Konknni sahiteacher odhyoin kelear somzota, konknnint vachpeacheanki chodd boroupi/kovi asat mholl'llem. Dekun ’vimrso’ mholl'llo sobdh konknni sahiteathaun kaim moilam pois asa. To lagi haddleleank va haddteleank fatrailam/khursailam ani guptim/liptim khellkullam korn tankam dhamvddailam. Dekun vimrso boroiteleanchi sukidadd konknnint utton dista. Khonchyai bhasechea sahityik vaddaullent vimrso mohtvacho vantto. Punn hokigotent vimrso mhollear vektigot ninda mhonnun mandchech choddtavo konknnint dekun ozun amchem choddtavo sahity oskot, lachar. Ani taka purok zaun thodde gotigtt'ttache sompadok, vimrso mhonnon oplim ordem ukddolelem sot (Half baked truth) vachpeank ditat. Poilench amche vachpi (boroupi ani sompadok soit) vachinant mhonntoch hea ordhea sotakcho vanjela sot (Gospel truth) mhonnon vattsap yunivrsittiche ondhbhokt.
Nemalleamni (Kon'nodd lipint protyek korun) Konknni kovitenk man mellonk na mholl'llem patyeteleant hamvyi eklom. Hachi govai Cha.Fra.Dcosta. Tachim nattkam, tacho voicharik dixttavo; zamv poilem ’Poinnari’ (1956-66), uprant tachea ’Jivit’ (1989-91) sompadokiyam, va heranchea pustokamni tannem boryil'lim prostaunam govai ditat. Punn Cha. Fra. Dcosta-chea kovitencher, nattkancher goyant konknni xikchim zaitim vidhearthim ozun sonxodon (PhD) probondham boroitat punn kon'nodd lipint tachea borpank somzonchi xeathi khoremponnim asche kitle? hem soval fokot Cha. Fra. Dcostaachea sahiteak matr simit nhoi. Heranchim borpam vachtelech nant zal'lea aichea poristhitent heranchea borpancher vimrso korchem poixilem chintop.
2000 isvecho kall ddijittol kall. Ani konknni sahiteak ek novi dixttavo tednanch labhlo mhonn hamv mandtam. Valttor nondlliken daijidubhai ddijittol konso survatolo. Tantum melvin roddrigosan ’Kovita Kullar’ (2001) onkonn suru kelem. Uprant ’maibhas.com’ ddijittol konxear Andrew Dcunha-chem ’Kovita Vhallo’ (2002) onkonn suru zalem. ’Daaiz.com’ ddijittol konxear torzonnechem poilem onkonn ’Kovitadaiz’ (2003) ani ’Kovitazhor’ (2004). Him onknnam kovitenk toxench kovink opli kovitvachi protibha mukar vorunk moilafator zaunk paulim mhonn hamv lektam. Melvinan ’Kupam Pondlim Mukham’ kovitasongroh, Valley Quadros-an ’Motiam Ani Taram’ kovitasongroh - oxem kovink choddit lokamni opnnamvchea dixen survilim paulam kaddunk ddijittol kall purok zalo. Tench paul fuddem vochon ’Tinterant Pinturam’, ’Utrant Sutram’ oxem kovink eka nirdixtt vixeacher chintop kendrik koromvchea dixechea spordheant don vorsant 24 moineache kovi, dog vorsache kovi udele. Kovitechim don pustokam soit porgottolim.
Kovitencher somikxa/vimrxeachim onknnam Daaiz.com-cher, kavitaa.com-cher aileant. Maxim Lobo, Wilson Kateel, Jerry Rasquinha, Valley Quadros (sovari). Toxench ’Mugdonatolim Gitam (2017)’ pustokantolim sorv somikxechim lekhnam vilsonachea ’Poetics’ vattsap pongddacher ayil'lea kovitencher zaunasolim. Hem pustok Gõy konknni okaddemin nagri lipint (2019 isvent) porgottolam. Kitall.com-cher echchem' ani vilsonan boryil'lim prostaunam soit odhyoinak upkarchim. Poinnari.com-cher koviteche vevegolle sporde. Ddijittol i-pustokam, a-pustokam rupar soit heo kovita vhallonk lagleo ani lipicheo goddi utron geleo.
