शिसत,इगर्ज आनी देव म्हणोन तांका कुबज करुंक पळेनाका".
बायलेन्य चेडवाची कूस घेतल्ली पळेवन जोकिमाचो राग चडलो शिवाय देंवलोना.
पूण गांवांत आनी गलफांत आसताना आपले खुशे विरोध उलंवचें धयर घेनातल्ली ताची बायल, लंडनाक आयल्या उपरांत उल्टी जाल्ल्याची समजणी जोकिमाक गमचेबरीं दाकावन दिंवचे आवकास आयल्यार, ते व्यर्थ वचोंक सोडिनातली ती.
सुमार चार वर्सां आदीं आपलो पोर्चुगीस पास्पोर्ट वापार्न लुवीज लंडनाक पावल्ली. एके क्लीनिंग कंपेनीक सेर्वोन हित्रो एयर्पोर्टांत काम मेळतच भुर्ग्यांक आनी जोकिमाक डिपेंडेंट विझा काडन लंडन वेल्लें तिणे. भुर्ग्यांक इसकोलाक भर्ती कर्न जातच जोकिमाक लागसिले बिसकीट फ्याकटरिंत काम मेळल्लें. लुविजान दिसाचें कामाक गेल्यार जोकिमान रातिची शिफ्ट कर्ची. आशें घोवा-बायलेन सांगाता आसचे दीस या राती बोव थोड्यो या नांतच म्हण्येत. पावनातल्याक एका घरांत एक कुटाम रांवचे तितलें भाडें दिंवची तांक नातल्ल्यान शेरिंगार हेर कुटमा सांगाता रावजे जाल्ली गत. आशी लंडन शेरांत रांवच्या जायत्यांचीं जिणी जाल्ल्यान जोकिमाच्या कुटमाची गजाल कांय नवी न्हय. पयशे उरवन गांवांत घर बांदची येवजण केल्ल्यान असली सूक्षिमायेची जिणी गर्ज आसल्ली.
कुवेयट आसताना आनी उपरांत थोडी वर्सां दुबाय आसताना लुवीज आनी भुर्गीं ताचेर डिपेंडेंट जावन आसल्लीं. तेदना ताचे कायदे चल्ताले तरी लंडनांत तो डिपेंडेंट जाल्ल्यान बायलेचें आयकजे पडल्लें मात न्हय रूली सयत वयर पंदा जाल्ल्यो. भक्तिपणा विशीं इगर्जेक वेचें विशीं आळसाय जाल्यार भुर्ग्यांक हात लांवचो व्हड आपराद. बायलेकडे ताळो व्हड कर्न उलयल्यार ’डोमेसटीक वायोलेन्स’(कुटमाक इजा दिली) म्हळ्ळो आपराध. गांवची रीत आनी चाल बदलुंक सकनातलो जोकीम आज आपल्या कुटमाकडे कशें चल्चें म्हळ्ळ्या त्या दोड्या चिंत्पांत बंधी जाल्लो.
***
दुस्रे दिसा सकाळीं ब्रेकफासट कर्ताना रुमाथावन सकला आयिल्ले धुवेक, "न्हंयगो बाये तेरा वर्सांचे भुर्गें तूं. आशें बोयफ्रेंडा सांगाता रातीक रावोंक वचोन, सक्कड चेडवां बरीं गुर्वार जाशी तर, कसली मऱ्यादगो आमकां? आज थावन तुका फोन्य ना, बोयफ्रेंड्य ना, कोणा कोणागेर वचोन रावोंक्य ना".
