3. ಖಲ್ಲಾ ಎಕ - ದೋ ಗ್ಯಾರಾ [ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾಯಕ್, ಮಂಗ್ಳುರ್]
ಸಾಂಜವೇಳ ಚಂಢೀಗಡ ಪಾವಲೆ ಆನೀ ಸೀದಾ ರೂಮಾ ಪಾವಲೆ, ಚಂಢೀಗಡ ಪಂಜಾಬಾಂತ ಆಸಲ್ಯಾರೀಯ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ತಶೆ ಮೋಲ ಉಣೆ, ಥಂಯ ಫಕತ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಕ್ಸಾಜ್ ಲಾಗು ಜಾತಾ, ಆತಾಂ ತೇ ಯುನಿಯನ್ ಟೆರಿಟರಿ ಜಿ.ಎಸ್.ಟಿ ಜಾವನು ಬದಲ ಜಾಲಾ, ಆನೀ ತೆ ಎಕ ಯೋಜಿತ ನಗರ (ಪ್ಲಾನಡ್ ಸಿಟಿ), ಥಂಯ ಸಕ್ಕಡ ಸೆಕ್ಟರ, ವಿಶಾಲ ಸ್ವಚ್ಛ ರಸ್ತೋ, ವಿಂಗಡನ ಭಾರೀ ಚಂದ ಸಿಟಿ. ಹರಯೇಕಾಕ ತಾಜೆ ಮ್ಹಳೇಲ ಎಕ ವಿಭಾಗ ಆಸಾ, ಸರಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸಕ್ಕಡ ಎಕ ವಿಭಾಗಾಂತು ತಶೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೆಂಟರ, ರಿಕ್ಷಾರ ಬಯಸಲೆ ಸತಾಂ ತಾನಿ ನಿಮಗೂಚೆ ಸೆಕ್ಟರ್ ಖಂಚೆ ಮ್ಹಣ. ಆಮೀ ಪಾವಿಲೆ ಖಬರ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ ಸಿಂಗಾಕ ಸಾಂಗಲೆ ಆನೀ ಸಾಂಜವೇಳ ಜಾವನು ಆಶಿಲೆ ವಾಪಸ ತಾಂಕಾಯ ಬಾದಾ ನಾಕಾ ಆನಿ ಆಮಕಾಯ ಪರೋ ಜಾವನು ಆಶಿಲೆ ತ್ಯಾ ನಿಮಿತ ಹೆರದಿವಸ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ೧೨ ತಾರೀಕೆಕ ಮೆಳಚ್ಯಾಕ ಯೆತಾ ಮ್ಹಣ ಸಾಂಗಲೆ, ತ್ಯಾ ದಿವಸ ರಾತಿ ತಾಂಯ ರೂಮಾಂತು ಆಸೂನ ಥಂಯ ಚಿಕೆ ಭೋಂವಲೆ ಆನೀ ಕೊಡಿಯಾಲಾ ದಾಕೂನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೆಲೆವರೀ ತ್ಯಾ ಪಂಜಾಬಾಚೆ ಮ್ಹಣಚೆ ತಸಲೆ ಖಾಣ ಮಾತ್ರ ಖಾವಚೆ ಮ್ಹಣ ತಶೆ ಆಲೂ ರೋಟಿ ಆನೀ ರಾಝಮಾ ಖಾಲೆ, ಥಂಯ ಆಮಕಾ ಮೆಳೇಲೊ ಹೊಟೆಲಾಚೆ ಕಾಮಾಚೊ ಬಿಹಾರಿ, ಸಾನ ಪ್ರಾಯೆರ ಗಾಂವ ಸೋಡೂನ ಹಾಂಗಾ ಕಾಮ ಕರೂನ ಆಸೂನ ಆಮಕಾ ವೇಳ ವೇಳಾಕ ಸಕ್ಕಡ ಹಾಡೂನ ದಿತ್ತಶಿಲೊ. ಆಮೀ ಥಂಯ ಭಾಯರ ಶೋರ್ಟ ಪ್ಯಾಂಟ ಗಾಲೂನ ಭೋಂವತಾ ಆಶಿಲೆ ಕೊಡಿಯಾಲಾಚೆ ಶೆಕೊ ಪಳೋವನು ತ್ಯಾ ಶೀಂಯ ಆಮಕಾ ವಿಪರಿತ ಮ್ಹಣ ದಿಸೂಂಕ ನಾ ಸಾಧಾರಣ, ೧೨ ದಾಕೂನ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ಆಶಿಲೆ, ರಾತಿ ಶೀಂಯ ಚಡತಾ ವಚುನ ರೋಡ ಸೈಡ ಸಕ್ಕಡ ಉಜೋ ಗಾಲನು ಶಾಲ ಪಾಂಗರೂನ ಬಶಿಲೊ ಲೋಕ, ಉದಬತಿ ಜಳೋನ ದವರಲ್ಯಾವೃಇ ದೃಶ್ಯ ಆಮಗೆಲೆ ಮಡಿಕೇರಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಾಚೆ ಧೋವಾವರೀ, ರಸ್ತೆರ ವಾಹನ ಸಕ್ಕಡ ಮಮದಗತಿರ ಚಲಚೆ, ಥಂಯ ಥಂಯ ಡಾಬಾ ಮುಖಾರ ಉಜೋ ಗಾಲನು ಶೀಂಯ ತಾಪೋವಚೊ ಲೋಕ, ಭಂಗಿ ಮಾರತಲೆ ತಾಂಗೇಲ ಭಂಗೀ ದುವಾರೊ ಶೀಂಯ ಆನೀಕಯ ಗಟ್ಟಿ ಜಾತಾ ಗೆಲೆ, ಆಮೀ ಬರ್ಮುಡಾ ತಸಲೆ ಪ್ಯಾಂಟ ಗಾಲನು ಭೋಂವತನಾ, ಆಮಕಾ ಸಕ್ಕಡ ಲೊಕಾನಿ ಪಳೋವನು ಪಳೋವನು ಹಳೂ ಹಳೂ ಆಮಕಾಯ ಶೀಂಯ ಲಾಗೂಕ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾಲೆ ತಾತ್ರಿ ೯ ವೊರಾರ ೪ ಡಿಗ್ರಿ, ಆನೀ ಜಾವಚೆ ನಾ ಮ್ಹಣ ಪಳಯತನಾ ಖಡ ಖಡ ಯೆವಚಾಕ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾಲೆ, ಪಾಯ ರೂಕ ಬಾಂದಚೆ ಪುಡೆ ರುಮಾ ಯೆವನು ಪಡಯಾ ಮ್ಹಣ, ಸೀದಾ ರಿಕ್ಷಾರ ಬಯಸೂನ ರೂಮಾಕ ಯೆವನು ಪಾವಲೆ, ರೂಮಾಂತ ಹೀಟರ ಗಾಲನು ನಿದಲೆ.