Punn eka prokarant ami jeral ritin pattim asleamv mhollear ’odhyoin’. 2003 isvent ’pustok somikxa’ ami suru korun kaim pantis pustokancher somikxa choloili. Punn ek sot utton distalem mhollear ’je konn boroitale tanchi zannvai eka miymit vortula bhitor matr. Ani je konn zannvai asle, boroinatole’. Az soit tich poristhiti asa. Vachpi unnem zaleat mhonn dursonche sompadok konnyi hachem karonn kitem ani konn mhonn kholayen chintunk vochanant. Zagtik bhasencher vachpi unne zal'leacho probhavo asa khorem punn konknnintole zaite vachpi her bhasentole vachtat kiteak mhollear konknnint tankam tem mellana.
Ddijittol kallar udel'le choddtavo konxe duddvachea axen udel'lech nhoi. Fokot konknni bhas, konknni sahiteachea nodren udel'le. Melvin Roddrigosachea mukhelponnar ’Nanu Marol, Thottam’ hannem survat kel'le vimrxe (2003 isvent Ashawadi Prakashan-an porgottolelea Kottputlli (Valley Quadros), Koideacheo Kovita (HM Pernal), Vhollu Vhollu Vhall Vhallea (Andrew L Dcunha) fokot sahityik nodren matr nhoi. Gunnomtt'tt sahiteachea nodren bhovo mohtvache. Hea pasot nanun vektigot zaun kitlem aikunk/bhogunk poddlam tem toch zanna. Tachea vimrxeachea mull xevottak somojl'le choddtavo tache ixott zale. Itlench nhoi, tachem poilem pustok (konknnintolem poilem vimrxeachem pustok) ’nanuchea sanneathaun’ soit axavadi prokaxon porgott kel'lem.
’Kauy Dorxon’ Konknni sahiteak, protyek korun konknni kovitenk koxem vistarit zaun ghemvchem, koxem kholayen somzonchem - hea vixeancher amchi mot ujvaddaunk sokchem mohtvachem onkonn. Andrew Dcunha fokot ek kovi matr mhonn lekteleank kollit aschem na to ek kothakar soit. Punn mhaka to konknnintolo ek unchlo vimrxok koso dista. Vimrso mhollear fokot ’khenddchem/benddchem/khonkchem va unnemponn mejchem matr nhoi. Aschem soit ollkonchi monogot aschi gorz asa’. Ani hi monogot anddoryu thoim zorur asa mholl'llem tachim kavitaa.com-cher sobhar kovitencher boryil'lim borpam govai ditat.
Sompadok
hea onknnacher tumchi protikria tumi amkam boroun dhaddyeta. Zoktim borpam amim poinnaricher (uprant pustokacher) porgottoteleamv.
1. Cha.Fra.Chea kovitentolo kauyozox oni Jiun Dorxon
’Ashawadi’ Prokaxonan vimrxok nanu morol, tott'ttam' hanchea ’nanuchea sanneathaun’ vimrxea probondhanchea pustokak prostaun borvonk mhaka apounnem dil'lea toull, konknni sahiteachea vimrxa somprodayak porot bhett dimvchi gorz mhaka bhogli. Heach chintpachea prernnan, konknni vimrxen kovitecho ani sahiteacho orth koso bandla tem somzonk hamvem konknni vimrxechea xetant probhavi aslelim kaim pustokam porot vachlim, promukh zaun Dr. Chandralekha Dsouza hanchi ’Konknni Kaveachi Prixotthobhumi’, Maxim Lobo-chem "kovitvachem nondnaun" Valley Quadros-achem "Sukti Bhorti", Stephen Quadros-achem "Ban'ne", HM Pernal hanchi "Konknni Kauyem: Rupam ani Rupkam" toslim pustokam mhojea vachpant ailim. Kauy rupam, protima, xoili oni obhivekti somzonk vinchnnar probondh hea pustokamni asat.