चेडवाच्या हातांतलें फोन वोडन घेवंक वेताना चेडवन आपल्या जांगां मधें लिपयलें. जांगां इड्यांतल्यान फोर्सान वोडन घेंवचे प्रयत्न केलें पूण जिकलोना तो. बापय धुवे मदली जटापटी घडताना किचनाक आयिल्लो सवर्सांचो आरोन बापय भयणीक मार्तागाय म्हळ्ळ्या भिंयान भायर धांवलो. चेडूं रडोन आपल्या कुडाक धांवले. बायल कामाक गेल्ली. उपरांत भुर्ग्यांक इसकोलाक सोडन पाटीं आयिल्लो जोकीम, सदांचे परीं नीद काडन, भुर्ग्यांक इसकोला थावन पाटीं हाडन जेवंक दीवन कामाक गेल्लो. ताचे दिषटीन बापयची जवाब्दारी ताणे पाळल्ली. ह्या भायर कितेंच घडल्लेना.
"एका बापयन भुर्ग्यांनी आड वाटेक वचनाये म्हण जाग्रूत केल्यार ती चूकगी? भुर्ग्यांक सार्के वाटेर दवरुंची जवाब्दारी बापयची न्हय तर कोणाची?"
"कितेंय जांव हांव कोडतिंत सत आसा तसें सांग्तां, उपरांत कितें घडोंक आसा तें जांव". बापूय जावन आपली जवाब्दारी आपणें केल्या, कोडतिंत जडजाक तें खंडीत समजातेलें म्हळ्ळे पात्येणेन जोकीम धयरान आनी हटान आसल्लो.
"मी. जोकीम गजाल तितली सलीस ना. जर तुजी केज जडजा हुजीर तर्काक तर तुजी बायल, तुजी धूव आनी तुजो भुर्गो तुजे विरोध आपली वाक्मूल दितेलीं. तें पळेवंक आनी आयकोंक एक बापूय जावन तितलें सलीस न्हंय".
जोकिमाच्या बऱ्याक पडची अभिपराय ब्यारिसटराची. सार्कें म्हळ्यार केज फुडें वेल्यार ब्यारिसटराक बरी जोड तरी जोकिमाचे यथार्त्पण पार्किल्लें ताणे आपली आभिपराय उग्त्यान उचारल्ली.
"हांवे कितेंच केल्लेंना, म्हजे विरोध कितें सांगचे ताणी? तांचेकडे कसलो दाकलो आसा? माका देवाचेर भर्वासो आसा. नीत आसल्यार माका कितेंच घडचेंना."
"मी. जोकीम, तुजे धुवेन ताच्या बोयफ्रेंडाक धाडलेल्यो टेक्सट मेसेजी कोडतिकडे आसात. तांतू तूं तुजे धुवेच्या लंयगीक जाग्यांक आपुडताय मात्र न्हय ताचें आंग तवळ तवळ आपुडताय आशें ताणे ताअच्या बोयफ्रेंडाक धाडल्ले आसात. त्यो मेसेजी ताणे ताच्या अवयक दाकायिल्ल्यो आनी तिणे इसकोलाच्या प्रिन्सिपालाक दाकयल्यात, आनी तुजे धुवेक तुजेथावन राकचे कातीर ताणी पोलिसांची कुमोक घेजाय पडली म्हण ताणी दिल्ले वाक्मूलेंत स्पषट आसा. पूण तुजे कुशीन साक्स दितोलो कोणी ना म्हणटच तांचेच सत म्हण रुजू जाता. ह्ये कोडतिंत देवाचो हात कामाक येना. देकून तुका दोन विंचवण्यो आसात. एक तुंवे ताणी मांडलेल्या आपराधांक सय घालन चूक मांदून घेंवची या चूक करुंक ना म्हण केज कोडती हुजीर हाडन झुजचें. दोनी विंचवण्यो तुका नषटाच्योच. एक विंचवण तुका जयलाक वचनाशें राकत, पूण दुस्री विंचवण कर्न केज तुजे विरोध वचात जाल्यार तुंवे जयलाक वचजे पडटालें. असल्या आपराधाक धा वर्सांची जयला सजा जाता. विंचवण तुजी, तुज्या कुटमादारांक फोन कर्न अभिपराय घेवंक जाय तर आतां फोन कर्न उलय".
ब्यारिसटरान आपली अभिपराय उचार्ताना जोकिमाक दूक उमाळोन आयलें. पूण फोन अभिपराय विचार्च्या तसलीं कोणी नातलीं.
