विमर्श्या लेखन - ७
विल्सन कटीलाच्या ’कविंक खंय पुरला?’ लेखनांचेर प्रतिक्रिया दिंवचें लेखन.
मेलवीन पिंटो, नीरुडे
आधुनीक कोंकणी काव्यांत ’आवाज’’उणो, ’वास’ चड!!
काव्यस्यात्माः ध्वनी’म्हणता भारतीय काव्य मीमासेंत आनंधवर्धन.
ध्वनी म्हळ्यार कितें? आवाज! व्हय आवाज!!
’जोगद सिरी �’म्हण कवी गायताना जोगांतल्या उदका थावन या जोगाचें उदाक उज्वाड जावन फांकची ती गुंडायेची नदर ध्वनी जाता.
’साहुकारर बागिलिगे नम्म मूळेय तोरण’’म्हण दलीत कवी गायताना क्रूर जाती व्यवस्थेंत उबजाल्लीं धारूण प्रतिमा आवाज जातात.
’थोडे पावटीं पावस पडता कित्याक आनी
थोडे पावटीं रडता कित्याक?’
अशें चा.फ्रा. उमाळताना पावसान हाडचो संभ्रम आनी अतरवाणां आवाज’जाता.
विल्सन कटील हाणें लीकल्ल्या कडक्क लेखनांत ताणें उचारला तो आकलास’खरोच! दूरबागपण म्हळ्यार आज आवाज आसचें काव्य लिकल्यार आमच्या साद्या वाचप्यांक आरथ जायना म्हळ्ळो असकत आक्षेप चड जाला. देकुन्ंच आज साद्या वाचप्यां खातीर कुंडो दिंवचे कवी’धाराळ उदेल्यात. वांवट काडिनासतां, लिकणी साण्याक धरिनासतां लिकच्या आयच्या‘आधुनीक’कविंच्या काव्यांत आवाज खंय थावन येंवचो? येंवचो वास मात्र. केवल उत्रांवोळी आड उबो लिकुन्ंच गेल्यार ती एक कविता जाता म्हळ्ळी भ्रमीद आमा पापियांक खंय थावन उदेल्या तें कळाना. निजाकयी हांतल्यो थोड्यो थोड्यो कविता’शीदा बरयल्यार निर्मळ गद्ययी जायनांत. तशें कांय शृद्धांजली कोलमांत‘आदेवस पाप्पा तुका, सांडून गेलाय आमकां’म्हण लिक्येत कोण्णा; पूण अशें कविता लिकुंक जायना. प्रास कृतक रितीं घडुन्ंच गेल्यार तें कांय एक पद जायत, कविता न्हंय. कविताक ताचेंच आमोलीक मोल आसा. ना तर कन्नडांत भैरप्प तसलो ख्यात कादंबरिकार, कार्नाड तसलो नाटकिसत आपल्या ख्यातेचो फायदो उटवन कविता बरयते. ताणीं कित्याक त्या शेताक हात घालुंक ना? तांच्या संयबाक वोंबानातल्लो प्रकार तो म्हण तांकां कळीत जालां.
एच्चेमान उचारल्लो विचार खंडीत सत. खंयचें बरें काव्यें खंयचें न्हंय म्हळ्ळें समजोंचे संपादक कितले आसात?‘कविता’म्हण आपल्या पत्रांत कितें तरयी आसाजे; देकून आसल्ल्यांत बरी म्हण दिसची मटवी कविता’शिर्काव्यां म्हळ्ळें चिंतापच चड. अशें केल्ल्यान कविता शेत कासाचें तरयी फुल्ता म्हण हांव पात्येना. कविता फायस जाल्लो कवी ह्या निमतीं पुळकीत जावन आनी थोडें कसताळ नेरायता शिवाय कांय शिकाना. कविता म्हळ्यार कितें, कशी लिक्येत म्हण उदेत्या कविंक मार्गदर्शन दिंवचे संपादक खंय आसात?
कवी जल्मान म्हळ्ळो वाद हांव खरोच पात्येतां. पूण जल्मान कवी जाल्ल्याकयी कश्ट काडचें, चडीत कविता वाच्चें, हेर भाशेचें काव्य अद्ययन कर्ची सवय ना तर तो कवी (कवयित्री) बालीश ऊरता शिवाय वाडाना. सत्त सांग्तां, थोडे पावटीं कवी म्हण ओलावन घेतल्ल्यान एकल्याक भावनात्मक, सिंतिमेंताळ तृप्ती मेळता, ego फुल्ता. कोंकणेंत अशें कवी म्हण ओलावन घेवंक आवडेंवच्यांचो संको कठीण वाडला. पूण नीज कवी बोटांनी मेज्येत तितलेयी नांत.
आपूण कवी व्हयगी न्हंय म्हण सोदून काडुंक एक उपाव आसा. उण्यार उणें तीन भासांतल्या (कोंकणी धरन) ख्यात कविंचीं (परन्या आनी नव्या) उणें म्हळ्यार पंचवीसा लेकान कवनां वाचून, जिरवन, आरथ सोदून विशलेषण करुंक साद्यगी तें पळेया. विशलेषण बालीश न्हंय, पूण गुंडायेचें. साद्य जालां तर भोवशा कवी काळीज तुजेलागीं आसा. आतां केवल शयली शिकल्यार जालें! एकादवेळा असाद्य तर दयाळ कवी’तुजी काव्याळ लिकणी हेर खंयच्या तरयी प्रकाराक वापारने, काव्याक तिचे इतल्याक सोड.
