संपादकीय - 2: मनीस, धांवणी आनी जयत
धांव मार्ची अनिवाऱ्य स्थिती आज सर्वांक आनिवाऱ्य, वेळाचो अभाव, उणी जावन आयिल्ली सोसणिकाय, चडीत जमंवची पिसाय ह्या संसारांत जियेतेल्यांक सभार पावटीं कांय आमी जीवी मात्र व यंत्रां? म्हळ्ळीं चिंत्नां उभजयतात.
कांय एका तेंपाधीं ऋशिमुनी तप्स्य कर्ताले कंय, दिसांगट्ले सयरणेन बोसचाक कांय राना-मोळ्यांनी वेळ काडताले कंय. आजकाल तसलीं रानां ’विकासा’ च्या पंदा चिर्डल्यांत, प्राकृतीक सोभाय, नैस्र्गीक रुपां बदलोन येतात. आमी सेंवचें व्हारें, आमी पियेंवचें उदाक लेगून म्हेळें जातेच येंवच्या ह्या काळार, एदोळ म्हणासर आमी उभी रांवच्या भुंयचेर मात्र ट्याक्स भरुंक आसलें तर, आतातां उदकाक सयत ट्याक्स भरुंक पडलां, नितळ वायाक सयत फुडिल्या दिसांनी ट्याक्स भरुंक पडतेलें. जशें मिनरल उदाक मोलाक घेवन सेंवचें सामान्य जाल्लेपरीं, ओक्सिजनाचीं पोतीं मोलाक घेंवचें सामान्य जांवचे दीस चड पयस नांत.
हऱ्येका घड्ये बदलोन येंवच्या आयचया काळार आमचीं चिंत्नां बदलतात, आमचे विचार बदलतात. हाचीं कार्णां कसलींय आसोंदीत, पूण आज मनीस गांवचीं घरां सोडून फ्लेटांनी जियेवंक पसंद कर्ताना, फ्लेटांनी जियेतलो बंगल्यांनी जियेवंक पसंद कर्ता. आनी समाजीक नद्रेंत ’मान’ अपणांवचाक, कितें सरव कर्ता. चलून वेचो गाडी घेता, ल्हान गाडी आसचो व्हड गाडी घेता. आनी ’जयतेवंत’ म्हळ्ळ्या चौकट्टांत रिगाजय तर, एक बंगलो आसोंक जाय, एक गाडी आसोंक जाय, हें आसोंक जाय, तें आसोंक जाय.... म्हळ्ळी पट्टी तयार जाता. आमकां जन्म दीवन व्हड केल्ल्या आमच्या प्रायेसत आव्य-बापायक ’आशऱ्यांत’ दवर्तांव, आनी आपल्या बंगल्यांनी देसी-विदेसी पेट्यांक पोसतांव. न्हय? आनी ह्या पेट्यांक न्हाणवंक, मुसतायकी न्हेसवंक, वा सदांय भायर भंवडावंक म्हण नम्यारलेले आसतीत पूण आमच्या प्रायेसत आव्य-बापायक आमच्या घरांनी पोसची तांक जांव चिंताप सयत आमकां ना. आमी खंयचरगी वाट चुकल्यांव म्हळ्ळें आपराधीं चिंताप आमचे मतिंत/काळजांत आसा तरयी आमकां तें विम्र्सून चिंतची श्याथी जांव सयरण ना, देकून आमकां हे संबंध उडासाक करून दिंवचे दलाली उदेल्यात. आव्यांचो दिवस, बापायचो दिवस, आक्यचो दिवस, मामाचो दिवस म्हळ्ळे दीस उदेल्यात, आनी विपरयास म्हळ्यार आमी सयत ह्या दिवसाक आचरण कर्तांव. हें संबंधाक मात कित्याक? फुडिल्या दिसांनी ’पेट्यांचो दिवस’, ’माज्रांचो दिवस’, ’रेड्यांचो दिवस’, ’मोशिंचो दिवस’ येतीत, आनी ते पाळतलेंय धाराळ आसतीत.
जयत कोणाक नाका? हऱ्येकलो जियेता जयतेवंत जावंक. भोव बरें चिंताप हें. पूण ’जयतेवंत’ म्हळ्ळ्या सब्धांत कितें सर्व आटापोन आसा? हें समजोंचें भोव महत्वाचें. समाजीक नद्रेन ’इल्ली आसत, एक बंगलो, घर-कामाचीं, घरांत गाडी, ब्यांक ब्यालेन्स....’ इतलेंच? हें कनिश्ट मापान जाय न्हय?
बरें, तर आमकांच आमी विचारयां; आमच्याच भावा वा भयणीक नागोवन केल्ली आसत ती आसत?
जन्म दातारांक दूक दीवन भांदल्लो बंगलो कोणाच्या सुखाक? वा कसल्या दवलतेक?
पेट्यांक भंवडांवची गाडी जर आमच्या अंतसतेची कुरूः दिता तर, कसली ती अंतसत?
चिंतुंक गेल्यार जायतीं सवालां आमच्या मतिंत उदेतीत, पूण चिंतुंक कोणाक वेळ आसा? मतीक बेसोर घालुंक कोणाक सयरण आसा?
आमीं धांव्यां, पूण चलोन वेतेल्या हेरांक लोटून घाल्चें नाका. आमी जिक्यां पूण हेरांक सलवोंवची जीक अमकां नाका. आमीं बरीं म्हण रुजू करुंक हेरांचें उणेंपण मेजुंक वेचें नाका. आमी व्हड जाव्यां पूण हेरांक ल्हान करून न्हय.
(जनेर २०१६)
