बैल (- सखाराम शेण्वी बोर्कार)

[कविता] बैल (- सखाराम शेण्वी बोर्कार)

समाज एक बजार, नातीं/बंद्वां, अपलीं/पेलीं सक्कड ह्या बजाराचोच वांटो. गर्ज आसतासर मनशाक सक्कड जाय पूण गर्ज संप्तच मनशाक मोल ना. जान्वाराक तर विकुंक गेल्यार मोल मेळता पूण मनशाचें मास कोण खाता? देकून ह्या कवितेंतली एकेक काणी मनशापणाक चिमटे काडता.

[कविता] बैल (- सखाराम शेण्वी बोर्कार)

बैल

बसीच्या ड्रायव्हरांन

कच्च करून ब्रेक माल्लो

आनी म्हजी तंद्री भंगली.

बसीच्या जनेलांतल्यान

भायर पळेत जाल्यार

धा-बारा धवेफुल्ल बैल

रसत्यार मदींच उबे!

एक घांटावेलो शेत्कार

चाबकाचो ठो-ठो आवाज करीत

त्या बैलांक

रसत्याकुशीक काडटा.

आमच्या बसीचो ड्रायव्हर

त्या शेत्काराक

ताच्या आव्यवेल्यान

एक सणसणीत गाळ संवीत

बस फुडें व्हर्ता

आनी हांव त्या बैलांचें

येवजीत उर्तां.

ते धा-बारा धवेफुल्ल बैल

खरीक लागील्लीं तांची पोटां

बरगड्यांचे हाडान-हाड मेजूंक जाता

अशी तांची अवतिकाय!

जुवानपणांत त्या बैलांनी

त्या शेत्काराची

खूब सेवा केल्या आसतली

वर्सां संकीनी ताचीं शेतां

नांग्रून दिल्यांत आसतलीं.

आतां त्या शेत्काराक

ह्या बैलांचो आतां कांयच उपेग जायना

आनी कामाशिवाय फुकट पोसूंकय

आतां ताका परवडना.

आतां ते म्हातार बैल जाल्यात

'अन्नाक खार आनी धर्णीक भार'!

बैलांच्या मांसाक

गोयांत मोल चड म्हण

त्या बैलांक घेवन

तो घांटावेलो शेत्कार

गोयांत आयला

बैलांक कसायागेर विकपाखातीर!

मालक आपल्याक

कसायागेर विकपाक व्हर्ता

हाची सुलूस हो अनवळखी वाठार पळोवन

त्या बैलांक लागल्याशी दिसता

जड अंतसकराणान ते ल्हवू-ल्हवू

रसतो चल्तात.

तो घांटावेलो शेत्कार आतां

त्या बैलांक कसायाक विक्तलो.

आनी दुडू घेवन मागीर तो

आपल्या गांव-घरा वतलो.

आनी फाल्यां

ज्या बैलांनी त्या शेत्काराची

मर्सर सेवा केल्ली

त्या बैलांच्या मांसाचे कुडके

त्या कसायाल्या 'कोंकाक' हुमकळतले.

मागीर त्या बैलांच्या जाग्यार

म्हाका मनीस दिश्टी पडटा.

मनशालेंय तशेंच!

आपले भुर्गे-बाळांखातीर

जिवितभर त्रास काडपाचे

तांकां वयर काडपाचीं

आनी म्हातारपणांत

त्याच भुर्ग्यांच्या हातांत

सुण्यापाश्ट जिवीत जगपाचें!

पयशे मेळत जल्यार भुर्गीं

आपल्या म्हाताऱ्या आव्य-बापायक

कसायाक विकपाकूय तयार!

पूण कसायाक विक्तलो म्हळ्यार

मनश्याचें मांस कोण खाता?

-  सखाराम शेण्वी बोर्कार. [अगोसत, २०२०]