Punn, hea vachpa vellar namnnecho vimrxok echchem' pernall hamnni oplea “Cha.Frachea kovitemni vidrohachim rupam” probondhant manddl'lem ek vaky mhaka osvosth korunk paulem. Te boroitat:
"Cha. Fra ko sahity okaddemi inam' zoddun dil'lo kovita songroh ’sonxache kan’ vachlear choddaut kovitemni kotholikponnacho jezu, mami, umo, sorg, mog - itlench dista."
Hea ul'lekhak ani sogllea probondhachea ’vidroh’ sonklponek kitlem sodleari mhaka kosloch tarkik ganch mell'llona. Hanga kovitechea gunddh nialla pras sobdanchea vorgikoronnak chodd mohtv dil'lo dista. He sobd ani protima Cha. Fra. chea kauy somsarant ostitvant asat tem sot. Punn hea sobdank lagon kovitent "itlench dista" mhonn nirnnoi dimvchea vimrxokachea simit drixottikonna (Limited viewpoint) thoim mhaka somadhan na. Protimemni ani rupkamni orth sompana, bogor orth zolmata! cha. Fra.Chea kovitemni ascho ’jezu’, ’umo’, ’sorg’ ani ’mog’ monxea somvedoneche unchle sonket. Hea sobdam ani protimantlean omor kovin sarvotrik sotam ugddapim keleant.
Jezu: monxea somvedonecho avaz
"jezu jezu maka tujer xinn asa" kovitentleo volli pollea:
jezu jezu tujer mhaka xinn asa
lottko sumrgar kel'leak tujea zolma disa
atam-i zatat xennamennak
zhopddeant khomttant konnakonnak
kampchim ballam khinnakhinnak
sor asa sang heayi bandpasa
jezu, jezu tujer mhaka xinn asa
Hi kovita kotholikoponnacho simit orth dimvchem kantar nhoi, bogor manavi-i somvedonecho avaz. Hanga jezu dubllikayechea ani oneayachea songhrxak sakxi zaun ubo asa.
Hea kovitent dhorm' noi, bogor ’zovabdari’ mukhy vixoi. Ddo. Chondrolekhan hem sarkem parkilam oni ti boroita;
"samany jinn, osamany jiun dorxon chafrachi kovitache khaxeleponn asa (samany jinn , osamany jiun dorxon chafrachi kovitache khaxeleponn asa) " lekhki mukharsun boroita’
"Jinn somzupak somvedon zai, prem' zai hachem gonean zalea uprantoch tacho orth kolltta. Orth kolllea uprant vixlexonn, niruponn sopem zata. Jinn somvedon ani preman suru zata tazo onnbhou punn heach svorupant gheuk zai, magir to onnbhou goneanant rupantorit zata ani hem rupantoroch kovichem jiun dorxon asa (jinn somzupak somvedon zai , prem' zai hachem gonean zalea uprantoch tacho orth kolltta. Orth koll'lea uprant vixlexonn, niruponn sopem zata. Jinn somvedon ani preman suru zata tazo onnbhou punn heach svorupant gheuk zai, magir to onnbhou goneanant rupantorit zata ani hem rupantoroch kovichem jiun dorxon asa).
