ಕವಿತಾकविताPoem

म्हाका उस्वास काडुंक जायना

मयन्याचो कवी - ७

मयन्याचो कवी - ७. म्हाका उस्वास काडुंक जायना

आबरहाम मासलोच्या ’गर्जांच्या त्रिकोणा’खाल (Hierarchy of Needs) मनशाक पयली गर्ज आसता सेवंक वारें, पिंयेवंक उदक, रावुंक बिडार, नीद तशेंच न्हेसुंक मुसतायकी. ही दरेका मनशाची पयली मुळावी गर्ज.हाचे उपरांत मनशाक भद्रती, काम, सवलतायो, भलायकी - ही दुस्री मुळावी गर्ज.उपरांत मनशाक इश्टागत, मोग, बंद्वां, नातीं, कुटम - ही तिस्री मुळावी गर्ज.उपरांत मनशाक स्वाभिमान, प्रतिश्टा, स्थान-मान, स्वतंत्र - ही चोवती मुळावी गर्ज.आनी अखरेची गर्ज जावनासा समाजेंत उंचलो पांवडो आपणांवचो.

मनीस जेदनां अपली मुळावी पयली गर्ज संपवंक सकाना; मनशाक खावपाक ना, न्हेस्पाक ना, रावुंक बिडार ना, तर ताचेलागीं एकलो समाजेंत उंचलो पांवड्याचो मनीस जावंक माग्ता तर तसल्याक ’पिसो/पिशी’ नासताना आनी कितें सांग्येता?

हें प्रश्न हांगासर कित्याक गर्जेचें म्हळ्यार मनीस कांय दीस गेल्लेपरिंच समाजीक वीक सेवून जियेवन आसा. तांकां कळीत‌च ना आमी सेंवचें वीक मनशापणाक लजेर घाल्चें म्हणून. आनी ह्या विकाचें मूळ कारण; बहुत्व समाजेचें रचन. म्हळ्यार आमी, आमचीं, आमकां जाय जाल्लीं. अन्येका अर्थान हाचें व्याख्यान दिंवचें तर; आमी, आमचीं म्हळ्यार आमचीं सयरीं, बंद्वां, आमच्या धर्माचीं, आमच्या जातिचीं, आमच्या गोत्राचीं. आनी कोण‌यी भायलीं - म्हळ्यार हेर धर्माचीं, हेर जातिचीं आसलीं तर तिंच समाजेच्या अधर्माचें मूळ कारण म्हळ्ळें चिंतप. संसारांत आज अराजका मिरयता तर हेच विकाळ चिंत्पाक लागून.

थोडे तर‌यी दाकले दितां; तूं आतां सकाळीं बजाराक वेताना तुका तेग-चोवगांनी राववन तुजें नांव, तुजी जात, तुजो धर्म आनी तुजे राजकीय विचार विचारले तर तुका तें आवडता? जरी तुवें जाप दिलिनांय तर तूं तांचे विरोधी. आनी तें प्रश्न विचार्तेले देश भक्त. व्हा! कितलें सलीस न्हय एकल्याची देश भक्त मापची रीत? अन्येक दाकलो दितां - तूं तुज्या कामाक वेच्या वाटेर तेग-चोवगांनी राववन तुका ’गायेचें मूत’ पियेवंक दिलें तर तूं पियेशी? आतां तूं पियेनांय तर, तूं देश द्रोही जालोय, आनी तें मूत दिल्ले देश भक्त. न्हय? व्हा! वीक अनीक‌यी आसा. आमच्या शिरां शिरांनी भरलां तें वीक आमकांच कळचेपरीं ना. जेदनां समाजीक माध्यमा आयलीं तेदनां हें वीक विसतारलें. भुर्गीं कशिंय बूद नासचीं पूण जाणतीं, तकलेचे केस पिकलेलीं सयत ताळ-मूळ नासताना समाजीक माध्यमांनी पिश्यांपरीं मिरंवचें पळेताना कितें म्हणाजय? पाकिसतानाच्या आतंक‌वादिंनी काश्मीराक रिगून कांय थोड्यांक मारलें तर हांगा हीं पिशीं समाजीक माध्यमांनी पाकिसतान मुर्दाबाद म्हळ्ळी बोबाट मार्तात. आतां नवें फेशन सुरू जालां - बाल्कनिचेर ताळियो पेटचें. माफ करा, मुंबयांत ताळियो पेटून भीक माघतेल्यांक ’हिजडे/नपुंसक’ म्हणतात. चायनान लडकांत हल्लो केलो आनी हांगासर कोण बाल्कनिंत बोब मारुंक मात्र न्हय, आंगावयलें वसतूर काडन उडवन बोब मरुंक‌यी तयार म्हणताना ह्या विकाची अंदज तुमिंच घाला.