ಸಕಾಳೀಚಿ ರೂಮಾಂತು ಶೀಂಯ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಫ್ರಿಡ್ಜಚೀ ಮ್ಹಣೇತ, ತಾಕಾ ತಕೀತ ದಾಟ ದಾಟ ಗೊದ್ದೊಡಿ ಪಾಂಗರೂನ ನಿದ್ದೋಚಾಕ, ರೈಲಾರಿ ಸಮ ನೀದ ಜಾಯನಾಶೀ, ಚಂಡಿಗಢಾಂತು ಸಕಾಳಿ ಹಾಂತೂಲ ಸೊಡಚಾಕ ಮನ ನಾ ಆಶಿಲೆ, ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಮನ ನಾತಿಲೆ ಮನಾಂತು ಸಕಾಳಿ ತೊಡೆ ವೇಳು ಲೋಳನು ವಿಶ್ವಾಸಾಕಾ ಸುರವೇಕ ನಾಂವನು ತಯಾರ ಜಾವಚಾಕ ಸಾಂಗಲೆ ಆನೀ ತ್ಯಾ ವೇಳೇರ ಎಕ ನೀದ ಕಾಡಯಾ ಮ್ಹಣು, ತೊ ತುಂವ ಸುರವೇ ವಸ ಮ್ಹಣ ಮಾಕಾ ಅಂತು ಇಂತು ದೋಗಾಯ ಉಟಾವನು ಹುನಿ ಕಾಫಿ ಪೀವನು ಹಾಂವ ಸುರವೇಕ ತಯಾರ ಜಾಲೋ ತಶೀಚ ವಿಶ್ವಾಸ ತಯಾರ ಜಾಲೊ. ತ್ಯಾ ದೀಸ ಆಮೀ ಸಕಾಣಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಕ ಭೇಟ ಥಂಯ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ ಸಿಂಗ ತಾಂಕಾ ಮೆಳಚೆ ಸಾದಾರಣ ದನಪಾರಾ ಮ್ಹಣತನಾ ಜೆವಣ ಕೋರನು ಪಟಿಯಾಲಾಕ ವಚೆ ಥಂಯ ಆಮಕಾ ಡಾ. ದೀಪಕ ಮನಮೋಹನ ಸಿಂಗ ಹಾನಿ ಆಮಕಾ ರಿಸರ್ವ ಕೋರನು ದವರಲೆಲೆ ಪಂಜಾಬಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಾಚೆ ಅತಿಥೀ ಗೃಹಾಂತು ರಾಬಚೆ. ಅಶೆ ಆಲೋಚನ ಕೋರನು ಹುನಿ ಹುನಿ ಕಾಫಿ ಪಿತ್ತಚೀ ಆಲೂ ಪರೋಟ ಖಾವನು ಲಗೆಜ ಸಕ್ಕಡ ಬಾಂದೂನ ೧೦ ಗಂಟೇಕ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಯೆತಾಂಚಿ ಮ್ಹಣ ಸಾಂಗಿಲೆ ಆನೀ ತ್ಯಾ ಮಸ್ತ ದೂರ ನಾಶಿಲೆ ದಾಕೂನ ಆಮಗೆಲೆ ಗಡ ಬಿಡಿರ ಆನೀಕಯ ವೇಳ ಆಶಿಲೆ ತಶಿ ವಾಪಾಸ ಹಾಂತಲಾರಿ ಪಡೂನ ಗೆತಲೆ ತೋಡೆ ವೆಳಾಕ. ನಂತರ ಸೀದಾ ಬ್ಯಾಗ ಬಾಂದೂನ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ ಹಾಂಕಾ ಮೆಳೂಂಕ ತಾನಿ ಕಾಮ ಕೋರನು ಆಸಚೆ, ಚಂಢೀಗಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಪಾವಲೆ, ತೇ ಆಸಚೆ ಸೆಕ್ಟರ ೩೨. ಪಂಜಾಬಾಂತು ಸುರವೆಕ ಮೆಳೆಲೆ ಹಾನಿ, ಕೊಡಿಯಾಲಾಚೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಂತು ಪ್ಲೋರಿನ ಹಾಂಗೆಲೆ ಮಿತ್ರ ಜಾವನು ಆಸೂನ ಕೊಡಿಯಾಲಾ ದಾಕೂನ ಪಂಜಾಬಾಕ ಸಾಂಕೋವ ಬಾಂದಚಾಕ ಹಾನಿ ಮಸ್ತ ಮದದ ಕೆಲೆ. ತಾನಿ ಪಂಜಾಬಾ ಆನೀ ಚಂಢೀಗಡ - ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆನೀ ಸೆಕ್ಟರ ವಿಭಜನೆ ವಿಶಯಾಂತ ಮಾಹಿತಿ ದಿಲೆ. ಪಂಜಾಬ ಮ್ಹಣ ಉಲಯತನಾ ದೇಶಾಚೆ ವಿಭಜನೆ ವಿಚಾರ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಾ. ಭಾರತ ಆನೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮ್ಹಣ ವಾಂಟೋ ಜಾತಾನಾ, ಭಾಗ ಜಾಲೇಲ ಪಂಜಾಬಾಚೆ ಲೋಕ. ಲಾಹೋರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಾವನು ಪ್ರದೇಶ ವಾಂಟೋ ಜಾವನು ಲಾಹೋರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಾಂತು ಮೆಳತರೀ ಪಂಜಾಬಾಕ ಸಮರ್ಥ ಕೇಂದ್ರ ಜಾವಕಾ ಪಡಲೆ ಆನೀ ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ ಬ್ರಿಟಿಷ ಆಲಬರ್ಟ ಮೇಯರಾನ ಪರ್ಯಾಯ ಜಾವನು ಯೋಜನಾ ಗಾಲನು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲೆಲೆ ಚಂಢೀಗಡ. ಪಂಜಾಬಾಚೆ ಲೋಕ ಹರಯೆಕ ಪಂತಾ ಅಸಲೆ ವಿಶಯಾರ ತಾರ್ಕಿಕ ಜಾವನು ಜೀವನ ಕೆಲೆಲೆ ಆಸಾ. ಹಾಂವ ಚಿಂತೂನ ಆಶಿಲೊ ಕೀ ದೇಶಾಂತು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಾನಿ ನಿರಂತರ ಜಾವನು ಪ್ರಯಾಣ ಕರೂನ ವೆಗವೆಗಳೆ ಗಾಂವಾಂತು ಸಾಬಾರ ಕಷ್ಟ ಪಾವಲಾ ಮ್ಹಣ, ಕಾಶ್ಮೀರಾಚೆ ಸರಸ್ವತಿ ನ್ಹಂಯಚೆ ತೀರಾ ದಾಕೂನ ವಲಸೆ ವಚೂನ ಪಂಜಾಬ ಬಿಹಾರ ರಾಜಸ್ತಾನ ಅಸಲೆ ಸಾಬಾರ ಕಡೇನ ಠಿಕಾಣ ಗಾಲೂನ ಪರತ ಥಂಯ ತಾವನು ಗೋಂಯಾಕ ಪಾವನು ಸಮೃದ್ದ ಜಾವನು, ಥಂಯ ಪರತ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ ಆಕ್ರಮಣ ಜಾವನು ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇರಳ ಪಾಸೂನ ವಿಸ್ತಾರ ಜಾಲೇಲ ಆಮಗೆಲೆ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕ ಮ್ಹಣೂನ ಪುಣ ಪಂಜಾಬಾಕ ವತ್ತರಿ ಮನನ ಜಾಲೆ ಅಸಲೆ ಆನೇಕ ಆಸಾ ಮ್ಹಳೇರ ತೇ ಪಂಜಾಬ, ಹರಯೇಕ ಪಂತಾ ದೇಶಾಚೆರ ಆಕ್ರಮಣ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ತೇ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾವಚೆ ಪಂಜಾಬಾ ತಾಂವನು ದೇಶಾಕ ಕೋಣ ಕೋಣ ಭಾಯಲೆ ಲೋಕ ಆಯಲೇ ಕೀ ತಾನಿ ಸಕ್ಕಡಾನಿ ಚಡಾವತ ಜಾವನು ಯೆತನಾ ಆಯಚೆ ಪಂಜಾಬ ಆನೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಾಚೆ ಲಾಹೋರ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಜಾವನೂ ಆಸೂನ ದೇಶಾ ವಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಕರನೂಚ ಆಯಿಲೆ, ಆಜಿಕಯ ದೇಶಾಚೆ ಕಾಶ್ಮೀರಾಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ತಶೆ ಆಸಾ. ಸಧೃಡ ಜಾಲೇಲ ಘರ ಬಾಂದೂನ ರಾಬಚೆ ತಶೇ ನಾ. ಕೆದನಾ ಕಂಚ ವೇಳಾರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೇನಾ ತಶೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಲೋಕ ಆಕ್ರಮಣ ಕರತಾ ಮಳೇಲ ಸಾಂಗಚಾಕ ಜಾಯನಾ. ಆಮೀ ಪಾವಚೆ ತೋಡೆ ದೀಸಾ ಪಯಲೆ ಪಂಜಾಬಾಚೆ ಪಠಾಣ ಕೋಟ ವಾಯು ಸೇನಾ ಘಟಕಾ ವಯರೀ ಜಾಲೇಲ ಭಯೋತ್ಪಾದಕಾಂಗೆಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಸಾಕ್ಷಿ. ಜನವರಿ ೨ ತಾರೀಕೇಕ ಜಾಲೇಲ ಹೇ ಆಕ್ರಮಣ ಸಾಬಾರ ವಿಶಯಾರ ಚರ್ಚಾ ಜಾವನು ಆಸತನಾಚೀ ಆಮೀ ಪಂಜಾಬಾಕ ಪಾವಿಲೆ.
ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಸೇಚೆ ವಿಸ್ತಾರ ಸಾಂಗತಚೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಾಂತೂಯ ಪಂಜಾಬಿ ಉಲೋವಚೆ ಲೋಕ ಆಸಚೆ, ತಶೆ ದೇಶ ವಾಂಟೂನ ಗೆವೂನ ವಿಭಜನ ಜಾತನಾ ಪಂಜಾಬಿ ಉಲೋವಚೆ ಲೋಕ ದೋನ ದೇಶಾಂತು ವಾಂಟೂನ ಗೆಲೆಲೆ ತಶೇ ಜನ ಜೀವನಾಚೆ ನಿತಂತರ ಝಜ ಹ್ಯಾ ಸಕ್ಕಡ ವಿಚಾರಾರಿ ಉಲೋವನು ತಾಣೆ ಮಾಕಾ ತಾಗೇಲ ದೋನ ದೋಸ್ತ ಪ್ರಿತಮ ಸಿಂಗ ಆನೀ ರೀತು ಸಾಧೂ ಹಾಂಗೇಲ ವ್ಹಳಕ ಕೋರನು ದಿಲೆ, ತಾಜೆ ಸಾಂಗಾತ ತಾಣೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಂತು ಪ್ರಸಾರ ಜಾವಚೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾ ವಿಶಯಾರಿ ತೊಡೆ ಮಾಹಿತಿ ದಿಲೆ.
(ಶ್ರೀ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ ಸಿಂಗ, ಚಂಢೀಗಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ, ಪಂಜಾಬ)
ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಚೆ ಅದಲೋ ಸಾಂದೋ ಪ್ರಿತಮ ಸಿಂಗ ರೂಪಾಲ, ಹಾನಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ತಾಂತೂಲೆ ವೆಗಳೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೇಲ ವಾಟೇಚೆ ವಿಚಾರಾದ ವಿಸ್ತಾರ ಜಾಲೇಲ ಮಾಹಿತಿ ದಿಲೆ. ಆಮೀ ಸುರವೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಾ ವಿಚಾರಾರ ಉಲೋವಚಾಕ ಪ್ರಾರಂಭ ಕೆಲೆ, ಹುನಿ ಎಕ ಕಾಫೀ ಆಯಲೆ ವಿಶ್ವಾಸು ಹ್ಯಾ ಸಕ್ಕಡ ವೇಳಾರ ಮಿಗೇಲ ಸಾಂಗಾತ ಬಯಸೂನ ಆಯಕತಾ ಆಶಿಲೊ. ಪ್ರಿತಮ ಸಿಂಗ ರೂಪಾಲ ಹಾನಿ ಮಾಕಾ ಸಾಂಗಿಲೆ ಪಂಜಾಬಾಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ತೇ ಧರ್ಮ. ನಿಜಾವನೂಯ ವ್ಹಯ ಆತಾ ಸಾದಾರಣ ಜಾವನು ಗೆತಲ್ಯಾರಿ ಆಮಗೆಲೆ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತ ತಸಲೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ಜಾವನು ಆಸಾ, ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಧರ್ಮಾಚೆ ಮೂಳ ಆನೀ ಪ್ರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮ ಚಾಲ್ತಿ ಯೆವಚೆ ವೇಳಾರ ಗುರು ನಾನಕ ದೇವಾನಿ ಬರಯಲೆಲೆ ಕಾವ್ಯಚೀ, ಮ್ಹಣತನಾ ಸಾಹಿತ್ಯಚೀ ಲೋಕಾಲೆ ಜೀವಾಳ ಜಾವನು ರಾಬತಾ, ಲೋಕಾಂಕ ಸಾಂಗಚಾಕ ಮನನ ಕರಚಾಕ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಲಚಾಕ ಶಕ್ತ ಆಸಚೆ ಉತ್ರಾಂ, ಕೆದನಾ ತ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂತು ಅನುಭವ ಆನೀ ಜ್ಞಾನ ಮೆಳತಗೀ ತೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾತಾ. ಗುರು