दार उक्तॆं आसा

दार, पाच्वो कीर आनि मावशि शांति म्हळ्ळे तीन इमाज्यो घेव्न, समाजेच्या तीन चिंत्पाचेर आर्सो घाल्चें प्रॆतन ह्या कवितेचें तीर्ळ. राजकीय चिंताप सामाजिक चिंत्पाचेर स्पंदन कर्चें, आनि अशें स्पंदन कर्तास्तां परत परत मिस्तेरांच्या झांटांनि गुट्लांव्न घेंव्चिं अड्हूक चिंत्पां उटोन दिस्तात. कविता कांय ऎक पाव्टिं वाचुन बग्लेक दवर्चे तसलि न्हय, बगार परत परत वाचुन सम्जुंक प्रॆतन कर्चेतस्लि जाव्नासा.

कवयत्रि जयश्री श्यानभाग, ऎक माल्घडि कवयत्रि, साहित्यांत तिका आस्चो भर्पूर अन्भॊग ह्यॆ कवितेंत तिणे व्हापार केल्ल्या उत्रांनि, उभ्यो केल्ल्या सुप्त/लिप्त इमाजेंनि झळ्कता. आनि जेद्नांय असल्यो कविता मेळ्तात, कवितारसिकाचें मन फुल्ता. फेब्रेक २८ तारिकेर मैसूरांत चल्‌ल्ल्या अखिल भारतीय कोंकणि कविगॊश्टिचेर वाचुन सांग्‌ल्लि हि कविता. फुडें ह्या कवितेचो स्वाद चाकोंक तुम्कां सोड्तां.

दार उक्तॆं आसा

हें म्हजें कुळार

(अम्मा केन्नाय म्हणा.. हें)

हांगा आशिल्लें पय्लें रान पाच्वे चार

उदता कॆर, नांचता म्हॊर

खळखळून व्हांववि उदकाचि निर्झर

नार्ल, तांदूळ, मासळि चकचयाळ

इत्ले असून सुद्धां

विंदूर, जर्ल्यांचि कटकटना

कोंबे, कोल्यानि विटयलना

सोकनि चुकचुकना, सायळ्यान बलें विंडिलना कारण,

म्हजें कुळारा,

स्वच्छ - सुकूम

आमचे काळजा म्हणके, अमचे मना म्हणक

नितळ - निष्काम

अम्मा केन्नाय म्हणा

तरीय कॊण जाण कारण?

तिचि भैण शांति

थंयचान थाव्न गेलि

कॊणायकी म्हळें की तिक्का कोणेय तरी धांवडाना व्हेलें

आनि कोणेंय म्हळें - ना, तिक्काच वीट यॆव्न उठोन गेलि

कोणेय सांग्लें तिक्का काश्मीरांत पळयशि जालि ना,

तीणे गुजराताचें तिकीट काडिल्लें

खंय ती पठाण कोटांत झळकल्लि

कोणे म्हळें ती

हैदराबाद आनि दिल्लिच्या ज्ञान शैलांच्या

वठारांतल्यान धांविल्लि पळय्लि

हरियाणाचे जाटापटींत तिक्का जळॊव्न मार्लें

चेन्नैचे दळदळवे पाव्साचे

तुडुंब भरिल्लें कोणेय तरि,

तर करपल्ले शेतांत मूष्ट्‌भर शिताक आनि

घॊटभर उदाकाक

ती तळमळत आशिलि अशॆंय कॊणे म्हळें

(अम्मा केन्नाय म्हणा)

भांग्रा कणस येवपि, वार्याक

मोतियांचे हार झोलपि

एकामेकांक मॊगान वॆंग घेवपि

हातांत हात घालुन, भुजाक भुज लावुन

काम करपि

म्हज्या कुळारच्यान

म्हजि मावशि शांति अचकित खंय नाशि जाल्लि?

सत्तरीच्या आद्ले हुरुदार राबूनु

दिगंतॆक झॆप घेवपि स्वातंत्र्याच्या पाचवे कीरा

तूं जाणा?!

तूं खरॊखरोच श्रीमंत

भीमंत, सुखवंत!

तूं म्हळबाक चिरून उडि घॆ

जात-पात, धर्म-रीत,

असहिष्णुता, अदक्षता, भृष्टाचार आनि अत्याचारा

तुज्या पायांत शिर्कल्लिं हिं काळिं सुतां

झडव्न उडय, नवी चैतन्याचि दीक्षाभर

भारतीले प्रजांचि रक्षा कर

स्वातंत्राचे पाचवे कीरा,

म्हजे मावशि शांतीक तूं ऎकदा उलोकर

तिक्का सांगा,

अमच्या काळजांत, अमच्या मनांत

अंत: प्रज्ञॆंत, सुप्त चॆतनॆंत,

अमच्या रक्ताच्या थेंब्या थेंब्यांत

रक्त बीजासुराचि संतति आसा,

असें कोणेंय जरि म्हळें

तें फाल्या.

ती ऎक दंतकथा

हें कुळार म्हजें

हें आमचें कुळार

तूंगॆ मावशी - शांती

आतां तरि परत यॊ

पळय..

तुका दार उकतें आसा.

- जयश्री श्यान्‌भाग [मार्च, २०१६]

जयश्री गणपति श्यानभाग: उत्तर कन्नडच्या कुमटाचि, माध्यम जाणकार (Media Expert). आकाश्‌वाणिचि विश्रांति निलय निर्दॆशिका. आट भासांनि उलंव्क जाणास्चा हिणे कोंकणि, हिंदि, इंग्लिश, मराठि, ह्या णासांनि लिख्लां आनि अनुवाद केलां. तिचिं ’व्यास’, ’परशुराम’, ’विश्वामित्र’, आनि ’गांदीजि’ हिं भुर्ग्यांलिं पुस्तकां पर्गट जाल्यांत. ताचेभाय्र धा ’भुर्ग्यांचिं पुस्तकां’ कोंकणिंत अनुवाद जाल्यांत. रवींद्रनाथ टागॊराले एक्शिं पन्नासावि जयंति निमित्तान हिणे अनुवाद केल्लें कथासंकलन पर्गट जालां. कॆंद्र साहित्य अकाडेमिचे ’स्वप्ना सारस्वत’ कादंबरेचो अनुवाद पर्गट्ला.