कोरोनाच्याकी भिरांकूळ वयरस आमच्या देशांत केदनांकी आयलां, आमी आमी सगळे त्या वायरसाक आमच्या काळजा-मनांत घालून जियेवन आसांव. देकून समाजेंत राग-मोसोर-हगें आनी समाजेक च्युरान च्युरो कर्चें काम वेवसतीत रितीन चलून आसा. आनी अन्येक महा-हिपोक्रिसी म्हळ्यार, आमच्या देशांत कायदे कानून आसात आनी आमकां तांचेर पात्येणी ना. कोरोना वायरसाचें व्हकत म्हणून कोणेंय एकल्यान कितेंय ’व्हकत’ म्हणून लोकाक विकुंक दिलें तर तसल्यांक सयत पाटिंबो दिंवचीं हडबीं आसात आनी तसल्या व्हख्ताक पाटिंबो दीवंक पिटिशन सायन करुंक मागच्या बेकूफांक कितें करुयेता सांगा. अरे बाब तुज्या कुटमाक कोणायक‌यी कोरोना पासिटीव जालें तर तूं हें पिशें व्हकत दिताय? तर तुका तें व्हकत तुज्या नात्यांक दिवपाक नाका तर कोणाक दिवपाचें? कित्याक हें मासक न्हेसून लोकाक तुज्या देश‌भक्तेचो वेस दाकयताय?

जेदनां भारत-पाकिसतान विंगड जांवचेवेळार कांय लाखांनी लोक मेलो. अनी तेदनां खबरेवाल्यांनी बरयलें ’हिंदू इतले मेले, मुसलीम इतले मेले?’ आनी त्या खबरेक वाचून नाम्नेचो कथाकार सादत हसन मांटोन दिल्ली जाप ’कोणेंच विचारलें ना कितले मनीस मेले’. आज सयत आमी हेच पिश्या चिंतपान जियेवन आसांव. आमकां सर्कारी नौक्री आसा, आमकां रिटायर्ड जातकच पेनशन मेळता देकून आमकां ’प्रोबलेम’ म्हळ्ळ्या सभदाचें डेफिनिशन‌च कळीत ना. पोट‌भर जेवपाक मेळता आनी आमी बाल्कनिचेर नागदीं उभीं रावून ताळियो पेटुंक सक्तांव, दिवे कित्याक, सेजार्चें घर‌यी लासुंक सक्तांव. आनी होच देश‌भक्त म्हण चिंतेल्या तुमच्या तोंडार थुकुंक फावो.

ह्या मारेकार दिसांनी एक घडीत मनशापणाक लाजेर घाल्लें जावनासा अमेरिकांत जोर्ज फ्लोयडाच्या गोमतेचेर पांय दवरून केल्ली खुनी. आनी असल्या अमानूश कर्नेंक आयकून कविमन भितरले भितर कोसळोन पडचें सहज. आनी हेच चिंतपाची ही कविता ’म्हाका उस्वास सोडुंक जायना (I CAN'T BREATH)’..

म्हाका उस्वास काडुंक जायना (- लारेन्स वी बारबोजा)