ನಾನಕ ದೇವಾನಿ ಲೋಕಾಕ ಸಧೃಡತಾ ಆನೀ ಬರೆ ಜೀವನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕರೂಂಕ ದಿಲೆಲ ಉತ್ರಚೀ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ ಮೋಲ ಯೆವಚೆ ಆನೀ ಮನಾಕ ಆವಡೂನ ಜಿಬ್ಬೇರ ರಾವಚೆ ತಾಕಾ ಎಕ ಸ್ವರ ಲಯ ಆನೀ ರಾಗ ಆಸಲ್ಯಾರಿ ಮಾತ್ರ. ಆಜೀಕಯ ಆಮೀ ಪಳೋವೇತ ಬರಪ ನಾತಿಲೆ ಲೋಕ ಆಮಗೆಲೆ ಲೋಕವೆದಾಚೆ ಕಾಣ್ಯೋ ಗಾಯನ ಸರಾಗ ಜಾವನು ಜಿಬ್ಬೇರ ಹೊಳತಾ ತೇ ವಾಜೂನ ಉಡಗಾಸ ದವರಕಾ ಮ್ಹಳೇಲ ಅವಶ್ಯಕತಾ ಆಸನಾ, ತಾಂತು ಎಕ ರಾಗ ಆಸತಾ. ತೇಂಚ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಜಾವನು ಆಸಚೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗದ್ಯಾಚೆ ಮೂಲ ಗುಣ. ತಸಲೆಚ ಗುಣಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೇಲ ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಚೆ ಹರಯೇಕ ಗುರುನೀ ಹ್ಯಾ ಪರಂಪರಾ ಮುಖಾರಸೂನ ವೆಲೆ. ಆಜೀಕಯ ತೇಂ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೇರ ವಾಚನ ಜಾತಾ. ಗುರು ನಾನಕ ದೇವಾಂಗೆಲೆ ಉಪರಾಂತ ಆಯಿಲೆ ಗುರು ಲೋಕಾನಿ ತಾಂಗೇಲ ಅನುಭವ ಮೆಳೂನ ತಾಕಾ ಸಮರ್ಪಣ ಕೆಲೆ ತಾಕಾ ’ಬಾನಿ’ ಮ್ಹಣಚೆ ಆಮೀ ’ವಾಣಿ’ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಉತ್ರಾಂ ಮೆಳಯಿತಾ ಗೆಲೆ. ಅಶೆ ಸಾಬಾರ ಗುರುಂಗೆಲೆ ’ವಾಣಿ’ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಉತ್ರಾಂ ಸಾಂಗಾತ ಗಾಲೂನ ಗ್ರಂಥ ಜಾಲೆಲ ಆನೀ ತಾಜೆ ಉಪರಾಂತ ಗುರು ಪರಂಪರಾ ಬದಲೇಕ ’ಗ್ರಂಥ’ - ’ಗುರುಗ್ರಂಥ’ ಜಾವನು ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಕ ಬುನಯಾದ ಜಾವನು ರಾಬಲೆ. ಆಶೆ ಪಳಯತನಾ ನಾನಕ ದೇವಾನಿ ಆತ್ಮ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಭರಚೆ ಕಾಮ ಆನೀ ಲೋಕಾಕ ಸಧೃಡ ಜೀವನ ಕರಚಾಕ ನವೆ ಆಲೋಚನ ದಿಲೇಲ ಆಜ ಎಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮ ಜಾವನು ಭಾರತಾಂತು ಮಾತ್ರ ನ್ಹಯ ವೆಗವೆಗಳೆ ದೇಶಾಂತು ವಿಸ್ತರಿತ ಜಾಲಾ.
ತ್ಯಾ ನಂತಾ ತಾನಿ ’ವಾರ್’ ಆನೀ ’ಕಿಸ್ಸಾ’ ಮ್ಹಣಚೆ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತುಲೆ ಎಕ ಪ್ರಕಾರ ಜಾವನು ಆಸೂನ ತಾಣೆ ತೇ ವಾಚನ ಕರತನಾ ಆಮಗೆಲೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆ ತ್ರಿಪದಿ ನಿಯಮಾವರೀ ತೇ ಆಶಿಲೆ, ಸುರವೇ ಪಂಕ್ತಿ ಎಕ ಪಂತಾ ಆನೀ ದೋನ್ನಿಚೆ ಅರ್ಧ ವಾಜೂನ ಪರತ ವಾಜೂಚೆ ನಿಯಮ, ಆನೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೇಬಾಂತು ಆಸಚೆ ಚಡಾವತ ಗುರುಬಾನಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಗುರುಂಗೆಲೆ ಉತ್ರಾಂ ತೇ ಹ್ಯಾಚ ಪ್ರಕಾರ ಆಸಾ.