"इतल्या वर्सां थावन इतली भक्तिवंत, शिसतेची, आमाल-सिग्रेट-ड्रगस घेनाशें, कसलोच आपराध करिनाशें जिणी जियेवन आज ही गत आयलिमू? दुस्मानानीं फटी आपराध मांडून जयलाक लोटचें प्रयत्न केल्यार सोस्येत. पूण जीणभर जीव झरवन रुव्यो उरवन कुत्माक एक बरो फुडार बांदची सपणां देकलेल्या माका आज ह्याच कुटमान खुर्सार मारलोमू?" म्हळ्ळ्या बेजारायेन दुकां वाळचीं बंध जालिनांत. ब्यारिसटरान पेपर टिशस्यू दिवून परत ताच्या हातानीं भुजंवचे प्रयत्न केलें. पूण ह्या मधें एक सवाल ताची मत कांतयताली.
"भुर्ग्यांक ल्हान प्राय, समजणी ना म्हण लेक्यां पूण लुविजान कित्याक म्हजी कूस घेवन भुर्ग्यांक आनी इसकोलाक सार्कें समजयलेंना?" म्हळ्ळ्य सवालाक ब्यारिसटराची जाप आशी: " मी. जोकीम, प्रोसेक्युशना बाबतीं (सर्कारी वकील) तुजे केजिविशीं उलवंक गेल्ल्या प्रतिनिधीन तुजे बायलेकडे थोड्या सवालांक जाप विचारलेली. ह्या पयकीं : जर तुका तुज्या घोवाच्या चालिविशीं ताचे विरोध वाक्मूल दीवंक कोडतीक येजे पडल्यार तूं येशिगी म्हण विचारलेल्याक ती येवंक वोपल्या. त्या शिवाय, तुका शिक्षा जायनाशें तुजे चालिचेर बंधी घालन कुटमा भोवारीं येवंक न्हजो म्हण कोडतीन आजन्या दीजेगी या न्हजो? म्हण विचारलेल्याक, बंधी घालिजे म्हण अभिपराय दिल्या. तितलेंच न्हय, तुजी विझा तुजे बायलेच्या पास्पोर्टार होंदोन असा. तूं इचेर डिपेंडेंट जावन हांगा आसाय. देकून जर तुका शिक्षा जावन तुंवे तक्षण इंडियाक पाटीं वेचेबरीं कोडत आजन्या दीत तर, ती तें मांदुंक तयार आसागी म्हण विचारलेल्याक, तिणे "व्हय" म्हण जाप दिल्या. तुज्या केजिंत, हांवे समजोंचेपरकार तूं कोणायकी नाका जाल्लो मनीस. तुजे बाबतीं, तुजे बऱ्या चालिबाबतीं एक उतार सांगचो कोणीना. देकून हांवे म्हळें जयलाक वेची साध्यताय चड आसल्ल्यान "प्ली बार्गेयन" म्हणजे चूक मानून घेतलीय तर तुजेर थोड्यो बंधी ठरावन जयलाक वचनाशें ऊऱ्येत. पूण निर्धार तुंवे करिजे. फुडल्या अर्ध्या वरा भितर तुंवे निर्धार करुंक जाय. ना तर तुजी केज कोडतिंत तिर्मान जायजे पडता. जातातितले वेगीं माका सांग", म्हण ब्यारिसटर कुडा भायर गेली.
बरो कथोलीक, भक्तिची जिणी, मऱ्यादिचें, देकिवंत, हेरांबरी बासकळ, पोजड्या उलवण्याची चाल बिल्कूल घरांत आसानाये म्हण थापलेली शिसत आज एक आपराध जावन पर्वताबरी ताचे हुजीर उबी जाल्ली. बऱ्ये चाली बदलाक मोबायल फोन मोगाचें जाल्लें आपले धुवेक. कुटमा बदलाक स्वतंत्राय आनी स्व इच्चा मोलाची जाल्ली आपले बायलेक. आनी ह्या मधें कितेंच समजानासतां शिंतऱ्याक ग्रास जाल्लो आपलो भुर्गो. अशें कोणाकच ताची पर्वा आनी गर्ज्य नातल्ली.