Umo: Prokritichem Povitroponn
"umo" kovitentleo heo char volli vachlear hea mohan kovichea uncholea obhivektichi zhollok dista
dulbi fantear dongranchim thanam choileant tumvem?
ankuddchea dovant ankuddoche axen choileant hamvem
thonddel'lea mollbache ubel'le pole rombtat oxe
ballxachea kulear auyche pole dambtat toxe
’umo’ kovitentoli prokriti ani auychea mogachi tulna (dongranchim thanam ani ballxache kule) cha.Fra. Hanchea protimamni aschem noisrgik povitroponn dakoita. Prokritik ovyponnachea povitr pamvnnear dourta. Hem povitroponn dhormantlean yena, sombondhantlean yeta.
Mog: Jivitachi Sokot
moga vixim Cha.Fra.Cheo char volli pollea:
Mog piavachea kandeabori
sogllo astam hatant khellta
surie dharin katrolo tor
kosappeachey dolle pillta
’Mog’ ani ’piav’ sobd samany ani sade distit, punn kosappeachey dolle pillcho mog katrchea somsarachem kalliz kampoita. Sadea sobdamni kovi vortem sot ugddapem korta. Hanga dischea sobdam pras, na discho bhavo mohtvocho asa. Tantrik vimrxen kovitecho atmo apnnaunk zaina.
Kovi oni sahiti udoi bhembren vol'li kvaddrosachea "sukti-bhorti" kovita vixlexonnanchea pustokamnt "kovitechea ontormonacho sod" namvan boryil'lea prostaunant ul'lekh kel'lim utram gorjechim asat "kovin/kouytrin vaparleant tea utrancho, protikancho vo protimancho yogy orth somzun ghetlo na zalear va veglloch orth lailo zalear kovicher/kouytricher onyai tor zatloch; punn sahity - rosikanchi dixa mul zaupachi-i bhirant uprasota"
Cha. Fra.Cheo kovita eka orthan thambanant; teo nirontor jiun dorxonak ugteo asat, gombhir asat ani povitr asat. Teo kovitentolem sot opnnaun, jivitacho mog korunk apounne ditat. Heach khatir kovi melvin roddrigos cha.Fra.Chea “khoim purla kovik?” kovitek boryil'lea (kovita.Kom') sompadokiyant sangta
"Cha.Fra. Dekosotachi kovita konknnichem khozan. Amkam kovink dispoddote humedichem vokot. Amchea horyeka vaurant tacho otmo misllola"
Pattlea char doxkam thaun hamv cha. Fra hanchea kovitenchea ujvaddant jielam. Tancho kauyozox oni tanchea kovitent hamve onbhog kel'lem vhortem jiun dorxon mhojea "kauy dorxon" onknnak preronn zaunasa.
Kauy dorxon - ek apounne
Kovita vachchi nhoi, ti bhogchi. Kovita oturayen vachun kaddunk omsor korcho nhoi. Kovita bhogunk kovite sangata soukas, loibd'dh ani nirontor sollaull gorz asa. Hea sollaullint kovita aplea jivont kallzachim gupit sotam ugtim korunk lagtana, ti hollu hollu progott zata.
Kovitechea sangata vosti korun, vachpi ani sobdam modhli xima soukas viron veta. Tedna dorxonachi ghoddi udeta. Utor ani moun, vichar ani bhognnam, vachpi ani kovita ek zatana kauy dorxon ghoddta.
Toull urta ek sukhall onbhog, visronk zainatl'li ek vollok. Eka kallar ’kovita’ zaun asl'li, atam vachpeachea bhitor ek jiunt onbhog zaun urta- kovita sodanch ’tuji’ zata.
Konknnentlea vevegllea kovitem thaun oslo onbhog ani dorxon hamve zoddlam, tem hamv hea onknnant vantt'tam.
Omor kovi cha. Fra.Chea uncholea kovitenchem dorxon gheun hem onkonn mukharsun vetelem. Jivitacho mog korunk preronn dimvchea kovitenchem dorxon hanga melltolem. Tumkaim ’tuji’ zal'lea kovite songim zal'lea dorxonacho onbhog vanttunk aukas asa. . Kovite mukhantr jivitak ani jivita mukhantr kovitek omi bhetteam.