ತಶೇಚಿ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆ ’ಬ್ಯಾಲಡ’ ಆನೀ ತಾಚೆ ಪ್ರಭಾವಾರಿ ಪಂಜಾಬಾಂತ ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯಾಚೆ ಸೃಷ್ಠಿ ಜಾತಾ. ’ಹೀರ- ರಾಂಜಾ’ ತಸಲೆ ಕಾವ್ಯ ಸೃಷ್ಠಿಕ ಕಾರಣ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆ ಪಡಲೆಲೆ ಪ್ರಭಾವ. ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಕ ಬುನಯಾದ ಜಾವನು ಆಸಚೆ ಸತ್ಯ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ದೇವು ಆನೀ ದೇವು ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಸತ್ಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾಲಾಂತರಾಂತ ಕಶೆ ವೆಗಳೇ ರೂಪಾಂತರ ಜಾಲೆ. ಧಾಂಚೆ ಆನೀ ಆಖೇರಿಚ ಗುರು ಗೋಬಿಂದ ಸಿಂಗ ಹಾಂಗೇಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯ ಆನೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ನಿರ್ಮಾಣಾ ವಿಚಾರಾರ ಮಸ್ತ ಮಾಹಿತಿ ದಿಲೆ. ಗುರು ನಾನಕ ದೇವ ಹಾಂಗೇಲ ಉಪರಾಂತ ಆಯಿಲೆ ಗುರು ಲೋಕಾನಿ ತಾಂಗೇಲ ಉತ್ರಾಂ ಆನೀ ನಾನಕ ದೇವ ಹಾಂಗೇಲ ವಾಣಿ ಪ್ರಚಾರ ಕೆಲೆ, ಅಶೆ ಸಾಬಾರ ಗುರು ಲೋಕ ಆಯಲೆ ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಧಾಂಚೆ ಗುರು ಗೋಬಿಂದ ಸಿಂಗ ಹಾನಿ ವೇದವ್ಯಾಸಾಕ ಕೆಲೆಲ ವರೀ ಸಮಗ್ರ ಗುರು ವಾಣಿ ಸಾಂಗಾತ ಸಂಪಾದನ ಮಾತ್ರನ್ಹಂಯ ವೆಗವೆಗೆಳೆ ಪಂತ ಧರ್ಮ ಆನೀ ತ್ಯಾ ಕಾಲೀನ ಸಂತ ಸಾಹೇಬ ಸೂಫೀ ಲೋಕಾಂಗೆಲೆ ಉತ್ರಾಂ ಸಾಂಗಾತ ಗಾಲೂನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಜಾಲೇಲ ಗ್ರಂಥ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲೆ. ಆನೀ ತ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಚೀ ಸಿಖ್ಖ ಲೋಕಾಂಕ ಗುರು ಜಾವನು - ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೇಬ ಜಾವನು ಆಜೂನ ಪಂಜಾಬಿ ಲೋಕಾನ ತ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಾಕ ಗುರು ಸ್ಥಾನ ದೀವನು ಮಾನ್ಯ ಕೆಲಾ.
( ಶ್ರೀ ಪ್ರಿತಮ ಸಿಂಗ ರೂಪಾಲ, ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಚೆ ಅದಲೋ ಸಾಂದೋ)
ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಕ ಮೂಲಶೆ ಆಸಚೆ ಶ್ರೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೇಬ, ಛಂದೋಬದ್ದ ಜಾವನು ತಶೆಂ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನ ಆಸೂನ ಸಾಬಾರ ಗುರುಲೆ ವಾಣಿ ಸಾಂಗಾತ ಗಾಲನು ಹಾಜೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲಾ. ತಸಲೆ ಗ್ರಂಥಾಕ ಪಯಲೆ ಪಾವಟಿ ಭಾಷ್ಯ ಬರಯಲೆಲೆ ಶ್ರೀ ಗ್ಯಾನಿ ಬಿಶನ ಸಿಂಗ ಹಾನಿ. ಮಾಕಾ ಭೇಟ ಕರೂಂಕ ಸಾಧ್ಯ ಜಾಲೇಲ ಗ್ಯಾನಿ ಬಿಶನ ಸಿಂಗ ಹಾಂಗೇಲ ನಾತಿ ಶ್ರೀ ರೀತು ಸಾಧು ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಆಸಚೆ ಹಾನಿ ಮಾಕಾ ಪಂಜಾಬಾಚೆ ವಿಚಾರಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ದಿಲೆ. ಕಶೆ ತೀನ ವಾಂಟೋ ಆಸಾ ತೇ ಕಶೆ ಜ್ಞಾನಾ ತಶೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತೀಕ ಜಾವನು ವಿಂಗಡನ ಕೆಲಾ ಮ್ಹಣ ಸಾಂಗಲೆ. ಪಂಜಾಬ ಮ್ಹಣಚೆ ಎಕ ವಿಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶ ತಾಜೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಆನೀ ವಾಡೂನ ಆಯಿಲೆ ನಿಜಾವನೂಯ ಎಕ ಕ್ರಮಬದ್ದ ಜಾವನು ಆಸಾ. ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತ ದೇಶ ಆಮೀ ಗೆತಲ್ಯಾರಿ ತೀನ ವಾಂಟೋ ಜಾವನು ತೇ ವಿಭಾಗ ಕರತಾಂಚೀ,