तशें पळेवंक गेल्यार शिसत कोणाक मोगाची? शिसतेन जियेंवन जांवचे तरी कितें? सकडांबरी आमिंय आसल्ल्यान कितें पाड आसा म्हण विचार्च्या कुटमांत जोकीम भायलो जाल्लो. चिंतिनासतां रागान उकल्लोलो हात नेणते धुवेचेर आत्याचार या कुडीर वचोंक केल्लें प्रेतन म्हळ्ळो आपराध जावन ग्रासुंक आयला.
सवकास आतां बायलेन कित्याक आपणाक विकलो म्हळ्ळेंय स्पश्ट जावंक सुरू जाल्लें. "जोकीम, पोर हांव तुज्या घरा तेणे पाशार जाताना एकलो तर्नाटो तुज्या घरा थावन भायर येंवचे हांवे पळेलें. पूण हें पयले पावटीं न्हय, तिस्रे पावटीं" म्हणोन अन्येका गोंयकर भावान सांग्ताना, "कोणी कांय डेलिवरी दीवंक आयिल्लो कोण्णा" म्हण ताणे धमकी दिल्ली. हकीगत समजोंच्या बदलाक आपणा तसल्या बऱ्या कुटमांत आशें जावंक साध्य ना म्हण आपणाकच समादान कर्न घेतल्लें ताणे.
पूण फुडल्या दिसानीं बायलेच्या फोनार चड आनी चड मेसेजी येवंक सुरू जाल्ल्यो तेदनां बायलेन ’कोड’ घालन फोन ’लोक’ केल्लेंय ताच्या उडासाक आयलें. पावानातल्याक एक दोन पावटीं फोनार उलवन आसताना जोकिमाक पळेवन तिणे फोन बंद केल्लेंय ताच्या गुमानाक आयलें. ह्यो सर्व संग्ती सांगाता घाल्ताना हे केजिंत आपले बायलेचो खोलायेचो पात्र झळकोंक सुरू जालो. आतां तकली ह्या दिशेन धांवोंक सुरू जाल्लीच आपली धूव ते रातीं आपल्या फ्रेंडागेर रावोंक कित्याक गेल्लें म्हळ्ळेंय स्पश्ट जावंक लागलें. धुवेक असले रिसकेर घाल्च्यांत ताच्या आवोयचो हात कितलो आनी कित्याक आसल्लोगी म्हळ्ळें दोळ्याहुजीर स्पश्ट जावंक लागलें.
"हांव म्हजे नेणत्या धुवेचेर भेषटेंच चिडलों, ह्या सगळ्या खेळा पाटल्यान एक हात आसा". कोणाचो आनी कित्याक म्हळ्ळें समजाल्लेंच जोकिमाक आपली पंचवीस वर्सांची काजारी जिणी फकत एक बुळबुळो आनी मोग म्हण चिंतल्लें सगळें फकत सपणांच्या संसारांत बांदल्लें रावळेर शिवाय खऱ्यान ताका कसलोय आर्थ ना म्हळ्ळें स्पश्ट जालें. आपूण हात-पाय घट आसून घोळचो पाडो. उपकाराक पडचे तितले वापार्न गर्ज संपल्ल्या दिसा मापळ्याच्या कसायखान्याक विकच्या पाड्याबरीं जाल्या म्हजी गत म्हळ्ळें मतीक वेताना हे केजिंत कसली विंचवण आपणे करुंक जाय तें आतां ताका स्पश्ट जावंक लागलें.
