विमर्श्या लेखन - २
बूक: कवितापाठ भाग-१ [अध्ययन लेखनां]
संपादक: वल्ली क्वाड्रस
प्रकाशक: आशावादी प्रकाशन
आटापलेलीं बर्पां/कवितां:
मेलवीन जे. वास, प्रिया सिकवेरा, जोमेल बोंदेल, वल्ली क्वाड्रस, हेनरी लुवीस, डेवीड लुवीस, क्यारल मार्टीस, ऐडा डी’सिलवा, सिरील पेरीस, लेसली नोरोञ.
कवितापाठ भाग-१
बूक - समीक्षा लेखन
मेलवीन पिंटो, नीरुडे
ह्या पाठांत थोडो विमर्सोयी आसा!
कोंकणेंत विमर्शात्मक साहित्याचो दुकोळ आसा तें खरें. तशें म्हण विमर्शक अपशेंच उभजानांत. थोडेपावटीं ते मिनतेन विमर्शक जातात या बरवप्यां मदल्या थोड्यांक विमर्शक जांवचेबरी कोणे तरी वाट दाकयजे पडता. तसलें एक प्रामाणीक प्रयत्न पाटल्या एका वरसाथावन ’आशावादी’ प्रकाशनाचो वांगडी वल्ली क्वाड्रस करून आसा, तेंयी भायल्या गांवांत. तसल्या ताच्या आनी ताच्या कालेतिच्या सांगात्यांच्या प्रयत्नाचो फळ जावन भायर आयला ’कवितापाठ’.
ह्या पुसतकाविशीं कितेंय बरंवचे आदीं असल्या एका साहसाक देंवल्ल्या सर्वांक शाभासकी पाटयना तर हांव सुराती जावंक आसां.
ह्या संग्रहांत पांच कवितेंचें शिंदाप करन रूच चाकचें प्रयत्न केलां बरवप्यांनी. वल्ली क्वाड्रसान सांगचेपरकार हांगासर बरवप्यांनी लीकल्लीं लेकनां विमर्सो न्हय. तर आनी कितें म्हळ्ळें सवाल उभवोंवचें वाजबी. म्हजे समजणे प्रकार कविता वाचून बरवप्यान अपणाक कविता कशी अर्थ जाल्या तशें उमाळल्लीं भोगणां लिखल्यांत. थंय हांगा, थोड्या लेकनांनी तरयी, विमर्शाची झळक आसा तें मात्र नेगारुंक जायना.
’विमर्सो’ करुंक विंचल्ल्या कवनाविशीं दोन उत्रां नांत. तीं सर्व कोंकणेंत आयलेवार आयिल्लीं विंचणार कवनां (वाट, बांय, कयद्याची कविता, सलवण, आज). ह्या सर्व कवनांचें विशेस लक्षण म्हळ्यार तीं विवीध रितिंचे अर्थ सहृदयी थंय उभजवंक सक्तात. त्याच देकून तीं विवीध वाचप्यांक विवीध रितीं आवडतात आनी विवीध भोगणां उमाळायतात. तशें, ह्या संग्रहांत भाग घेतल्ल्या बरवप्यांनी खंची मती-दीश्ट (perspective) ध्वारीं कविता पळेल्या तें आमी पार्कियेत. "Beauty lies in the eyes of the beholder", (सोभाय कितें म्हण पळेल्ले दोळे निर्धार कर्तात!) म्हणता इंगलीश कवी शेल्ली. तशें एका कवितेची रूचयी वाचप्यान ती कशी आस्वादन केल्या म्हळ्ळ्यांत होंदोन आसा.
फ्रेडकुमाराची ’सलवण’ कविता निजायकी काळजाक आवडची मार्मीक कविता. जी हांगाच्या बरवप्यांनी खरीच पार्किल्या, विवीध अर्थ सोधल्यात. तरिकी सर्व अर्थ कवितेक न्याय दितात म्हण सांगचें कश्ट.
मेलवीन रोड्रिगसाची ’वाट’ कविता एक बंडाय कविता कशी पिंत्रायता वल्ली क्वाड्रस. म्हाका कित्याकगी हें ओपून घेवंक कश्ट मार्तात. बंडाय जेदना उभजाता तेदनां एक कवी समाजेची अनीक, अन्न्याय, पोकोलपणा विर्डो ताळो उटयता आनी उत्रांच्या संघर्शाक देंवोन क्रांतेक बुन्याद घाल्ता. वाट कवितेंत कवी अपणा भितरच आसा - अपणें, अपणाखातीर रुता केल्ल्या वाटेविशीं सांग्ता. तशें ही एक बंडाय कविता म्हणचेविशीं म्हाका म्हजेच दुभाव आसात.
पांचयी कवितेंनी सभार इमाज्य, प्रतिमां आसात व्हय, तशें म्हण हरयेक सब्धयी एक इमाज या प्रतिमा खंडीत न्हय. थोडेकडे बरवप्यांनी नातल्ल्यो इमाज्यो, प्रतिमां सोधचें प्रयत्न केल्लें दिसता!
’कवितापाठ’ तसलें प्रयत्न मुकारून वचाजय खंडीत. पूण ह्या लेखनांनी चडीत वृत्तिपराय जायजय कोण्णा! फकत्त भोगणां, चिंत्नांनिंच तृप्ती पावल्यार मात्र विमर्शा साहीत घडाना म्हळ्ळेंयी मतिंत दवरिजे. थोडी तर्भेती, चडीत विमर्शा वाचप गर्जेचें.
ह्या संग्रहाक प्रसतावन कशीं आसचीं तीनयी लेकनां (मेलवीन रोड्रिगस, एच्चेम पेरनाल आनी हेमाचारय) संग्रहाच्या प्रवेशाक वाचप्याक बरिंच तयार कर्तात.
[हें विमर्श्या लेखन ’मित्र’ हाफ्त्याळ्याचेर पर्गटलां]