ಪಂಜಾಬ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಮಾಝವಾ - ಅಮೃತಸರ ಆನೀ ಲಾಹೋರ (ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತಾಚೆ ವಾಂಟೋ)
ಮಾಲ್ವಾ - ಪಟಿಯಾಲಾ - ಮಧ್ಯ ಪಂಜಾಬ (ಸಟ್ಲೇಜ ನ್ಹಂಯಚೆ ಪ್ರದೇಶ)
ದ್ವಾಆಬಾ - ಚಂಢೀಗಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯ
ಹಾಂತೂ ಅಮೃತಸರ ಆನೀ ಲಾಹೋರ ಪ್ರಮುಖ ಜಾವನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಜಾಲೆಲ ಪ್ರದೇಶ ಜಾವನು ಆಸೂನ ಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಭರಪೂರ ಜಾಲೆಲ ಆಮೀ ಪಳೋವೇತ, ತೇ ಮಾತ್ರನ್ಹಂಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಠೀಯ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಾಂತು ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಜಾವನು ಆಶಿಲೆ ತ್ಯಾ ದಾಕೂನ ಪಂಜಾಬಾಚೆ ಮೂಳ ಜವೋ ಸತ್ವ ಆಸಚೆ ಹ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತು, ಭಾರತಾಚೆ ಉತ್ತುಂಗ ಶಿಖರ ಪ್ರದೇಶ ಆನೀ ಭಾರತಾಚೆ ಮಹಾದ್ವಾರ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶ, ತೇ ಎಕ ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ, ಸಾಭಾರ ಜ್ಞಾನಿ ಲೋಕ ಆನೀ ಭಾಯಲೆ ಲೋಕಾಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಆನೀ ಆಕ್ರಮಣ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಾರ ನಿರಂತರ ಆಸೂನ ಲೋಕಾಲೆ ಬರಪಾಂತೂಯ ಹಾಜೆ ಪ್ರಭಾವ ಪಳೋವಚಾಕ ಮೆಳತಾ. ಹಾಕಾ ಮಾಝವಾ ಮ್ಹಣ ಆಪಯತಾಂಚೀ ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಕ ಬುನಯಾದ ಆಸಚೆ ಹ್ಯಾಚ ಮಾತಿಂತ ಸಿಖ್ಖ ಧರ್ಮಾಚೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಗೋಲ್ಡನ ಟೆಂಪಲ ಆಸಚೆ ಅಮೃತಸರ ಆನೀ ಆಜ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಾಂತು ಮೆಳೂನ ಗೆತಿಲೆ ಲಾಹೋರ ಹಾಜೆ ಪ್ರಮುಖ ವಾಂಟೋ, ಪುಣ ದೇಶ ವಿಭಜನೆ ವೆಳಾರ ಹ್ಯಾ ದೋನ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಟವಡೆ ಜಾವೂನ ಅಮೃತಸರ ಭಾರತಾಕ ಮೆಳೆ ಆನಿ ಲಾಹೋರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಾಂತು ಗೆಲೆ.
ಹ್ಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದಾಕೂನ ಭಾಯರ ಆಸಚೆ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯ ಪಂಜಾಬ ಪ್ರಮುಖ ಜಾವನು ಪಟಿಯಾಲಾ ಶಹರ ಥಂಯ ಸಟ್ಲೇಜ ನ್ಹಂಯಚೆ ಆಧಾರಾರ ಹಾಜೆ ವರ್ಗೀಕರಣ ಜಾಲಾ. ಹಾಂಗಾ ಕಾಲಾಂತರಾಂತು ಮಾಝವಾಚೆ ಪ್ರಭಾವ ಜಾವನು ಥಂಯ ಜಾಲೇಲ ಆನೀ ಜಾತಾ ಆಸಚೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಆನೀ ಲೋಕಾನ ಕೆಲೆಲ ಕಾಮ ಮುಖೇಲ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರಾಚೆ ಉಪರಾಂತ ಪ್ರಭಾವಾನ ವಯರ ಆಯಿ. ಮಾಲ್ವಾಂತು ಪ್ರಮುಖ ಜಾವನು ಆಸಚೆ ಪಟಿಯಾಲಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಂಗಾ ಮಿಶ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಜಾಲಾ. ಹಾಂಗಾ ಸಟ್ಲೇಜ ನ್ಹಯ ಆಸಚೆ ದಾಕೂನ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಸಲ್ಯಾರೀಯ ಉಪರಾಂತ ಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಿ ವಾಡಾವಳೀ ಜಾವನು ಆಜ ಥಂಯ ಪಂಜಾಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ತಸಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಆಸೂನ ಪ್ರಭಾವಿ ಪ್ರದೇಶ ಜಾವನು ಮುಖಾರ ಯೆತಾ ಆಸಾ.