"आज हांव म्हजे सोळा वर्सांचे प्रायेर जेदनां पिलार पाद्रिनीं आपल्या वावराक उपकाराक येनातलो बुद्दू म्हण भायर लोटल्लो ते गतीक येवन परत शेवटलां. हांवे मोग केल्ली आनी म्हजो तितलोच मोग कर्ता म्हण लेकलेली, पंचवीस वर्सां सांगाता जियेल्ली बायल आनी जीवापरास चड मोग केल्लीं भुर्गीं कोडती मुकार येवन "हो म्हजो घोव, म्हजो बापूय एकलो विक्रत कामी, आपले धुवेचेर अक्रम करुंक लजेनातलो देंवचार" म्हणोन उग्त्यान पाचारुंक आयल्यांत. आज म्हज्या स वर्सांच्या नेणत्या बाबाक हाडन ताणे म्हजेर थापलेले आपराध खरे म्हण सय घाल्चें म्हज्याच दोळ्यानीं पळेंवच्या तसली गत उदेल्या. हाचे प्रास मरण बोव बरें.ह्या संसारांतलें सगळें होगडावन अंदकार मोत फुडार जावन उबार्न येताना ’हांवे ते अपराध करुंक नांत’ म्हळ्ळी म्हजी बोब कोणाक सत म्हण दिसात?"
"मेडम, हांव आपराधी म्हळ्ळें मांदून घेता आनी म्हज्याच बायले- भुर्ग्यानीं कोडती मुकार गुन्यांवकार म्हण बोट दाकांवचें पळेवंक एक घडीय हांव जियेवंक खुशी वरिना. देकून ही केज फुडें वेची नाका. ताणी कोडतीक येनाशें करुंक जाता तर, आपरध्याक कितें शिक्ष्या फावो ती घेवंक हांव तयार आसां"-ब्यारिसटराक आपलो निर्धार ताणे कळयलो.
"बरें, जर तो तुजो निर्धार जाल्यार तुजी केज आजच संप्ता. सर्कारी वकीलान तुजेर नोव वेवेगळे आपराध मांडल्यात. ते सगळे मानून घेतल्यार तुका धा वर्सां जयल जाता. पूण तुजे विरोध आदीं केल्ले आपराध या कयद जाल्ले दाकले नातल्ल्यान, आनी तुज्या भुर्ग्यानी आनी बायलेन कोडती मुकार येनाये म्हळ्ळ्या कातीर तूं हो निर्धार घेताय जाल्ल्यान तुजेर आसचे थोडे आपराध माफी कर्न फकत दोन प्रमूख अपराधांचेर मात तुका शिक्षा दीजे म्हळ्ळी विनवणी कऱ्येत. सर्कारी वकील आमच्या ह्या सुचवाक वोपलो तर तुजी शिक्षा उणी जाता", म्हळ्ळो भर्वासो दिलो ब्यारिसटरान.
***
थोड्या वेळा उपरांत सर्कारी वकीलाकडे संवाद चलवन पाटीं आयिल्ल्या ब्यारिसटराच्या मुकामळार समादानचो उज्वाड पर्जळतालो.
"मी. जोकीम, तुज्या नशिबान सर्कारी वकील आमच्या सुजावाक वोपला. देकून तुजे हे दोन आपराध मानून उरलेले सगळे सोडन सोडचो थराव ताणे केला त्या प्रकार :
पयलो अपराध- तुंवे तुज्या धुवेच्या लंयगीक विश्व्यांचेर हात लागयलाय आनी तिणे त्या वर्वीं भें आनी आकांत भोगिशें केलांय
दुस्रो अपराध- तूं तुज्या घरांत तवळ तवळ रागान उलयताय आनी बोबो घाल्ताय देकून कुटमांत भियाचें वारें उबजयताय. ह्या वर्वीं तुज्ये बायलेक आनी भुर्ग्यांक आकांतान आनी कावजेणेन जियेवंक कारण जालाय.
ह्या दोन आपराधां खातीर कसली शिक्षा थरांवची साध्यताय आसा तें आतां पळेंया". ब्यारिसटरान खंच्या आपराधाक कसली शिक्षा दीवंक जडजांक पर्वणगी आसा म्हण नमियरलेल्या कानून बुकाच्या पानांचेर आपली देषट खंचायली. थोड्या वेळान कोडतिंत जडजा थावन खंच्या अपराधाबाबतीं कसली शिक्षा अपेक्षियेत म्हण तिणे विवरायलें.