ತಶೇ ಮಾಕಶೀ ವರಲೆಲೆ ದ್ವಾಆಬಾ ಪ್ರದೇಶ ಹ್ಯಾ ಸಕ್ಕಡ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಾವನು ಆಸೂನ ಸ್ವಾತಂತ್ರಾಚೆ ಉಪರಾಂತ ಬದಲಾವ ಆಯಲಾ ಆನೀ ಅಭಿವೃದ್ದಿಂತು ವಾಂಟೋ ಗೆತಲಾ. ಹಾಂಗಾ ಪ್ರಮುಖ ಜಾವನು ಆಸಚೆ ಚಂಢೀಗಡ ಹ್ಯಾ ಪುಡೆ ಸಾಂಗಲೆ ವರೀ ಆಜ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶ ವಯರಿ ಯೆವಚಾಕ ಕಾರಣ ಬ್ರಿಟಿಷ ಲೋಕಾನಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲೆಲೆ ಯೋಜನೇಚ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ನಾತಲಾರಿ ಹಾಂಗಾ ಫಕತ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಾಲೇಲ ಲೋಕ ಆಸೂನ ಲೋಕವೇದ ಹಾಂಗಾ ಚಾಲ್ತಿಂತು ಆಶಿಲೆ
ತ್ಯಾನಂತಾ ಆಮಗೆಲೆ ಭಾಸಾ ಭಾಸ ಮುಖಾರ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಾಂಗೆಲೆ ಮೂಳ ತಶೆ, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ, ಸರಸ್ವತಿ ನ್ಹಂಯ ಆನೀ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮತಾಂತರ ಕಾನೂನ ಅಶೆ ಸಕ್ಕಟ ಮಾಹಿತಿ ತಾನಿ ಗೆತಲೆ ಎಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಮೂಳಾವೆಚೆ ಸಮೃದ್ದ ಜನಾಂಗ ಗಾಂವ ಸೊಡೂನ ನಿರಂತರ ಪಲಾಯನ ಕೆಲೆಲ ಸಕ್ಕಡ ತಾಂಕಾ ಆಶ್ವರ್ಯ ಜಾಲೆ. ಆಮಗೆಲೆ ಖಾಣ ಜೆವಣಾಂತು ದಾಲಾಕ ಆಸಚೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತಾ ಆಮಗೆಲೆ ಸಂಬಂಧಾ ವಿಚಾರಾರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಜಾವನು ರಾಬತಾ. ಆಮಕಾ ದಾಳಿತೋಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಲೇಲ ಮ್ಹಣ ಆಮಚಿಗೆಲೆ ಲೋಕಾನ ಸಾಂಗಚೆ ಆಸಾ. ದಾಲ ಆನೀ ತೋಯ (ಸಂಸ್ಕೃತಾಂತು ತೋಯ - ಉದಾಕ) ದಾಳಿಚೆ ಉದಾಕ ಜೆವಣಾಕ ಅಗತ್ಯ ಜಾವಕಾ ಆಸಚೆ ಆನೀ ಹರಯೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾಂತ ಸಾರು ಆನೀ ದಾಳಿತೋಯ ಆಮಕಾ ಗತಕಾಲಾಚೆ ಇತಿಹಾಸಾಚೆ ಕೊಂಡಿ ಜಾವನು ರಾಬತಾ. ಪುಣ ಪಂಜಾಬಿ ಲೋಕ ಕಸಲೆ ಕಂಚಯ ಆಕ್ರಮಣ ಜಾಲ್ಯಾರೀಯ ಧೃಡ ಜಾವನು ರಾಬಿಲೆ ತಾಂಗೇಲ ಸ್ಥೈರ್ಯಾಕ ಆನೀ ಧೈರ್ಯಾಕ ಮಾನ ಭಾಗೋವಕಾಚೀ. ಸಾರಸ್ವತಲೋಕ ನಿರಂತರ ಜಾವನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಗೆತಾ ಆಯಲೀಂಚೀ ಕಾರಣ ವೆಗವೆಗಳೆ ಆಸೂಂಕ ಪೂರೋ ಪುಣ ಪಂಜಾಬಿ ಲೋಕಾನ ಫಕತ ಸ್ವಾತಂತ್ರಪೂರ್ವ ಮಾತ್ರನ್ಹಂಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾಚೆ ಉಪರಾಂತಯ ದೇಶಾಂತು ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಆಳ್ವಕೇಚೆ ವೇಳೇಂತ ಸಮೇತ ಸಗಳೆ ಸಮುದಾಯಾಚೆ ವಯರಿ ಜಾಲೇಲ ಘಟನಾ ಆಜೀಕಯ ಜೀವಂತ ಆಸಾ.
(ರೀತು ಸಾಧು, ಶ್ರೀ ಗ್ಯಾನಿ ಬಿಶನ ಸಿಂಗಾಲೆ ನಾತಿ (೧೮೭೫-೧೯೬೬))