***
ह्या केजी आदीं इगर्ज आनी भक्तिचे जागे सोडल्यार पोलिसठाणे या कोडती भितर पाय दवरलोलो मनीस न्हय तो. कोडतीक मेट दवर्तना जोकिमाक इल्लोसो थर्थरो लागोंक सुरू जालोच. कोडतिच्या ’एटेंडरान’, "खंच्या बुकाचेर पर्माण कर्ताय?" म्हण विचारल्ल्याक जोकिमान ’बायबलाचेर’ म्हळ्ळी जाप दिली.
बायबलाचेर हात दवर्न "हांव, जोकीम फेर्नांडीस सत उलयतोलों आनी सताभायर कितेंच उलंवचोना म्हण देवाच्या नांवान भास दितां" म्हण पर्माण करिलागलो. तरी खऱ्यान तसलो कसलोच आपराध करिनाशें फकत हेरांच्या बऱ्या खातीर कोडती मुकार ही फट, म्हणजे आपणाचेर थापलेले आपराध, मांदून घेता म्हण पर्माण केलें म्हण ताका भगलें. समाजेचे कानून, कुटमाच्यांच्यो गर्जो आनी आविश्वासी चाल आनी नितिव्यवसतेचो वीपऱ्यास आशें सभार संग्तिचो संगम ताच्या पर्माणांत मेळोन ताच्ये जिणियेचो खुरीस तयार करुंक सकल्लीं.
जडजान सुताड मार्न कोडतिंत आसल्ल्यांचे गुमान आपणाकुशीं वोडलें आनी जोकिमाक उद्देसून- "मी. फेर्नांडीस......." म्हण सुरू कर्न आपलें मोटवें प्रसतावन संपयतच ताच्या आपराधांची पट्टी वाचली. जोकिमान "व्हय" म्हण मांदून घेतच्च आतां शिक्षा उचार्चो वेळ लागीं आयलो. जदझान क्लार्काकडे संवाद चलवन घेतलें. त्यो थोड्यो घडियो जोकिमाक सोसच्याक कषटांच्यो जाल्यो. आतां जडजान जोकिमाक पळेवन : "मी. फेर्नांडीस, तुजो आपराध नंबर एक, आपराप्त धुवेचेर तुंवे दाकयिल्ले लंयगीक चालिविशीं देकून ही कोडत तुका पांच वर्सांची जयला शिक्षा थरायता. पूण तुजे विरोध आदीं केल्ले आपराध नांत आनी तुजी चूक कबूल कर्न घेतल्याय जाल्ल्यान ती शिक्षा एका वर्साक सीमीत कर्तां. त्या शिवाय तुजेलागीं उलवन, तुजें मन समजोन, तूं बरी चाल आधारुंक सक्ताय म्हणोन प्रोबेशन सर्विसान बरो रिपोर्ट दिला. देकून एका वर्साची शिक्षा तुंवे जयलां खर्चुंच्या बदलाक हांव समाज सेवेचीं कामां तुका फर्मायतां:
* तुंवे हफ्त्यांत एक दीस प्रोबेशन सर्विसाच्या सलहादारान नम्यारलेल्या संस्थ्यांत फुंक्याची सेवा दीवंक जाय.
* महिन्यांत एक पावटीं प्रोबेशन अफिसराक मेळोंक जाय.
* ह्यो आजना पाळुंक आडकळी आसल्यार पयलेंच फोन कर्न प्रोबेशन अफिसराक कळोवंक जाय.
* तशें करुंक चुकल्यार तुका तक्षण कयद करुंक पोलिसांक कायदो आसा.
ह्या तुज्या कठीण कालेतिच्या अपराधा खातीर फुडल्या धा वर्सांक ह्या सकयले निरबंद तुजेर लागू जातात.
* तुज्या नावाचेर "Child Sex Offender"-भुर्ग्यांचेर लंयगीक अक्रमाक प्रेतन केल्लो-म्हळ्ळो दाकलो आसतलो. देकून भुर्गीं आसच्या सुवातेनीं, पार्कानीं आनी हेर भुर्गीं आसच्या सुवातेनीं तुंवे वचनाये. जर तूं परत तसल्या अपराधांक शिर्कलोय तर तुका धा वर्सां आवदेक जयलांत घाल्चो कायदो लागू जाता.
तुजो दुस्रो आपराध: तुज्या कुटमांत तूं आकांत उटयताय देकून तुंवे फुडल्या एका वर्सा आवदेक तुज्या कुटमा कडे कसलोच संबंध दवरिनाये. त्या उपरांत तुज्या बायलेन अपेक्षिल्यार तुंवे तिका मेळ्येत. पूण तुज्या भुर्ग्यानीं आट्रा वर्सां आदीं तुका भेटची आशा दाकयल्यार तुंवे तुज्या बायलेचे या सोशल वर्काराचे हाज्रेन तांका मेळ्येत, खासगेन तुंवे तांका मेळनाये. आट्रा वर्सां प्राये उपरांत ताणी आपेक्षिल्यार कोणी मदगत नासतां तुजेलागीं मुखामुकी भेट्येत.
आकेरिचें शर्त: तुजे बायलेचे आपेक्षे पर्माणे तुंवे तिका फोनार या हेरां मुकांत्र संपर्क करुंक बिल्कूल न्हजो. तितलें मात न्हय खिंचाय कारणा खातीर ताणी रांवच्या घरा बिल्कूल भेट दिनाये.
"येस सर, सगळें समजालें सर", म्हण जोकिमान जाप दिल्लीच जडज वचोंक उटलो आनी हाजीर आसल्ले सगळे उभे रावले. (जडज येताना आनी वेताना सगळ्यानीं उभें रांवचे कोडतिचें नियम)
अशें जोकिमाची केज संपली, पूण चिंत्नेन या कर्नेन कसलोच आपराध करिनातल्यारी "सेक्स ओफेंडर" म्हणजे विक्रत कामी, भुर्ग्यांचेर लंयगीक अक्रम कर्ची वोड आसचो "भुर्ग्यांकामी"(Paedophile) म्हळ्ळो पोलीस रेकोर्ड घेवन भोंवची गत ताका आयिल्ली.
हें सगळें कित्याखातीर घडोन गेलें म्हळ्ळ्या सवालाची जाप जडजाच्या अक्रेच्या उत्रांनी असल्ली:
"तुंवे कसल्याच कारणा खातीर, कसलेच रितीन तुज्या घर्चो संपर्क करिनाये" म्हण तुजे बायलेन सांगला तें कोडत मानून घेता.
जडजाचीं उत्रां इगर्जिच्या घांटिच्या आवाजा भाशेन ताचे तकलेंत परत परत व्हाजोंक लागली. तरी मतिंतले गयरेपण नपंयच जावन जिणियेंत पयलेच पावटीं समजिकायेच्या सूऱ्याचीं किर्णा ताका वेंगुंक लागलीं. असलें समादान आनी शांत्पण भोगल्लो आनभोग ताका जाल्लो हें पयलेच पावटीं..!
स्याम बोळिये: नांवार बरंव्चो बोळियेचो दो।स्याम्वेल सिक्वॆर राकणो पत्राचो तशेंच जनवाहिनी पत्राचो संपादक जाव्न वाव्र केल्लो. संशॊदनांत दोतोर्गिरि जोडुन सद्द्याक लंडनांत संशॊधकांच्या पंग्डाचो मुखेल प्राध्यापक जाव्न वाव्र करुन आसा. इंग्लिशांत सय्त बरंव्च्या हाच्या कोंकणि मट्व्या काणियांचो जमो ’रेडे आनि हेर कथा’. काणियांशिवाय विश्लॆषण, लॆखनां बरंव्च्या हाच्या संपादकीयांचो जमो ’आंकर’ पर्गट्ला.
